Vận Dụng Tư Tưởng Hồ Chí Minh Trong Xây Dựng Chính Quyền Cơ Sở Tại Thừa Thiên - Huế

Chuyên khảo kỹ thuật phân tích Vận dụng tư tưởng hồ chí minh trong xây dựng chính quyền nhà nước cấp cơ sở tỉnh thừa thiên huế, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Chính Trị Học
• Đề tài: Vận Dụng Tư Tưởng Hồ Chí Minh Trong Xây Dựng Chính Quyền Cơ Sở Tại Thừa Thiên - Huế
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Địa điểm: Thừa Thiên - Huế

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC KIỂU MỚI Ở VIỆT NAM
• 1.1. NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN
• 1.1.1. Xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân trên cơ sở vận dụng quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vận Dụng Tư Tưởng Hồ Chí Minh Tại Thừa Thiên Huế

Tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng cho việc xây dựng chính quyền cơ sở tại Thừa Thiên - Huế. Tư tưởng này không chỉ phản ánh nguyện vọng của nhân dân mà còn là kim chỉ nam cho các chính sách phát triển địa phương. Việc vận dụng tư tưởng này giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo ra một chính quyền gần gũi và phục vụ tốt hơn cho người dân.

1.1. Tư Tưởng Hồ Chí Minh Và Chính Quyền Cơ Sở

Tư tưởng Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng chính quyền cơ sở là nền tảng của hệ thống chính trị. Chính quyền này phải do dân bầu ra và phục vụ lợi ích của nhân dân.

1.2. Ý Nghĩa Của Việc Vận Dụng Tư Tưởng Tại Địa Phương

Việc áp dụng tư tưởng Hồ Chí Minh tại Thừa Thiên - Huế không chỉ giúp củng cố chính quyền mà còn tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững.

II. Thách Thức Trong Xây Dựng Chính Quyền Cơ Sở Tại Thừa Thiên Huế

Mặc dù đã có nhiều thành tựu, nhưng việc xây dựng chính quyền cơ sở tại Thừa Thiên - Huế vẫn gặp nhiều thách thức. Những vấn đề như thiếu nguồn lực, sự tham gia của người dân còn hạn chế, và sự phân cấp chưa rõ ràng là những yếu tố cần được giải quyết.

2.1. Thiếu Nguồn Lực Và Đào Tạo Nhân Lực

Việc thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở. Cần có các chương trình đào tạo và hỗ trợ để nâng cao năng lực cho cán bộ.

2.2. Sự Tham Gia Của Người Dân Còn Hạn Chế

Sự tham gia của người dân trong các quyết định chính trị còn thấp. Cần có các biện pháp khuyến khích và tạo điều kiện để người dân tham gia nhiều hơn vào quá trình xây dựng chính quyền.

III. Phương Pháp Xây Dựng Chính Quyền Cơ Sở Hiệu Quả

Để xây dựng chính quyền cơ sở hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp phù hợp với thực tiễn địa phương. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền.

3.1. Tăng Cường Đào Tạo Và Nâng Cao Năng Lực

Cần tổ chức các khóa đào tạo cho cán bộ chính quyền cơ sở để nâng cao năng lực quản lý và phục vụ người dân.

3.2. Khuyến Khích Sự Tham Gia Của Người Dân

Cần có các chương trình khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động của chính quyền, từ đó tạo ra sự đồng thuận và hỗ trợ từ cộng đồng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Tại Thừa Thiên Huế

Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn tại Thừa Thiên - Huế đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các chính sách được triển khai đã giúp cải thiện đời sống của người dân và nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Vận Dụng

Nhiều chương trình phát triển cộng đồng đã được triển khai thành công, giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm

Các bài học từ việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh cho thấy rằng sự đồng thuận và tham gia của người dân là yếu tố quyết định cho sự thành công của chính quyền cơ sở.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Chính Quyền Cơ Sở Tại Thừa Thiên Huế

Tương lai của chính quyền cơ sở tại Thừa Thiên - Huế phụ thuộc vào việc tiếp tục vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh một cách sáng tạo và hiệu quả. Cần có các chính sách phù hợp để đáp ứng nhu cầu của người dân và phát triển bền vững.

5.1. Định Hướng Phát Triển Chính Quyền Cơ Sở

Cần xác định rõ các mục tiêu phát triển chính quyền cơ sở trong tương lai, từ đó xây dựng các kế hoạch hành động cụ thể.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Các Cấp Chính Quyền

Việc tăng cường hợp tác giữa các cấp chính quyền sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ người dân tốt hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hơn 76 năm qua, tư tưởng Hồ Chí Minh đã trở thành ngọn đuốc soi sáng cho cách mạng Việt Nam, đặc biệt trong việc xây dựng nhà nước dân chủ, pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đánh dấu bước ngoặt lịch sử, mở ra kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân không chỉ là kim chỉ nam cho hành động của Đảng Cộng sản Việt Nam mà còn là nền tảng để xây dựng chính quyền cơ sở vững mạnh, hiệu quả.

Luận văn tập trung nghiên cứu vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng chính quyền nhà nước cấp cơ sở tại tỉnh Thừa Thiên - Huế trong giai đoạn 2000-2005. Tỉnh này có vị trí địa lý đặc biệt với đa dạng địa hình, khí hậu và tiềm năng phát triển kinh tế - xã hội phong phú, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức như thiên tai, biến động kinh tế và xã hội. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước pháp quyền và chính quyền cơ sở, đánh giá thực trạng tổ chức, hoạt động của chính quyền cơ sở tại Thừa Thiên - Huế, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở cấp xã, phường, thị trấn.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, góp phần củng cố hệ thống chính trị cơ sở, tăng cường mối quan hệ giữa nhà nước và nhân dân, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân, đảm bảo phát triển bền vững địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hai nền tảng lý thuyết chính: chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước kiểu mới. Chủ nghĩa Mác - Lênin cung cấp cơ sở biện chứng duy vật lịch sử, giải thích sự ra đời và bản chất giai cấp của nhà nước, đồng thời nhấn mạnh vai trò của giai cấp công nhân trong xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa. Tư tưởng Hồ Chí Minh kế thừa và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, nhấn mạnh nhà nước phải là nhà nước của dân, do dân và vì dân, với nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân, quản lý xã hội bằng pháp luật kết hợp với giáo dục đạo đức.

Ba khái niệm trọng tâm được làm rõ gồm:

• Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa: Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật, mọi tổ chức, cá nhân bình đẳng trước pháp luật.
• Chính quyền cơ sở: Cấp chính quyền gần dân nhất, là nền tảng hành chính, thực hiện chức năng quản lý nhà nước và phục vụ nhân dân.
• Tư cách, đạo đức cán bộ công chức: Yếu tố quyết định hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở, bao gồm phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.

Ngoài ra, các nghị quyết Đại hội Đảng (VII, VIII, IX, X) và các văn kiện pháp luật liên quan được sử dụng làm cơ sở chính sách để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp biện chứng khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp tổng hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học xã hội:

• Phương pháp điều tra xã hội học: Khảo sát thực trạng tổ chức, hoạt động của chính quyền cơ sở tại tỉnh Thừa Thiên - Huế trong giai đoạn 2000-2005.
• Phương pháp thống kê: Thu thập và phân tích số liệu về cơ cấu tổ chức, trình độ cán bộ, hoạt động của Hội đồng nhân dân (HĐND) và Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã.
• Phương pháp so sánh: Đối chiếu thực trạng với các tiêu chuẩn, nguyên tắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh và các văn bản pháp luật hiện hành.
• Phương pháp lôgíc học: Phân tích, tổng hợp các luận điểm lý thuyết và thực tiễn để đưa ra kết luận và đề xuất.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 150 xã, phường, thị trấn của tỉnh Thừa Thiên - Huế với gần 3.778 đại biểu HĐND cấp xã, cùng đội ngũ cán bộ công chức chính quyền cơ sở. Phương pháp chọn mẫu dựa trên tiêu chí đại diện cho các vùng đồng bằng, trung du và miền núi nhằm phản ánh đa dạng điều kiện kinh tế - xã hội.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2000 đến 2005, tập trung thu thập số liệu thực tiễn và phân tích các chính sách, nghị quyết của Đảng và Nhà nước liên quan đến xây dựng chính quyền cơ sở.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu tổ chức chính quyền cơ sở tại Thừa Thiên - Huế còn nhiều hạn chế

   • Tỉnh có 150 xã, phường, thị trấn, trong đó xã chiếm gần 80%.
   • Hội đồng nhân dân cấp xã có tổng cộng 3.778 đại biểu, trong đó đại biểu nữ chiếm 17,8%, đại biểu ngoài Đảng chiếm 40,9%, đại biểu theo tôn giáo chiếm 12,7%.
   • Độ tuổi trung bình của đại biểu HĐND cấp xã khá cao, chỉ 21,2% dưới 35 tuổi, thấp hơn mức trung bình cả nước (21,5%).
   • Trình độ học vấn đại biểu chủ yếu ở cấp III (60,1%), nhưng 75,34% chưa qua đào tạo chuyên môn, chỉ 7,3% có trình độ đại học trở lên.

2. Chất lượng đội ngũ cán bộ công chức còn yếu kém

   • Chủ tịch HĐND cấp xã phần lớn không chuyên trách (91,7%), đa số là bí thư Đảng ủy kiêm nhiệm (83,27%).
   • Trình độ chuyên môn của chủ tịch, phó chủ tịch HĐND còn thấp, chỉ khoảng 37,6% chủ tịch và 45,1% phó chủ tịch có đào tạo chuyên môn.
   • Có khoảng 25% cán bộ chủ chốt chưa hoàn thành chương trình phổ thông trung học, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý.

3. Hoạt động của HĐND và chính quyền cơ sở chưa phát huy hết vai trò

   • Hoạt động giám sát, phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
   • Một số nơi còn tình trạng quan liêu, cửa quyền, thiếu trách nhiệm, gây mất lòng tin trong nhân dân.
   • Cải cách hành chính chưa đạt yêu cầu, kỷ cương, kỷ luật chưa nghiêm, tình trạng tham nhũng, tiêu cực vẫn diễn biến phức tạp.

4. Tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Thừa Thiên - Huế có nhiều tiềm năng nhưng còn nhiều khó khăn

   • Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân 5 năm (2001-2005) đạt 9,6%, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
   • Du lịch phát triển với trên 1 triệu lượt khách năm 2005, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương.
   • Tuy nhiên, thu nhập bình quân đầu người còn thấp, cơ cấu kinh tế tập thể nhỏ, kinh tế tư nhân phát triển chưa mạnh, kết cấu hạ tầng đô thị thiếu đồng bộ.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân vào thực tiễn chính quyền cơ sở tại Thừa Thiên - Huế còn nhiều thách thức. Cơ cấu tổ chức và chất lượng đội ngũ cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội hiện đại, làm giảm hiệu lực quản lý và khả năng phục vụ nhân dân.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành chính trị học và quản lý nhà nước, tình trạng này không chỉ là vấn đề riêng của Thừa Thiên - Huế mà còn phổ biến ở nhiều địa phương khác. Tuy nhiên, tỉnh có lợi thế về tiềm năng phát triển kinh tế, văn hóa và du lịch, nếu khắc phục được các hạn chế về tổ chức và cán bộ sẽ tạo đà phát triển bền vững.

Việc xây dựng chính quyền cơ sở theo tư tưởng Hồ Chí Minh đòi hỏi phải tăng cường tính dân chủ, nâng cao trình độ, phẩm chất cán bộ, đồng thời phát huy vai trò giám sát của nhân dân và các tổ chức chính trị xã hội. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cơ cấu độ tuổi, trình độ học vấn của đại biểu HĐND, bảng so sánh tỷ lệ cán bộ chuyên trách và không chuyên trách, cũng như biểu đồ tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức cơ sở

   • Tổ chức các lớp đào tạo chuyên môn, quản lý nhà nước, lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã.
   • Mục tiêu nâng tỷ lệ cán bộ có trình độ đại học trở lên lên ít nhất 30% trong vòng 5 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Nội vụ, các trường đào tạo cán bộ.

2. Cải cách tổ chức bộ máy chính quyền cơ sở theo hướng tinh gọn, hiệu quả

   • Rà soát, sắp xếp lại cơ cấu tổ chức, giảm bớt các chức danh không cần thiết, tăng cường chuyên trách.
   • Thời gian thực hiện: 3 năm.
   • Chủ thể: UBND tỉnh, Ban Tổ chức Tỉnh ủy.

3. Nâng cao vai trò giám sát của nhân dân và các tổ chức chính trị xã hội

   • Tăng cường phối hợp giữa HĐND, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong giám sát hoạt động chính quyền cơ sở.
   • Phát triển các hình thức tiếp xúc cử tri, đối thoại trực tiếp với nhân dân.
   • Chủ thể: HĐND các cấp, Mặt trận Tổ quốc.

4. Đẩy mạnh công tác cải cách hành chính, nâng cao kỷ cương, kỷ luật

   • Xây dựng quy chế làm việc rõ ràng, minh bạch, tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi tiêu cực.
   • Thời gian: liên tục, ưu tiên trong 2 năm đầu.
   • Chủ thể: UBND tỉnh, Thanh tra tỉnh.

5. Phát huy tiềm năng kinh tế - xã hội địa phương gắn với phát triển chính quyền cơ sở

   • Tăng cường đầu tư hạ tầng, phát triển du lịch, nông nghiệp công nghệ cao.
   • Kết hợp phát triển kinh tế với nâng cao chất lượng phục vụ của chính quyền cơ sở.
   • Chủ thể: Sở Kế hoạch và Đầu tư, UBND các huyện, thành phố.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, công chức chính quyền cơ sở

   • Nắm bắt tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước pháp quyền và chính quyền cơ sở, nâng cao năng lực quản lý, phục vụ nhân dân.

2. Lãnh đạo các cấp chính quyền địa phương

   • Áp dụng các giải pháp cải cách tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động bộ máy nhà nước cấp xã, phường, thị trấn.

3. Giảng viên, sinh viên ngành Chính trị học, Quản lý nhà nước

   • Tài liệu tham khảo nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh và thực tiễn xây dựng chính quyền cơ sở tại Việt Nam.

4. Các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia phát triển địa phương

   • Cơ sở khoa học để xây dựng chính sách phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố hệ thống chính trị cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân có điểm gì nổi bật?
   Hồ Chí Minh nhấn mạnh quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, nhà nước phải phục vụ lợi ích nhân dân, tổ chức bộ máy nhà nước gọn nhẹ, cán bộ công chức phải tận tụy, trong sạch. Đây là sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện Việt Nam.

2. Tại sao chính quyền cơ sở lại được coi là nền tảng của hành chính?
   Chính quyền cơ sở là cấp gần dân nhất, trực tiếp quản lý và phục vụ nhân dân, thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và sự ổn định xã hội.

3. Những khó khăn chính trong xây dựng chính quyền cơ sở tại Thừa Thiên - Huế hiện nay là gì?
   Bao gồm chất lượng cán bộ còn thấp, tổ chức bộ máy chưa tinh gọn, hoạt động giám sát và phối hợp chưa hiệu quả, cải cách hành chính chưa đạt yêu cầu, cùng với những thách thức về kinh tế - xã hội địa phương.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND cấp xã?
   Cần tăng cường đào tạo đại biểu, nâng cao trình độ chuyên môn, phát huy vai trò giám sát, phối hợp chặt chẽ với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, đồng thời tăng cường tiếp xúc cử tri và minh bạch hoạt động.

5. Vai trò của đạo đức cán bộ trong xây dựng chính quyền cơ sở theo tư tưởng Hồ Chí Minh?
   Đạo đức cán bộ là nền tảng để xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh. Hồ Chí Minh nhấn mạnh cán bộ phải cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, gần dân, hiểu dân và phục vụ nhân dân tận tụy.

Kết luận

• Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân là nền tảng lý luận và thực tiễn cho việc xây dựng chính quyền cơ sở tại Việt Nam.
• Thực trạng chính quyền cơ sở tỉnh Thừa Thiên - Huế còn nhiều hạn chế về tổ chức, chất lượng cán bộ và hiệu quả hoạt động, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
• Luận văn đã đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực cán bộ, cải cách tổ chức bộ máy, tăng cường giám sát và cải cách hành chính.
• Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng chính quyền cơ sở góp phần củng cố hệ thống chính trị, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thúc đẩy phát triển bền vững.
• Các bước tiếp theo cần tập trung triển khai đào tạo cán bộ, hoàn thiện cơ chế tổ chức, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan và nhân dân để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở cấp cơ sở.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng chính quyền cơ sở vững mạnh, phục vụ nhân dân tốt hơn!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC KIỂU MỚI Ở VIỆT NAM 1. NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN 1. Xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân trên cơ sở vận dụng quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin Chủ nghĩa Mác - Lênin với quan điểm duy vật biện chứng và duy vật lịch sử đã chứng minh rằng nhà nước ra đời là do sự phát triển của lực lượng sản xuất, là kết quả của sự phân chia giai cấp. Nhà nước là một hiện tượng vận động của xã hội loài người.

Nhà nước xuất hiện, phát triển và sẽ mất đi khi những điều kiện khách quan cho sự tồn tại và phát triển của chúng không còn nữa. Trong xã hội loài người từng tồn tại 4 kiểu nhà nước, tương ứng với 4 hình thái kinh tế - xã hội. Đó là kiểu nhà nước chủ nô, nhà nước phong kiến, nhà nước tư sản, nhà nước xã hội chủ nghĩa. Từ thực tế cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân chống lại giai cấp tư sản và nhà nước của nó, Các Mác đã rút ra kết luận rằng: Giai cấp vô sản muốn hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình thì phải dùng bạo lực đập tan bộ máy nhà nước ăn bám, bóc lột của giai cấp tư sản và thiết lập nhà nước của giai cấp vô sản.

Sau khi xoá bỏ nhà nước tư sản, giai cấp công nhân xây dựng nhà nước mới, thực hiện nhiệm vụ cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới. Lý luận của Mác về nhà nước vào khoảng nửa cuối thế kỷ XIX khi chủ nghĩa tư bản đã chiến thắng chế độ phong kiến trên phạm vi châu Âu và Bắc Mỹ, khi giai cấp công nhân đã trưởng thành và lấy triết học Mác làm vũ khí để tiến hành đấu tranh chống áp bức bóc lột của giai cấp tư sản và hệ thống chính quyền nhà nước tư sản. Lênin đã kế thừa và bổ sung những quan điểm của Mác-Ăngghen trong điều kiện chủ nghĩa tư bản đã chuyển sang chủ nghĩa đế quốc ở cuối thế 9 kỷ XIX. Từ thực tế lịch sử thế giới, Lênin cho rằng, cách mạng vô sản có thể nổ ra và giành thắng lợi ở những mắt xích yếu nhất của chủ nghĩa đế quốc.

Nhiệm vụ của giai cấp vô sản Nga là dùng bạo lực cách mạng, đập tan bộ máy nhà nước áp bức bóc lột nhân dân của Nhà nước Nga Sa Hoàng, giải phóng nhân dân các dân tộc bị Nhà nước tư sản Nga thống trị, thành lập Nhà nước Xô viết. Để chính quyền thuộc về nhân dân do giai cấp công nhân lãnh đạo thì phải xây dựng một Đảng cách mạng chân chính có đủ khả năng đoàn kết, tập hợp mọi lực lượng cách mạng, lấy liên minh công nông làm nòng cốt. Đảng mác-xít phải vạch ra chiến lược, sách lược đấu tranh đúng đắn, phải nhanh chóng xây dựng nhà nước kiểu mới. Hệ thống chính quyền nhà nước mới có đủ khả năng trấn áp các phần tử chống đối lại cách mạng và tổ chức xây dựng xã hội mới - xã hội do nhân dân làm chủ không còn bóc lột, áp bức, nô dịch.

Nhà nước XHCN là nhà nước kiểu mới, mang bản chất của giai cấp công nhân, nhà nước pháp quyền do nhân dân làm chủ dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản. Nhà nước kiểu mới xoá bỏ ách áp bức bóc lột của giai cấp tư sản thống trị, thiết lập chính quyền cách mạng về tay nhân dân, nên về bản chất của nó khác hẳn với các nhà nước bóc lột thể hiện trên cả phương diện bản chất giai cấp, tính dân chủ và vai trò sáng tạo xây dựng xã hội mới của nhân dân lao động, trên cơ sở liên minh công nông và tầng lớp trí thức. Nhà nước xã hội chủ nghĩa ra đời là kết quả đấu tranh cách mạng của nhân dân lao động mà nòng cốt là giai cấp công nhân, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Tuy nhiên do đặc điểm và hoàn cảnh của mỗi nước khác nhau, nên trong quá trình đấu tranh giành chính quyền và xây dựng nhà nước kiểu mới, ở mỗi nước nên chọn cho mình những phương pháp đấu tranh và xây dựng hình thức nhà nước cho phù hợp.

Đó là sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào việc xây dựng nhà nước XHCN ở nước mình. 1 0 Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam, là người khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Trong quá trình tìm đường cứu nước, Người đã đi khắp châu Âu, châu Mỹ, châu Phi.để tìm hiểu phong trào cách mạng thế giới, đồng thời khảo sát các kiểu nhà nước đương thời. Người đặc biệt quan tâm nghiên cứu bản chất nhà nước tư sản Mỹ (1776) Pháp (1789) và nhà nước Nga Xô Viết (1917).

Hồ Chí Minh đã có những nhận xét về nhà nước tư sản ở Mỹ, Người viết: “Trong lời tuyên ngôn của Mỹ có câu rằng: “Giời sinh ra ai cũng có quyền tự do, quyền giữ tính mệnh của mình, quyền làm ăn cho sung sướng. Hễ Chính phủ nào mà có hại cho dân chúng, thì dân chúng phải đập đổ Chính phủ ấy đi, và gây lên Chính phủ khác.” Nhưng bây giờ Chính phủ Mỹ lại không muốn cho ai nói đến cách mệnh, ai đụng đến Chính phủ! Mỹ tuy rằng cách mệnh thành công đã hơn 150 năm nay, nhưng công nông vẫn cứ cực khổ, vẫn cứ lo tính cách mệnh lần thứ hai. Ấy là vì cách mệnh Mỹ là cách mệnh tư bản, mà cách mệnh tư bản là chưa phải cách mệnh đến nơi” [40, tr. Hồ Chí Minh đã nhìn thấy thực chất của những từ: tự do, bình đẳng, bác ái, khai sáng, văn minh của giai cấp tư sản, nhất là giai cấp tư sản Pháp trong cách mạng tư sản Pháp: “Tư bản nó dùng chữ tự do, bình đẳng để lừa dân, xúi dân đánh đổ phong kiến rồi, thì nó thay phong kiến mà áp bức dân" [40, tr.

Qua khảo sát nhà nước tư sản Mỹ, nhà nước tư sản Pháp, Hồ Chí Minh đã rút ra kết luận: Bản chất của Nhà nước tư sản là bóc lột, nô dịch nhân dân, nó bắt nguồn từ một cuộc cách mạng không triệt để. Người viết: "Cách mạng Pháp cũng như cách mạng Mỹ, nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hoà dân chủ, kỳ thực trong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa. Cách mệnh đã 4 lần rồi, mà nay công nông Pháp hẳn còn phải mưu cách mệnh lần nữa mới hòng thoát khỏi vòng áp bức, cách mệnh An Nam nên nhớ những điều ấy" [40, tr. 1 1 Tiếp xúc với nhà nước Nga Xô Viết, Hồ Chí Minh đã đánh giá sự vĩ đại của Cách mạng Tháng Mười.

Người khẳng định: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu, hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế” [50, tr. Từ ý nghĩa vĩ đại của Cách mạng Tháng Mười Nga 1917 Hồ Chí Minh đánh giá cao kiểu nhà nước Xô Viết, đó là: "Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mạng Nga là đã thành công và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng tự do, bình đẳng thật, không phải tự do và bình đẳng dối trá như đế quốc chủ nghĩa Pháp khoe khoang bên An Nam. Cách mệnh Nga đã đuổi được vua, tư bản, địa chủ rồi lại ra sức cho công nông các nước và nhân dân bị áp bức các thuộc địa làm cách mệnh để đạp đổ tất cả đế quốc chủ nghĩa và tư bản trong thế giới.

Cách mệnh nước Nga dạy cho chúng ta rằng: Muốn cách mệnh thành công thì phải lấy dân chúng công nông làm gốc, phải có đảng vững bền, phải hy sinh, phải thống nhất. Nói tóm lại phải theo chủ nghĩa Mã khắc Tư và Lênin" [40, tr. Từ việc đánh giá các kiểu nhà nước đương thời trên thế giới, Hồ Chí Minh đã lựa chọn kiểu Nhà nước Xô Viết, đó là Nhà nước Công, Nông, Binh. Tiếp thu mô hình Nhà nước Xô Viết, qua tác phẩm Đường cách mệnh(1927) chúng ta thấy quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước kiểu mới, Nhà nước XHCN, nhà nước của nhân dân lao động làm chủ.

Người khẳng định: “Chúng ta đã hy sinh làm cách mệnh thì nên làm cho đến nơi, nghĩa là làm sao cách mệnh rồi thì phải quyển giao cho dân chúng số nhiều, chớ để trong tay một bọn ít người” [40, tr. Quan điểm về Nhà nước kiểu mới của Hồ Chí Minh được tiếp tục thể hiện trong Chính cương vắn tắt của Đảng ta (tháng 2 năm 1930) là đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến, làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập và dựng ra Chính phủ Công, Nông, Binh. Đặc biệt, trong văn kiện Hội 1 2 nghị TW 8 (tháng 5 năm 1941) do Hồ Chí Minh chủ trì, đã khẳng định nhiệm vụ chủ yếu trước mắt của cách mạng là giải phóng dân tộc. Hội nghị khẳng định: Sau khi đánh đuổi đế quốc Pháp, Nhật sẽ thành lập một Chính phủ nhân dân của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Cách mạng Tháng 8 năm 1945 thành công, lật đổ chính quyền thực dân, phong kiến, thành lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, là chính quyền dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á. Nhiệm vụ của chính quyền dân chủ nhân dân là chống thù trong, giặc ngoài, xây dựng và bảo vệ Nhà nước dân chủ nhân dân non trẻ, bảo vệ độc lập dân tộc và đi lên chủ nghĩa xã hội. Rõ ràng từ ý tưởng, luận điểm thành lập chính quyền công, nông, binh đến việc thành lập Chính phủ nhân dân của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà là một tư duy sáng tạo trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân. Sự ra đời của hai văn kiện quan trọng đó là Tuyên ngôn độc lập ngày 2 tháng 9 năm 1945 và Hiến pháp 1946, thể hiện tư tưởng của Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước độc lập, tự chủ, dân chủ thực sự của dân, do dân và vì dân.

Như vậy, từ tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lênin về nhà nước và cách mạng, từ khảo sát các loại hình nhà nước trên thế giới. Hồ Chí Minh đã lựa chọn kiểu Nhà nước Xô Viết.