Đặt vấn đề Hiện nay, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tác động mạnh mẽ đến mọi mặt của đời sống xã hội, trong đó có lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Thực tiễn đó, đòi hỏi các nhà trường, đặc biệt là các trường đại học, cao đăng cần phải thay đổi căn bản, toàn diện nhằm dam bảo chat lượng giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực. Việt Nam quá độ lên chủ nghĩa xã hội từ một nước nông nghiệp lạc hậu, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa, với rất nhiều khó khăn, phức tạp, nhất là khi các thế lực phản động, thù địch chưa bao giờ từ bỏ âm mưu chống phá sự nghiệp cách mạng, chúng sử dụng chiến lược “Diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đỗ dé tan công toan diện, tổng lực vào cách mạng Việt Nam. Thực tế cho thấy, có một bộ phận không nhỏ thanh niên, trong đó có sinh viên bị ảnh hưởng bởi Chiến lược này, biểu hiện rõ nhất ở họ là thiếu lý tưởng sống, giảm sút niềm tin; ít quan tâm đên tình hình đât nước; có xu hướng đê cao chủ nghĩa cá nhân; sông ' Khoa Lý luận Chính trị, Trường Dai học Luật Hà Nội buông thả, hành xử hung bạo, bắt chấp pháp luật; thờ ơ, vô cảm thiếu trách nhiệm? Do đó, tăng cường công tác giáo dục chính tri tư tưởng cho sinh viên trong tình hình hiện nay là một yêu cầu cấp thiết, góp phần hình thành một thế hệ tương lai vừa “hồng” vừa “chuyên”, có bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, đáp ứng nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Giảng dạy các môn lý luận chính trị với việc ngăn chặn, day lùi nguy cơ “tw diễn biến ”, “tự chuyển hóa” trong sinh viên hiện nay Giáo duc lý luận chính trị có vi trí, vai trò rất quan trọng trong giáo dục và đào tạo góp phần vào việc xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cho xã hội. Trong hệ thong giao duc quéc dân ở Việt Nam, ly luận chính trị là chương trình bắt buộc đối với sinh viên các trường đại học, cao dang. Lý luận chính trị ở Việt Nam là khoa học nghiên cứu hệ thống về những nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cùng những tinh hoa tư tưởng chính tri của dân tộc và nhân loại. Nó phản ánh tính quy luật của các quan hệ kinh tế, chính tri, xã hội, thể hiện lợi ích và thái độ của giai cấp công nhân và Nhân dân lao động đối với việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, là công cụ quan trọng cho việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa3.
Giáo dục lý luận chính trị là hoạt động tương tác giữa dạy và học, là sự tổng hợp kết quả truyền thụ nội dung, phương pháp, phương tiện phù hợp của giảng viên lý luận chính trị đối với sinh viên, từng bước hình thành, phát triển thé giới quan, phương pháp luận, xây dựng bản lĩnh chính trị; hoàn thiện các phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống cho sinh viên theo mục tiêu, yêu cầu đặt ra trong quá trình đào tạo. Do đó, muốn đảm bảo chất lượng giáo dục lý luận chính trị phụ thuộc vào nhiều yêu tố: từ nội dung, chương trình; quản lý; người day và người học, đổi mới phương pháp dạy học; thay đôi tư duy, nhận thức của người học về vị trí, vai trò của các môn lý luận chính trị,. trong đó, việc nâng cao kiến thức, kỹ năng, phẩm chất cho đội ngũ giảng viên giữ vai trò quyết định nhất. Trong quá trình đổi mới căn bản và toàn điện giáo dục và đào tạo hiện nay, đội ngũ giảng viên không còn giữ vai trò là người truyền thụ kiến thức mà chủ yếu là người tư vấn, định hướng, gợi mở, tức chuyên từ lấy người dạy làm trung tâm sang lấy người học làm trung tâm.
Thông qua việc giảng dạy các môn lý luận chính trị, sinh viên hiểu ? Phan Thị Phương Anh, Trần Thi Như Tuyến (2017), Thực trạng công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên hiện nay và một số giải pháp mang tính định hướng, Tạp chí Khoa học, Trường Đại học Cần Thơ, Tập 48, Phần D (2017), tr. 3 Đỗ Thị Nga (2020), Mộ: số giải pháp nâng cao chất lượng giảng day các môn Ly luận chính trị ở trường đại học hiện nay, Tạp chí Nghiên cứu lý luận, Số 28 tháng 4/2020, tr. 2 được tri thức của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam nhằm xây dựng thế giới quan, phương pháp luận khoa học, niềm tin khoa học vào con đường cách mạng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta đã lựa chọn đó là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; quán triệt chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng về các lĩnh vực của đời sông xã hội, đặc biệt là luôn thượng tôn pháp luật khi xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; giáo dục phẩm chất đạo đức cách mạng, lối sống trong sáng của Chủ tịch Hồ Chí Minh; giáo dục cho sinh viên nhận thức rõ bản chất, âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, đặc biệt là chiến lược “Diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đồ của các thế lực thù địch chống phá cách mạng Việt Nam, thông qua đó, nâng cao được pham chất chính trị cho sinh viên. Như vậy, giảng day các môn lý luận chính trị ở các trường đại học, cao dang hiện nay là sự tác động có mục đích, có định hướng đối với sinh viên nhằm nâng cao tri thức, tình cảm, niềm tin vào chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam, phấn đấu vì lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Bên cạnh đó, phẩm chất chính trị của sinh viên cũng được hình thành qua các thiết chế khác. Kết quả điều tra sinh viên Việt Nam hiện nay đã chi ra răng: 82,5% sinh viên khang định được giáo dục chính trị tư tưởng thông qua các bài giảng của các môn khoa hoc Mac - Lé-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; 36,5% sinh viên khẳng định được tiếp thu giáo dục chính tri tư tưởng từ sinh hoạt Đoàn, Hội và các hoạt động ở phạm vi trong trường và 13,5% được tiếp thu giáo dục chính trị tư tưởng từ các phong trào hoạt động được tiến hành ở phạm vi ngoài trường; 52,3% sinh viên khang định tiếp thu giáo dục chính tri tư tưởng từ các phương tiện truyền thông. Như vậy, ý thức chính trị của sinh viên được hình thành chủ yếu từ các môn khoa học Mác - Lé-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh đã cho thấy, vai trò quan trọng của giảng dạy lý luận chính trị đối với sự hình thành phẩm chất chính trị cho sinh viên hiện nay. Giảng viên lý luận chính trị muốn hoạt động giáo dục lý luận cho sinh viên hiệu quả thì mỗi giảng viên cần phải có lập trường tư tưởng chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có niềm tin khoa học vào chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tin tưởng tuyệt đối vào vai trò lãnh đạo của Dang, không ngừng học tập, quán triệt và thực hiện tốt đường lỗi chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, luôn gương mẫu trong lời nói và việc làm.
Họ phải là lực lượng tiên phong trong phòng ngừa, ngăn chặn, đây lùi “tự diễn biến”, “tự chuyên hóa”, họ phải xem đó là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục và đi trước một bước, có làm tốt điều này thì họ mới làm tốt vai trò giáo dục tư tưởng chính trị cho sinh viên. Thực tế cho * Phan Thị Phương Anh, Trần Thi Như Tuyến (2017), 7ực trạng công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên hiện nay và một số giải pháp mang tính định hướng, Tạp chí Khoa học, Trường Đại học Cần Thơ, Tập 48, Phần D (2017), tr. thấy, nếu giảng viên lý luận chính tri, lời nói không thống nhất với hành động, nghĩ khác, nói khác và làm khác, trái với lý tưởng cộng sản, với đường lối, chủ trương, chính sách pháp luật của Dang và Nhà nước, “tự diễn biến”, “tự chuyên hóa”. thì không nên 99 66 và không xứng đáng là giảng viên lý luận chính trị, “giảng viên phải là những người kiên định con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, có bản lĩnh vững vàng trong cuộc sống và trong công việc.
Bản lĩnh đó thể hiện trước hết ở khả năng tự đổi mới tư duy và hành động của bản thân, dám thừa nhận những gi lạc hậu trong cách nghĩ, cách làm của mình. Sẽ là vô lý nếu như yêu cầu người học phải có niềm tin cộng sản, phải đổi mới trong khi giảng viên chưa tự thuyết phục được chính mình. Chỉ khi nào người giảng viên thực sự có niềm tin thì mới tâm huyết trong việc việc đi truyền niềm tin, lý tưởng cách mạng cho người khác. Có niềm tin, giảng viên mới chịu khó đi sâu nghiên cứu lý luận và thực tiễn, tìm ra những lý giải khoa học để qua từng bài giảng thuyết phục người học tin tưởng vào con đường mà Dang và Nhân dân ta đã chọn”Š Hiện nay, nhiều trường đại học triển khai đào tạo theo học chế tín chỉ, quá trình đôi mới hoạt động dạy và học đang diễn ra mạnh mẽ, sinh viên giữ vị trí trung tâm trong hoạt động dạy và học.
Giảng viên chủ yếu giúp người học phương pháp tiếp cận, phương pháp khai thác và vận dụng các môn lý luận chính trị, trên cơ sở đó sinh viên chủ động chiếm lĩnh tri thức, đồng thời bước đầu vận dụng những tri thức đó vào thực tiễn. Dé đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo duc và đào tạo hiện nay, đội ngũ giảng viên lý luận chính trị phải được nâng cao về trình độ chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy, cập nhật những thành tựu của khoa học dé đảm bảo chất lượng giáo duc và đào tạo.