ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Từ ngàn đời xưa cho đến nay đất đai đã là nguồn tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng. Bên cạnh đó đất đai còn là tài nguyên đặc biệt: nếu biết sử dụng hợp lý, đúng với các quy luật tự nhiên thì đây là nguồn tài nguyên “vô hạn” cho ta ngày càng nhiều của cải vật chất và các nhu yếu phẩm thiết yếu của cuộc sống. Ngược lại nếu sử dụng không hợp lý trái với các quy luật tự nhiên thì nguồn tài nguyên đất đai sẽ ngày một cạn kiệt bởi các hiện tượng như: xói mòn đất, bạc mầu hoá, sa mạc hoá.
và hầu như không có khả năng phục hồi. Trong điều kiện thực tế nước ta có chỉ có một phần tư diện tích tự nhiên là đồng bằng còn lại là đồi núi, do vậy quỹ đất đai của nước ta nhìn chung là hạn hẹp. Tuy nhiên nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng cả về số lượng và chất lượng, điều này đã tạo sức ép rất lớn đối với công tác quản lý sử dụng đất đai cả ở cấp vĩ mô và ở cấp vi mô. Để quản lý đất đai có hiệu quả thì hệ thống hồ sơ địa chính có một vai trò hết sức quan trọng vì đây là cơ sở pháp lý để thực hiện các công tác quản lý Nhà nước về đất đai như: đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký biến động, quy hoạch sử dụng đất chi tiết,.
Tầm quan trọng của hồ sơ địa chính đã được khẳng định. Tuy nhiên thực trạng hệ thống Hồ sơ địa chính của nước ta nói chung và Phường Quang Trung nói riêng vẫn còn nhiều bất cập cần giải quyết. Phường Quang Trung là một trong những phường trung tâm của tỉnh đang trong quá trình phát triển mạnh mẽ, các quan hệ đất đai ngày càng trở nên phức tạp và đa dạng, nhưng Phường Quang Trung chưa có hệ thống bản đồ địa chính chính quy, bản sao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sổ địa chính, sổ mục kê, sổ theo dõi biến động đất đai không đầy đủ, không được cập nhật thường xuyên đồng bộ ở ba cấp. Hệ thống hồ sơ địa chính không đầy đủ, c 2 không có tính cập nhật nên công tác quản lý đất đai của Phường trong một thời gian dài từ trước đến nay gặp rất nhiều khó khăn.
Để khắc phục những khó khăn đang tồn tại thì việc hoàn thiện hệ thống hồ sơ địa chính là tất yếu. Để làm được điều này cần áp dụng nhiều biện pháp nhưng xây dựng cơ sở dữ liệu ảnh là biện pháp cần được ưu tiên hàng đầu. Với mong muốn góp phần giải quyết vấn đề bất cập nêu trên, em đã đi đến quyết định lựa chọn đề tài “Xây dựng cơ sở dữ liệu ảnh tờ bản đồ địa chính số 18, 19 phục vụ công tác lập hồ sơ giấy chứng nhận dạng số trên địa bàn phường Quang Trung – thành phố Thái Nguyên” 1. Mục đích của đề tài Trong khuôn khổ của khóa luận em đã đặt ra ba mục tiêu nghiên cứu: - Nghiên cứu thực trạng hệ thống hồ sơ địa chính Phường Quang Trung.
- Xây dựng hệ thống thống thông tin đất đai dạng số phục vụ công tác quản lý nhà nước về đất đai. - Đề xuất một số giải pháp phù hợp với tình hình thực tế nhằm hoàn thiện hệ thống hồ sơ địa chính Phường Quang Trung. Yêu cầu - Việc xây dựng, cập nhật, quản lý khai thác và sử dụng dữ liệu địa chính phải đảm bảo tính chính xác, khoa học, khách quan, thống nhất và thực hiện theo quy định hiện hành về lập hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữa nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. - Cơ sở dữ liệu địa chính phải được xây dựng theo đơn vị hành chính xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã).
- Thông tin đất đai được sử dụng trong công tác đăng ký đất đai,lập hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, lập quy hoạch sử dụng đất. - Là nguồn số liệu cơ bản để quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả. Ý nghĩa của đề tài - Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai là cơ sở để thực hiện việc quản lý nhà nước về đất đai như: đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sử hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, đăng ký biến động, quy hoạch sử dụng đất chi tiết… - Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu địa chính đồng bộ dựa trên ứng dụng công nghệ thông tin, chỉnh lý cập nhật biến động bằng phần mềm VILIS. - Xây dựng cơ sở dữ liệu ảnh là một công cụ quan trọng,trợ giúp quản lý nhà nước về đất đai và các ngành có liên quan đến đất đai.
c 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Vai trò của hệ thống hồ sơ địa chính đối với quản lý đất đai 2. Khái niệm hệ thống hồ sơ địa chính - Hồ sơ địa chính được hiểu là hệ thống các tài liệu, số liệu bản đồ, sổ sách… chứa đựng các thông tin về các mặt tự nhiên, kinh tế - xã hội và pháp lý của đất đai cần thiết cho việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước về đất đai. - Hồ sơ địa chính cung cấp những thông tin cần thiết để Nhà nước thực hiện chức năng của mình đối với đất đai với tư cách là chủ sở hữu.
- Hồ sơ địa chính được lập chi tiết đến từng thửa đất của mỗi hộ gia đình,cá nhân, tổ chức theo từng đơn vị hành chính cấp xã gồm: Bản đồ địa chính (hoặc bản trích đo địa chính), sổ địa chính, sổ mục kê đất đai, sổ theo dõi biến động đất đai và bản lưu giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. - Hồ sơ địa chính được thiết lập, cập nhật trong quá trình điều tra qua các thời kì khác nhau, bằng các phương pháp khác nhau: Đo đạc địa chính; đánh giá đất; phân hạng và định giá đất; đăng ký đất đai ban đầu, đăng ký biến động đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. - Tóm lại hồ sơ địa chính là các tài liệu thành quả của việc đo đạc và đăng ký đất đai, thể hiện đầy đủ các thông tin về từng thửa đất phục vụ cho quản lý nhà nước đối với việc sử dụng đất. Nội dung hồ sơ địa chính Hồ sơ địa chính mang những nội dung, thông tin về sử dụng và quản lý đất đai; bao gồm ba lớp thông tin cơ bản: - Các thông tin về điều kiện tự nhiên.
- Các thông tin kinh tế - xã hội - Các thông tin về cơ ở pháp lý. - Các thông tin này được thể hiện từ tổng quan đến chi tiết cho từng thửa đất trên toàn lãnh thổ. c 5 • Các thông tin về điều kiện tự nhiên của thửa đất Các thông tin này bao gồm: Vị trí, hình dáng, kích thước, tọa độ (quan hệ hình học), diện tích của thửa đất (số lượng). Để xác định các thông tin này người ta sử dụng phương pháp đo đạc thành lập bản đồ, sản phẩm thu được là bản đồ địa chính (được thể hiện trên giấy và dạng số).
Bản đồ địa chính là tài liệu cơ bản đầu tiên của hồ sơ địa chính, giúp nhận biết các điều kiện tự nhiên của thửa đất. Để liên hệ thông tin giữa bản đồ địa chính với các lớp thông tin khác trong hệ thống hồ sơ địa chính người ta gán cho mỗi tờ bản đồ một số hiệu (số thứ tự kèm theo tên gọi), mỗi thửa đất có một số hiệu duy nhất (gọi là số thửa). Số thửa có ý nghĩa rất quan trọng, không những nó giúp cho việc thống kê đất đai không bị trùng sót mà còn giúp tra cứu thông tin thuộc tính của từng thửa đất và liên hệ giữa các thuộc tính với nhau. • Các thông tin về mặt kinh tế - xã hội - Các thông tin về quan hệ xã hội trong quá trình sử dụng đất bao gôm: chủ sử dụng đất, nguồn gốc sử dụng đất, phương thức sử dụng đất (giao, cho thuê, chuyển nhượng, thừa kế…), mục đích sử dụng đất, quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất, quá trình chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu các giá trị đầu tư cho đất, đất không được cấp giấy chứng nhận.
- Các thông tin này được thiết lập trong quá trình đăng ký đất đai bằng phương pháp tổ chức kê khai đăng ký đất đai từ cấp cơ sở (xã, phường, thị trấn) trên cơ sở bản đồ địa chính. - Tổ chức kê khai đăng ký đất đai thực chất là thu thập các thông tin về quan hệ xã hội do chủ sử dụng đất cung cấp dưới hình thức viết đơn đăng ký quyền sử dụng đất của từng chủ sử dụng đất. • Các thông tin về cơ sở pháp lý - Các thông tin về cơ sở pháp lý bao gồm: tên văn bản, số văn bản, cơ quan phát hành văn bản, ngày tháng năm ký theo yêu cầu của từng loại hồ sơ địa chính. - Các thông tin pháp lý là cơ sở để xác định giá trị pháp lý của thửa đất.
Vai trò của hệ thống hồ sơ địa chính đối với công tác quản lý đất đai Hồ sơ địa chính có vai trò rất quan trọng đối với công tác quản lý đất đai điều này được thể hiện thông qua sự trợ giúp của hệ thống đối với các nội dung quản lý Nhà nước về đất đai. Hệ thống hồ sơ địa chính trợ giúp cho các nhà quản lý trong quá trình ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý sử dụng đất đai và tổ chức thi hành các văn bản đó. Thông qua hệ thống hồ sơ địa chính mà trực tiếp là sổ đăng ký biến động đất đai nhà quản lý sẽ nắm được tình hình biến động đất đai và xu hướng biến động đất đai từ cấp vi mô cho đến cấp vĩ mô. Trên cơ sở thống kê và phân tích xu hướng biến động đất đai kết hợp với định hướng phát triển kinh tế xã hội của từng cấp nhà quản lý sẽ hoạch định và đưa ra được các chính sách mới phù hợp với điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội tại từng cấp.
Hệ thống hồ sơ địa chính trợ giúp cho công tác thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất.