Luận văn thạc sĩ phát huy vai trò của nhân tố con người trong phát triển bền vững ở việt nam hiện nay

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò của nhân tố con người trong phát triển bền vững tại Việt Nam, nhấn mạnh tầm quan trọng và giải pháp.

• Tác giả: Đinh Thị Mỹ Hạnh
• Người hướng dẫn: TS. Lương Thùy Liên
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học
• Đề tài: Phát Huy Vai Trò Của Nhân Tố Con Người Trong Phát Triển Bền Vững Ở Việt Nam Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của luận văn
• 0.2. Tình hình nghiên cứu
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG
• 1.1. Khái niệm nhân tố con người và phát triển bền vững
• 1.2. Khái niệm nhân tố con người
• 1.3. Khái niệm phát triển bền vững
• 1.4. Phát huy vai trò của nhân tố con người trong phát triển bền vững ở Việt Nam hiện nay: Nội dung và những yếu tố tác động
• 1.5. Phát huy vai trò nhân tố con người trong phát triển bền vững ở Việt Nam hiện nay: Một số nội dung cơ bản
• 1.6. Những yếu tố tác động đến phát huy vai trò nhân tố con người trong phát triển bền vững ở Việt Nam hiện nay
• 1.7. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY: THỰC TRẠNG, MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP
• 2.1. Thực trạng phát huy vai trò của nhân tố con người trong phát triển bền vững ở Việt Nam hiện nay
• 2.2. Phát huy vai trò của nhân tố con người trong phát triển bền vững ở Việt Nam hiện nay: Những thành tựu đã đạt được
• 2.3. Phát huy vai trò của nhân tố con người trong phát triển bền vững ở Việt Nam hiện nay: Những mặt còn hạn chế
• 2.4. Phát huy vai trò của nhân tố con người trong phát triển bền vững ở Việt Nam hiện nay: Một số vấn đề đặt ra
• 2.5. Một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của nhân tố con người trong phát triển bền vững ở Việt Nam hiện nay
• 2.6. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về vai trò của con người trong phát triển bền vững Việt Nam

Phát triển bền vững là một trong những mục tiêu quan trọng của Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. Vai trò của con người trong phát triển bền vững không chỉ là một yếu tố quan trọng mà còn là trung tâm của mọi chiến lược phát triển. Theo Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, con người được coi là chủ thể phát triển, là nguồn lực nội sinh quyết định sự thành công của chiến lược phát triển bền vững. Điều này cho thấy rằng việc phát huy vai trò của con người là cần thiết để đạt được các mục tiêu phát triển bền vững, bao gồm phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và đảm bảo công bằng xã hội.

1.1. Khái niệm phát triển bền vững và vai trò của con người

Phát triển bền vững được định nghĩa là sự phát triển đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai. Vai trò của con người trong phát triển bền vững bao gồm việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo ra sự đồng thuận xã hội và bảo vệ môi trường. Con người không chỉ là người thực hiện các chính sách phát triển mà còn là người hưởng lợi từ những thành quả của sự phát triển đó.

1.2. Tầm quan trọng của nhân tố con người trong phát triển bền vững

Nhân tố con người đóng vai trò quyết định trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững. Sự tham gia của con người vào các hoạt động phát triển không chỉ giúp nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn tạo ra sự gắn kết xã hội. Để phát huy vai trò này, cần có các chính sách giáo dục và đào tạo phù hợp, nhằm nâng cao nhận thức và năng lực của người dân trong việc tham gia vào quá trình phát triển.

II. Những thách thức trong việc phát huy vai trò của con người ở Việt Nam

Mặc dù vai trò của con người trong phát triển bền vững đã được công nhận, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như nghèo đói, thất nghiệp, và sự thiếu hụt về giáo dục và đào tạo chất lượng cao đang cản trở sự phát triển bền vững. Hơn nữa, sự phân hóa xã hội và tình trạng ô nhiễm môi trường cũng là những thách thức lớn mà Việt Nam đang phải đối mặt.

2.1. Vấn đề nghèo đói và thất nghiệp

Nghèo đói và thất nghiệp là hai vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến khả năng tham gia của con người vào phát triển bền vững. Theo thống kê, tỷ lệ nghèo đói ở Việt Nam vẫn còn cao, đặc biệt là ở các vùng nông thôn. Điều này dẫn đến việc nhiều người không có cơ hội tiếp cận với giáo dục và việc làm, từ đó làm giảm khả năng đóng góp của họ vào sự phát triển của xã hội.

2.2. Thiếu hụt về giáo dục và đào tạo

Giáo dục và đào tạo là yếu tố quan trọng để phát huy vai trò của con người trong phát triển bền vững. Tuy nhiên, chất lượng giáo dục ở một số khu vực vẫn còn thấp, dẫn đến việc người lao động không đáp ứng được yêu cầu của thị trường. Cần có các chính sách cải cách giáo dục để nâng cao chất lượng đào tạo, từ đó tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho phát triển bền vững.

III. Các giải pháp nhằm phát huy vai trò của con người trong phát triển bền vững

Để phát huy vai trò của con người trong phát triển bền vững, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm cải cách giáo dục, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, và tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển. Đồng thời, cần có sự tham gia của các tổ chức xã hội và cộng đồng trong việc thực hiện các chính sách phát triển.

3.1. Cải cách giáo dục và đào tạo

Cải cách giáo dục là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Cần tập trung vào việc đổi mới chương trình giảng dạy, nâng cao chất lượng giáo viên và tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên tiếp cận với các kiến thức và kỹ năng cần thiết cho thị trường lao động.

3.2. Tạo môi trường thuận lợi cho phát triển

Môi trường phát triển cần được cải thiện để khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới. Cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, khuyến khích đầu tư vào công nghệ và nghiên cứu, từ đó tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về vai trò của con người

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc phát huy vai trò của con người trong phát triển bền vững đã mang lại những kết quả tích cực. Các chương trình đào tạo nghề, hỗ trợ khởi nghiệp và phát triển cộng đồng đã giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhiều người dân. Những mô hình phát triển bền vững dựa trên sự tham gia của cộng đồng đã chứng minh được hiệu quả trong việc cải thiện điều kiện sống và bảo vệ môi trường.

4.1. Các mô hình phát triển bền vững thành công

Một số mô hình phát triển bền vững đã được triển khai thành công tại Việt Nam, như mô hình hợp tác xã nông nghiệp, mô hình du lịch cộng đồng, và các dự án bảo vệ môi trường. Những mô hình này không chỉ giúp cải thiện thu nhập cho người dân mà còn góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

4.2. Kết quả từ các chương trình đào tạo nghề

Các chương trình đào tạo nghề đã giúp nhiều người dân có cơ hội tiếp cận với việc làm ổn định và nâng cao thu nhập. Những người tham gia các chương trình này thường có khả năng tìm kiếm việc làm cao hơn và có thể đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế địa phương.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của vai trò con người trong phát triển bền vững

Vai trò của con người trong phát triển bền vững là một yếu tố không thể thiếu trong chiến lược phát triển của Việt Nam. Để đạt được các mục tiêu phát triển bền vững, cần tiếp tục phát huy vai trò của con người thông qua các chính sách và giải pháp cụ thể. Tương lai của phát triển bền vững ở Việt Nam phụ thuộc vào khả năng của con người trong việc thích ứng và đổi mới.

5.1. Tương lai của phát triển bền vững tại Việt Nam

Tương lai của phát triển bền vững tại Việt Nam sẽ phụ thuộc vào sự tham gia tích cực của con người trong các hoạt động phát triển. Cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào giáo dục và đào tạo, cũng như tạo ra môi trường thuận lợi cho sự sáng tạo và đổi mới.

5.2. Những thách thức cần vượt qua

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát huy vai trò của con người. Cần có các chính sách đồng bộ để giải quyết các vấn đề như nghèo đói, thất nghiệp và ô nhiễm môi trường, từ đó tạo ra một nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phát triển bền vững (PTBV) là một yêu cầu cấp thiết và xuyên suốt trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội toàn cầu hiện nay. Tại Hội nghị thượng đỉnh Trái đất năm 2002 tại Johannesburg, Nam Phi, các quốc gia đã xác nhận rằng dù kinh tế phát triển, nhưng mất cân bằng xã hội và ô nhiễm môi trường vẫn diễn ra nghiêm trọng, đe dọa sự sinh tồn của nhân loại. Ở Việt Nam, từ năm 1992 đến nay, nền kinh tế tăng trưởng nhưng chưa ổn định, lạm phát và nghèo đói vẫn tồn tại, cùng với các vấn đề xã hội như thất nghiệp, tệ nạn xã hội gia tăng và suy thoái tài nguyên thiên nhiên. Những thách thức này ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 2 chương, 5 tiết. 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] NỘI DUNG Chƣơng 1 PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA NHÂN TỐ CON NGƢỜI TRONG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG 1. Khái niệm nhân tố con ngƣời và phát triển bền vững 1. Khái niệm nhân tố con người Xuất phát từ con người hiện thực, chủ nghĩa Mác – Lênin cho rằng: con người là tổng thể các yếu tố sinh vật và yếu tố xã hội cấu thành nên; con người là chủ thể sáng tạo ra mọi quá trình lịch sử xã hội.

Những quan điểm này, đã đặt cơ sở phương pháp luận cho việc tiếp cận và nghiên cứu nhân tố con người. Theo quan điểm Mác xít, con người được coi là sản phẩm tiến hóa lâu dài từ tự nhiên, là bộ phận của giới tự nhiên. Con người khác các loài vật khác ở chỗ con người biết lao động. Chính lao động đã đảm bảo và duy trì cuộc sống sinh vật của con người và làm biến đổi hàng loạt bản tính tự nhiên sinh học của con người.

Cũng chính lao động cũng hình thành nên những thuộc tính xã hội của con người như: có ngôn ngữ, có ý thức, tư duy, giao tiếp… hình thành nên các mối quan hệ xã hội như: kinh tế, chính trị, pháp luật, đạo đức, tôn giáo, nghệ thuật, khoa học, văn hóa… Hơn nữa, con người thông qua hoạt động lao động sản xuất đã tạo nên của cải vật chất, tinh thần cho xã hội, cho nên có thể nói nhân tố con người là nhân tố quan trọng nhất quyết định đến sự tồn tại lâu dài của một xã hội nhất định. Trong khi bàn về sản xuất, C. Mác phân biệt hai loại nhân tố vật và nhân tố người “Những nhân tố vật, hay tư liệu sản xuất và nhân tố người, hay sức lao động” [41, 276], “ Chúng tôi hiểu sức lao động (hay năng lực lao động) là toàn bộ những năng lực thể chất và tinh thần tồn tại trong một cơ thể, trong 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] một con người đang sống và được người đó đem ra vận dụng mỗi khi sản xuất một giá trị sử dụng nào đó” [41, 251]. Như vậy, theo C.

Mác, chính “lao động là điều kiện cơ bản đầu tiên của toàn bộ đời sống loài người, và như thế đến một mức độ mà trên một ý nghĩa nào đó chúng ta phải nói: lao động đã sáng tạo ra bản thân con người” [42, 641]. Với sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế - xã hội, vai trò quyết định của nhân tố con người ngày càng được khẳng định. Đó cũng chính là lý do mà nhiều nhà khoa học trên thế giới cũng như Việt Nam quan tâm nghiên cứu về vấn đề này. Do xuất phát từ các góc độ, mục tiêu, phương pháp nghiên cứu khác nhau nên có nhiều quan điểm khác nhau về nhân tố con người.

Ở Việt Nam trong những năm qua, một số quan điểm về nhân tố con người chẳng hạn: “Nhân tố con người với tư cách là một phạm trù triết học xã hội (gắn liền với thực tiễn), nói lên vai trò, vị trí và những ảnh hưởng của con người trong hoạt động thực tiễn nhằm cải tạo thế giới hiện thực, đồng thời tự biểu hiện, tự khẳng định những sức mạnh tiềm năng của bản thân con người trong quá trình phát triển và hoàn thiện bản chất xã hội của nó” [50, 32]. Hay “Nhân tố con người là một hiện tượng nhiều mặt và phức tạp, liên quan đến toàn bộ các hoạt động trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội” [76, 30].S Phạm Công Nhất, “Nhân tố con người là tổng thể các yếu tố có liên quan đến con người, là sự thống nhất biện chứng giữa các mặt chủ quan và khách quan để tạo nên năng lực, phẩm chất và trí tuệ của con người được hình thành và phát huy tác dụng vào thực tiễn sản xuất vật chất hay trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của mỗi cộng đồng, quốc gia trong những giai đoạn lịch sử nhất định” [49, 25]. Kế thừa và tiếp thu chọn lọc các quan điểm trên, chúng tôi cho rằng: Nói đến nhân tố con người là nói đến vai trò chủ thể của con người trong quá trình phát triển và biến đổi xã hội. Qua đó, thể hiện rõ nhân tố con 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] người là tổng hòa những năng lực, phẩm chất của con người được khai thác và sử dụng cho sự phát triển kinh tế - xã hội.

Vai trò chủ thể của con người (với tư cách là cá nhân hay cộng đồng) được thể hiện ở tinh thần chủ động, tích cực, sáng tạo của con người trong hoạt động thúc đẩy sự phát triển của xã hội. Vai trò đó phục thuộc vào mức độ và khả năng ý thức, nhận thức và ý chí của con người trong hoạt động thực tiễn. Trước hết, nhân tố con người được xem xét chủ yếu dưới góc độ lực lượng lao động sản xuất chính của xã hội. Trong quá trình sản xuất, nhân tố con người là “đầu vào” trực tiếp, đồng thời nhân tố con người cũng là “đầu ra” của quá trình đó, bởi vì mục đích cuối cùng của mọi sự phát triển là hướng đến phục vụ nhu cầu, lợi ích con người.

Hoạt động lao động của con người trên một ý nghĩa nào đó không chỉ tạo ra mọi của cải xã hội mà còn góp phần cải tạo chính bản thân mình. Nhân tố con người không chỉ được xem xét dưới góc độ là lực lượng sản xuất chính mà còn được xem xét dưới góc độ nhân cách xã hội, đòi hỏi chúng ta nhìn nhận con người với tư cách là chủ thể của những hoạt động có ý thức, hoạt động sáng tạo của con người. Ở bình diện nhân cách, nhân tố con người thể hiện qua các chức năng và giá trị xã hội. Nhân cách của con người bao gồm những phẩm chất, năng lực của cá nhân được hình thành, phát triển và hiện thực hóa trong quá trình thực hiện chức năng xã hội nhất định.

Nhờ có phẩm chất, năng lực con người với có khả năng thực hiện được chức năng xã hội, sáng tạo ra các giá trị vật chất, tinh thần. Đến lượt mình các giá trị văn hóa đó lại trở thành tiền đề, điều kiện để con người tự hoàn thiện bản thân, tiếp tục sáng tạo ra giá trị văn hóa, giá trị nhân cách mới. Trong quá trình vận động và phát triển đó con người chính là sự kết tinh của những giá trị văn hóa và là chủ thể mang giá trị văn hóa cao nhất. Bởi vậy, trong chiến lược phát triển, ngoài tập trung phát triển kinh tế, giữ ổn định xã hội, việc xây dựng văn 16 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hóa và định hướng nhân cách giữ vị trí quan trọng, nhằm phát huy tối đa vai trò nhân tố con người cho sự phát triển bền vững và không ngừng nâng cao vai trò chủ thể của con người.

Tóm lại, nhân tố con người với tư cách là tổng hòa các năng lực, phẩm chất kết hợp với hoạt động lao động tạo thành một bộ chỉnh thể thống nhất là động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Cần biết sử dụng và khai thác một cách hợp lý những năng lực, phẩm chất vốn có của con người mới đáp ứng kịp thời yêu cầu đã đặt ra của chiến lược phát triển bền vững. Vai trò của nhân tố con người được hiện thực hóa khi con người tham gia vào hoạt động thực tiễn, thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, ổn định chính trị, an ninh quốc phòng. Đặc biệt phát triển kinh tế cần quan tâm đến vấn đề bảo vệ môi trường, nhằm đảm bảo cho con người có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, và phát triển một cách toàn diện.

Nhân tố con người được xem xét thông qua các tiêu chí bao gồm: thể lực, trí lực và đạo đức. Thể lực là năng lực thể chất của con người, đây là tiêu chí khá quan trọng về chất lượng nhân tố con người, thường bao gồm tiêu chí về tình trạng sức khỏe của con người như: chiều cao, cân nặng, bệnh tật, tuổi thọ, trạng thái thoải mãi về tinh thần cũng như thể chất và xã hội của con người. Trí lực biểu hiện ở trình độ học vấn, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, chuyên môn kỹ thuật của nguồn nhân lực, tinh thần, thái độ, tác phong làm việc. đây là một tiêu chí có vai trò quan trọng trong đánh giá chất lượng nhân tố con người.

Đạo đức biểu hiện thông qua hệ thống những giá trị và chuẩn mực. Những giá trị, chuẩn mực đó phản ánh bản chất xã hội, lý tưởng đạo đức mà xã hội vươn tới, được cá nhân lĩnh hội và thể hiện trong đời sống của mình, nhất là trong hoạt động lao động, trong lối sống và nếp sống hàng ngày. Các 17 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] giá trị chuẩn mực đó phải thể hiện thành hiệu quả công việc, đóng góp vào sự phát triển xã hội, vào sự hoàn thiện nhân cách của cá nhân, của chất lượng nguồn nhân lực từ phương diện cá thể đến phương diện xã hội. * Đặc trưng nhân tố con người Việt Nam Khi xem xét vai trò của nhân tố con người với tư cách là lực lượng sản xuất, thì nhân tố con người được xem xét dưới khía cạnh nguồn nhân lực, bao gồm những tiêu chí về thể lực, trí lực, đạo đức.

Hơn nữa, trong giới hạn của luận văn, khi nghiên cứu về nhân tố con người, luận văn tập trung vào đối tượng người lao động. Người lao động là những người có tri thức, kinh nghiệp và kỹ năng lao động, có sức khỏe để tiến hành hoạt động lao động nhằm thực hiện những nhu cầu, đáp ứng những lợi ích cho mình và toàn thể xã hội. Cho nên, người lao động là lực lượng cơ bản, chủ yếu cho mọi quá trình vận động và phát triển. Về mặt thể lực, tầm vóc người Việt đã có những bước phát triển rõ rệt về chiều cao, cân nặng.

Những năm gần đây, người Việt Nam nói chung, đặc biệt là lực lượng người lao động nói riêng được chăm sóc sức khỏe tốt, đem lại hiệu quả công việc và năng xuất lao động cao hơn. Tuy nhiên, cũng có thể thấy các yếu tố tác động từ môi trường sống, môi trường làm việc, cũng đang ảnh hưởng đến sức khỏe của người lao động. Về mặt trí lực, hiện nay trình độ học vấn và dân trí ở nước ta được nâng cao nhờ phát triển mạnh nền giáo dục như là quốc sách hàng đầu.