Tổng quan nghiên cứu
Thị trường du lịch và dịch vụ lưu trú Việt Nam sau giai đoạn khủng hoảng đã ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ với hơn 91,8 triệu lượt khách nội địa trong năm 2022, vượt hơn 50% so với kế hoạch ban đầu. Tuy nhiên, sự bùng nổ về số lượng cơ sở lưu trú tại các đô thị trọng điểm đã tạo ra áp lực cạnh tranh gay gắt, đặc biệt là phân khúc khách sạn 4 sao tại trung tâm thành phố Hà Nội. Khách sạn Mercure Hanoi La Gare, tọa lạc tại số 94 Lý Thường Kiệt, quận Hoàn Kiếm, là cơ sở lưu trú 4 sao gồm 9 tầng và 102 phòng hoạt động từ năm 2009 dưới quyền quản lý của tập đoàn quốc tế Accor. Dù sở hữu bề dày hơn 14 năm phát triển cùng vị trí đắc địa, thương hiệu khách sạn này đang đối mặt với bài toán suy giảm độ nhận diện độc lập do sự phụ thuộc lớn vào hệ thống phân phối chung của tập đoàn quản trị và sự cạnh tranh quyết liệt từ các chuỗi khách sạn lân cận.
Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của đề án là hệ thống hóa cơ sở lý luận về thương hiệu và truyền thông thương hiệu, phân tích toàn diện thực trạng hoạt động truyền thông marketing của Mercure Hanoi La Gare trong giai đoạn 2019 - 2022, từ đó xây dựng kế hoạch truyền thông marketing thương hiệu tích hợp cho giai đoạn 2023 - 2024. Phạm vi không gian nghiên cứu tập trung tại khách sạn Mercure Hanoi La Gare và môi trường truyền thông số; phạm vi thời gian sử dụng dữ liệu thứ cấp từ năm 2019 đến năm 2022 và dữ liệu sơ cấp điều tra từ tháng 6 đến tháng 12 năm 2023. Đề án mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi giúp doanh nghiệp tối ưu hóa ngân sách marketing khoảng 3 tỷ đồng mỗi năm, nâng mức độ nhận biết thương hiệu mục tiêu lên trên 75% và thúc đẩy tỷ lệ đặt phòng trực tiếp tăng thêm 20% đến 25% trong năm 2024.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Khung lý thuyết áp dụng
Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản trị thương hiệu chiến lược của Kevin Lane Keller (2012) về mô hình tài sản thương hiệu dựa trên khách hàng (Customer-Based Brand Equity - CBBE) và hệ thống lý luận chuyên sâu trong giáo trình Quản trị thương hiệu của PGS.TS Nguyễn Quốc Thịnh (2018). Khung lý thuyết tập trung vào việc định vị thương hiệu, xác lập giá trị cảm nhận và duy trì lòng trung thành của khách hàng thông qua chuỗi truyền thông giá trị liên tục.
Mô hình truyền thông marketing tích hợp (IMC) được triển khai theo quy trình hoạch định 5 bước bài bản: xác định mô hình truyền thông và phân tích tác nhân gây nhiễu, nhận diện chân dung đối tượng mục tiêu, thiết lập thông điệp cốt lõi, lựa chọn phối thức công cụ truyền thông và kiểm soát ngân sách đo lường. Nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm nền tảng:
- Thương hiệu (Brand): Tập hợp các dấu hiệu nhận biết, giá trị cảm xúc và hình tượng về sản phẩm, doanh nghiệp trong tâm trí công chúng.
- Nhãn hiệu (Trademark): Dấu hiệu nhìn thấy được bảo hộ về mặt pháp lý nhằm phân biệt hàng hóa dịch vụ.
- Truyền thông thương hiệu (Brand Communication): Quá trình tương tác, chia sẻ tín hiệu giá trị hai chiều giữa doanh nghiệp với khách hàng và cộng đồng.
- Bản sắc thương hiệu khách sạn (Hotel Brand Identity): Sự kết hợp độc bản giữa chất lượng dịch vụ lưu trú cao cấp và chiều sâu trải nghiệm văn hóa bản địa.
Các công cụ truyền thông chủ chốt bao gồm quảng cáo đa phương tiện (Media Advertising, E-Advertising), quan hệ công chúng (PR hai chiều, tài trợ sự kiện, hoạt động cộng đồng), tiếp thị trực tiếp và truyền thông thương hiệu nội bộ.
Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu phối hợp chặt chẽ giữa hai nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:
- Dữ liệu thứ cấp: Trích xuất từ báo cáo tài chính nội bộ, báo cáo thường niên của tập đoàn Accor Hotels (với quy mô ngân sách Sale & Marketing toàn cầu đạt 377 triệu euro năm 2020), hệ thống số liệu vận hành của phòng Kinh doanh & Tiếp thị giai đoạn 2019 - 2022 cùng các tài liệu học thuật chính thống.
- Dữ liệu sơ cấp: Thu thập qua bảng câu hỏi khảo sát thực tế về mức độ nhận biết và sự hài lòng của du khách đối với thương hiệu Mercure Hanoi La Gare.
Quy mô mẫu khảo sát được thực hiện với 200 phiếu phát ra, thu về 180 phiếu và đạt 150 phiếu hợp lệ (tỷ lệ hợp lệ đạt 75%). Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phi xác suất (thuận tiện kết hợp theo mục tiêu), hướng đến các đối tượng du khách trong các hội nhóm du lịch văn hóa vùng miền có độ tuổi từ 30 đến 45 tuổi. Khảo sát được triển khai trong mùa cao điểm du lịch tại Hà Nội vào quý 3 và đầu quý 4 năm 2023. Phương pháp phân tích dữ liệu ứng dụng kỹ thuật thống kê mô tả, tổng hợp so sánh chéo và trực quan hóa dữ liệu bằng biểu đồ trên phần mềm Microsoft Excel. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm phản ánh khách quan cơ cấu doanh thu, định lượng chính xác các chỉ số nhận biết thương hiệu và cung cấp cơ sở dữ liệu xác thực để thiết kế kế hoạch marketing khả thi cho năm 2024.
Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Những phát hiện chính
Quá trình phân tích thực trạng hoạt động truyền thông và dữ liệu vận hành của khách sạn Mercure Hanoi La Gare giai đoạn 2019 - 2022 đã làm sáng tỏ 4 phát hiện cốt lõi:
Thứ nhất, cơ cấu doanh số có sự tập trung cao vào dịch vụ lưu trú. Trong giai đoạn tháng 7/2021 đến tháng 6/2022, mảng kinh doanh lưu trú chiếm tỷ trọng cao nhất đạt 50% tổng doanh thu (tương đương gần 16,1 tỷ đồng), mảng nhà hàng Brasserie Le Pavillon chiếm 30% (đạt khoảng 960 triệu đồng trong kỳ tính) và các dịch vụ bổ trợ khác như phòng gym, spa, tổ chức hội nghị chiếm 20% (đạt 640 triệu đồng).
Thứ hai, nguồn nhân lực tiếp thị bị thu hẹp đáng kể sau đại dịch. Tổng số lượng nhân viên của khách sạn sụt giảm từ 85 người năm 2020 xuống còn 48 người năm 2021 (giảm 43,5%), sau đó phục hồi nhẹ lên 59 người vào đầu năm 2023. Đáng chú ý, bộ phận Marketing của khách sạn chỉ duy trì vỏn vẹn 3 nhân sự phụ trách 3 mảng riêng biệt: nội dung (Content), thiết kế (Design) và kỹ thuật số (Digital), dẫn đến việc triển khai các chiến dịch thường mang tính vụ việc, thiếu tính liên kết dài hạn.
Thứ ba, sự mất cân đối trong phân bổ ngân sách truyền thông và độ phụ thuộc kênh trung gian. Báo cáo năm 2022 cho thấy khách sạn chi 3 tỷ đồng cho hoạt động marketing, nhưng phần lớn ngân sách phải chi trả phí hoa hồng cho các đại lý du lịch trực tuyến như Booking.com và phí đóng góp hệ sinh thái của Accor Hotels. Khách sạn hoàn toàn thiếu vắng website độc lập và không triển khai quảng cáo số định kỳ trên mạng xã hội Facebook hay Instagram.
Thứ tư, nhận diện khách hàng mục tiêu mang tính chuyên biệt hóa cao. Khảo sát 150 khách hàng cho thấy 68% đối tượng mục tiêu thuộc nhóm thu nhập A Class (từ 15 triệu đến 150 triệu đồng/tháng), độ tuổi từ 30 đến 45 tuổi, có trình độ học vấn đại học và sau đại học. Động cơ lựa chọn khách sạn chịu ảnh hưởng lớn nhất từ yếu tố vị trí địa lý trung tâm và tiện nghi chống ồn hiện đại, tuy nhiên mức độ nhận biết thương hiệu tự nhiên của khách vãng lai chỉ đạt khoảng 32%.
Thảo luận kết quả
Thực trạng nêu trên phản ánh rõ nét hệ quả của việc phụ thuộc vào tập đoàn quản lý nước ngoài. Do định hướng truyền thông cốt lõi do Accor Hotels điều hành tập trung, Mercure Hanoi La Gare chưa xây dựng được chiến lược nội dung mang đậm bản sắc địa phương Hà Nội để thu hút du khách nội địa và phân khúc khách hàng công vụ MICE đang tăng trưởng nhanh từ quý 4/2022.
Hệ thống dữ liệu nghiên cứu được tác giả trực quan hóa sinh động thông qua 8 biểu đồ định lượng và 3 sơ đồ tổ chức, bao gồm biểu đồ phân tích cơ cấu doanh số 50% từ lưu trú, biểu đồ cột biểu diễn biến động nhân sự từ 85 xuống 59 người, và ma trận SWOT chi tiết. Kết quả này tương đồng sâu sắc với cảnh báo của Kevin Lane Keller (2012) về rủi ro xói mòn tài sản thương hiệu nhánh khi thiếu hụt các nỗ lực tiếp thị địa phương hóa (Local Marketing). Việc thiếu vắng các chiến dịch chạy quảng cáo số theo mùa vụ lễ tết khiến thương hiệu bị lấn át bởi các đối thủ 4 sao cùng khu vực như Movenpick hay Melia Hanoi.
Đề xuất và khuyến nghị
Nhằm giải quyết triệt để các hạn chế tồn đọng và khai thác tối đa tiềm năng tăng trưởng, đề tài đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược thực thi trong năm 2024:
-
Tái định vị và truyền thông thông điệp bản sắc địa phương: Ban Giám đốc và Trưởng bộ phận Marketing cần chủ trì triển khai chiến dịch "Khám phá nét thanh lịch La Gare" xuyên suốt năm 2024. Phân bổ ngân sách 800 triệu đồng cho quý 1 và quý 2 năm 2024 để đẩy mạnh quảng bá hình ảnh kiến trúc Pháp thuộc địa kết hợp văn hóa Hà Nội xưa, hướng tới mục tiêu tiếp cận 500.000 lượt hiển thị và nâng tỷ lệ nhận biết thương hiệu tự nhiên lên trên 65%.
-
Xây dựng hệ thống kênh số độc lập và tối ưu hóa công cụ tìm kiếm: Đội ngũ Digital Marketing phải hoàn thiện website vệ tinh riêng cho khách sạn Mercure Hanoi La Gare trong quý 1/2024, kết hợp chạy chiến dịch SEO từ khóa lưu trú 4 sao Hà Nội và quảng cáo Google Ads. Mục tiêu tăng tỷ lệ nhấp chuột CTR đạt mức trên 2,8%, giảm chi phí CPC xuống dưới 4.500 VNĐ và nâng tỷ trọng đặt phòng trực tiếp qua kênh số thêm 30% trong 6 tháng đầu năm.
-
Kích hoạt chuỗi sự kiện truyền thông văn hóa và hợp tác KOC/KOL: Bộ phận PR phối hợp cùng khối F&B tổ chức 4 tuần lễ ẩm thực và triển lãm tranh nghệ thuật tại nhà hàng Brasserie Le Pavillon theo từng quý trong năm 2024. Mời từ 15 đến 20 nhà sáng tạo nội dung du lịch uy tín trải nghiệm dịch vụ, tạo ra tối thiểu 50 bài viết và video đánh giá chân thực, nhằm thúc đẩy doanh thu dịch vụ nhà hàng tăng trưởng 18% so với năm 2022.
-
Tái cấu trúc quy trình quản trị khủng hoảng và đo lường KPI: Bộ phận Kinh doanh & Marketing thiết lập bảng theo dõi chỉ số hiệu suất hàng tuần, kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ chuyển đổi từ tương tác sang đặt phòng thực tế. Dự trù quỹ ngân sách phòng ngừa rủi ro truyền thông tương đương 10% tổng kinh phí (khoảng 300 triệu đồng) để xử lý kịp thời các phản hồi tiêu cực trên các diễn đàn du lịch trực tuyến.
Đối tượng nên tham khảo luận văn
Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tiễn và học thuật sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng chính:
-
Ban lãnh đạo và Giám đốc điều hành các khách sạn 4 sao: Cung cấp khung hoạch định ngân sách marketing 3 tỷ đồng tối ưu, phương pháp tinh gọn bộ máy tiếp thị từ 3 đến 5 nhân sự và giải pháp nâng cao biên lợi nhuận thông qua cắt giảm chi phí trung gian OTA.
-
Học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Marketing và Quản trị dịch vụ du lịch: Luận văn là tài liệu tham khảo mẫu mực về cấu trúc đề án thực hành, phương pháp kết hợp lý thuyết thương hiệu CBBE với dữ liệu khảo sát 150 mẫu thực tế để giải quyết bài toán kinh doanh cụ thể.
-
Chuyên viên Marketing số (Digital Marketer) trong ngành Nhà hàng - Khách sạn: Nắm bắt cách thức xây dựng chiến dịch quảng cáo đa kênh, phương pháp đo lường các chỉ số CPM, CPC, CTR và kỹ năng quản trị thương hiệu trên các nền tảng mạng xã hội.
-
Các nhà đầu tư và đơn vị phát triển bất động sản nghỉ dưỡng: Nắm bắt bức tranh kinh tế vi mô, quy luật phân bổ tỷ trọng doanh thu phòng 50% cùng mô hình hợp tác hiệu quả với các tập đoàn quản lý khách sạn quốc tế.
Câu hỏi thường gặp
-
Tại sao khách sạn thuộc tập đoàn quốc tế Accor vẫn cần xây dựng kế hoạch truyền thông thương hiệu độc lập?
Mặc dù Accor đầu tư hơn 377 triệu euro cho marketing toàn cầu năm 2020, các chiến dịch này mang tính đại chúng và không nhấn mạnh bản sắc riêng của từng cơ sở tại Hà Nội. Khảo sát 150 khách hàng chỉ ra rằng 68% du khách ưu tiên lựa chọn khách sạn có câu chuyện văn hóa bản địa độc đáo, đòi hỏi Mercure Hanoi La Gare phải có chiến dịch truyền thông riêng biệt.
-
Phương pháp chọn mẫu khảo sát trong nghiên cứu có đảm bảo độ tin cậy khoa học không?
Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất kết hợp mục tiêu, phát ra 200 phiếu và thu về 150 phiếu hợp lệ (tỷ lệ 75%) từ nhóm du khách 30 đến 45 tuổi có thu nhập từ 15 đến 150 triệu đồng trong quý 3 và quý 4 năm 2023. Quy mô mẫu này phản ánh chính xác hành vi tiêu dùng của phân khúc khách lưu trú cao cấp tại trung tâm Hà Nội.
-
Giải pháp nào giúp khách sạn giảm thiểu chi phí hoa hồng cho các đại lý du lịch trực tuyến?
Đề án đề xuất xây dựng website vệ tinh độc lập kết hợp chạy quảng cáo trực tiếp trên mạng xã hội với ngân sách 800 triệu đồng trong năm 2024. Mục tiêu chuyển đổi thành công 25% đến 30% lượng khách đặt phòng gián tiếp sang kênh đặt phòng trực tiếp, giúp tiết kiệm hơn 400 triệu đồng phí hoa hồng OTA mỗi năm.
-
Hệ thống chỉ số KPI nào được ưu tiên để đánh giá hiệu quả kế hoạch truyền thông?
Các chỉ số định lượng bắt buộc bao gồm tỷ lệ nhấp chuột CTR đạt trên 2,8%, chi phí mỗi lượt tương tác CPC duy trì dưới 4.500 VNĐ, cùng tỷ lệ nhận biết thương hiệu mục tiêu nâng từ 32% lên trên 65% sau khi hoàn thành 3 giai đoạn triển khai.
-
Cơ cấu doanh thu của khách sạn Mercure Hanoi La Gare biến động ra sao trong giai đoạn nghiên cứu?
Dữ liệu giai đoạn 2021 - 2022 xác nhận dịch vụ lưu trú giữ vai trò chủ lực chiếm 50% tổng doanh thu với 16,1 tỷ đồng, dịch vụ nhà hàng ăn uống Brasserie Le Pavillon đóng góp 30% (960 triệu đồng) và các dịch vụ hội nghị, spa, giải trí bổ trợ đóng góp 20% (640 triệu đồng).
Kết luận
- Hệ thống hóa toàn diện lý luận quản trị thương hiệu, mô hình tài sản thương hiệu CBBE và quy trình truyền thông marketing tích hợp cho phân khúc khách sạn 4 sao.
- Phân tích chi tiết thực trạng kinh doanh giai đoạn 2019 - 2022 của Mercure Hanoi La Gare với doanh thu lưu trú đạt 16,1 tỷ đồng và tinh giản nhân sự còn 59 người.
- Xác định 3 điểm nghẽn lớn: thiếu hụt kênh số độc lập, lệ thuộc vào ngân sách của tập đoàn quản trị và mức độ nhận diện tự nhiên còn thấp ở mức 32%.
- Thiết lập kế hoạch truyền thông năm 2024 với 4 nhóm giải pháp đột phá, lộ trình 3 giai đoạn rõ ràng và kiểm soát ngân sách khả thi.
- Cung cấp mô hình tham khảo chuẩn mực giúp các doanh nghiệp khách sạn bản địa hóa thông điệp và tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh.
Lộ trình triển khai các giải pháp được thiết kế áp dụng từ cuối năm 2023 và hoàn thiện toàn diện trong năm 2024. Các cấp quản lý khách sạn và chuyên gia marketing dịch vụ hãy áp dụng ngay khung kế hoạch hành động này để nâng cao năng lực cạnh tranh và bứt phá doanh thu trong giai đoạn mới.