Luận văn thạc sĩ xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ls xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn theo luật hôn nhân và gia đình năm 2014, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn

• Tác giả: Phạm Thị Anh
• Người hướng dẫn: Ts. Bùi Minh Hồng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Dân sự và Tố tụng dân sự
• Đề tài: Xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XÁC ĐỊNH TÀI SẢN VỢ CHỒNG KHI LY HÔN
• 1.1. Khái niệm chế độ tài sản vợ chồng và xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn
• 1.2. Khái niệm chế độ tài sản vợ chồng
• 1.3. Khái niệm xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn
• 1.4. Ý nghĩa của việc xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn
• 1.5. Sơ lược pháp luật Việt Nam về xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn qua các thời kỳ
• 1.5.1. Pháp luật phong kiến về xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn
• 1.5.2. Pháp luật thời kỳ Pháp thuộc về xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn
• 1.5.3. Pháp luật ở miền Nam trước ngày thống nhất đất nước về xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn (1954 - 1975)
• 1.5.4. Pháp luật của Nhà nước ta từ Cách mạng tháng tám đến năm 2000 về xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn
• 1.6. Pháp luật một số quốc gia về xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn
• 1.6.1. Luật của Thái Lan
• 1.6.2. Luật của Nhật Bản
• 1.6.3. Luật của Đức
• 2. CHƯƠNG 2: XÁC ĐỊNH TÀI SẢN VỢ CHỒNG KHI LY HÔN THEO PHÁP LUẬT VỀ HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH HIỆN HÀNH VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG
• 2.1. Xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn trong trường hợp vợ chồng áp dụng chế độ tài sản theo thỏa thuận
• 2.1.1. Xác định tài sản vợ chồng dựa vào văn bản thoả thuận về tài sản của vợ chồng
• 2.1.2. Xác định tài sản của vợ chồng khi thoả thuận về chế độ tài sản không đầy đủ, rõ ràng
• 2.2. Xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn trong trường hợp vợ chồng áp dụng chế độ tài sản theo luật định
• 2.2.1. Xác định tài sản chung của vợ chồng
• 2.2.2. Xác định tài sản riêng của vợ, chồng
• 2.3. Thực tiễn xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn
• 2.3.1. Căn cứ xác định tài sản chung vợ chồng
• 2.3.2. Nguyên tắc chia tài sản chung của vợ chồng
• 2.3.3. Thỏa thuận chia tài sản chung vợ chồng khi ly hôn nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản khác
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ XÁC ĐỊNH TÀI SẢN VỢ CHỒNG KHI LY HÔN
• 3.1. Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn
• 3.1.1. Quy định về căn cứ xác định tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn
• 3.1.2. Quy định về nguyên tắc chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn
• 3.1.3. Quy định về nhập tài sản riêng của vợ chồng vào tài sản chung
• 3.2. Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn
• 3.2.1. Tăng cường công tác giải thích và hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật
• 3.2.2. Phát huy vai trò của công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật trong nhân dân
• 3.2.3. Giải pháp nâng cao chất lượng công chứng của các tổ chức hành nghề công chứng
• 3.2.4. Nâng cao chất lượng của công tác hòa giải
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn theo luật hôn nhân 2014

Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 đã quy định rõ ràng về việc xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn. Việc xác định tài sản này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên mà còn có tác động lớn đến sự ổn định của gia đình và xã hội. Trong bối cảnh hiện nay, việc phân chia tài sản khi ly hôn trở thành một vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về pháp luật.

1.1. Khái niệm tài sản chung và tài sản riêng vợ chồng

Tài sản chung vợ chồng là tài sản được hình thành trong thời kỳ hôn nhân, trong khi tài sản riêng là tài sản mà mỗi bên sở hữu trước khi kết hôn hoặc được thừa kế. Việc phân biệt rõ ràng giữa hai loại tài sản này là rất quan trọng trong quá trình ly hôn.

1.2. Ý nghĩa của việc xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn

Việc xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên mà còn góp phần giảm thiểu tranh chấp, tạo điều kiện cho việc giải quyết ly hôn diễn ra nhanh chóng và hiệu quả.

II. Những thách thức trong việc xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn

Mặc dù luật đã quy định rõ ràng, nhưng thực tế vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn. Các tranh chấp về tài sản thường phát sinh do sự không đồng thuận giữa các bên, cũng như sự thiếu hiểu biết về pháp luật.

2.1. Tranh chấp tài sản chung khi ly hôn

Tranh chấp tài sản chung thường xảy ra khi một bên không đồng ý với việc phân chia tài sản. Điều này có thể dẫn đến những cuộc chiến pháp lý kéo dài, gây tổn hại cho cả hai bên.

2.2. Khó khăn trong việc chứng minh tài sản riêng

Việc chứng minh tài sản riêng của mỗi bên trong thời kỳ hôn nhân là một thách thức lớn. Nhiều trường hợp, tài sản riêng có thể bị coi là tài sản chung nếu không có chứng cứ rõ ràng.

III. Phương pháp xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn theo luật hôn nhân 2014

Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 đã đưa ra các phương pháp cụ thể để xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn. Những phương pháp này giúp đảm bảo tính công bằng và hợp lý trong việc phân chia tài sản.

3.1. Phương pháp thỏa thuận giữa các bên

Các bên có thể tự thỏa thuận về việc phân chia tài sản. Phương pháp này thường mang lại sự hài lòng cho cả hai bên nếu có sự đồng thuận.

3.2. Phương pháp phân chia theo quy định của pháp luật

Nếu không đạt được thỏa thuận, tài sản sẽ được phân chia theo quy định của pháp luật. Điều này thường được thực hiện thông qua tòa án, nơi sẽ xem xét các yếu tố như công sức đóng góp của mỗi bên.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong việc xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn

Việc áp dụng các quy định về xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn trong thực tiễn đã cho thấy nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả áp dụng.

4.1. Các trường hợp điển hình trong thực tiễn

Nhiều vụ án ly hôn đã được giải quyết thành công nhờ vào việc áp dụng đúng các quy định của pháp luật về xác định tài sản. Những trường hợp này thường được ghi nhận và phân tích để rút ra bài học kinh nghiệm.

4.2. Những hạn chế trong thực tiễn áp dụng

Mặc dù có nhiều tiến bộ, nhưng vẫn tồn tại những hạn chế trong việc áp dụng pháp luật. Nhiều trường hợp vẫn gặp khó khăn trong việc chứng minh tài sản, dẫn đến việc phân chia không công bằng.

V. Kết luận và hướng phát triển trong việc xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn

Việc xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn theo luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 là một vấn đề phức tạp nhưng cần thiết. Cần có những cải cách và hoàn thiện hơn nữa để đảm bảo quyền lợi cho các bên.

5.1. Đề xuất cải cách pháp luật

Cần có những quy định rõ ràng hơn về việc xác định tài sản vợ chồng, nhằm giảm thiểu tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên.

5.2. Tăng cường tuyên truyền và giáo dục pháp luật

Việc nâng cao nhận thức về pháp luật cho người dân là rất quan trọng. Cần có các chương trình tuyên truyền để giúp mọi người hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong hôn nhân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo số liệu thống kê từ Tòa án nhân dân tối cao, mỗi năm Việt Nam có khoảng 60.000 vụ ly hôn, trong đó hơn 70% các vụ việc xuất hiện tranh chấp phức tạp liên quan đến phân chia tài sản. Sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế thị trường khiến cơ cấu tài sản của các gia đình ngày càng đa dạng, bao gồm bất động sản, cổ phần doanh nghiệp, giấy tờ có giá và các quyền tài sản vô hình. Quan hệ tài sản giữa vợ và chồng là quan hệ gắn liền với nhân thân, mang tính chất cộng đồng và không có tính đền bù ngang giá. Vì vậy, việc xác định ranh giới giữa tài sản chung và tài sản riêng khi chấm dứt quan hệ hôn nhân luôn là một trong những thách thức pháp lý nan giải nhất.

Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 ra đời, có hiệu lực từ ngày 01/01/2015 thay thế Luật năm 2000, đánh dấu bước chuyển biến mang tính đột phá với việc lần đầu tiên thừa nhận chế độ tài sản theo thỏa thuận bên cạnh chế độ tài sản theo luật định. Đề tài nghiên cứu tập trung làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản, phân tích toàn diện các quy định mới của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 và đối chiếu với thực tiễn xét xử tại hệ thống Tòa án nhân dân các cấp giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2015. Mục tiêu cụ thể là chỉ ra những khoảng trống pháp lý, sự thiếu đồng bộ giữa luật nội dung và văn bản hướng dẫn thi hành, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, góp phần rút ngắn khoảng 30% đến 40% thời gian giải quyết tranh chấp tài sản tại tòa án, bảo vệ quyền lợi chính đáng của phụ nữ, trẻ em và sự ổn định của các giao dịch dân sự trên thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng của 3 lý thuyết pháp lý cốt lõi: Lý thuyết quyền sở hữu tài sản trong luật dân sự hiện đại, Lý thuyết công bằng phân phối nhằm bảo vệ bên yếu thế trong quan hệ hôn nhân, và Lý thuyết hợp đồng hôn nhân về quyền tự do cam kết, thỏa thuận. Trên cơ sở đó, công trình làm sáng tỏ 5 khái niệm trọng tâm bao gồm:

• Chế độ tài sản của vợ chồng: Tổng hợp các quy phạm pháp luật điều chỉnh quan hệ sở hữu, chiếm hữu, sử dụng và định đoạt tài sản giữa vợ và chồng trong thời kỳ hôn nhân và khi chấm dứt hôn nhân.
• Chế độ tài sản ước định: Chế độ tài sản được xác lập dựa trên văn bản thỏa thuận tiền hôn nhân có công chứng hoặc chứng thực hợp pháp.
• Chế độ tài sản pháp định: Chế độ tài sản do luật định áp dụng mặc nhiên khi hai bên không lập thỏa thuận trước hôn nhân.
• Sở hữu chung hợp nhất: Khối tài sản chung không phân chia kỷ phần cố định trong thời kỳ hôn nhân, phục vụ nhu cầu thiết yếu của gia đình.
• Nguyên tắc suy đoán tài sản chung: Cơ chế pháp lý coi mọi tài sản phát sinh trong thời kỳ hôn nhân là tài sản chung nếu một bên không đủ chứng cứ chứng minh là tài sản riêng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp gồm các văn bản luật thực định như Bộ luật Dân sự năm 2005, Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000 và 2014, Nghị định số 126/2014/NĐ-CP, cùng hệ thống văn bản pháp luật qua các thời kỳ lịch sử từ thời phong kiến, Pháp thuộc đến giai đoạn 1954 - 1975.

Về nguồn dữ liệu sơ cấp, tác giả tiến hành khảo sát cỡ mẫu gồm 120 bản án dân sự sơ thẩm và phúc thẩm về giải quyết tranh chấp tài sản ly hôn tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội và một số tỉnh lân cận. Phương pháp chọn mẫu được thực hiện theo kỹ thuật chọn mẫu có chủ đích, tập trung vào 3 nhóm vụ việc điển hình: tranh chấp quyền sử dụng đất đứng tên một bên, phân định hoa lợi từ tài sản riêng nhập chung, và tranh chấp tài sản có liên quan đến nghĩa vụ trả nợ cho người thứ ba.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích quy phạm kết hợp thống kê án lệ và luật học so sánh với pháp luật của Đức, Nhật Bản và Thái Lan là nhằm phát hiện các mâu thuẫn giữa quy định lý thuyết và thực tiễn áp dụng. Ngoài ra, tác giả thực hiện phỏng vấn sâu 15 chuyên gia gồm 8 Thẩm phán chuyên trách Tòa Gia đình và Người chưa thành niên cùng 7 Công chứng viên, Luật sư giàu kinh nghiệm. Toàn bộ quá trình thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành liên tục trong khung thời gian 18 tháng, từ tháng 06/2014 đến tháng 11/2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát 120 bản án và thực tiễn xét xử giai đoạn đầu áp dụng Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 ghi nhận 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất và nhà ở chiếm tỷ lệ áp đảo với 68,5% tổng số vụ án tài sản ly hôn. Trong đó, có tới 82,3% trường hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ ghi tên một bên vợ hoặc chồng, dẫn đến việc bên đứng tên thường xuyên phủ nhận nguồn gốc đóng góp chung của bên kia, gây kéo dài thời gian xác minh nguồn tiền tạo lập.

Thứ hai, mức độ nhận thức và áp dụng chế độ tài sản theo thỏa thuận tiền hôn nhân theo Điều 47 Luật năm 2014 còn rất hạn chế. Thống kê tại các tổ chức hành nghề công chứng cho thấy chỉ có dưới 2,3% cặp đôi chuẩn bị kết hôn chủ động xác lập văn bản thỏa thuận tài sản. Hệ quả là hơn 97,7% các vụ ly hôn vẫn giải quyết dựa trên chế độ tài sản pháp định với nhiều mâu thuẫn khó hòa giải.

Thứ ba, việc xác định hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng theo khoản 1 Điều 33 Luật năm 2014 và việc nhập tài sản riêng vào tài sản chung phát sinh tranh cãi trong 41,2% số vụ việc phức tạp. Nhiều trường hợp tài sản riêng là cổ phần công ty hoặc trang trại chăn nuôi gia tăng giá trị đột biến trong hôn nhân nhưng thẩm phán gặp lúng túng khi bóc tách công sức duy trì, phát triển tài sản của người kia.

Thứ tư, tình trạng thỏa thuận phân chia tài sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ thanh toán nợ cho người thứ ba chiếm khoảng 18,4% số vụ việc khảo sát. Khi gặp khó khăn tài chính hoặc sắp bị cưỡng chế nợ, vợ chồng thường thỏa thuận chuyển nhượng toàn bộ nhà đất cho một bên nhận nuôi con, xâm phạm trực tiếp đến quyền lợi của các chủ nợ.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu có thể được hệ thống hóa trực quan thông qua biểu đồ cơ cấu tranh chấp tài sản ly hôn, thể hiện rõ 3 nhóm tài sản chính: Bất động sản chiếm 68,5%, vốn góp doanh nghiệp và cổ phần chiếm 16,2%, tiền gửi và động sản khác chiếm 15,3%. Bên cạnh đó, một bảng ma trận đối sánh giữa chế độ cộng đồng gia tăng của Đức với chế độ tài sản chung hợp nhất của Việt Nam sẽ chỉ ra rõ nét sự khác biệt trong việc bảo lưu quyền quản lý tài sản riêng của mỗi bên.

Nguyên nhân của thực trạng trên bắt nguồn từ rào cản tâm lý Á Đông khi người dân còn xem nhẹ sự rạch ròi về tài chính trước khi kết hôn. Đồng thời, công tác phối hợp liên ngành giữa cơ quan Đăng ký đất đai và cơ quan Tư pháp chưa chặt chẽ, khiến quy định tại Điều 34 Luật năm 2014 về việc ghi tên cả vợ và chồng trên giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản chưa được thực thi triệt để trong đời sống.

So với các công trình nghiên cứu trước đây về Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000, kết quả nghiên cứu này khẳng định bước tiến vượt bậc của Luật năm 2014 khi bổ sung nguyên tắc xem xét hoàn cảnh gia đình tại điểm a khoản 2 Điều 59, thừa nhận giá trị kinh tế của lao động nội trợ ngang bằng với lao động có thu nhập, tạo cơ sở pháp lý vững chắc bảo vệ quyền lợi cho phụ nữ sau ly hôn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn xét xử, 4 nhóm giải pháp trọng tâm được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật:

• Hoàn thiện văn bản hướng dẫn áp dụng thống nhất: Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao cần khẩn trương ban hành Nghị quyết hướng dẫn chi tiết Điều 33, Điều 43 và Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 trong thời hạn 12 tháng tới. Trọng tâm là lượng hóa các tiêu chí xác định công sức đóng góp của người làm nội trợ và hướng dẫn cụ thể việc định giá hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng, phấn đấu giảm 50% tỷ lệ bản án bị cấp phúc thẩm, giám đốc thẩm hủy hoặc sửa do đánh giá sai tài sản.
• Chuẩn hóa quy trình công chứng văn bản thỏa thuận tài sản tiền hôn nhân: Bộ Tư pháp cần chủ trì xây dựng bộ mẫu khung văn bản thỏa thuận chế độ tài sản vợ chồng trong vòng 6 đến 9 tháng, đồng thời ban hành quy chế hướng dẫn nghiệp vụ cho các tổ chức hành nghề công chứng, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ các cặp đôi xác lập chế độ tài sản ước định lên trên 15% vào năm 2020.
• Tăng cường liên thông dữ liệu đăng ký quyền sở hữu tài sản: Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp cùng Bộ Công an và Bộ Tư pháp thiết lập cơ chế kiểm tra tình trạng hôn nhân khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bảo đảm 100% tài sản nhà đất hình thành trong thời kỳ hôn nhân được cấp đổi ghi đầy đủ tên của cả vợ và chồng, loại bỏ tận gốc việc chuyển nhượng trái phép tài sản chung.
• Nâng cao chất lượng công tác hòa giải tại Tòa án: Tòa án nhân dân các cấp cần định kỳ 6 tháng một lần tổ chức tập huấn chuyên sâu về kỹ năng định giá tài sản và phương pháp hòa giải tranh chấp hôn nhân cho đội ngũ Thẩm phán, Thư ký Tòa án, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ hòa giải thành công các tranh chấp tài sản ly hôn lên mức trên 45%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Thẩm phán, Thư ký Tòa án và Hội thẩm nhân dân: Cung cấp hệ thống luận cứ pháp lý và bộ tiêu chí thực tiễn để giải quyết nhanh chóng các tranh chấp phân chia tài sản phức tạp, áp dụng chuẩn xác nguyên tắc suy đoán tài sản chung và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của phụ nữ, con chưa thành niên.
• Luật sư và chuyên viên tư vấn pháp lý: Hỗ trợ đắc lực trong quá trình tư vấn tiền hôn nhân, soạn thảo các hợp đồng thỏa thuận tài sản hợp pháp, đồng thời xây dựng chiến lược tranh tụng hiệu quả nhằm bảo vệ tối đa quyền tài sản của thân chủ trong các vụ án ly hôn.
• Công chứng viên và cán bộ tư pháp hộ tịch: Là cẩm nang tham khảo hữu ích trong việc hướng dẫn thủ tục, thẩm định tính hợp pháp của các văn bản phân chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân hoặc thỏa thuận tài sản trước khi đăng ký kết hôn.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Luật: Nguồn tài liệu học thuật giá trị, cung cấp bức tranh toàn cảnh về sự phát triển của chế định tài sản vợ chồng qua các giai đoạn lịch sử và kinh nghiệm luật so sánh quốc tế của các nền tài phán phát triển.

Câu hỏi thường gặp

• Q: Đất đai do cha mẹ tặng cho một bên trong thời kỳ hôn nhân có được coi là tài sản chung không?

• A: Theo khoản 1 Điều 43 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, quyền sử dụng đất được tặng cho riêng một bên trong thời kỳ hôn nhân là tài sản riêng của người đó. Tài sản này chỉ trở thành tài sản chung nếu người được tặng cho tự nguyện lập văn bản nhập vào khối tài sản chung của gia đình theo Điều 46.

• Q: Người vợ chỉ ở nhà làm nội trợ, không có thu nhập thì khi ly hôn có được chia một nửa tài sản chung không?

• A: Người làm nội trợ hoàn toàn được hưởng quyền chia tài sản bình đẳng. Điểm b khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định rõ công việc nội trợ và chăm sóc con cái trong gia đình được coi như lao động có thu nhập, đảm bảo người vợ vẫn được nhận phần tài sản tương xứng, thường là 50% khối tài sản chung.

• Q: Văn bản thỏa thuận chế độ tài sản lập sau khi đã đăng ký kết hôn có giá trị pháp lý không?

• A: Căn cứ theo quy định tại Điều 47 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, văn bản thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng bắt buộc phải được lập trước khi đăng ký kết hôn và phải được công chứng hoặc chứng thực. Mọi thỏa thuận xác lập sau ngày đăng ký kết hôn chỉ có giá trị phân chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân chứ không được coi là chế độ tài sản ước định tiền hôn nhân.

• Q: Khi ly hôn, tiền lãi tiết kiệm phát sinh từ khoản tiền gửi riêng của người chồng được xử lý như thế nào?

• A: Theo khoản 1 Điều 33 Luật năm 2014, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của vợ hoặc chồng trong thời kỳ hôn nhân đương nhiên thuộc khối tài sản chung hợp nhất. Do đó, toàn bộ số tiền lãi phát sinh trong thời gian hai người là vợ chồng sẽ được gộp vào khối tài sản chung để phân chia khi ly hôn.

• Q: Vợ chồng có được tự thỏa thuận sang tên toàn bộ nhà đất cho một bên để tránh bị siết nợ không?

• A: Thỏa thuận này bị pháp luật nghiêm cấm và sẽ bị tuyên vô hiệu. Điều 60 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định rõ việc phân chia tài sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ thanh toán cho người thứ ba không có giá trị pháp lý. Tòa án có quyền hủy bỏ thỏa thuận để bảo đảm quyền thu hồi nợ của chủ nợ.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về chế độ tài sản vợ chồng, làm nổi bật sự phát triển của pháp luật Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử từ Quốc triều hình luật thời Lê đến Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.
• Đánh giá sâu sắc bước tiến mang tính đột phá của Luật năm 2014 trong việc ghi nhận quyền tự do định đoạt thông qua chế độ tài sản theo thỏa thuận tiền hôn nhân.
• Khảo sát thực tiễn 120 bản án điển hình, chỉ rõ các điểm nghẽn lớn nhất hiện nay nằm ở tranh chấp quyền sử dụng đất đứng tên một bên và tình trạng tẩu tán tài sản trốn tránh nghĩa vụ dân sự.
• Đối chiếu kinh nghiệm lập pháp của các quốc gia phát triển như Đức, Nhật Bản, Thái Lan nhằm rút ra bài học phù hợp cho quá trình hoàn thiện khung khổ pháp lý tại Việt Nam.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ về xây dựng văn bản hướng dẫn thi hành, chuẩn hóa quy trình công chứng, liên thông cơ sở dữ liệu đăng ký đất đai và nâng cao năng lực hòa giải tư pháp trong lộ trình từ năm 2016 đến năm 2020.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XÁC ĐỊNH TÀI SẢN VỢ CHỒNG KHI LY HÔN 1. Khái niệm chế độ tài sản vợ chồng và xác định tài sản vợ chồng khi ly hôn 1. Khái niệm chế độ tài sản vợ chồng Gia đình là tế bào của xã hội, thể hiện tính chất và kết cấu của xã hội. Gia đình có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của xã hội, gia đình tốt thì xã hội mới tốt.

Để xây dựng gia đình tốt thì nền tảng hôn nhân phải bền vững, ngoài việc được hình thành trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng, tiến bộ thì việc tạo lập tài sản là một trong những điều kiện tất yếu để nuôi sống gia đình, là điều kiện vật chất, cơ sở kinh tế cho hôn nhân tồn tại bền vững. Vì vậy, các nhà làm luật đã quan tâm xây dựng các quy định về chế độ tài sản của vợ chồng là một trong những chế định quan trọng, cơ bản nhất của pháp luật hôn nhân và gia đình. Vợ, chồng với tư cách là công dân, có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt đối với tài sản thuộc quyền sở hữu của mình. Tài sản theo nghĩa từ điển Luật học là “của cải, vật chất dùng vào mục đích sản xuất hoặc tiêu dùng”, còn theo Bộ luật dân sự (BLDS) năm 2005 “tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và các quyền tài sản” [40, Điều 163].

Trước khi kết hôn, tài sản của mỗi bên nam, nữ thuộc phạm trù tài sản riêng của cá nhân. Chủ sở hữu có toàn quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt đối với tài sản thuộc quyền sở hữu của mình. Chỉ sau khi kết hôn và trong thời kỳ hôn nhân, vấn đề tài sản giữa vợ chồng mới phát sinh, tài sản chung được hình thành, các lợi ích và các quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt đối với khối tài sản này cũng được hình thành. Do tính chất đặc biệt của quan hệ hôn nhân - tính cộng đồng, hai vợ 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chồng cùng đóng góp công sức trong việc tạo dựng tài sản, xây dựng gia đình hoà thuận, hạnh phúc.

Trong thời kỳ hôn nhân, vợ chồng ràng buộc lẫn nhau về quyền và nghĩa vụ, trong đó có những quyền và nghĩa vụ liên quan đến việc xác lập, thực hiện các giao dịch liên quan đến tài sản chung, tài sản riêng của vợ chồng. Tất cả các tài sản của vợ, chồng, dù là của riêng mỗi người hay của chung hai người, đều phải được khai thác, sử dụng trước hết nhằm bảo đảm sự duy trì và phát triển của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chăm sóc, giúp đỡ lẫn nhau; nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục các con,… Nhân danh lợi ích của gia đình, vợ hoặc chồng có thể tự mình xác lập, thực hiện các giao dịch trên tài sản chung và trong một số trường hợp, nghĩa vụ phát sinh từ các giao dịch ấy có thể ràng buộc cả vợ và chồng một cách liên đới, nghĩa là khiến cho chồng hoặc vợ, dù không trực tiếp đứng ra giao dịch, phải có trách nhiệm cùng với vợ hoặc chồng thực hiện nghĩa vụ bằng tài sản chung, thậm chí bằng tài sản riêng của mình. Do vậy, tài sản không chỉ gắn liền với những lợi ích thiết thực của hai bên mà còn liên quan đến người thứ ba, đặc biệt là khi vợ chồng tham gia vào hoạt động kinh doanh thương mại. Đây là một trong những lý do mà các nhà lập pháp phải dự liệu về chế độ tài sản của vợ chồng.