Chương I ĐẢNG BỘ BỘ ĐỘI BIÊN PHÒNG LÃNH ĐẠO XÂY DựNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ DÂN TỘC THIỂU s ố TRONG NHỮNG NẢM ĐẨU CỦA s ự NGHIỆP ĐỔI MỚI (1986 - 1991) L l. T ư tưởng H ồ C hí M inh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu sô 1. T ư tưởng H ồ Chí M inh về xây dựng đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số Trong toàn bộ di sản tư tưởng của mình Các.Ảng ghen, VI.Lênin đã không ít có những chỉ đẫn về công tác đào tạo và huấn luyện đội ngũ cán bộ của cách mạng. Các ông cho rằng, Đảng của giai cấp công nhân phải làm tốt công tác phát hiện, lựa chọn đào tạo rèn luyện cán bộ, phải xây dựng được đội ngũ cán bộ “ chuyên nghiệp” để lãnh đạo cách mạng đi tới thành công.
Lênin coi nhiệm vụ chiến lược của Đảng là “Giáo dục những đảng viên trẻ đó một cách hết sức nhanh chóng, hết sức cố hiệu quả và hết sức thiết thực, giúp đỡ cho việc rèn luyện họ trỏ thành những cốt cán xây diùig chủ nghĩa cộng sản, giác ngộ nhất, có khả năng đảm nhận các chức vụ trọng trách nhất” [12, tr. Đối với cách mạng nước ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã chỉ rõ “Cán bộ là gốc của mọi công việc. Vì vậy, huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng ”[ 7, tr. Nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò to lớn và tầm quan trọng đặc biệt của công tác huấn luyện, đào tạo xây dựng đội ngũ cán bộ, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng nước ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh hết sức quan tâm tới công tác xây dựng đội ngũ cán bộ vững mạnh, trong đó có lực lượng cán bộ là người các dân tộc thiểu số vươn lên hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.
6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chính vì vậy, ngay từ những ngày đầu truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin về nước, Chủ tịch Hổ Chí Minh đã chủ động đào tạo, bồi dưỡng những thanh niên tiên tiến trong các dân tộc thiểu số, động viên họ hãng hái tham gia vào cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, góp phần làm nên thắng lợi của cách mạng Tháng 8 năm Í945, giành lại độc lập cho Tổ quốc. Trong số những chiến sĩ cách mạng tiền bối của Đảng, có các gương mặt ưu tú, tiêu biểu là người các dân tộc thiểu số như: Hoàng Đình Giong, Hoàng Văn Thụ, Đàm Quang Trung.Trong số 34 chiến sĩ đầu tiên của đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân có 30 chiến sĩ là người các dân tộc thiểu số (Tày, Nùng, H ’mông, Dao) sau này nhiều đồng chí đã trở thành những cán bộ lãnh đạo có uy tín của Đảng, Nhà nước và Quân đội ta. Với đồng bào các dân tộc, Hồ Chí Minh dành trọn một tình cảm hết sức đặc biệt. Chỉ hơn ba tháng sau ngày tổng tuyển cử đầu tiên dưới chế độ mới, trong thư gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam ngày 19- 4 - 1946, Người đã khẳng định chân lý: Đồng bào Kinh hay Thổ, Mường hay Mán, Gia Rai hay Ê Đê, Xu Đăng hay Ba Na và các dân tộc thiểu số khác, đều là con cháu Việt Nam, đều là anh em ruột thịt.
Chúng ta sống chết có nhau, sướng khổ cùng nhau, no đói giúp nhau.Sông có thể cạn, núi có thể mòn, nhưng lòng đoàn kết của chúng la không bao giờ giảm bớt. Chúng ta quyết góp chung lực lượng lại để giữ vững quyền tự do, độc lập của chúng ta [23, tr. Biết trong đồng bào các dân tộc thiểu số còn thiếu cán bộ, Người cho rằng phải: “Giáo dục, rèn luyện đồng bào, rồi từ trong đấu tranh tự đào tạo cán bộ tại buôn xã, huyện tỉnh. Lúc đầu 5, 6 người rồi dần sẽ có thêm nhiều cán bộ lãnh đạo phong trào” [ 2, tr.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo Hồ Chí Minh, trong kháng chiến chống giặc ngoại xâm, đồng bào các dân tộc thiểu số đã đoàn kết chặt chẽ, một lòng một dạ đi theo Đảng, phấn đấu hy sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc. Trong hoà bình xây dựng chủ nghĩa xã hội, tinh thần đoàn kết đó càng phải được củng cố nâng cao hơn nữa để chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu. Với đồng bào các dân tộc thiểu số, “đây thực sự là một cuộc chiến ” đầy cam go thử thách, khó khăn bội phần. Để cuộc “chiến” này đi tới thắng lợi, đưa miền núi từng bước tiến kịp miền xuôi, một trong những vấn đề có tỉnh quyết định là phải xây dựng cho được đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số vừa có phẩm chất đạo đức cách mạng, tuyệt đối trung thành với lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, vừa có năng lực lãnh đạo và tổ chức thực hiện, để cụ thể hoá các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước đi vào cuộc sống.
Đây sẽ là lực lượng nòng cốt, hạt nhân trực tiếp truyền tải và tổ chức thực hiện đường lối, chính sách dân tộc của Đảng đến với đồng bào các dân tộc thiểu số ở miền núi biên giới và hải đảo. Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số hết sức phong phú. Song tựu trung lại được thể hiện trên một số nội dung cơ bản sau: T h ứ n h ấ t : Cần phải nâng cao trình độ văn hoá cho dội ngũ cán bộ dân tộc thiểu s ố nói chung, đồng bào các dân tộc thiểu sô' nói riêng. Hồ Chí Minh chỉ rõ, giặc dốt là một trong ba loại giặc cần phải kiên quyết loại bỏ.
Với đồng bào các dân tộc miền núi', biên giới và hải đảo, để nâng cao trình độ mọi mặt cho đồng bào, cho đội ngũ cán bộ người địa phương, cần phải đẩy mạnh việc học văn hoá hơn nữa, phải chú trọng bình dân học vụ và bổ túc văn hoá. Để tuyên truyền vận động, tập hợp và tổ chức đồng bào các dân tộc thiểu số tích cực tham gia vào sự nghiệp phát triển kinh tế - văn hoá xã hội ở (biên giới miền núi và hải đảo) địa phương, theo Hồ Chí Minh cần phải đẩy mạnh việc học văn hoá, học chữ phổ thông, phải xây dựng 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cho được đội ngũ cán bộ cốt cán là người dân tộc làm nòng cốt. Người đã kịp thời viết thư khen ngợi tỉnh Hoà Bình, tỉnh miền núi đầu tiên xoá song nạn mù chữ “dó là một thắng lợi vẻ vang” [23, tr. Trong bài nói tại hội nghị Tuyên giáo miền núi ngày 31/8/1963, Hổ Chí Minh đã nêu bật những kết quả bước đầu rất đáng khích lệ: “N ạn mủ chữ đ ã xoá được nhiều, nhưng còn chậm, cần phải đẩy mạnh việc học văn hoá hơn nữa.CỨU em các dân tộc ở các trường p h ổ thông đã tăng rất nhiều, bây giờ bằng một phần ba s ố học sinh toàn Đông Dương trước kia.
Các cô, các chú có th ể tự hào, nhưng không được tự mãn. Trước kia, s ố người có trình độ đại học cả miền núi chỉ có 2 người. Bây giờ đ ã có hơn 700 người của 20 dân tộc đ ã tốt nghiệp hoặc đang học đại học (500 người đang học ở các trường đại học trong nước, ngót 100 thanh niên miền núi đi học ỏ các nước bạn và hơn 100 thanh niên đã tốt nghiệp). Bây giờ tỉnh nào cũng có trường cấp III, huyện nào cũng có trường cấp II, x ã nào cũng cố trường cấp I.
Tuy có trường tốt, có trường kém, nhưng như thê'là một tiến bộ lớn ” [ 9, tr. T h ứ hai: Phải chú ỷ phát triển loại trường thanh niên dân tộc vừa học vừa làm Trong bài nói tại hội nghị Tuyên giáo miền núi Hồ Chí Minh nhấn mạnh: ‘Cần phải chú ý phát triển loại trường thanh niên dân tộc vừa học vừa làm đó. Bây giờ nhiều tỉnh đ ã cố. Những tỉnh chưa có phải c ố gắng m ỏ những trường như th ế ”[ 23, tr.
Như vậy, cùng với việc đẩy mạnh học văn hoá, nâng cao mặt bằng dân trí cho đồng bào các dân tộc nói chung Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến việc đa dạng hoá các loại hình đào lạo cán bộ dân tộc thiểu số, như mở trường học riêng cho miền núi, tạo nguồn xây dựng đội ngũ cán bộ dan tộc thiểu số. Đó là trường thanh niên dân tộc vừa 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com học vừa làm, để đào tạo cán bộ địa phương vừa có văn hoá và có kỹ thuật, vừa giỏi lao động. Trong đào tạo cán bộ, Hồ Chí Minh đặc biệt nhấn mạnh phương châm học phải đi đôi với hành, lý luận liên hệ với thực tiễn. Đây là vấn đề có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với đồng bào dân tộc thiểu số miền núi, những người cảm nhận trực tiếp tííih ưu việt của chế độ mới qua những việc làm cụ thể hàng ngày.
Phương châm “H ọc đi đôi với hành ” được thể hiện sinh động trong bài nói chuyện của Hồ Chí Minh với cán bộ và học sinh Trường sư phạm miền núi Nghệ An ngày 9/12/1961. Người đặt câu hỏi T h ể nào là học tốt ? ”và trả lời “H ọc tập tốt là chính trị, văn ìioá đều phải gắn liền với lao động sản xuất, không học dông dài. M ục đích học là đ ể làm kinh tế, chính trị, văn hoá đều tiến bộ, các dân tộc đều đoàn kết với nhau. Học đ ể làm gì nữa? Đ ể xây chủ nghĩa x ã hội Ngitòi còn căn dặn: ‘Các cháu không phải học rồi ở đây, mà phải trở về giúp đỡ đồng bào ”[ 23, tr.
Mục đích học tập được Hồ Chí Minh nhấn mạnh là để phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, củng cố và tăng cường đoàn kết, hiểu biết và tin cậy lãn nhau giữa các dân tộc để xây dựng thành công CNXH. Theo Người: “N ếu cứ nói nào là làm “cách mạng x ã hội chủ nghĩa ”, nào là ‘ĩiến lên chủ nghĩa x ã hội ”, nào là “xây dụng chủ nghĩa x ã h ộ i” đồng bào các dân tộc thiểu sô' khó hiểu, ít người hiểu. Phái nói rõ xây di/ỉỉg chủ nghĩa x ã hội là làm cái gì? N ói nôm na đ ể cho người ta hiểu hiểu đ ể người ta làm được. Không nên lúc nào cũng trích Các.Mác, cũng trích Lênin, làm cho đồng bào khó hiểu.
N ói th ế nào cho đồng bào hiểu được, đồng bào làm được, đó là nói chủ nghĩa Mác- Lênin ” [23, tr.