Vận Dụng Phương Pháp Rèn Luyện Trong Dạy Học Đạo Đức Lớp 4

Tài liệu nghiên cứu Vận dụng phương pháp rèn luyện trong dạy học đạo đức lớp 4, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về giáo dục.

• Tác giả: Nguyễn Thị Diểm My
• Người hướng dẫn: Th.S. Dương Thị Thu Thảo
• Trường học: Trường Đại Học Quảng Nam
• Chuyên ngành: Giáo Dục Tiểu Học
• Đề tài: Vận Dụng Phương Pháp Rèn Luyện Trong Dạy Học Đạo Đức Lớp 4
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Quảng Nam

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG PHƢƠNG PHÁP RÈN LUYỆN TRONG DẠY HỌC MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 4
• 1.1. Khái quát về phƣơng pháp rèn luyện
• 1.2. Phƣơng pháp rèn luyện
• 1.3. Tác dụng của phƣơng pháp rèn luyện
• 1.4. Các bƣớc tiến hành
• 1.5. Một số yêu cầu khi vận dụng phƣơng pháp rèn luyện trong dạy học Đạo đức
• 1.6. Ƣu điểm và hạn chế của phƣơng pháp rèn luyện
• 1.7. Vai trò và ý nghĩa của phƣơng pháp rèn luyện trong dạy học môn Đạo đức
• 2. CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG PHƢƠNG PHÁP RÈN LUYỆN TRONG DẠY HỌC MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 4
• 2.1. Các nguyên tắc vận dụng phƣơng pháp rèn luyện trong dạy học môn Đạo đức lớp 4
• 2.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích
• 2.1.2. Nguyên tắc đảm bảo sự phù hợp giữa lí luận và thực tiễn
• 2.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính tự giác, tích cực của học sinh
• 2.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính vừa sức và chú ý đến đặc điểm lứa tuổi của học sinh
• 2.2. Khai thác nội dung chƣơng trình môn Đạo đức lớp 4 có thể vận dụng phƣơng pháp rèn luyện
• 2.2.1. Khái quát chƣơng trình Đạo đức lớp 4 và phƣơng pháp rèn luyện
• 2.2.2. Hệ thống các bài học có vận dụng phƣơng pháp rèn luyện trong môn Đạo đức lớp 4
• 2.3. Quy trình vận dụng phƣơng pháp rèn luyện
• 2.4. Thiết kế phiếu rèn luyện và xây dựng kế hoạch dạy học vận dụng phƣơng pháp rèn luyện
• 2.4.1. Thiết kế phiếu rèn luyện cho các bài học có vận dụng phƣơng pháp rèn luyện
• 2.4.2. Xây dựng kế hoạch dạy học cho một số bài học có vận dụng phƣơng pháp rèn luyện
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM
• 3.1. Mô tả thực nghiệm sƣ phạm
• 3.2. Tổ chức thực nghiệm sƣ phạm
• 3.3. Kết luận rút ra từ thực nghiệm
• PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan về Phương Pháp Rèn Luyện Đạo Đức Lớp 4

Phương pháp rèn luyện đạo đức lớp 4 đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách và hành vi của học sinh. Phương pháp này giúp học sinh chuyển hóa kiến thức đạo đức thành hành động thực tế, tạo dựng thói quen tốt và sống theo các chuẩn mực xã hội. Không chỉ giúp học sinh hiểu biết về đạo đức, phương pháp rèn luyện còn khuyến khích sự tham gia tích cực vào các hoạt động cộng đồng, từ đó bồi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần nhân ái và trách nhiệm với xã hội. Việc vận dụng hiệu quả phương pháp rèn luyện trong dạy học đạo đức lớp 4 sẽ góp phần xây dựng một thế hệ trẻ có đạo đức tốt đẹp, có ích cho xã hội. Rèn luyện là một chuỗi các hoạt động cần được luyện tập một cách thường xuyên để hình thành thói quen tốt, những phẩm chất hay trình độ ở một mức độ nào đó.

1.1. Khái niệm và bản chất của phương pháp rèn luyện

Theo định nghĩa của từ điển Lạc Việt, rèn luyện là dạy và tập nhiều để thành thạo cả về đức tính tốt lẫn kỹ năng. Phương pháp rèn luyện là phương pháp tổ chức cho người được giáo dục thể nghiệm ý thức, tình cảm của mình về các chuẩn mực xã hội trong các tình huống đa dạng của cuộc sống qua đó hình thành và củng cố được những hành vi phù hợp với các chuẩn mực xã hội đó được quy định. Bản chất của phương pháp rèn luyện là tạo cơ hội cho học sinh thực hành, trải nghiệm và thể hiện các giá trị đạo đức trong cuộc sống hàng ngày.

1.2. Tầm quan trọng của rèn luyện phẩm chất đạo đức cho học sinh

Rèn luyện phẩm chất đạo đức cho học sinh là nhiệm vụ then chốt của giáo dục. Việc này giúp các em hình thành những giá trị sống tích cực, biết phân biệt đúng sai, có ý thức trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội. Nhờ đó, học sinh sẽ trở thành những công dân tốt, góp phần xây dựng một xã hội văn minh, giàu mạnh. Như Bác Hồ từng dạy: "Hiền dữ phải đâu là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mà nên".

II. Thách Thức Trong Dạy Học Đạo Đức Lớp 4 Hiệu Quả

Mặc dù có vai trò quan trọng, việc dạy học đạo đức lớp 4 hiệu quả vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Một số học sinh chưa thực sự hứng thú với môn học, coi đây là môn phụ, ít quan trọng. Bên cạnh đó, một số gia đình chưa quan tâm đúng mức đến việc giáo dục đạo đức cho con em, hoặc có những hành vi, lời nói trái ngược với những gì được dạy ở trường. Ngoài ra, phương pháp giảng dạy của giáo viên đôi khi còn khô khan, thiếu tính thực tế, khiến học sinh khó tiếp thu và vận dụng. Để vượt qua những thách thức này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội, đồng thời đổi mới phương pháp giảng dạy để tạo hứng thú cho học sinh.

2.1. Thực trạng vận dụng phương pháp dạy học đạo đức hiện nay

Thực tế cho thấy, việc vận dụng các phương pháp dạy học đạo đức hiện nay còn nhiều hạn chế. Theo kết quả nghiên cứu, một số giáo viên vẫn sử dụng các phương pháp truyền thống như thuyết giảng, đọc chép, ít chú trọng đến việc tạo cơ hội cho học sinh tham gia hoạt động, thảo luận, trải nghiệm. Điều này khiến học sinh cảm thấy nhàm chán, thụ động và khó tiếp thu kiến thức.

2.2. Ảnh hưởng của môi trường gia đình và xã hội

Môi trường gia đình và xã hội có ảnh hưởng rất lớn đến việc hình thành nhân cách và đạo đức của học sinh. Nếu gia đình không gương mẫu, xã hội có nhiều tệ nạn thì học sinh dễ bị ảnh hưởng tiêu cực. Do đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội để tạo ra một môi trường giáo dục lành mạnh, giúp học sinh phát triển toàn diện. Qua đó học sinh có thái độ, trách nhiệm đối với những vấn đề xung quanh, định hướng cho việc thực hiện hành vi đạo đức của mình một cách đúng đắn và tự giác.

2.3. Khó khăn trong việc đánh giá hiệu quả dạy học đạo đức

Việc đánh giá hiệu quả dạy học đạo đức là một vấn đề nan giải. Không dễ để đo lường sự thay đổi trong nhận thức, thái độ và hành vi của học sinh sau một thời gian học tập. Các bài kiểm tra thường chỉ đánh giá được kiến thức lý thuyết, chưa đánh giá được khả năng vận dụng vào thực tế. Do đó, cần có những phương pháp đánh giá đa dạng, linh hoạt, chú trọng đến việc quan sát hành vi, phỏng vấn, thu thập thông tin từ nhiều nguồn.

III. Cách Vận Dụng Phương Pháp Rèn Luyện Đạo Đức Hiệu Quả

Để vận dụng phương pháp rèn luyện đạo đức lớp 4 hiệu quả, cần tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản. Trước hết, cần xác định rõ mục tiêu rèn luyện, lựa chọn nội dung phù hợp với trình độ và đặc điểm tâm lý của học sinh. Thứ hai, cần tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích học sinh chủ động tham gia các hoạt động, thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm. Thứ ba, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên, học sinh và phụ huynh trong quá trình rèn luyện. Thứ tư, cần đánh giá thường xuyên, khách quan để điều chỉnh phương pháp cho phù hợp. Việc vận dụng tốt các nguyên tắc này sẽ giúp học sinh hình thành những thói quen tốt, sống có trách nhiệm và trở thành những công dân có ích.

3.1. Các bước triển khai phương pháp rèn luyện

Theo tác giả Nguyễn Hữu Hợp, phương pháp rèn luyện được tiến hành theo các bước sau: Bước chuẩn bị, Bước giao nhiệm vụ, Bước học sinh thực hiện nhiệm vụ. Ở bước chuẩn bị, giáo viên cần xác định nội dung rèn luyện, dự kiến kết quả, sản phẩm hoạt động của học sinh qua rèn luyện, dự kiến thời gian tổ chức. Cần có phiếu rèn luyện được thiết kế thích hợp nhằm giúp học sinh ghi lại quá trình, công việc kết quả hoạt động để sau này nộp lại cho giáo viên hoặc trình bày trước lớp.

3.2. Thiết kế bài tập thực hành đạo đức lớp 4

Bài tập thực hành đạo đức cần được thiết kế đa dạng, phong phú, phù hợp với nội dung bài học và điều kiện thực tế. Có thể sử dụng các hình thức như đóng vai, giải quyết tình huống, làm việc nhóm, viết nhật ký, thực hiện dự án... Bài tập cần khuyến khích học sinh suy nghĩ, sáng tạo, vận dụng kiến thức vào thực tế, đồng thời rèn luyện kỹ năng giao tiếp, hợp tác.

3.3. Tạo môi trường hoạt động trải nghiệm đạo đức

Môi trường hoạt động trải nghiệm đạo đức là nơi học sinh được thực hành, thể nghiệm những giá trị đạo đức trong cuộc sống. Có thể tổ chức các hoạt động như tham quan di tích lịch sử, văn hóa, tham gia các hoạt động tình nguyện, giúp đỡ người nghèo, bảo vệ môi trường... Qua đó, học sinh sẽ có những trải nghiệm sâu sắc, thấm nhuần các giá trị đạo đức và có ý thức trách nhiệm với cộng đồng.

IV. Ứng Dụng Sáng Tạo Phương Pháp Rèn Luyện Đạo Đức

Để vận dụng phương pháp dạy học đạo đức tiểu học một cách sáng tạo, giáo viên cần linh hoạt điều chỉnh các bước thực hiện, kết hợp với các phương pháp khác như trò chơi, kể chuyện, thảo luận nhóm... Điều quan trọng là phải tạo ra không khí học tập vui vẻ, thoải mái, khuyến khích học sinh tự tin thể hiện bản thân, chia sẻ ý kiến và kinh nghiệm. Đồng thời, cần khai thác triệt để các nguồn lực từ cộng đồng, mời các chuyên gia, người nổi tiếng, những tấm gương đạo đức đến chia sẻ, truyền cảm hứng cho học sinh.

4.1. Vận dụng tình huống sư phạm trong dạy học đạo đức

Tình huống sư phạm là những tình huống có vấn đề, đòi hỏi học sinh phải suy nghĩ, phân tích, lựa chọn giải pháp dựa trên những kiến thức, kỹ năng đã học. Vận dụng tình huống sư phạm trong dạy học đạo đức giúp học sinh phát triển tư duy phản biện, kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng ứng xử linh hoạt trong cuộc sống. Điều quan trọng là phải lựa chọn những tình huống phù hợp với lứa tuổi và trình độ của học sinh.

4.2. Sử dụng sách giáo khoa đạo đức lớp 4 hiệu quả

Sách giáo khoa đạo đức lớp 4 là tài liệu quan trọng, cung cấp những kiến thức, giá trị đạo đức cơ bản. Tuy nhiên, không nên coi sách giáo khoa là duy nhất, mà cần kết hợp với các nguồn tài liệu khác như truyện tranh, phim ảnh, bài hát, trò chơi... Đồng thời, cần khuyến khích học sinh tự tìm hiểu, nghiên cứu, khám phá những vấn đề đạo đức trong cuộc sống.

4.3. Đánh giá hiệu quả dạy học đạo đức bằng nhiều hình thức

Việc đánh giá hiệu quả dạy học đạo đức cần được thực hiện thường xuyên, liên tục bằng nhiều hình thức khác nhau như quan sát, phỏng vấn, bài tập thực hành, dự án, nhật ký... Cần chú trọng đến việc đánh giá sự thay đổi trong nhận thức, thái độ và hành vi của học sinh, đồng thời tạo cơ hội cho học sinh tự đánh giá bản thân và đánh giá lẫn nhau.

V. Ví dụ về Vận Dụng Phương Pháp Rèn Luyện Đạo Đức

Ví dụ, bài học về "Giữ gìn đồ dùng cá nhân và gia đình", giáo viên có thể giao nhiệm vụ cho học sinh tự sắp xếp, lau dọn đồ dùng cá nhân và gia đình, sau đó chia sẻ kinh nghiệm với các bạn trong lớp. Hoặc bài học về "Biết ơn thầy cô giáo", học sinh có thể viết thư, làm thiệp tặng thầy cô, hoặc tham gia các hoạt động tri ân thầy cô. Quan trọng là phải gắn kết các hoạt động rèn luyện với nội dung bài học và khuyến khích học sinh thực hiện một cách tự giác, thường xuyên.

5.1. Hoạt động trải nghiệm về lòng biết ơn

Sau khi học bài về lòng biết ơn, học sinh có thể thực hiện các hoạt động như: viết thư cảm ơn, làm quà tặng cho người thân, giúp đỡ người già neo đơn, tham gia các hoạt động tình nguyện... Qua đó, học sinh sẽ cảm nhận sâu sắc hơn về ý nghĩa của lòng biết ơn và có ý thức trân trọng những gì mình đang có.

5.2. Bài tập thực hành về trung thực

Học sinh có thể thực hiện các bài tập thực hành về trung thực như: tự giác nhận lỗi khi mắc sai lầm, không gian lận trong thi cử, không nói dối để che đậy khuyết điểm... Bài tập cần được thiết kế sao cho học sinh cảm thấy thoải mái, tự tin và không sợ bị trừng phạt khi thừa nhận sai lầm.

VI. Kết Luận và Hướng Tới Tương Lai Dạy Đạo Đức Lớp 4

Phương pháp rèn luyện đạo đức lớp 4 là một công cụ hữu hiệu để giáo dục nhân cách và hình thành thói quen tốt cho học sinh. Tuy nhiên, để phát huy tối đa hiệu quả của phương pháp này, cần có sự đổi mới liên tục về nội dung, hình thức và phương pháp giảng dạy. Trong tương lai, cần tập trung vào việc xây dựng một chương trình giáo dục đạo đức toàn diện, chú trọng đến việc phát triển kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hợp tác cho học sinh. Đồng thời, cần tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội để tạo ra một môi trường giáo dục lành mạnh, giúp học sinh phát triển toàn diện cả về trí tuệ, thể chất và tinh thần.

6.1. Vai trò của giáo viên trong dạy học đạo đức

Giáo viên đóng vai trò then chốt trong việc dạy học đạo đức. Giáo viên không chỉ là người truyền đạt kiến thức, mà còn là người định hướng, khơi gợi cảm hứng và tạo động lực cho học sinh. Giáo viên cần có phẩm chất đạo đức tốt, kiến thức chuyên môn vững vàng, kỹ năng sư phạm thành thạo và lòng yêu nghề, mến trẻ.

6.2. Nội dung chương trình đạo đức lớp 4 cần được đổi mới

Nội dung chương trình đạo đức lớp 4 cần được đổi mới theo hướng thiết thực, gần gũi với cuộc sống của học sinh. Cần tăng cường các chủ đề về lòng yêu nước, tinh thần nhân ái, trách nhiệm với cộng đồng, kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hợp tác... Đồng thời, cần giảm tải các kiến thức lý thuyết, tăng cường các hoạt động thực hành, trải nghiệm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của đề tài nghiên cứu gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của việc vận dụng phƣơng pháp rèn luyện trong dạy học môn Đạo đức lớp 4. Chƣơng 2: Vận dụng phƣơng pháp rèn luyện trong dạy học môn Đạo đức lớp 4. Chƣơng 3: Thực nghiệm sƣ phạm 5 NỘI DUNG CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG PHƢƠNG PHÁP RÈN LUYỆN TRONG DẠY HỌC MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 4 1.

Khái quát về phƣơng pháp rèn luyện 1. Phương pháp rèn luyện 1. Khái niệm rèn luyện Theo định nghĩa của từ điển Lạc Việt có nhiều khái niệm khác nhau về “rèn luyện”: - Rèn luyện là dạy và tập nhiều để thành thạo cả về đức tính tốt lẫn kỹ năng - Rèn luyện là một động từ, chỉ sự ý thức luyện tập một cách thƣờng xuyên để đạt tới những phẩm chất hay trình độ ở một mức nào đó. - Hay rèn luyện là luyện tập kiên trì để có đƣợc trình độ vững vàng, thông thạo, rèn luyện cả đạo đức lẫn thân thể.

Tóm lại, rèn luyện là một chuỗi các hoạt động cần đƣợc luyện tập một cách thƣờng xuyên để hình thành thói quen tốt, những phẩm chất hay trình độ ở một mức độ nào đó. Phương pháp rèn luyện (PPRL) Phƣơng pháp rèn luyện là phƣơng pháp tổ chức cho ngƣời đƣợc giáo dục thể nghiệm ý thức, tình cảm của mình về các chuẩn mực xã hội trong các tình huống đa dạng của cuộc sống qua đó hình thành và củng cố đƣợc những hành vi phù hợp với các chuẩn mực xã hội đó đƣợc quy định. [11/70] Theo tác giả Nguyễn Hữu Hợp: Rèn luyện là phƣơng pháp tổ chức cho học sinh thực hiện những hành vi, công việc trong cuộc sống hằng ngày theo bài học đạo đức. Tác dụng của phương pháp rèn luyện - Trong dạy học môn Đạo đức ở Tiểu học nói chung và Đạo đức lớp 4 nói riêng, phƣơng pháp rèn luyện là một trong những phƣơng pháp dạy học góp phần quan trọng hình thành nên các hành vi và các thói quen tốt trong cuộc sống.

Từ những bài học với lƣợng kiến thức đƣợc giáo viên cung cấp, truyền tải sau tiết học các em sẽ có điều kiện và cơ hội để vận dụng vào thực tế cuộc sống của mình khi đƣợc giao nhiệm vụ rèn luyện về nhà. Đó là cơ sở giúp các em rèn luyện một 6 cách liên tục, thƣờng xuyên những hành vi, cách cƣ xử, lời nói để tạo tạo quen tốt phù hợp với chuẩn mực đạo đức của xã hội. - Phát huy đƣợc tính tích cực, tự giác của học sinh khi các em làm quen với cách học mới; cách làm việc, rèn luyện có kế hoạch, có mục đích rõ ràng; các nhiệm vụ rèn luyện bắt buộc các em phải tự lực thực hiện thì mới có thể hoàn thành vào phiếu rèn luyện và báo cáo đúng thời hạn. Học sinh phải tự giải quyết nhiệm vụ học tập, biết tự phân công và nhắc nhở, hỗ trợ lẫn nhau giƣa các thành viên khi làm nhóm.

- Bên cạnh đó, rèn luyện còn giúp học sinh có điều kiện trao đổi, rèn luyện, tƣơng tác với môi trƣờng thực xung quanh cuộc sống của các em. Qua đó giúp phát triển năng lực giao tiếp, biết lắng nghe, biết quan sát, phân tích và ghi nhận những điều bổ ích, hiểu thực tế cuộc sống để có những điều chỉnh thay đổi phù hợp ngay từ khi còn nhỏ. Các bước tiến hành Theo tác giả Nguyễn Hữu Hợp, phƣơng pháp rèn luyện đƣợc tiến hành theo các bƣớc sau: 1. Bước chuẩn bị Trong quá trình chuẩn bị, giáo viên cần: - Xác định nội dung rèn luyện: Căn cứ vào tính chất bài đạo đức, mục tiêu của bài, khả năng của học sinh, điều kiện thực tế xung quanh…để xác định những hành vi, công việc mà các em cần thự hiện cho phù hợp.

- Dự kiến kết quả, sản phẩm hoạt động của học sinh qua rèn luyện, nhƣ kết quả của buổi lao động, những loại phiếu mà các em cần hình thành… - Dự kiến thời gian tổ chức: Có những loại công việc do giáo viên tổ chức cho các em không thƣờng xuyên (có khi chỉ một lần, sau khi học xong bài đạo đức thì không đƣợc tổ chức lại một lần nữa) và những loại công việc đƣợc học sinh tự giác thực hiện một cách thƣờng xuyên (những công việc này có thể đƣợc học sinh thực hiện hằng ngày). - Chuẩn bị phiếu rèn luyện: Cần có phiếu rèn luyện đƣợc thiết kế thích hợp nhằm giúp học sinh ghi lại quá trình, công việc kết quả hoạt động để sau này nộp lại cho giáo viên hoặc trình bày trƣớc lớp. 7 - Ngoài ra, giáo viên cần dự kiến địa điểm tiến hành; việc phân công học sinh theo tổ, nhóm, các nhân; cách đánh giá; việc phối hợp các lực lƣợng giáo dục… 1. Bước giao nhiệm vụ Bƣớc này thƣờng đƣợc thực hiện ở phần hƣớng dẫn thực hành bài học (cuối tiết 1 hay cuối tiết 2 – nếu công việc đƣợc tiến hành vào thời gian ngoài giờ lên lớp).

Khi đó, giáo viên giúp học sinh nắm vững: - Nội dung công việc cần thực hiện và những kết quả cần đạt; - Cách tiến hành, thực hiện công việc; cách ghi phiếu rèn luyện; - Thời gian; - Địa điểm; - Dự kiến cách đánh giá (học sinh nộp phiếu rèn luyện hay báo cáo trƣớc lớp)… Sau đó, giáo viên phát phiếu rèn luyện cho các em và hƣớng dẫn học sinh ghi lại quá trình thực hiện công việc vào phiếu rèn luyện (và phiếu báo cáo nếu cần). Bước học sinh thực hiện nhiệm vụ Học sinh thực hiện những hành vi, công việc đƣợc giao chủ yếu vào thời gian ngoài giờ học - ở gia đình, nhà trƣờng, xã hội (tùy hành vi, công việc cụ thể). Các em ghi lại những công việc mình làm vào phiếu rèn luyện, hoàn thành báo cáo (nếu cần) để nộp lại hay báo cáo trƣớc lớp. Một số yêu cầu khi vận dụng phương pháp rèn luyện trong dạy học Đạo đức Khi vận dụng phƣơng pháp rèn luyện trong dạy học Đạo đức nói chung và dạy học Đạo đức lớp 4 nói riêng cần tuân thủ theo một số yêu cầu sau: - Nội dung rèn luyện phải phù hợp với bài đạo đức, với đặc điểm tâm sinh lí và khả năng của các em, với điều kiện hoàn cảnh thực tế cuộc sống xung quanh các em và những điều kiện ở địa phƣơng.

- Công việc phải mang tính khả thi và tính giáo dục cao. - Cần tổ chức rèn luyện cho học sinh một cách thƣờng xuyên, có hệ thống. Có nhƣ vậy thì mới hình thành đƣợc ở học sinh kĩ năng tham gia, tổ chức hoạt động thực tiễn, tình cảm đạo đức bền vững, HS có thói quen ứng xử phù hợp với các mối quan hệ theo chuẩn mực đạo đức. - Cần có những phƣơng tiện cần thiết cho hoạt động của học sinh, trong đó phiếu rèn luyện đóng vai trò quan trọng.

8 - Cần đề cao vai trò chủ thể tích cực, nâng cao ý thức tự giác, tự quản của học sinh trong quá trình tự rèn luyện của mình. - Cần kiểm tra việc rèn luyện của học sinh, trong đó có sự phối hợp với gia đình, các tổ chức xã hội, ban tự quản của học sinh tiểu học. Việc đánh giá phải khác quan, kịp thời, công bằng, bằng những cách nhƣ tổ chức cho các em báo cáo kết quả rèn luyện trƣớc lớp, ghi nhận xét vào phiếu rèn luyện… - Tránh những hiện tƣợng nhƣ: ngại khó, thiếu tin tƣởng vào khả năng của HS. Ưu điểm và hạn chế của phương pháp rèn luyện 1.

Ưu điểm - Là phƣơng pháp dạy học tối ƣu đem lại hiệu quả cao khi vận dụng vào quá trình hình thành và rèn luyện đạo đức cho HS. Hầu hết các bài học/nội dung nào cũng có khả năng vận dụng phƣơng pháp rèn luyện, đƣợc dùng thƣờng xuyên để củng cố tri thức. - Giúp HS có điều kiện, cơ hội để thực hành, rèn luyện thói quen và hành vi sau mỗi bài học; rèn luyện kỹ năng, thái độ nhƣ: khả năng lựa chọn cách giải quyết vấn đề; nâng cao năng lực giao tiếp; tự đánh giá hành vi của bản thân và ngƣời khác; mạnh dạn bày tỏ, đóng góp ý kiến, rèn kỹ năng trình bày kết quả trƣớc lớp. - Học sinh học lý thuyết song song với kĩ năng thực hành, liên hệ thực tế từ đó các em biết cách lựa chọn hành vi nên làm và không nên làm trong các tình huống cụ thể giúp củng cố kiến thức đã học; giúp học sinh hiểu kỹ, hiểu sâu nội dung bài học và khắc sâu kiến thức, hình thành thói quen đạo đức trong cuộc sống.

- Hình thành cho học sinh kĩ năng hoạt động thực tế và tìm tòi các phƣơng án tối ƣu để giải quyết các loại bài tập. - Tạo cảm giác hứng thú, tích cực thực hiện các nhiệm vụ đƣợc giao nhờ các phiếu rèn luyện với nội dung và hình thức mới lạ; kích thích sự học hỏi, tìm tòi. - Trong quá trình rèn luyện, củng cố hành vi trách nhiệm của các em cũng đƣợc tăng lên, nhất là khi cá nhân thực hiện; đồng thời rèn tính tự định hƣớng và tự điều chỉnh cho học sinh. - Giáo viên có thêm cơ hội để quan sát học sinh; hỗ trợ, giúp đỡ hoặc điều chỉnh kịp thời giúp các em có cách ứng xử và hành vi đạo đức đúng đắn; đo 9 lƣờng và đánh giá mức độ hiểu bài, nhận thức, khả năng áp dụng tri thức; tạo điều kiện để đánh giá chính xác từ chi tiết đến tổng thể.

Hạn chế - Tốn nhiều thời gian cho các hoạt động rèn luyện: nhiều hoạt động cần thời gian dài (2 tuần, 3 tuần, 1 tháng…) mới thu đƣợc kết quả rèn luyện; việc kiểm tra, đánh giá quá trình rèn luyện của các em cũng rất mất thời gian ảnh hƣởng đến tiết học hay tiết sinh hoạt lớp. - Giáo viên cần nhiều thời gian, trí tuệ cho việc thiết kế phiếu rèn luyện, giao nhiệm vụ và kiểm tra kết quả sau quá trình thực hiện của học sinh. - Giáo viên thƣờng gặp khó khăn khi lựa chọn nội dung, nhiệm vụ để thiết kế phiếu rèn luyện nên thƣờng dẫn đến việc yêu cầu quá sức hay các hình thức, nội dung lặp đi lặp lại làm cho học sinh có cảm giác nhàm chán, dẫn đến kết quả của việc luyện tập không nhƣ mong đợi.