Chương 1: Thực trạng pháp luật Viet Nam v xác định cha, me, conti Toa an nhân dân. Chương 2: Thực tiễn sác định cha, me, con tài Toa án nhân dân Việt Nam hiên nay và một số giải pháp hoàn thiện pháp luật vẻ xác định. cha, mẹ, con CHƯƠNG1 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM VE XÁC ĐỊNH CHA, ME CON TẠI TOÀ ÁN NHÂN DÂN 1. Khai niệm chung về xác định cha, mẹ, con tạ a án nhân dain LLL Khái niệm cha, me, con Từ điển Tiếng Việt có giải thích: cha la “người đàn ông có con trong quan hệ với con’! mẹ là “người đàn bà có con, trong quan hệ với con’? theo cách giải thích này thì không có sự phân biệt giữa cha me nuối vả cha me đê.
"Dưới góc độ sinh học, cần có sự phân biết rổ khái niệm cha me dé va cha ‘me nuôi. Cha mẹ nuôi, về nguyên tắc, không cỏ quan hé huyết thống trực hệ với người con nuôi. Cha mẹ đẻ, về nguyên tắc, là người có quan hệ huyết thống trực hệ với người con vả trực tiếp sinh thành ra người con đỏ”? Cũng. theo từ didn Tiếng Việt giải thích: “con” là “người hoặc động vật thuậc thé hệ Sam, trong quan hệ với người hoặc động vật trực tiếp sinh ra”*.
Như vậy, cha me dé và con đề luôn gắn liên với việc thu thai, mang thai va sinh con. Dưới góc đô sinh học, về nguyên tắc, con đẻ phải do cha mẹ sinh ra và có quan hệ thuyết thống trực hệ với cha me. Ngược lại, vé nguyên tắc, cha me dé phải là người sinh ra người con vả có quan hệ huyết thống trực hệ với người con đó. Ở đây, vé co chế sinh học, chỉ người mẹ là người đẻ ra đứa con, nhưng người.
cha là người tham gia vào quá trình sinh dé, giúp người me có thai thông qua việc quan hệ tình dục tự nguyên để người mẹ có thể mang thai và sinh con. Hiện nay, do khoa hoc phát triển, do thay đổi quan điểm lép pháp, nén trên thực tế sẽ có trường hợp sinh con bằng việc in trứng, xin tinh trùng, xin phối để người mẹ mang thai và sinh con, hoặc có thể nhờ mang thai. Do đó, khái niém về cha, me, con cứng có sư thay đổi cho phù hợp. Trường hợp thứ nhất con dé chỉ đâm bao yêu tô là được người me sinh ra nhưng không đâm bao yêu tô về mặt huyết thông với cha mẹ, có thể không mang mã gen của cha me, hoặc chi mang mã gen của một trong hai người vi việc sinh con đó có sự tham.
ia của người thứ ba ~ người cho trứng, cho tinh trùng, cho phôi. Trường hop vẻ. Ấn 0 in man vi xong 1 Ye go isan 86) Inara ENệt * gamfeaagtiae (80) Tn iy Fi xa alg Dung 1E thứ hai, con đề chỉ dim bao yếu tổ huyết thống trực hệ với cha mẹ nhưng không dim bão yếu tổ là do cha mẹ sinh ra, hay cha me dé la người có quan hệ huyết thống trực hệ với con nhưng không phải là người sinh ra đứa trễ - Đó là trường hop mang thai hô. Tưu chung lai, khái niệm cha, me, con vé mặt sinh học cẩn phải hiểu một cách linh hoạt như sau: “cha, mẹ dé, trong quan hệ với con, cô thé là người trực tiếp sinh ra con hoặc nhờ người khác sinh con có cô hoặc không có quan ing’ thẳng trực hệ với người con đó, Con đã, trong quan hệ với cha mẹ, là người cô thé được cha mẹ trực tiếp sinh ra hoặc do cha mẹ nhờ người khác sinh ra, có hoặc không có quan hệ luyết thông trực hệ với cha, me 'Về mặt pháp lý, khái niệm cha, me, con luôn gắn với sự kiện pháp lý — đồ là sự kiện sinh dé.
Quan hệ cha me và con chi phát sinh khí được sự chứng nhận của cơ quan nhà nước có thấm quyển. Nêu kết hợp cả hai góc độ sinh học và pháp lý thi người cha, người me, người con vẻ mat sinh học sẽ tring ‘voi người cha, người me, nguời con về mặt pháp lý, nhưng trên thực tế, có thể không như vậy. Đây là van dé ma pháp luật cân phải giải quyết. góc độ phap lý, cha dé, mẹ dé trong mỗi quan lộ với con, là người có quyễn và nghĩa vụ đối với cơn theo qui định cña pháp luật.
Con đã, trong mỗi quan hệ với cha me, là có quyền và nghĩa vụ đỗi với cha me theo qui “định cũa pháp luật 1. Khái niệm xác định cha, me, con tai Toà én nhân din Từ điển Tiếng Việt giải thích: “xac định” là “qua ngiưên ci tìm tòi, biết được rõ ràng. Xác định cha, me, con là xác Gin môi quan hệ huyết thống trực hê. Đây được coi la thuộc tinh tự nhiền.
Đồi với việc sinh con bằng kỹ thuết hỗ trợ sinh sản, có việc cho trứng, cho tinh tring, cho phôi thì việc xắc định cha mẹ con dưới góc độ sinh học không còn như trước nữa Dù rang việc sinh dé vẫn là căn cứ để xác định cha, mẹ, con nhưng sẽ có trường hợp yêu tổ huyết thong không còn mang tính tuyết đổi nữa. Mặt khác, việc xc định cha, me, con dutéi góc đô sinh học sé loại bé yếu tổ hôn nhân của người me Do đó "Xác định cha me, con là việc nhận điện mỗi quan lễ giữa hai thé hộ lễ tiếp nhan thông qua sự kiện sinh đã “in MgsagSdec (800) đc hy hú Da ke ag Đụ Xing 148 Dưới góc đồ pháp lý, xác định cha, me, con được xem xét: Thứ nhất, vác aimh cha, me, con với tử cách là một sw kiên pháp lý: Xác định cha, me, con là sư kiện pháp lý làm phát sinh quan hệ giữa cha mẹ va con theo quy định của pháp luật. Trong viée xắc định cha, me, con, sự kiên sinh dé được xác định là sự. kiện làm phát sinh quan hệ giữa cha mẹ và con.
Tuy nhiên, sự kiện sinh để chỉ là căn cứ để phát sinh quan hệ giữa cha me va con trên thực tế chứ chưa phát sinh quyển va nghĩa vụ giữa cha mẹ vả con về mặt pháp lý. Có thé thy, sự kiên sinh dé, như là một bằng chứng vẻ mặt huyết thông, là cơ sỡ để hình thành yêu tổ pháp lý, và yêu tổ pháp lý là bằng chứng thừa nhân yêu tô huyết thống để cuối cùng xác định được tư cách cha, mẹ, con. Như vậy, có thể khẳng định ring, sự kiện sinh đẻ la điều kiện can trong việc xác định cha, me, con, kèm theo đó là một loạt các hành vi pháp lý khác là điều kiên đủ là cơ sỡ để zac định cha, me, con như hành vi đăng ký khai sinh, thủ tục đăng ký nhân cha, me, con, ban án hay quyết định của Toa án sắc định cha, me, con. Tử đó, phat sinh quyền và ngiĩa vụ giữa cha me và con theo quy định của pháp luật Nhu vậy, việc xác đình cha, me, con luôn cẩn có sự thừa nhận, xác định của cơ quan nha nước có thẩm quyền.
Thứ hai, xác định cha, me, con với tee cách là một quam hệ pháp luật: Do la quan hệ giữa các chủ thé trong việc xác định quan hệ cha con, mẹ con; giữa các chủ thể với cơ quan nha nước có thẩm quyển trong quá trình xác. định cha, me, con. Những quan hệ nảy được các quy pham pháp luật điều chỉnh. Do đó, xác dinh cha me, con là các quan hệ xã hội giữa các chai thé với nhan trong qué trình nhận diện te cách cha me, con được các gui pham pháp luật điền chữnh: 'Với tư cách là quan hệ pháp luật, việc xác định cha, me, con luôn là một quan hệ mang tinh y chí, thé hiện ý chi của các chủ thé mong muốn xic định mỗi quan hệ cha con me con hay phủ định mỗi quan hệ cha con, me con đang tôn tại.
Việc thể hiện ý chi của các chủ thé là một trong những căn cứ để. phan định thẩm quyên xác định cha, me, con cho cơ quan nha nước. La một quan hệ pháp luật, do đó, các chủ thể sé tôn tai các quyền va nghĩa vụ: Quyền của chủ thể trong việc xác định cha, me, con là những việc chủ thé duoc lam như yêu cẩu xác định cha, mẹ, con; yêu cau các chủ thể khác hợp tác trong việc xác định cha, me, con, yêu cẩu cơ quan nha nước có thẩm quyển xác định cha, mẹ, con. Trong việc xác định cha, mẹ, con, quyền của chủ thể thường gắn liên với nhân thân của chủ thé và không thể chuyển giao cho người khác.
Chi trong những trường hợp nhất định, các chủ thể có liên quan mới có quyển yêu cầu zác định cha, mẹ, con cho người khác. Nghĩa vụ của chủ thé trong việc xác định cha, mẹ, con la sự tích cực hợp tác để fim kiếm. nhận diên một người cha, mét người me, một người con, tính chịu trách nhiệm pháp lý trong qua trình sác định cha, me, con, đặc biết là khi không, hop tác trong quá trình đó. “Xác định cha, me, con là một quan hệ pháp luật, do đó, sẽ có nhiễu cách phân loại, Có thé chia thành quan hệ vật chất và quan hệ hình thức Quan hệ giữa các chủ thể với tư cách sác định cha, me, con va quan hệ giữa các chủ thé đó với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, đó là cơ quan hanh chính.
Có thể chia thành. quan h tự nguyên nhân cha, me, con va quan hệ tranh chấp xác định cha, me, con. Theo các cách phân chia nay sẽ giúp cho việc xác định thẩm quyền xác. định cha, me, con rổ rang va chỉnh xác.
Cụ thé la quan hệ vật chat sé quyết định quan hệ hình thức trong việc xác định cha, me, con, ý chi tự nguyên câu các chủ thé trong việc xác định cha, mẹ, con lả một trong những căn cứ để phân định quan hệ hình thức: Vé nguyên tắc, nêu việc sắc định cha, me, con 1a tu nguyện và không có tranh chấp thi sẽ do cơ quan hành chính tiến hành, Nếu việc sác định cha, mẹ, con không thể tư nguyên, có tranh chấp thi việc xác định cha, me, con do cơ quan tư pháp tiên hảnh Mặt khác, trong trường hợp đặc biệt, cơ quan hảnh chính không có quyền đăng ký nhận cha, me, con khi có mét quan hé cha con, me con đang hiện hữu cho đủ các bên có thoả thuận vả tự nguyện. Trường hợp nay vẫn thuộc thẩm quyển của cơ quan tư pháp.