BỘ T¯ PHÁP TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI GIÁO DỤC Ý THỨC CHÍNH TRỊ VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ ỐI VỚI VIỆC HÌNH THÀNH BẢN L(NH CHÍNH TRỊ CHO SINH VIÊN ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI - THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP Chủ nhiệm ẻ tài: PGS. Lê Thanh Thập ¡ Tñ¯I6 TAM THONS TIN THY VIỆN ' TR¯ỜNG ẠI HOG LUẬT HÀ NỘI ÍPHÒNG pọc __.24 + ị HÀ NỘI, THÁNG 1 NM 2016 È TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CÁP TR¯ỜNG Giáo dục ý thức chính trị và vai trò của nó ối với việc hình thành bản l)nh chính trị cho sinh viên ại học Luật Hà Nội - Thực trạng và giải pháp Những ng°ời tham gia nghiên cứu dé tài: 1. Lê Thanh Thập - Chủ nhiệm ề tài TS. Vi Kim Dung - Th° ký ề tài WoNROD PGS.
Nguyễn Mạnh T°ờng TS. Ngọ Vn Nhân TS. ào Ngọc Tuấn TS. Phan Thị Luyện ThS.
ặng ình Thái ThS. Nguyễn Vn ợi ThS. Trịnh Thị Ph°¡ng Oanh 10. Nguyễn Thị Liên 11.
Nguyễn Câm Nhung MỤC LỤC Báo cáo tông quan két quả nghiên cứu dé tài PGS. Lê Thanh Thập Chuyên dé 1: Ý thức chính trị, bản l)nh chính tri và việc cân thiết phải giáo dục ý thức chính tri, bản l)nh chính trị của sinh viên Dai học Luật Hà Nội 35 PGS. Lê Thanh Thập Chuyên ề 2: Giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên luật - một số vấn ề lý luận c¡ bản 50 TS. Ngọ Vn Nhân Chuyên dé 3: Vn hoá chính trị với việc giáo dục ý thức chính trị và bản l)nh chính tri của sinh viên Dai học Luật Hà Nội 73 ThS.
Trịnh Thị Ph°¡ng Oanh Chuyên dé 4: Mỗi quan hệ chính trị - pháp luật và việc nâng cao giáo dục ý thức ly luận chính tri của sinh viên ở Tr°ờng ại học Luật Hà Nội 85 TS. ào Ngọc Tuấn Chuyên dé 5: Thé giới quan và ph°¡ng pháp luận triết học Mác Lênin với việc hình thành ý thức chính trị và bản l)nh chính trị của sinh viên ại học Luật Hà Nội 97 ThS. ặng ình Thái Chuyên dé 6: Học thuyết kinh tế - chính trị Mác Lênin với việc hình thành ý thức chính trị và bản l)nh chính trị của sinh viên ại học Luật Hà Nội 107 ThS. Nguyễn Vn ợi Chuyên ề 7: Lý luận về chủ ngh)a xã hội của chủ ngh)a Mác Lênin với việc hình thành ý thức chính trị và bản l)nh chính trị của sinh viên ại học Luật Hà Nội 124 ThS.
Nguyễn Cam Nhung Chuyên ề 8: Giáo dục t° t°ởng Hồ Chí Minh với việc hình thành ý thức chính tri và bản l)nh chính tri của sinh viên Dai học Luật Hà Nội 136 ThS. Nguyễn Thị Liên 10 Chuyên dé 9: Giáo duc °ờng lối cách mạng của Dang cộng sản Việt Nam với việc hình thành ý thức chính trị và bản l)nh chính trị của sinh viên ại học Luật Hà Nội 149 ThS. Nguyễn Vn Khoa li Chuyên ề 10: Bản l)nh chính trị cán bộ t° pháp ở n°ớc ta hiện nay - tiêu chí ể trau déi ý thức chính trị và tu d°ỡng, rèn luyện bản l)nh chính tri của sinh viên ại học Luật Hà Nội 165 PGS. Nguyễn Mạnh T°ờng 12 Chuyên ề 11: Phát huy vai trò của các tô chức chính trị, chính trị - xã hội trong việc giáo dục ý thức chính trị và bản l)nh chính trị của sinh viên ại học Luật Hà Nội 176 TS.
Vi Kim Dung 13 Chuyên dé 12: Thực trạng về ý thức chính trị và bản l)nh chính trị của sinh viên ại học Luật Hà Nội qua kết quả khảo sát xã hội học 190. Phan Thị Luyện 14 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 218 BÁO CÁO TỎNG QUAN KÉT QUÁ NGHIÊN CỨU È TÀI Giáo dục ý thức chính trị và vai trò của nó ối với việc hình thành bản l)nh chính trị cho sinh viên ại học Luật Hà Nội - Thực trạng và giải pháp Chủ nhiệm dé tài: PGS. Lê Thanh Thập I. Ly do chon dé tai Một là, ý thức chính tri là một hình thái ý thức xã hội óng vai trò chủ dao và chỉ phối các hình thái ý thức xã hội khác, trong ó ý thức chính trị cing óng vai trò chú ạo và chi phối ý thức pháp luật - một nội dung c¡ bản °ợc ào tạo ở Tr°ờng ại học Luật Hà Nội.
Hai là, ý thức chính trị không hình thành một cách tự phát mà từng b°ớc hình thành một cách tự giác thông qua công tác giáo dục, tuyên truyền và °ợc rèn luyện gắn liền với hoạt ộng của hệ thống giáo dục trong nhà tr°ờng, cùng với phong trào của các tô chức chính trị - xã hội. Ba là, giáo dục ý thức chính trị là c¡ sở ể hình thành niềm tin và ịnh h°ớng giá trị cuộc sống. Sự thống nhất giữa tri thức và niềm tin chính trị là những yếu tố c¡ bản làm nên bản l)nh chính trị, ó là sự tuyệt ối trung thành với lý t°ởng, sự kiên ịnh, vững vàng trong cuộc sông, kiên quyết chống lại sự thoái hoa biên chat vê mặt t° t°ớng. Bon là, xây dựng bản l)nh chính trị cho sinh viên nham chong lại âm m°u “diễn biên hoà bình” của các thê lực thù ịch, bởi vì, sinh viên là ôi t°ợng °ợc các thé lực thù dich h°ớng tới ể thực hiện âm m°u ó.
Thực tế ã có sinh viên của một số tr°ờng tham gia tập trung trong các ám ông biểu tình không úng lúc, úng chỗ gây phức tạp cho công tác quản lý xã hội. Thậm chí, sinh viên ại học Luật Hà Nội sau khi ra tr°ờng, cing ã có ng°ời bị xử lý hình sự về việc tham gia các tô chức chông Dang và Nhà n°ớc. Thứ nm, ể nâng cao chất l°ợng ảo tạo luật, Tr°ờng ại học Luật Hà Nội không chỉ h°ớng vào nâng cao trình ộ chuyên môn mà còn phải quan tâm nâng cao h¡n nữa ý thức, phẩm chat, bản l)nh chính tri và ạo ức cho sinh viên. Mục ích thực hiện ề tài Một là, nghiên cứu làm rõ một số vấn ề lý luận chung về ý thức chính trị, giáo dục ý thức chính tri, bản l)nh chính trị cho sinh viên nói chung và sinh viên ại học Luật Hà Nội nói riêng; những iều kiện chuyền hoá từ ý thức chính trị thành bản l)nh chính tri.
Hai là, khảo sát thực trạng nhận thức về chính trị, về ý thức chính trị và bản l)nh chính tri của sinh viên ại học Luật Ha Nội. Ba là, nghiên cứu làm rõ vai trò của các môn khoa học lý luận chính trị Mác Lênin ôi với việc hình thành ý thức và bản l)nh chính trị cho sinh viên ại học Luật Hà Nội. Bốn là, nêu một số giải pháp nhằm không ngừng nâng cao chất l°ợng giáo dục ý thức chính trị và bản l)nh chính trị cho sinh viên ại học Luật Hà Nội. Nhiệm vu nghiên cứu cua ề tài Một là, nghiên cứu khái niệm, kết cấu của ý thức chính tri nh° tri thức, tinh cảm, niềm tin, lý trí, ý chí chính trị, tâm lý xã hội — chính trị và hệ t° t°ởng; khái niệm và biêu hiện của bản l)nh chính trị.
Bên cạnh ó, cing nghiên cứu các vân ê lý luận chung nh° vn hoá chính trị và biểu hiện của nó trong sinh viên, mối quan hệ giữa ý thức chính tri và ý thức pháp luật, giữa vn hoá chính tri và vn hoá pháp luật.cho thấy sự biểu hiện phong phú, sâu sắc của ý thức chính trị, quan hệ chính trị trong việc hình thành bản l)nh chính trị cho sinh viên. Hai là, khảo sát thực trạng sự nhận thức và ý thức chính trị của sinh viên ại học Luật Hà Nội thực hiện qua phiếu iều tra xã hội học (ph°¡ng pháp ankét) và phỏng van trao ổi trực tiếp bằng hệ thống câu hỏi mở. Số liệu °ợc sử lý một cách khách quan (do chuyên gia xã hội học thực hiện). ối t°ợng khảo sát nghiên cứu là một số sinh viên dai hạn, tại chức và học viên cao học hiện ang theo học tại Tr°ờng ại học luật Hà Nội.
Nội dung khảo sát nhằm xác ịnh nng lực nhận thức và bản l)nh chính trị của sinh viên qua các nm và các hệ ảo tạo (Mẫu và kết quả khảo sát ở phần phụ lục). Ba là, nghiên cứu vai trò, vi trí, ý ngh)a của từng môn học trong Khoa Lý luận chính trị ối với việc hình thành ý thức và bản l)nh chính trị của sinh viên ại học Luật Hà Nội. Thực hiện nội dung này chúng tôi ã mời các giáo viên có kinh nghiệm giảng dạy nhiều nm của từng môn thực hiện các chuyên ê. Bốn là, từ các giải pháp và kiến nghị của các chuyên ề chúng tôi khái quát lại thành ba nhóm giải pháp: phải nâng cao chất l°ợng, hiệu quả công tác giáo dục các môn khoa học lý luận chính trị cho sinh viên; kết hợp chặt chẽ giữa nhà tr°ờng và các tô chức chính trị - xã hội trong quản lý, giáo dục ý thức chính trị và rèn luyện bản l)nh chính trị cho sinh viên; tổ chức các phong trào hoạt ộng xã hội thu hút ông dao sinh viên tham gia qua ó bồi °ỡng ý thức và rèn luyện bản l)nh chính trị cho họ.
Về ph°¡ng pháp nghiên cứu Nhu trên ã nói, ngoài việc sử dụng một SỐ ph°¡ng pháp xã hội học, chúng tôi còn sử dụng các ph°¡ng pháp khác nh° phân tích - tổng hợp; lịch sử - logic; trừu t°ợng hoá; hệ thống hoá và khái quát hoá. Những nghiên cứu lý luận về ý thức chính trị và bản l)nh chính trị 1. Khái niệm về chính trị Hiện nay, trên thế giới có 4 cách hiểu khác nhau về chính trị, cách hiểu thứ nhất, chính trị là nghệ thuật của phép cai trị; thứ hai, ó là những công việc của chung; thú ba, là sự thoả hiệp va ồng thuận; thứ t°, ó là quyền lực và cách phân phối tài nguyên hay lợi ích. Nhu vậy, nếu quan niệm rng chính trị chỉ là những hoạt ộng xoay quanh vấn ề giành, giữ va sử dụng quyền lực nhà n°ớc, là quan hệ giữa các giai cấp, theo lý luận của chủ ngh)a Mác — Lénin thì trong xã hội cộng sản chủ ngh)a (giai oạn cao) sẽ không có chính tri, bởi vì lúc ó giai cấp không còn, nhà n°ớc sẽ tiêu vong.
Nói cách khác, chính trị sẽ dần dần trở nên thừa và mat han trong xã hội lý t°ởng ó của nhân loại. Nếu hiểu theo ngh)a rộng h¡n, chính trị là hoạt ộng của con ng°ời nhằm làm ra, gìn giữ và iều chỉnh những luật lệ chung mà những luật lệ này tác ộng trực tiếp lần cuộc sống của những ng°ời góp phần làm ra, gìn giữ và iều chỉnh những luậ lệ chung ó.