Vốn mạo hiểm kênh huy động vốn cho doanh nghiệp việt nam giai đoạn hậu khủng hoảng tài chính luận án tiến sĩ

Vốn mạo hiểm là kênh huy động vốn quan trọng cho doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn hậu khủng hoảng tài chính, thúc đẩy phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Nghiêm Thái Minh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phan Thị Bích Nguyệt
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Vốn Mạo Hiểm – Kênh Huy Động Vốn Cho Doanh Nghiệp Việt Nam Giai Đoạn Hậu Khủng Hoảng Tài Chính
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN TỔNG QUAN VỀ VỐN MẠO HIỂM
• 1.1. Giới thiệu khái quát về vốn mạo hiểm, phương thúc đầu tư mạo hiểm, phân tích tính hai mặt của vốn mạo hiểm với nền kinh tế nói chung
• 1.2. Vốn mạo hiểm: Có một định nghĩa về VMH được chấp nhận rộng rãi
• 1.3. Quỹ đầu tư mạo hiểm
• 1.3.1. Khái niệm
• 1.3.2. Phân loại quỹ đầu tư mạo hiểm
• 1.3.3. Các chủ thể tham gia vào quá trình vận hành của VMH được cấp bởi quỹ đầu tư mạo hiểm
• 1.3.4. Cơ chế hoạt động của quỹ đầu tư mạo hiểm
• 1.4. Đặc điểm vốn mạo hiểm
• 1.4.1. Ưu thế của vốn mạo hiểm so với các nguồn cấp vốn khác
• 1.4.2. Tính hai mặt của vốn mạo hiểm
• 1.4.3. Vai trò của VMH đối với phát triển doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế
• 1.5. Quy trình cấp vốn mạo hiểm cho doanh nghiệp
• 1.5.1. Điều kiện tài trợ của VMH
• 1.5.2. Quy trình cấp VMH cho doanh nghiệp gồm 4 bước
• 1.6. Nghiên cứu vốn mạo hiểm một số quốc gia và bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam
• 1.6.1. Tổng quan quá trình phát triển VMH trên thế giới
• 1.6.2. Nghiên cứu VMH ở một số quốc gia
• 1.6.3. Mô hình mẫu về VMH thành công
• 1.6.4. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.7. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỐN MẠO HIỂM TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Tổng quan quá trình hình thành và những thăng trầm của dòng vốn mạo hiểm tại Việt Nam
• 2.2. Phân tích tính hai mặt của vốn mạo hiểm tác động đến nền kinh tế Việt Nam
• 2.2.1. Tác động thúc đẩy tích cực
• 2.2.2. Góp phần hoàn thiện thị trường tài chính
• 2.2.3. Mặt trái của VMH và mức tác động của nó tại Việt Nam
• 2.3. Đánh giá về môi trường hoạt động của vốn mạo hiểm tại Việt Nam
• 2.3.1. Thuận lợi
• 2.3.2. Khó khăn và hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KÊNH HUY ĐỘNG VỐN MẠO HIỂM CHO DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM GIAI ĐOẠN HẬU KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về vốn mạo hiểm và vai trò của nó tại Việt Nam

Vốn mạo hiểm (VMH) đã trở thành một kênh huy động vốn quan trọng cho các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong giai đoạn hậu khủng hoảng tài chính. VMH không chỉ cung cấp nguồn tài chính mà còn hỗ trợ doanh nghiệp trong việc phát triển chiến lược kinh doanh và quản lý rủi ro tài chính. Sự phát triển của VMH tại Việt Nam đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực công nghiệp.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của vốn mạo hiểm

Vốn mạo hiểm là hình thức đầu tư vào các doanh nghiệp khởi nghiệp có tiềm năng tăng trưởng cao nhưng cũng đi kèm với rủi ro lớn. Đặc điểm nổi bật của VMH là sự hỗ trợ không chỉ về tài chính mà còn về kinh nghiệm quản lý và mạng lưới kết nối.

1.2. Lịch sử phát triển của vốn mạo hiểm tại Việt Nam

VMH tại Việt Nam bắt đầu hình thành từ những năm 90, nhưng chỉ thực sự phát triển mạnh mẽ từ sau năm 2005. Sự gia tăng nhu cầu vốn cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa đã thúc đẩy sự ra đời của nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm.

II. Thách thức trong việc huy động vốn mạo hiểm cho doanh nghiệp Việt Nam

Mặc dù VMH có tiềm năng lớn, nhưng việc huy động vốn này vẫn gặp nhiều thách thức. Các doanh nghiệp Việt Nam thường thiếu thông tin và hiểu biết về VMH, dẫn đến việc không tận dụng được nguồn vốn này. Hơn nữa, môi trường pháp lý và chính sách chưa hoàn thiện cũng là một rào cản lớn.

2.1. Thiếu hiểu biết về vốn mạo hiểm trong doanh nghiệp

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa nhận thức rõ về lợi ích của VMH. Điều này dẫn đến việc họ không chủ động tìm kiếm nguồn vốn này, ảnh hưởng đến khả năng phát triển và mở rộng.

2.2. Môi trường pháp lý chưa hoàn thiện

Môi trường pháp lý tại Việt Nam vẫn còn nhiều bất cập, khiến cho các quỹ đầu tư mạo hiểm gặp khó khăn trong việc triển khai hoạt động. Các quy định về đầu tư và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư cần được cải thiện.

III. Phương pháp huy động vốn mạo hiểm hiệu quả cho doanh nghiệp

Để tận dụng được nguồn vốn mạo hiểm, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp huy động vốn hiệu quả. Việc xây dựng kế hoạch kinh doanh rõ ràng và minh bạch sẽ giúp thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư. Đồng thời, việc tạo dựng mối quan hệ với các quỹ đầu tư cũng rất quan trọng.

3.1. Xây dựng kế hoạch kinh doanh hấp dẫn

Một kế hoạch kinh doanh chi tiết và hấp dẫn sẽ giúp doanh nghiệp thu hút được sự chú ý của các nhà đầu tư. Kế hoạch này cần nêu rõ mục tiêu, chiến lược phát triển và cách thức sử dụng vốn.

3.2. Tạo dựng mối quan hệ với các quỹ đầu tư

Việc thiết lập mối quan hệ với các quỹ đầu tư mạo hiểm là rất quan trọng. Doanh nghiệp cần tham gia các sự kiện kết nối, hội thảo để giới thiệu về mình và tìm kiếm cơ hội hợp tác.

IV. Ứng dụng thực tiễn của vốn mạo hiểm tại Việt Nam

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã thành công trong việc huy động vốn mạo hiểm và áp dụng vào hoạt động kinh doanh. Các quỹ đầu tư đã giúp họ phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh. Những thành công này không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn góp phần vào sự phát triển chung của nền kinh tế.

4.1. Các doanh nghiệp tiêu biểu trong việc huy động vốn mạo hiểm

Một số doanh nghiệp như Tiki, Foody đã thành công trong việc huy động vốn mạo hiểm, giúp họ mở rộng quy mô và phát triển dịch vụ. Những câu chuyện thành công này là minh chứng cho tiềm năng của VMH tại Việt Nam.

4.2. Tác động của vốn mạo hiểm đến nền kinh tế

Vốn mạo hiểm không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển mà còn tạo ra nhiều việc làm và thúc đẩy sự đổi mới sáng tạo trong nền kinh tế. Điều này góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trên thị trường quốc tế.

V. Kết luận và triển vọng của vốn mạo hiểm tại Việt Nam

Vốn mạo hiểm đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc huy động vốn cho doanh nghiệp Việt Nam. Để phát triển bền vững, cần có những chính sách hỗ trợ và cải thiện môi trường đầu tư. Triển vọng của VMH tại Việt Nam là rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ.

5.1. Chính sách hỗ trợ phát triển vốn mạo hiểm

Chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể để phát triển VMH, bao gồm việc cải thiện môi trường pháp lý và tạo điều kiện thuận lợi cho các quỹ đầu tư hoạt động.

5.2. Tương lai của vốn mạo hiểm tại Việt Nam

Với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu đổi mới sáng tạo, vốn mạo hiểm sẽ tiếp tục là một kênh huy động vốn quan trọng cho các doanh nghiệp Việt Nam trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Nguyễn Nghiêm Thái Minh, với đề tài "Vốn mạo hiểm – kênh huy động vốn cho doanh nghiệp Việt Nam giai đoạn hậu khủng hoảng tài chính", được bảo vệ năm 2011 tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, thuộc chuyên ngành Kinh tế Tài chính - Ngân hàng (Mã số: 60.12), dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Phan Thị Bích Nguyệt.

Về tính cấp thiết, văn bản chỉ ra rằng trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nhu cầu vốn phục vụ tăng trưởng kinh tế ngày càng gia tăng. Tại Việt Nam, hệ thống ngân hàng thương mại đóng vai trò cung ứng vốn chủ lực nhưng hoạt động mang tính thận trọng cao, đòi hỏi khắt khe về tài sản thế chấp. Điều này tạo ra rào cản lớn đối với các doanh nghiệp trẻ, doanh nhân khởi sự và khối doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) thuộc thành phần kinh tế tư nhân khi tiếp cận nguồn tài trợ cho các ý tưởng sáng tạo tiềm năng. Vốn mạo hiểm (VMH) và hoạt động đầu tư mạo hiểm (ĐTMH) được xác định là giải pháp bổ sung kênh dẫn vốn, chia sẻ rủi ro và không phụ thuộc vào tài sản thế chấp. Tuy nhiên, thị trường VMH tại Việt Nam còn non trẻ, nhận thức xã hội về loại hình này chưa đầy đủ, việc tiếp nhận và vận hành dòng vốn còn nhiều trở ngại, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn phục hồi hậu khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Mục tiêu chung của nghiên cứu nhằm xác định vốn mạo hiểm là kênh huy động vốn cho doanh nghiệp Việt Nam, trọng tâm là khối DNNVV; cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để giải quyết quan hệ cung - cầu vốn mạo hiểm. Các mục tiêu cụ thể gồm:

• Đánh giá thực trạng lưu chuyển dòng vốn mạo hiểm tại Việt Nam, thực trạng nhu cầu vốn và việc huy động từ vốn mạo hiểm; phân tích nguyên nhân dẫn đến thành công và những hạn chế của vốn mạo hiểm tại Việt Nam.
• Khẳng định quan điểm duy trì và phát triển vốn mạo hiểm và hoạt động đầu tư mạo hiểm đúng bản chất, từ đó đề xuất giải pháp để vốn mạo hiểm vận hành, hoạt động tốt ở Việt Nam, phát huy vai trò là kênh huy động vốn cho các doanh nghiệp, đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế đất nước.

Các câu hỏi nghiên cứu được văn bản xác định cụ thể:

1. Vốn mạo hiểm ở Việt Nam thời gian qua đã hình thành và phát triển như thế nào? Có những thành công và hạn chế gì?
2. Yếu tố nào ảnh hưởng đến thị trường vốn mạo hiểm và hoạt động đầu tư mạo hiểm ở Việt Nam? Tình hình huy động vốn mạo hiểm của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay như thế nào?
3. Giải pháp gì để vốn mạo hiểm thực sự là kênh huy động vốn cho các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, giai đoạn hậu khủng hoảng tài chính?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các quỹ đầu tư mạo hiểm; các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ tại Việt Nam tính đến tháng 9/2010.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Về nội dung và không gian: Tập trung vào thực trạng và đánh giá các quỹ chuyên về đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam, không bao gồm các quỹ chuyên về chứng khoán hay bất động sản; đồng thời nghiên cứu kinh nghiệm phát triển VMH tại một số quốc gia và vùng lãnh thổ (như Hoa Kỳ, Châu Âu, Ấn Độ, Trung Quốc, Đài Loan) làm cơ sở tham khảo.
  • Về thời gian: Dữ liệu thứ cấp thu thập từ đầu thập niên 1990 đến tháng 8/2010 (và tháng 9/2010); dữ liệu khảo sát và các chỉ tiêu phân tích phản ánh bối cảnh giai đoạn hậu khủng hoảng tài chính (2008–2010).

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án điểm lại các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến vốn mạo hiểm và cơ chế tài trợ doanh nghiệp:

• Các tài liệu quốc tế: Nghiên cứu của Hiệp hội Đầu tư Mạo hiểm Hoa Kỳ (NVCA, 2005) về dự báo xu hướng mở rộng đầu tư ra nước ngoài; công trình của Anthony Aylward (IFC Discussion Paper No. 36) mang tên "Trends in Venture Capital Finance in Developing Countries" phân tích đặc tính rủi ro và tăng trưởng vượt trội của VMH tại các nước đang phát triển; tài liệu BRIE Working Paper 142 (2000) mang tên Note on "Venture Capital" mô tả cấu trúc hợp danh hữu hạn tại Hoa Kỳ; định nghĩa và tài liệu hướng dẫn của Hiệp hội Vốn Cổ phần Tư nhân và Vốn Mạo hiểm Châu Âu (EVCA); các báo cáo xếp hạng môi trường kinh doanh của Ngân hàng Thế giới (Doing Business Database) và Diễn đàn Kinh tế Thế giới (Báo cáo Năng lực Cạnh tranh Toàn cầu 2008, 2010).
• Các công trình trong nước: Báo cáo nghiên cứu thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm của Dự án Phát triển Doanh nghiệp Mekong (MPDF, 2000); đề tài "Huy động và mở rộng quy mô vốn mạo hiểm nội địa tại Việt Nam" của Nguyễn Như Ánh (2004); công trình "Hoàn thiện và hỗ trợ cho quỹ đầu tư mạo hiểm công nghệ cao ở Việt Nam" của Trần Văn Hoàng (2005); nghiên cứu "Một số giải pháp nhằm thu hút và phát huy hiệu quả vốn đầu tư mạo hiểm ở Việt Nam" của Nguyễn Xuân Tiến (2008); tham luận "Vị trí Việt Nam trên bản đồ công nghệ thông tin thế giới" của Lê Trường Tùng (2008); cùng các nghiên cứu trước đó của chính tác giả Nguyễn Nghiêm Thái Minh (2004, 2005 trên Tạp chí Phát triển Kinh tế số 173).

Khoảng trống nghiên cứu được tác giả xác định:

1. Việc tham khảo kinh nghiệm quốc tế ở các nghiên cứu trước chưa đi sâu phân tích đồng thời các yếu tố thành công lẫn thất bại để đúc rút bài học cụ thể cho hoàn cảnh Việt Nam.
2. Việc giải quyết quan hệ cung - cầu vốn mạo hiểm tại thị trường Việt Nam chưa được xử lý triệt để, chưa đưa ra hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm khơi thông dòng lưu chuyển vốn mạo hiểm đúng bản chất để thực sự trở thành kênh dẫn vốn cho khối doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Về cơ sở lý thuyết và khái niệm:

• Định nghĩa vốn mạo hiểm: Luận án sử dụng định nghĩa được thừa nhận rộng rãi: "VMH là khoản đầu tư do những tổ chức chuyên môn thực hiện đối với những doanh nghiệp tăng trưởng cao, rủi ro cao và thường là có công nghệ cao đang cần vốn cổ phần để tài trợ cho phát triển sản phẩm hoặc tăng trưởng".
• Quỹ đầu tư mạo hiểm: Được định nghĩa là một định chế tài chính trung gian chuyên đầu tư vào các doanh nghiệp mới khởi sự, doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng cao nhằm đạt được mức gia tăng thu nhập cao hơn bình quân để bù đắp mức độ rủi ro cao hơn bình quân. Về mặt pháp lý, dẫn chiếu Nghị định 99/2003/NĐ-CP ngày 28/8/2003 của Thủ tướng Chính phủ quy định về quỹ ĐTMH trong Khu công nghệ cao.
• Phân loại quỹ ĐTMH: Căn cứ vào nguồn vốn huy động (quỹ tập thể/công chúng và quỹ cá nhân/thành viên); căn cứ vào cấu trúc huy động vốn (quỹ đóng và quỹ mở); căn cứ vào cơ cấu tổ chức và hoạt động (quỹ dạng cấu trúc hợp danh hữu hạn gồm thành viên hợp danh thường trực - công ty quản lý quỹ và thành viên hợp danh hữu hạn - nhà đầu tư góp vốn).
• Quy trình cấp vốn và đầu tư: Quy trình cấp vốn cho doanh nghiệp gồm 4 bước: (1) Lập bản kế hoạch kinh doanh; (2) Hội nghị; (3) Thẩm định chi tiết; (4) Điều kiện và tài trợ. Quy trình đầu tư của quỹ gồm các khâu: Nghiên cứu phân tích đánh giá cơ hội -> Rủi ro, lợi nhuận -> Xác định mục tiêu, chiến lược đầu tư -> Xây dựng cơ cấu lựa chọn tài sản chứng khoán -> Xây dựng danh mục đầu tư.

Phương pháp nghiên cứu và thiết kế nghiên cứu: Luận án kết hợp phương pháp định tính và phương pháp thống kê mô tả qua thiết kế 2 giai đoạn:

• Giai đoạn 1 (Nghiên cứu định tính): Sử dụng nguồn thông tin thứ cấp từ các tạp chí khoa học, báo cáo chuyên ngành trong và ngoài nước để chuẩn hóa khung lý thuyết, làm rõ các khái niệm, xác định các nhân tố ảnh hưởng đến sự vận hành của dòng vốn mạo hiểm, từ đó xây dựng thang đo và hiệu chỉnh bảng câu hỏi điều tra khảo sát.
• Giai đoạn 2 (Thống kê mô tả): Thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua phát phiếu điều tra khảo sát trực tiếp ý kiến của các doanh nghiệp và ngân hàng nhằm đánh giá mức độ hiểu biết, khả năng tiếp cận vốn, mức độ ưu tiên giữa các kênh dẫn vốn, cũng như các rào cản và khó khăn cụ thể khi tiếp cận quỹ ĐTMH.

Nguồn dữ liệu:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ Tổng cục Thống kê, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Bộ Kế hoạch và Đầu tư, các báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, Ngân hàng Thế giới, cơ sở dữ liệu APEC (Venture in APEC economies), kéo dài từ thập niên 1990 đến năm 2009–2010.
• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập qua phiếu hỏi khảo sát đối với các doanh nghiệp (DNNVV, doanh nghiệp công nghệ cao) và ngân hàng thương mại tại Việt Nam.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận tổng quan về vốn mạo hiểm

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về vốn mạo hiểm, quỹ đầu tư mạo hiểm và cơ chế vận hành thị trường ĐTMH. Tác giả phân tích các đặc điểm của VMH so với các nguồn cung cấp vốn truyền thống: hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp khởi nghiệp, cung cấp tư vấn chiến lược cấp cao, đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình phát triển.

Về cơ chế tổ chức, chương 1 phân tích chi tiết mô hình quỹ ĐTMH theo cấu trúc hợp danh hữu hạn (Limited Partnership) phổ biến tại Hoa Kỳ:

• Thành viên hợp danh thường trực (General Partner - công ty quản lý quỹ): chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý, điều hành và giải ngân vốn; nhận thù lao quản lý hàng năm (thường từ 1% đến 2% trên tổng giá trị quỹ) và hưởng tỷ lệ chia lãi từ lợi nhuận thoái vốn sau khi hoàn vốn cho nhà đầu tư.
• Thành viên hợp danh hữu hạn (Limited Partner - các nhà đầu tư góp vốn): cung cấp nguồn tài chính, chia sẻ lợi nhuận và chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi phần vốn góp, không trực tiếp can thiệp vào các quyết định đầu tư tác nghiệp hàng ngày.

Chương này cũng phân tích tính hai mặt của dòng vốn mạo hiểm: một mặt đóng vai trò cung ứng vốn cổ phần, kích thích đổi mới sáng tạo, thúc đẩy thương mại hóa công nghệ và gia tăng tỷ lệ đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP); mặt khác tiềm ẩn nguy cơ bất ổn tài chính nếu có sự đảo chiều nhanh chóng của dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài. Qua nghiên cứu quá trình phát triển VMH tại Hoa Kỳ, Châu Âu, Trung Quốc, Ấn Độ và Đài Loan, luận án rút ra 4 bài học kinh nghiệm cho Việt Nam về vai trò kiến tạo thể chế của Chính phủ, phát triển thị trường chứng khoán phục vụ thoái vốn, đào tạo nguồn nhân lực quản lý quỹ và hoàn thiện cơ chế bảo vệ nhà đầu tư. Tác giả kết luận việc thúc đẩy định chế tài chính phi ngân hàng như quỹ ĐTMH là yêu cầu cấp thiết nhằm giảm bớt sự phụ thuộc quá mức vào hệ thống tín dụng ngân hàng thương mại.

Chương 2: Thực trạng vốn mạo hiểm tại Việt Nam

Chương 2 tập trung phân tích thực trạng hình thành, biến động của dòng vốn mạo hiểm và môi trường hoạt động tại Việt Nam qua các mốc thời gian:

• Giai đoạn trước năm 1998: Vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài bắt đầu xuất hiện dưới các hình thức đa dạng, tuy nhiên tỷ trọng vốn mạo hiểm đúng bản chất (hiểu theo nghĩa hẹp) gần như bằng không.
• Giai đoạn 1998–2005: Các quỹ đầu tư nước ngoài hoạt động thận trọng hơn; dòng vốn chưa thể hiện rõ bản chất mạo hiểm mà chủ yếu mang tính chất đầu tư vốn cổ phần tư nhân an toàn.
• Giai đoạn từ sau năm 2005: Hoạt động phân loại quỹ rõ nét hơn với sự hiện diện của một số định chế như IDG Ventures Vietnam (thuộc tập đoàn IDG), DFJ VinaCapital (do Dragon Capital quản lý) và Mekong Enterprise Fund (MEF do Mekong Capital quản lý). Trong đó IDG và DFJ được ghi nhận là các quỹ chuyên về ĐTMH. Mặc dù vậy, quy mô vốn mạo hiểm thực thụ vẫn còn nhỏ bé so với tổng dòng vốn đầu tư gián tiếp.

Luận án tổng hợp số liệu về môi trường kinh doanh, năng lực công nghệ và thị trường tài chính Việt Nam giai đoạn 2008–2010:

Nhóm chỉ tiêu đánh giá	Năm 2008 (Thứ hạng)	Năm 2010 (Thứ hạng)
Mức độ bảo vệ nhà đầu tư	123	133
Trở ngại cho sở hữu nước ngoài	104	114
Trình độ của thị trường tài chính	106	65
Chuẩn mực báo cáo và kiểm toán	106	119
Gánh nặng về quy chế nhà nước	105	120
Huy động vốn trong nước từ cổ phiếu	5	35
Hiệu quả giữa lương và năng suất	17	4
Tỷ lệ tiết kiệm trong nước	28	17

(Nguồn: Luận án trích Báo cáo Năng lực Cạnh tranh Toàn cầu 2008, 2010)

Về vị trí ngành công nghệ thông tin (CNTT) Việt Nam năm 2008 so với thế giới:

• Chỉ số Kinh tế tri thức (KI/KEI) xếp hạng 96/140 (tăng 3 bậc so với 2007).
• Chỉ số Sẵn sàng kết nối mạng (NRI) xếp hạng 73/127 (tăng 9 bậc).
• Xếp hạng mức độ sẵn sàng điện tử (E-Readiness) đạt 65/70.
• Chỉ số Chính phủ điện tử (E-Government Index) xếp 91/182 (tăng 16 bậc).
• Tỷ lệ vi phạm bản quyền phần mềm xếp thứ 10/108 (tăng 5 bậc).

Về thực trạng nhu cầu và khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp:

• Số lượng doanh nghiệp ngoài nhà nước tăng nhanh từ 35.004 doanh nghiệp (năm 2000) lên 412.000 doanh nghiệp (năm 2009). Tỷ lệ vốn đầu tư toàn xã hội so với GDP giai đoạn 1997–2009 duy trì ở mức cao (đạt 42,4% trong giai đoạn này).
• Kết quả khảo sát mức độ ưu tiên các kênh huy động vốn (thang điểm từ 1 đến 4, với 1 là ưu tiên cao nhất, 4 là ưu tiên thấp nhất) cho thấy: Ngân hàng thương mại được ưu tiên cao nhất, tiếp theo là phát hành trái phiếu (3,8 điểm), và Quỹ đầu tư mạo hiểm đứng ở mức thấp nhất (3,86 điểm).
• Khó khăn khi vay vốn ngân hàng: rào cản tài sản thế chấp (điểm ưu tiên khó khăn 1,58), lãi suất cao (2,4 điểm), thẩm định tài chính khắt khe (2,56 điểm) và sự phân biệt đối với công ty tư nhân (2,91 điểm). Dù khoảng 50% DNNVV có quan hệ tín dụng và vốn vay ngân hàng chiếm 45,31% tổng vốn hoạt động, việc tiếp cận vốn tín dụng vẫn rất nan giải.
• Khảo sát nguyên nhân doanh nghiệp khó tiếp cận vốn mạo hiểm ghi nhận: 89,1% ý kiến đồng ý do thiếu dự án/ý tưởng kinh doanh có hiệu quả kinh tế cao; tiếp theo là các nguyên nhân: chưa hiểu biết về VMH và quỹ ĐTMH; thiếu thông tin về quỹ; thiếu tin cậy; lo ngại mất quyền làm chủ; hạn chế kỹ năng lập bản kế hoạch kinh doanh; năng lực đội ngũ quản lý chưa đáp ứng; quy mô doanh nghiệp quá nhỏ và chưa có thành tích nổi bật.

Chương 3: Giải pháp phát triển kênh huy động vốn mạo hiểm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam giai đoạn hậu khủng hoảng tài chính

Chương 3 xác lập quan điểm phát triển vốn mạo hiểm đúng bản chất, hoạt động vì mục tiêu đầu tư dài hạn vào đổi mới sáng tạo (không biến tướng thành đầu tư chứng khoán ngắn hạn hay đầu cơ). Trong bối cảnh hậu khủng hoảng tài chính, hoạt động ĐTMH toàn cầu hướng vào các ngành công nghệ sạch, dịch vụ chăm sóc sức khỏe và ứng dụng Web 2.0.

Tác giả đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp:

1. Nhóm giải pháp từ phía Chính phủ:

• Hoàn thiện khung pháp lý và thể chế, nâng cao cơ chế bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và tính minh bạch thông tin thị trường.
• Thiết kế chương trình hỗ trợ phát triển VMH: Tăng quy mô vốn mạo hiểm; Chính phủ đóng vai trò tiên phong góp vốn ban đầu để kích hoạt nguồn vốn tư nhân (tham khảo bài học từ Hoa Kỳ, Israel, Ấn Độ) nhưng không duy trì can thiệp dài hạn; hỗ trợ chi phí hoạt động và ưu đãi thuế; định hướng đầu tư vào công nghệ cao, công nghệ nano, chăm sóc sức khỏe, sản phẩm thân thiện môi trường; phát triển hệ thống vườn ươm doanh nghiệp công nghệ.

2. Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả cung vốn từ các quỹ ĐTMH:

• Đổi mới phương thức vận hành của các quỹ nước ngoài hiện hữu.
• Hình thành Quỹ đầu tư mạo hiểm nội địa theo mô hình công ty hợp danh hữu hạn.
• Đa dạng hóa nguồn vốn góp cho quỹ nội địa: huy động một phần nguồn vốn nhàn rỗi dài hạn từ các công ty bảo hiểm và quỹ Bảo hiểm Xã hội (BHXH), đi kèm với tỷ lệ phân bổ an toàn và chiến lược chuyên môn hóa.
• Luận án đề xuất cơ cấu danh mục lĩnh vực đầu tư cho quỹ ĐTMH nội địa:

STT	Lĩnh vực đầu tư đề xuất	Tỷ trọng phân bổ (%)
1	Công nghệ cao, công nghệ thông tin	45%
2	Chăm sóc sức khỏe	25%
3	Công nghệ mới	20%
4	Hàng hóa, dịch vụ thân thiện môi trường	10%

3. Nhóm giải pháp từ phía doanh nghiệp (phía cầu vốn):

• Hoàn thiện kỹ năng xây dựng Bản kế hoạch kinh doanh chuẩn hóa gồm 4 nội dung trọng tâm: (1) Tóm tắt dự án và thị trường mục tiêu; (2) Thực trạng doanh nghiệp, đội ngũ điều hành và nhu cầu hỗ trợ; (3) Các yếu tố quyết định thành công (nhân sự, bằng sáng chế, kết quả khảo sát thị trường); (4) Tình hình tài chính và nhu cầu giải ngân vốn tài trợ.
• Chủ động học hỏi, nâng cao nhận thức về tiêu chí thẩm định của các quỹ ĐTMH.
• Kiện toàn năng lực quản trị điều hành, xây dựng đội ngũ quản lý chuyên nghiệp.

4. Nhóm giải pháp hỗ trợ:

• Đẩy mạnh hoạt động quảng bá hình ảnh thị trường đầu tư Việt Nam tới các tổ chức tài chính quốc tế.
• Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ quản lý quỹ, ngân hàng giám sát và công ty quản lý quỹ.
• Gia tăng đầu tư cho hệ thống giáo dục và hoạt động nghiên cứu phát triển (R&D).
• Ban hành chính sách khuyến khích thành lập doanh nghiệp khởi nghiệp từ đội ngũ các nhà khoa học, giảng viên tại các trường đại học.

Kết quả và những đóng góp mới

Luận án tự xác định các đóng góp mới về mặt học thuật và thực tiễn:

1. Đánh giá toàn diện thực trạng lưu chuyển dòng vốn mạo hiểm tại Việt Nam từ đầu thập niên 1990 đến năm 2010, nhận diện rõ điểm mạnh và rào cản cốt lõi; chỉ ra rằng tại Việt Nam thời gian qua chưa có quỹ ĐTMH hoạt động đúng bản chất (phần lớn mang tính chất dòng vốn đầu tư gián tiếp FII hoặc vốn cổ phần tư nhân thông thường, chưa chấp nhận rủi ro thực sự của mô hình đầu tư mạo hiểm).
2. Khẳng định quan điểm phát triển có chọn lọc dòng vốn mạo hiểm đúng bản chất; đề xuất giải pháp thiết lập kênh huy động vốn khả thi cho khối doanh nghiệp nhỏ và vừa trong giai đoạn hậu khủng hoảng tài chính; đề xuất mô hình quỹ hợp danh hữu hạn nội địa, xác định tỷ trọng phân bổ ngành đầu tư và hệ thống chính sách phối hợp từ phía Chính phủ, tổ chức quỹ và doanh nghiệp nhằm tạo lập ngành công nghiệp đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Căn cứ vào nội dung và phạm vi nghiên cứu được công bố trong văn bản:

• Luận án giới hạn phạm vi khảo sát thực nghiệm đối với các quỹ chuyên trách về đầu tư mạo hiểm, không mở rộng sang các định chế tài chính khác như quỹ đầu tư chứng khoán đại chúng hay quỹ đầu tư bất động sản.
• Dữ liệu nghiên cứu thực trạng và số liệu khảo sát doanh nghiệp, ngân hàng dừng lại ở mốc thời gian tháng 9/2010. Do đặc thù thị trường vốn mạo hiểm tại Việt Nam thời kỳ này còn non trẻ, việc đo lường lượng hóa chi tiết mức độ tác động của dòng vốn mạo hiểm đối với tăng trưởng toàn bộ nền kinh tế chưa thể thiết lập theo chuỗi dữ liệu thời gian dài hạn.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng theo dõi sự biến đổi của dòng vốn mạo hiểm trong các giai đoạn phát triển tài chính tiếp theo, nghiên cứu sâu hơn về cơ chế thoái vốn qua sàn giao dịch chứng khoán chuyên biệt và hoàn thiện chính sách ưu đãi thuế cụ thể cho từng loại hình quỹ mạo hiểm.

Giá trị tham khảo

Nội dung của luận án có giá trị tham khảo đối với nhiều đối tượng:

• Các cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách (Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước): Có thể tham khảo cơ sở lý luận và các kiến nghị về thiết kế chương trình hỗ trợ của Chính phủ, khung pháp lý cho mô hình quỹ hợp danh hữu hạn, quy chế bảo vệ nhà đầu tư và cơ chế vận hành vườn ươm công nghệ.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị kinh doanh: Cung cấp tài liệu tham khảo có hệ thống về bản chất quỹ ĐTMH, cơ chế phân chia trách nhiệm và thù lao trong mô hình hợp danh hữu hạn, quy trình thẩm định cấp vốn 4 bước và bài học kinh nghiệm quốc tế.
• Các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghệ: Tham khảo cấu trúc 4 phần của bản kế hoạch kinh doanh chuẩn mực, các tiêu chuẩn tiếp cận quỹ ĐTMH và định hướng nâng cao năng lực quản trị nội bộ để đáp ứng yêu cầu thẩm định vốn.

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao luận án nhận định các quỹ đầu tư tại Việt Nam trước năm 2010 chưa thực sự hoạt động đúng bản chất vốn mạo hiểm? Theo luận án, dù có tên gọi hoặc định hướng đầu tư mạo hiểm, các quỹ ngoại hiện diện tại Việt Nam trong giai đoạn này (như IDG Ventures Vietnam, DFJ VinaCapital, MEF) vẫn hoạt động khá thận trọng, phần lớn nguồn vốn mang tính chất vốn đầu tư gián tiếp (FII) hoặc vốn cổ phần tư nhân (Private Equity). Các quỹ này có tiêu chuẩn đầu tư khắt khe, quy mô vốn mỗi thương vụ tương đối lớn và tập trung vào giai đoạn tái cấu trúc hoặc mở rộng của doanh nghiệp đã định hình hơn là chấp nhận rủi ro tài trợ giai đoạn hạt giống hay mới khởi nghiệp.

2. Luận án đề xuất mô hình tổ chức nào cho quỹ đầu tư mạo hiểm nội địa tại Việt Nam? Tác giả đề xuất áp dụng mô hình công ty hợp danh hữu hạn (Limited Partnership). Trong mô hình này, công ty quản lý quỹ chuyên nghiệp đóng vai trò thành viên hợp danh thường trực (General Partner) hưởng phí quản lý 1–2% cùng tỷ lệ chia lãi sau thoái vốn; các nhà đầu tư đóng vai trò thành viên hợp danh hữu hạn (Limited Partner) góp vốn và chịu trách nhiệm hữu hạn mà không can thiệp sâu vào quyết định đầu tư hàng ngày.

3. Theo khảo sát trong luận án, trở ngại lớn nhất từ phía doanh nghiệp khi tiếp cận vốn mạo hiểm là gì? Kết quả khảo sát chỉ ra rằng 89,1% ý kiến đồng thuận trở ngại lớn nhất là doanh nghiệp thiếu dự án, ý tưởng kinh doanh hoặc sáng kiến có tính khả thi và hiệu quả kinh tế cao. Các rào cản tiếp theo là thiếu hiểu biết về bản chất VMH, thiếu thông tin về quỹ, e ngại mất quyền kiểm soát công ty và hạn chế về kỹ năng lập bản kế hoạch kinh doanh.

4. Luận án đề xuất cơ cấu ngành đầu tư của quỹ đầu tư mạo hiểm nội địa như thế nào? Tác giả đề xuất phân bổ danh mục đầu tư theo 4 lĩnh vực: Công nghệ cao và công nghệ thông tin chiếm tỷ trọng lớn nhất (45%); Chăm sóc sức khỏe (25%); Công nghệ mới (20%); Hàng hóa và dịch vụ thân thiện môi trường (10%).

5. Bản kế hoạch kinh doanh chuẩn mực được luận án khuyến nghị cho doanh nghiệp gồm những nội dung chính nào? Bản kế hoạch kinh doanh gồm 4 phần trọng tâm: (1) Giới thiệu tóm tắt về dự án, sản phẩm/dịch vụ và thị trường mục tiêu; (2) Thực trạng doanh nghiệp, năng lực đội ngũ lãnh đạo và các yếu tố cần hỗ trợ; (3) Yếu tố quyết định thành công như nhân sự, bằng sáng chế, kết quả dò tìm thị trường; (4) Tình hình tài chính và quy mô, lộ trình nhu cầu giải ngân vốn tài trợ.

Kết luận

Luận án của tác giả Nguyễn Nghiêm Thái Minh đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về vốn mạo hiểm và mô hình quỹ hợp danh hữu hạn, đồng thời phân tích thực trạng thị trường đầu tư mạo hiểm non trẻ tại Việt Nam giai đoạn trước năm 2010. Kết quả nghiên cứu khẳng định sự cần thiết phải phát triển dòng vốn mạo hiểm đúng bản chất nhằm bổ sung kênh dẫn vốn dài hạn, giảm tải áp lực cho hệ thống ngân hàng thương mại và thúc đẩy khối doanh nghiệp nhỏ và vừa đổi mới sáng tạo. Hệ thống giải pháp được đề xuất bao quát từ vai trò kiến tạo thể chế của Chính phủ, việc hình thành quỹ nội địa đến việc chuẩn hóa năng lực lập kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp trong giai đoạn hậu khủng hoảng tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH  NGUYỄN NGHIÊM THÁI MINH VỐN MẠO HIỂM – KÊNH HUY ĐỘNG VỐN CHO DOANH NGHIỆP VIỆT NAM GIAI ĐOẠN HẬU KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 60.12 NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS.TS PHAN THỊ BÍCH NGUYỆT TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2011 1 LèI CAM ÐOAN Tôi xin cam đoan n®i dung lu¾n án là ket quá nghiên cúu cúa cá nhân dna trên nhung nguon tv li¾u tham kháo đáng tin c¾y. Tôi hoàn toàn ch%u trách nhi¾m ve n®i dung đư trình bày trong lu¾n án. Nguyen Nghiêm Thái Minh PHAN Me ÐAU i.

оt van đe Vói mnc tiêu phát trien kinh te cùng sn nghi¾p công nghi¾p hóa hi¾n đai hóa đat nvóc, xã h®i can nhieu hon ve von. é nvóc ta, vai trò chính trong vi¾c cung úng von cho nen kinh te là ngân hàng, von di khá báo thú, han nhiên múc cau ve von đã không the đvoc đáp úng m®t cách thóa đáng. оc bi¾t đoi vói nhung DN tré, nhung doanh nhân khói sn đang trên đvòng tìm nguon tài tro cho vi¾c thnc hi¾n ý tvóng sáng tao tiem nang, thì khá nang tiep nh¾n von tù ngân hàng là rat khó khan. Thành phan KTTN mà đa phan là DNNVV đã đvoc Nhà nvóc ta khang đ%nh v% trí, vai trò quan trong trong nen kinh te.

So lvong DNNVV ngày càng tang làm cho nhu cau von ngày càng cap bách hon. Ðe góp phan đáp úng nhu cau đó, VMH là m®t giái pháp. é các nvóc phát trien và nhung nen kinh te nang đ®ng, VMH đóng vai trò quan trong cho mnc tiêu tang trvóng. VMH và hoat đ®ng ÐTMH đã hình thành và phát trien khá manh ó các nvóc phát trien nhv My, Châu Âu, và m®t so th% trvòng mói noi ó Châu Á.

Sn thành công cúa công ngh¾ so (chang han nhv My, An Ю) vói minh chúng là nhung thvong hi¾u rat noi tieng trong linh vnc này đvoc ghi nh¾n là có sn tham gia đóng góp cúa VMH. Vói tính chat là ÐTMH, các đ%nh che tài chính khác se rat dè d¾t trong vi¾c nh¾n cap von – tài tro cho nhung dn án mao hiem, nhieu rúi ro. Bang ý tvóng kinh doanh sán pham v¾t chat/phi v¾t chat, đvoc đánh giá là tiem nang tang trvóng lón, thì VMH se là nguon von đáng tin c¾y bóí nó đã han che nhung rào cán cúa vi¾c tham đ%nh dn án và yêu cau ve tài sán the chap. Tù nam 2005, hi¾p h®i đau tv mao hiem cúa My (NVCA) đã dn báo se có nhieu co h®i cho đau tv mao hiem, xu hvóng đau tv ra hái ngoai cung đang dan tró nên pho bien.

Sn tìm kiem co h®i đau tv tai các quoc gia đang phát trien – noi có co h®i đau tv tiem nang tang trvóng cao nhvng chva đvoc khám phá - cúa các nhà ÐTMH, tao ra co h®i tiep nh¾n/thu hút VMH cúa các quoc gia này. é Vi¾t Nam, von gián tiep (vào thòi gian đó đvoc nh¾n di¾n là VMH) đã có m¾t tù đau th¾p niên 90 – còn rat tré so vói các nvóc khác – đen nay cung dan the hi¾n nhung điem khác bi¾t cúa mình trong vai trò là kênh dan von cho doanh 2 nghi¾p nói riêng, nen kinh te nói chung. Hoat đ®ng cúa ho đã đóng góp nhat đ%nh vào sn phát trien nen kinh te nói chung thông qua vi¾c đau tv vào các công ty, DN và tác đ®ng tích cnc đen sn phát trien cúa TTCK. Tuy nhiên hoat đ®ng cúa các quy cung nhv loai hình đau tv mói này hi¾n van còn nhieu han che.

Trong giai đoan hi¾n nay, yêu cau phát trien đã đ¾t ra nhu cau ve von cho các doanh nghi¾p và van đe này ngày càng tró nên cap thiet. VMH là nguon von đvoc xem là mói trong th% trvòng tài chính, góp phan thnc hi¾n vai trò cung úng von cho nen kinh te và các DN cung mong đoi rang se có the tiep nh¾n nguon von này m®t cách thu¾n loi. Tuy nhiên, thnc te ó Vi¾t Nam cho thay, nhung hieu biet can thiet ve loai hình đau tv cung nhv nhung điem khác bi¾t cúa nguon von này còn khá han che. Vì v¾y, rat can có nhung kien thúc và cách tiep nh¾n đúng đan ve von mao hiem đe xác đ%nh đvoc v% trí vai trò cung nhv nhung ti¾n ích mà nó mang lai so vói các nguon von khác.

Th% trvòng Vi¾t nam còn rat non tré vói loai hình đau tv mao hiem nhvng von mao hiem đvoc dn đoán là có tiem nang phát trien manh me. Hon nua, đe hi¾n thnc hoá tien trình CNH-HÐH đat nvóc, đ¾c bi¾t trong boi cánh h¾u khúng hoáng tài chính hi¾n nay, so von can đau tv là không nhó, càng thôi thúc có nhieu nguon cung von vói quy mô lón hon, và quan trong là nguon cung này phái “g¾p” đvoc cau. Trên thnc te, Vi¾t Nam van nhieu khó khan, rào cán trong vi¾c tiep nh¾n, v¾n hành thông suot dòng von này trong nen kinh te, ngay cá “cái nhìn” ve nó cung chva thnc sn rõ ràng và còn nhieu e ngai. Vì v¾y, rat can thiet phái nh¾n di¾n đay đú tính hai m¾t cúa VMH, nhung thu¾n loi và thách thúc đoi vói hoat đ®ng ÐTMH và dòng lvu chuyen VMH tai Vi¾t Nam, tình hình huy đ®ng VMH cúa doanh nghi¾p, tù đó vach ra hvóng tiep nh¾n phù hop và có hi¾u quá đoi vói dòng von này.

Nghiên cúu đe úng dnng m®t cách nghiêm túc và có hi¾u quá, đó là lý do tác giá chon đe tài “Von mao hiem – kênh huy đ®ng von cho doanh nghi¾p Vi¾t Nam giai đoan h¾u khúng hoáng tài chính”. Mnc tiêu và câu hõi nghiên cúu 3 - Ðánh giá thnc trang lvu chuyen dòng von mao hiem tai Vi¾t Nam, thnc trang nhu cau von và vi¾c huy đ®ng tù von mao hiem; phân tích nguyên nhân dan đen thành công và nhung han che cúa von mao hiem Vi¾t Nam. - Khang đ%nh quan điem duy trì và phát trien von mao hiem và hoat đ®ng đau tv mao hiem đúng bán chat, tù đó đe xuat giái pháp đe von mao hiem v¾n hành, hoat đ®ng tot ó Vi¾t Nam, phát huy vai trò là kênh huy đ®ng von cho các doanh nghi¾p, đáp úng mnc tiêu phát trien kinh te đat nvóc. Von mao hiem ó Vi¾t Nam thòi gian qua đã hình thành và phát trien nhv the nào? Có nhung thành công và han che gì? 2.

Yeu to nào ánh hvóng đen th% trvòng von mao hiem và hoat đ®ng đau tv mao hiem ó Vi¾t Nam? Tình hình huy đ®ng von mao hiem cúa doanh nghi¾p Vi¾t Nam hi¾n nay nhv the nào? 3. Giái pháp gì đe von mao hiem thnc sn là kênh huy đ®ng von cho các doanh nghi¾p, đ¾c bi¾t là doanh nghi¾p nhó và vùa, giai đoan h¾u khúng hoáng tài chính? iii. Phvong pháp, du li¾u và thiet ke nghiên cúu  Phvong pháp nghiên cúu - Phvong pháp đ%nh tính: Nghiên cúu lý lu¾n và thnc tien liên quan đen von mao hiem và hoat đ®ng đau tv mao hiem tù nhung nghiên cúu trvóc đây đe hoàn thi¾n kien thúc lý thuyet tong quan, xác đ%nh các yeu to tác đ®ng chính yeu, làm co só cho vi¾c nghiên cúu đ%nh lvong. - Phvong pháp thong kê mô tá: Thông qua tien hành đieu tra kháo sát tù các doanh nghi¾p, ngân hàng, thu th¾p du li¾u, phân tích, tong hop, thong kê mô tá và so sánh, đánh giá thông tin.

 Du li¾u nghiên cúu: - Du li¾u thú cap: Thu th¾p tù Tong cnc Thong kê, Phòng Thvong mai và Công nghi¾p Vi¾t Nam, B® ke hoach và đau tv, báo chí, tap chí chuyên ngành, internet và thông tin cúa các to chúc nghiên cúu liên quan; du li¾u 4 thú cap thu th¾p tù th¾p niên 90 đen tháng 9/2010, bao gom hoat đ®ng cúa quy đau tv nvóc ngoài có m¾t tai Vi¾t Nam. - Du li¾u so cap: Thu th¾p ý kien tù các doanh nghi¾p, ngân hàng bang phvong pháp đieu tra bang phieu hói ý kien (phieu đieu tra kháo sát)  Thiet ke nghiên cúu - Giai đoan 1: Nghiên cúu đ%nh tính Nghiên cúu dna trên nguon thông tin thú cap thông qua các nghiên cúu đã công bo trong các tap chí khoa hoc trong và ngoài nvóc, m®t so trang web đe làm rõ các khái ni¾m có liên quan, các yeu to tác đ®ng đen sn v¾n hành và phát trien cúa dòng von mao hiem tai m®t quoc gia, đ¾c bi¾t đoi vói von mao hiem ngoai. Giai đoan này cung giúp tác giá xác đ%nh, hi¾u chính n®i dung báng câu hói và xây dnng thang đo phù hop. Ket quá cúa giai đoan này đvoc ghi nh¾n, tong hop.

- Giai đoan 2: Thong kê mô tá Sú dnng phieu hói ý kien đvoc thiet ke đe trnc tiep đieu tra kháo sát ý kien cúa các doanh nghi¾p, ngân hàng nham đánh giá thnc trang ve kien thúc, sn hieu biet ve kênh von mao hiem cúa doanh nghi¾p Vi¾t Nam trong thòi gian qua, khá nang và xu hvóng tiep c¾n von nói chung, von mao hiem nói riêng; nhung thu¾n loi, khó khan và han che trong quá trình đó. Ðoi tvong và pham vi nghiên cúu Các quy đau tv mao hiem; các doanh nghi¾p - đ¾c bi¾t là doanh nghi¾p vùa và nhó, doanh nghi¾p hoat đ®ng trong linh vnc công ngh¾ tai Vi¾t Nam tính đen tháng 9/2010 Von mao hiem, các quy đau tv mao hiem tai Vi¾t Nam: thnc trang và nhung đánh giá, t¾p trung vào các quy chuyên ve đau tv mao hiem, không bao gom các quy đau tv khác nhv quy đau tv chuyên ve chúng khoán, chuyên ve bat đ®ng sán. Von mao hiem tai m®t so quoc gia – có tính chat tham kháo, làm co só cho vi¾c rút ra bài hoc kinh nghi¾m cho Vi¾t Nam. Nhung van đe nghiên cúu có liên quan Ðã có m®t so tài li¾u ngoài nvóc trình bày và khang đ%nh vai trò và tác đ®ng to lón cúa dòng von mao hiem đoi vói vi¾c phát trien các ngành công ngh¾ cao nói 5 riêng và tang trvóng kinh te nói chung.

M¾c dù v¾y, đo lvòng m®t cách cn the hi¾u quá tác đ®ng cúa von mao hiem đoi vói nen kinh te hay thúc đay phát trien khoi doanh nghi¾p (thvòng là doanh nghi¾p nhó - SMEs) van còn là van đe phúc tap, chva thong nhat ve phvong thúc đo lvòng và câu trá lòi. Tai Vi¾t Nam, đã có m®t so bài báo ve đe tài này đang trên tap chí trong nvóc.