Nghiên cứu ứng dụng vật xốp trong điều trị dị tật miệng niệu đạo thấp ở trẻ em

Dị tật miệng niệu đạo thấp là một trong những dị tật bẩm sinh phổ biến ở trẻ em, với tỷ lệ mắc… 177 trang · Đại học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh · 2022.

• Tác giả: Phan Xuân Cảnh
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Tấn Sơn
• Trường học: Đại học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Ngoại thận và tiết niệu
• Đề tài: Nghiên cứu tạo hình vật xốp trong điều trị dị tật miệng niệu đạo thấp ở trẻ em
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ y học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• Trang phụ bìa
• Lời cam đoan
• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục đối chiếu thuật ngữ Anh – Việt
• Danh mục các bảng
• Danh mục các biểu đồ
• Danh mục các hình
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Phôi thai học của dương vật và dị tật miệng niệu đạo thấp
• 1.2. Sơ lược mô học, giải phẫu, sinh lý vật xốp
• 1.3. Giải phẫu học dương vật miệng niệu đạo thấp
• 1.4. Bệnh nguyên của miệng niệu đạo thấp
• 1.5. Dị tật phối hợp
• 1.6. Phân loại miệng niệu đạo thấp
• 1.7. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.8. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.4. Cỡ mẫu nghiên cứu
• 2.5. Xác định biến số nghiên cứu
• 2.6. Phương pháp và công cụ đo lường thu thập số liệu
• 2.7. Tóm tắt quy trình nghiên cứu
• 2.8. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 2.9. Đạo đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm của nhóm bệnh nhi
• 3.2. Đánh giá kết quả, biến chứng sau phẫu thuật
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Phân tích đặc điểm của nhóm bệnh nhi
• 4.2. Đánh giá kết quả, biến chứng của phẫu thuật
• 4.3. Những điểm mạnh và hạn chế của nghiên cứu
• 4.4. Những điểm mới và tính ứng dụng của nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÓ LIÊN QUAN LUẬN ÁN
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Bảng thu thập số liệu
• Phụ lục 2. Bảng đồng thuận tham gia nghiên cứu
• Phụ lục 3. Một số hình ảnh minh họa
• Phụ lục 4. Bảng chấp thuận của Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh học Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh
• Phụ lục 5. Biên bản xét duyệt nghiên cứu của Bệnh viện Nhi Đồng 1
• Phụ lục 6. Danh sách bệnh nhi

Tóm tắt

I. Giới thiệu về dị tật miệng niệu đạo thấp

Dị tật miệng niệu đạo thấp là một trong những dị tật bẩm sinh phổ biến ở trẻ em, với tỷ lệ mắc khoảng 1/250 trẻ trai. Dị tật này bao gồm ba thương tổn chính: miệng niệu đạo lạc chỗ, cong dương vật và bao quy đầu thừa. Trẻ em mắc dị tật này thường gặp khó khăn trong việc tiểu tiện và có thể bị ảnh hưởng tâm lý nghiêm trọng. Nếu không được điều trị kịp thời, trẻ có thể gặp khó khăn trong quan hệ tình dục khi trưởng thành. Việc phẫu thuật điều trị dị tật này cần được thực hiện cẩn thận để giảm thiểu biến chứng, đặc biệt là rò niệu đạo sau mổ.

1.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới

Trên thế giới, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc điều trị dị tật miệng niệu đạo thấp cần phải được thực hiện sớm và hiệu quả. Các kỹ thuật phẫu thuật hiện đại như tạo hình vật xốp đã được áp dụng để cải thiện kết quả điều trị. Kỹ thuật này không chỉ giúp tái tạo niệu đạo mà còn giảm thiểu tỷ lệ rò niệu đạo sau phẫu thuật. Nghiên cứu của Beaudoin và Yerkes đã chứng minh rằng việc sử dụng vật xốp trong phẫu thuật có thể mang lại kết quả tốt hơn so với các phương pháp truyền thống.

II. Vật xốp và vai trò trong điều trị

Vật xốp là một cấu trúc quan trọng trong niệu đạo, có vai trò trong việc duy trì hình dạng và chức năng của niệu đạo. Trong trường hợp dị tật miệng niệu đạo thấp, vật xốp thường không phát triển đầy đủ, dẫn đến các vấn đề trong việc tạo hình niệu đạo mới. Việc tái tạo mô vật xốp có thể giúp cải thiện cấu trúc niệu đạo và giảm thiểu biến chứng sau phẫu thuật. Nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng vật xốp trong phẫu thuật có thể giúp tạo hình niệu đạo gần với cấu trúc giải phẫu bình thường, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống cho trẻ em mắc dị tật này.

2.1. Kỹ thuật tạo hình vật xốp

Kỹ thuật tạo hình vật xốp đã được áp dụng tại nhiều bệnh viện, trong đó có Bệnh viện Nhi Đồng 1. Kỹ thuật này cho phép tái tạo niệu đạo mới với sự hỗ trợ của mô vật xốp, giúp giảm thiểu tỷ lệ rò niệu đạo sau phẫu thuật. Nghiên cứu cho thấy rằng kỹ thuật này không chỉ hiệu quả trong việc sửa tật cong dương vật mà còn giúp bảo tồn cấu trúc niệu đạo, từ đó nâng cao khả năng phục hồi chức năng tiểu tiện cho trẻ em.

III. Đánh giá kết quả và biến chứng sau phẫu thuật

Đánh giá kết quả phẫu thuật là một phần quan trọng trong nghiên cứu điều trị dị tật miệng niệu đạo thấp. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ biến chứng như rò niệu đạo sau phẫu thuật vẫn còn tồn tại, mặc dù đã áp dụng các kỹ thuật hiện đại. Việc theo dõi và đánh giá kết quả phẫu thuật cần được thực hiện liên tục để phát hiện sớm các biến chứng và có biện pháp xử lý kịp thời. Điều này không chỉ giúp cải thiện kết quả điều trị mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho trẻ em mắc dị tật này.

3.1. Tỷ lệ biến chứng và các yếu tố ảnh hưởng

Tỷ lệ biến chứng sau phẫu thuật dị tật miệng niệu đạo thấp có thể dao động từ 10-20%. Các yếu tố như độ tuổi, tình trạng sức khỏe của trẻ và kỹ thuật phẫu thuật đều có thể ảnh hưởng đến kết quả. Nghiên cứu cho thấy rằng việc lựa chọn kỹ thuật phẫu thuật phù hợp và theo dõi chặt chẽ sau mổ là rất quan trọng để giảm thiểu biến chứng và nâng cao hiệu quả điều trị.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Dị tật miệng niệu đạo thấp (hypospadias) là một trong những dị tật bẩm sinh phổ biến ở hệ sinh dục ngoài của trẻ em với tỉ lệ ghi nhận khoảng 1/250 trẻ trai sinh sống. Tổn thương bệnh học đặc trưng bởi ba khiếm khuyết giải phẫu chính: miệng niệu đạo mở lạc chỗ ở mặt bụng dương vật (từ tầng sinh môn, bìu đến rãnh quy đầu), cong dương vật ở các mức độ khác nhau và thiếu hụt da bao quy đầu ở mặt bụng tạo thành dạng "mũ trùm" ở mặt lưng. Tình trạng này khiến bệnh nhi phải ngồi khi tiểu tiện, tạo tâm lý tự ti, mặc cảm và có thể dẫn đến rối loạn chức năng sinh dục, cản trở xuất tinh gây vô sinh thứ phát khi trưởng thành.

Quan điểm ngoại khoa hiện đại ưu tiên bảo tồn sàn niệu đạo để tạo hình ống niệu đạo mới trong các trường hợp mổ lần đầu có cong dương vật mức độ nhẹ. Sau bước phẫu tích da và cân nông về gốc dương vật, nếu dương vật còn cong dưới $30^\circ$, phương pháp kinh điển thường áp dụng là khâu gấp bao trắng vùng lưng dương vật (như kỹ thuật Nesbit, Duckett hoặc Baskin). Tuy nhiên, các can thiệp làm ngắn mặt lưng này tiềm ẩn nguy cơ làm ngắn chiều dài dương vật, biến dạng thứ phát, tái phát cong hoặc gây tê vùng quy đầu khi cương. Bên cạnh đó, dù đã che phủ ống niệu đạo mới bằng các vạt mô kế cận, biến chứng rò niệu đạo sau mổ vẫn dao động từ 10% đến 20% hoặc cao hơn, đòi hỏi phải can thiệp phẫu thuật lại.

Trong dị tật miệng niệu đạo thấp, mô vật xốp từ vị trí chia đôi về phía quy đầu không bao bọc trọn vẹn quanh niệu đạo mà tách đôi dạng chữ Y hoặc hình rẽ quạt chạy dọc hai bên sàn niệu đạo. Luận án tiến sĩ y học của tác giả Phan Xuân Cảnh, chuyên ngành Ngoại thận và tiết niệu (mã số: 62720126), thực hiện tại Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Lê Tấn Sơn, tập trung giải quyết khoảng trống kỹ thuật này bằng cách nghiên cứu tạo hình mô vật xốp (spongioplasty) để can thiệp làm dài mặt bụng, sửa độ cong nhẹ và bổ sung lớp mô đệm che phủ bảo vệ ống niệu đạo tân tạo.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể như sau:

1. Phân tích đặc điểm của nhóm bệnh nhi trong nghiên cứu về hình thái dị tật miệng niệu đạo thấp và quá trình phẫu thuật.
2. Đánh giá kết quả, biến chứng sau phẫu thuật dị tật miệng niệu đạo thấp có sử dụng kỹ thuật tạo hình vật xốp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng: Bệnh nhi mắc dị tật miệng niệu đạo thấp thể giữa có kèm cong dương vật thể nhẹ ($10^\circ \le \text{độ cong} < 30^\circ$ sau khi phẫu tích da và cân nông về gốc dương vật) và bộc lộ, phẫu tích được mô vật xốp hai bên sàn niệu đạo.
• Không gian thực hiện: Khoa Ngoại thận Tiết niệu, Bệnh viện Nhi Đồng 1, Thành phố Hồ Chí Minh.
• Thời gian nghiên cứu: Từ ngày 01/12/2016 đến ngày 31/03/2019, với thời gian theo dõi hậu phẫu tối thiểu 6 tháng.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Về lịch sử y học, hiện tượng cong dương vật và dị tật miệng niệu đạo thấp đã được Galen (129–199) và Oribasus (325–403) mô tả. Năm 1547, Jean Fernel thực hiện phẫu thuật sửa tật cong dương vật cho vua Henry II của Pháp. Năm 1842, Mettauer đề xuất cắt mô dưới da vùng bụng dương vật để làm thẳng thân dương vật. Năm 1965, Nesbit giới thiệu kỹ thuật cắt và khâu gấp bao trắng vùng lưng dương vật. Đến năm 1974, Gittes và McLaughlin mô tả nghiệm pháp gây cương dương vật nhân tạo trong mổ bằng cách thắt dải cao su ở gốc và tiêm nước muối sinh lý vào vật hang, tạo cơ sở đánh giá chính xác độ cong trong phẫu thuật.

Các hệ thống phân loại mức độ cong dương vật được luận án tổng kết gồm:

• Devin và Horton (1973): Chia 3 loại theo nguyên nhân giải phẫu bệnh (loại 1 do bất thường vật xốp, cân nông và sâu; loại 2 do loạn sản cân nông và sâu; loại 3 do giảm sản nhẹ cân nông).
• Donnahoo (1998): Chia 4 nhóm (do bất thường da, do cân nông/sâu, do bất thường vật hang, hoặc do ngắn niệu đạo bẩm sinh).
• Lindgren và Reda (1998): Phân chia cong thể nhẹ ($< 30^\circ$) và cong thể nặng ($\ge 30^\circ$).
• Hội Niệu Nhi Hoa Kỳ (Bologna, 1999): Cong $< 10^\circ$ (không cần can thiệp), cong thể nhẹ ($10^\circ \le \text{độ cong} < 30^\circ$), cong thể trung bình ($30^\circ \le \text{độ cong} \le 45^\circ$) và cong thể nặng ($> 45^\circ$).
• Snodgrass (2012): Xác định độ cong $\ge 30^\circ$ ở người trưởng thành gây rối loạn chức năng tình dục và được xếp vào nhóm cong nặng.

Đối với can thiệp sửa cong vùng lưng dương vật ($< 30^\circ$), Nesbit (1965) cắt bao trắng hình quả trám, Duckett (1994) rạch ngang hai đường song song trên bao trắng cách nhau 6–8 mm rồi khâu lại, và Baskin (1998) đề xuất khâu gấp bao trắng tại vị trí 12 giờ dựa trên phát hiện mô học vùng đường giữa mặt lưng không chứa cấu trúc mạch máu và thần kinh. Đối với các trường hợp cong nặng ($\ge 30^\circ$), Mollard (1994) tách sàn niệu đạo khỏi vật hang; Devin và Horton (1973), Bhat (2007) và Snodgrass (2007, 2009) mô tả kỹ thuật xẻ bao trắng hoặc ghép bao trắng mặt bụng bằng mảnh ghép bì, tinh mạc hoặc vật liệu sinh học.

Về kỹ thuật tạo hình niệu đạo và vật xốp:

• Các kỹ thuật tạo hình niệu đạo: Thiersch – Duplay (1874) cuộn sàn niệu đạo; Mathieu (1932) dùng vạt da bụng lật ngược; Orkiszewski (1987) và Snodgrass (1994) phát triển kỹ thuật cuộn sàn niệu đạo có rạch dọc đường giữa (TIP/TIPU); Duckett (1980, 1981) sử dụng vạt niêm mạc bao quy đầu có cuống và tịnh tiến niệu đạo; Koyanagi (1983) và Perovic (1994) sử dụng các vạt da có cuống mạch.
• Nghiên cứu mô học của Baskin (1998), Snodgrass (2005) và Hayashi (2011) chứng minh sàn niệu đạo và mô hai bên giàu mạch máu nuôi, chứa cơ trơn, xoang mạch của vật xốp và không có dải xơ bệnh lý.
• Kỹ thuật tạo hình vật xốp (spongioplasty): Beaudoin (2000) và Yerkes (2000) đề xuất phẫu tích hai dải vật xốp rẽ quạt bên sàn niệu đạo khỏi bao trắng và khâu khép lại ở đường giữa (chuyển cấu trúc từ chữ Y thành chữ I). Dodat (2003) và Hayashi (2005, 2013) cải biên kỹ thuật phẫu tích và ghi nhận hiệu quả sửa độ cong nhẹ cũng như giảm rò niệu đạo.

Tác giả	Năm công bố	Tỉ lệ rò niệu đạo sau tạo hình vật xốp
Dodat	2003	3,9%
Delaage	2005	16,2%
Hayashi	2013	8,0%
Bhat	2014	7,96%

Tại Việt Nam, các công trình của Trần Ngọc Bích (1988, 2020), Nguyễn Thanh Liêm (1996), Vũ Lê Chuyên (1996), Ngô Gia Hy (1999), Lê Anh Tuấn (2000), Lê Thanh Hùng và Lê Tấn Sơn (2004, 2015, 2018), Võ Hoàng Tâm (2011), Trịnh Hoàng Giang (2012), Phạm Ngọc Thạch (2018) và Lê Nguyễn Yên (2019) đã nghiên cứu nhiều kỹ thuật tạo hình niệu đạo và sửa cong nặng bằng mảnh ghép bì. Bệnh viện Nhi Đồng 1 bước đầu áp dụng kỹ thuật tạo hình vật xốp từ năm 2012 và đưa vào Phác đồ điều trị năm 2020. Tuy nhiên, các nghiên cứu trong nước trước đó chưa đánh giá toàn diện và hệ thống vai trò kép của tạo hình vật xốp trong việc vừa sửa tật cong nhẹ vùng bụng vừa làm lớp mô đệm che phủ niệu đạo. Luận án được thực hiện nhằm hoàn thiện và kiểm chứng quy trình này trên thực tế lâm sàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và phôi thai học

Quá trình biệt hóa cơ quan sinh dục ngoài của nam diễn ra từ tuần thứ 8 đến tuần thứ 16 của thai kỳ dưới tác động của testosterone và dihydrotestosterone. Ở tuần thứ 8, hai nếp gấp niệu đạo hai bên rãnh niệu đạo tiến vào đường giữa và hợp nhất theo hướng từ gốc dương vật về phía quy đầu: nội bì khép kín thành ống niệu đạo, trung bì phát triển thành vật xốp bao quanh niệu đạo và ngoại bì tạo nên đường giữa cùng da dương vật. Đến tuần thứ 12, sự hợp nhất hoàn tất ở mặt bụng và tuần thứ 16 hình thành niệu đạo vùng quy đầu. Thất bại trong quá trình hợp nhất hai nếp gấp niệu đạo dẫn đến dị tật miệng niệu đạo thấp.

Về mặt giải phẫu bệnh học, sự dừng lại của quá trình phát triển khiến mô vật xốp bị gián đoạn và chẻ đôi ở hai bên sàn niệu đạo. Việc phẫu tích tách hai dải vật xốp này khỏi bao trắng vật hang và khâu khép lại trên đường giữa theo nguyên lý "làm dài bên ngắn" giúp giải phóng sự co kéo ở mặt bụng dương vật, đưa trục dương vật về thẳng mà không cần can thiệp làm ngắn mặt lưng bằng các mũi khâu bao trắng. Đồng thời, lớp vật xốp được tái tạo bao bọc quanh ống niệu đạo mới cung cấp nguồn cấp máu dồi dào, đóng vai trò lớp đệm chống rò nước tiểu.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu can thiệp lâm sàng không nhóm chứng. Nghiên cứu sinh trực tiếp tham gia khám, đánh giá trước mổ, thực hiện phẫu thuật (đảm nhận phẫu thuật chính khoảng 80% trường hợp) và theo dõi hậu phẫu.
• Tiêu chuẩn lựa chọn:
  1. Bệnh nhi được chẩn đoán miệng niệu đạo thấp thể giữa theo phân loại Duckett (thân dương vật 1/3 trước, 1/3 giữa hoặc 1/3 sau) hoặc theo phân loại Mouriquand, Wilcox (vật xốp chia đôi ở đoạn niệu đạo xa hoặc gần gốc dương vật).
  2. Dương vật có độ cong thể nhẹ ($10^\circ \le \text{độ cong} < 30^\circ$) sau khi đã phẫu tích giải phóng da và cân nông về đến gốc dương vật, xác định qua nghiệm pháp gây cương nhân tạo.
  3. Phẫu tích được mô vật xốp ở hai bên sàn niệu đạo để khâu che phủ qua ống niệu đạo mới.
• Tiêu chuẩn loại trừ: Bệnh nhi đã từng phẫu thuật miệng niệu đạo thấp trước đó; còn độ cong $\ge 30^\circ$ sau phẫu tích da và cân nông; không bộc lộ hoặc không phẫu tích được mô vật xốp; không tuân thủ tái khám theo dõi tối thiểu 6 tháng.
• Phương pháp tính cỡ mẫu: Áp dụng công thức ước tính cỡ mẫu cho một số trung bình:

$$n = \frac{(Z_{\alpha} + Z_{\beta})^2 \cdot \sigma^2}{\delta^2}$$

Dựa trên nghiên cứu dẫn đường (pilot study) thực hiện trên 40 bệnh nhi đầu tiên, độ cong dương vật trung bình mà kỹ thuật tạo hình vật xốp sửa được là $14,6^\circ \pm 3,0^\circ$. Với mức ý nghĩa $\alpha = 0,05$ ($Z_{\alpha} = 1,96$), lực mẫu $1 - \beta = 0,90$ ($Z_{\beta} = 1,28$), độ lệch chuẩn $\sigma = 3,0^\circ$, sai số mong muốn $\delta = 1,0^\circ$, cỡ mẫu tính toán tối thiểu là 95 bệnh nhi. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện theo thời gian.

Các biến số nghiên cứu chính được thu thập và theo dõi bao gồm:

Nhóm biến số	Tên biến số	Loại biến	Cách thu thập / Đơn vị đo
Đặc điểm chung	Tuổi, địa chỉ cư trú, tiền sử gia đình	Định lượng / Định danh	Năm, tỉnh/thành phố, có/không
Hình thái giải phẫu	Vị trí miệng niệu đạo, vị trí chia đôi vật xốp	Định danh	Thể xa, thể giữa, thể gần
	Rãnh dạng khe trước miệng niệu đạo	Định danh	Có / Không
	Dị tật phối hợp (tinh hoàn ẩn, thoát vị bẹn...)	Định danh	Ghi nhận qua khám lâm sàng
	Bề rộng quy đầu, tình trạng quy đầu nhỏ	Định lượng / Định danh	Đo bằng mm (nhỏ khi $< 14$ mm)
	Đặc điểm và tình trạng tụt bao quy đầu	Định danh	Mức độ tụt, chất bựa sinh dục
	Hình dạng sàn niệu đạo, độ rộng sàn niệu đạo	Định danh / Định lượng	Rãnh sâu, rãnh nông, phẳng; đo bằng mm
	Độ xoay trục dương vật	Định lượng	Đo góc xoay so với đường giữa ($^\circ$)
	Độ cong trước mổ, sau bóc tách da, sau tạo hình vật xốp	Định lượng	Đo bằng thước đo góc ($^\circ$) khi gây cương nhân tạo
	Chiều dài dương vật trước và sau mổ	Định lượng	Đo bằng mm
Quá trình phẫu thuật	Kỹ thuật tạo hình niệu đạo, kích thước ống thông	Định danh / Định lượng	TIP, Duplay...; đơn vị Fr
	Đặc điểm phát triển mô vật xốp	Định danh	Phát triển tốt / Kém phát triển
	Chiều dài đoạn niệu đạo tạo hình	Định lượng	Đo bằng mm
	Thời gian phẫu thuật, thời gian lưu ống thông	Định lượng	Phút, ngày
Kết quả hậu phẫu	Biến chứng sớm, biến chứng sau 6 tháng	Định danh	Rò niệu đạo, hẹp niệu đạo, toác quy đầu...

Quy trình nghiên cứu và khía cạnh đạo đức: Đề tài đã được thông qua bởi Hội đồng Đạo đức trong Nghiên cứu Y Sinh học - Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh (Phụ lục 4) và Hội đồng Khoa học Bệnh viện Nhi Đồng 1 (Phụ lục 5). Tất cả thân nhân bệnh nhi đều ký bản đồng thuận tham gia nghiên cứu (Phụ lục 2).

Nội dung chính theo từng chương

Đặt vấn đề

Phần mở đầu nêu rõ tầm quan trọng của việc điều trị dị tật miệng niệu đạo thấp ở trẻ em, chỉ ra hạn chế của các phương pháp sửa cong dương vật vùng lưng kinh điển (làm ngắn dương vật, nguy cơ tổn thương thần kinh mạch máu) và tỉ lệ rò niệu đạo sau mổ còn cao. Đặt vấn đề nghiên cứu tính khả thi và hiệu quả của kỹ thuật tạo hình vật xốp mặt bụng trong việc sửa độ cong nhẹ và bảo vệ niệu đạo mới.

Chương 1: Tổng quan

Trình bày chi tiết cơ sở phôi thai học của sự phát triển cơ quan sinh dục ngoài nam từ tuần 4 đến tuần 16; giải phẫu học, mô học và sinh lý cương của vật xốp; các bất thường giải phẫu đặc trưng của miệng niệu đạo thấp. Phân tích nguyên nhân bệnh sinh gồm đột biến gen ($Fgf8, Fgfr2, ESR2, Hox\ A13$), tiền sử gia đình (nguy cơ tăng 13 lần), rối loạn enzyme chuyển hóa testosterone và các yếu tố môi trường. Điểm lại các dị tật phối hợp thường gặp như tinh hoàn ẩn (khoảng 9–10%) và thoát vị bẹn (khoảng 9–15%). Tổng kết các phân loại lâm sàng của Duckett (theo vị trí miệng niệu đạo) và Mouriquand (theo vị trí chia đôi vật xốp), cùng các kỹ thuật tạo hình niệu đạo, sửa cong và bọc mô bảo vệ trong và ngoài nước.

Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Trình bày thiết kế nghiên cứu can thiệp không nhóm chứng trên 95 bệnh nhi tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 từ 12/2016 đến 03/2019. Mô tả chi tiết tiêu chuẩn chọn bệnh, tiêu chuẩn loại trừ, công thức tính cỡ mẫu dựa trên nghiên cứu thử nghiệm 40 ca, định nghĩa và phương pháp đo lường 23 biến số nghiên cứu lâm sàng - phẫu thuật, quy trình can thiệp từng bước (gây cương nhân tạo, rạch da, phẫu tích cân nông, đo độ cong, tạo hình niệu đạo, phẫu tích và khâu khép vật xốp dạng chữ I, chuyển vạt mô bổ sung, đóng da và băng ép cố định).

Chương 3: Kết quả nghiên cứu

Trình bày các dữ liệu thu thập được thông qua các bảng thống kê và biểu đồ:

• Đặc điểm nhóm bệnh nhi: Phân bố độ tuổi, nơi cư trú, tỉ lệ có yếu tố gia đình, vị trí miệng niệu đạo lạc chỗ và vị trí chia đôi vật xốp.
• Khảo sát hình thái giải phẫu: Kích thước bề rộng quy đầu, tỉ lệ quy đầu nhỏ, hình dạng và độ rộng của sàn niệu đạo, các dị tật phối hợp đi kèm.
• Đánh giá hiệu quả phẫu thuật: Mức độ sửa cong dương vật qua các thì mổ (sau phẫu tích da/cân nông và sau tạo hình vật xốp), chiều dài đoạn niệu đạo tạo hình, kích thước ống thông niệu đạo, thời gian phẫu thuật trung bình, thời gian lưu thông tiểu và thời gian nằm viện.
• Tỉ lệ biến chứng: Ghi nhận biến chứng sớm trong thời gian nằm viện và biến chứng muộn sau thời gian theo dõi 6 tháng (tỉ lệ rò niệu đạo, hẹp niệu đạo, hẹp miệng sáo, tụt miệng niệu đạo, độ thẳng trục dương vật).

Chương 4: Bàn luận

Phân tích đối chiếu các kết quả thu được với y văn trong nước và quốc tế:

• Đánh giá mối tương quan giữa đặc điểm mô vật xốp (phát triển hay kém phát triển) với thể miệng niệu đạo thấp, độ tuổi và mức độ sửa cong dương vật.
• Phân tích ưu điểm của kỹ thuật tạo hình vật xốp: Giúp làm thẳng dương vật hiệu quả ở nhóm cong $< 30^\circ$ mà không cần khâu gấp bao trắng mặt lưng, hạn chế nguy cơ làm ngắn dương vật.
• Vai trò của lớp vật xốp được khâu khép ở đường giữa trong việc giảm thiểu tỉ lệ rò niệu đạo và các biến chứng trên đường tiểu tái tạo so với các nghiên cứu của Dodat, Snodgrass, Hayashi, Bhat.

Những điểm mạnh và hạn chế của nghiên cứu

Trình bày tại trang 125 của luận án, đánh giá tính đồng nhất trong kỹ thuật phẫu thuật, quy trình theo dõi chặt chẽ, đồng thời nêu rõ các giới hạn về mặt phương pháp luận và cỡ mẫu.

Những điểm mới và tính ứng dụng của nghiên cứu

Trình bày tại trang 129 của luận án, khẳng định giá trị khoa học và khả năng áp dụng thực tiễn của kỹ thuật tạo hình vật xốp trong phác đồ điều trị ngoại khoa niệu nhi.

Kết quả và những đóng góp mới

Luận án đã tổng kết và rút ra các kết luận khoa học quan trọng:

• Khẳng định tính khả thi và hiệu quả của kỹ thuật tạo hình vật xốp (spongioplasty) trong điều trị miệng niệu đạo thấp thể giữa có cong dương vật thể nhẹ ($10^\circ \le \text{độ cong} < 30^\circ$). Kỹ thuật giải phóng sự co kéo mô mặt bụng và khâu khép vật xốp dạng chữ Y thành chữ I giúp sửa thẳng hoàn toàn độ cong nhẹ của dương vật mà không cần thực hiện các đường cắt, khâu gấp bao trắng vùng lưng (như kỹ thuật Nesbit hay Baskin).
• Bảo tồn tối đa chiều dài giải phẫu của dương vật, tránh được các biến chứng tiềm tàng của can thiệp mặt lưng như làm ngắn dương vật, biến dạng thứ phát hoặc tổn thương bó mạch thần kinh lưng gây tê vùng quy đầu.
• Tái tạo cấu trúc niệu đạo mới về gần với trạng thái giải phẫu sinh lý bình thường (niệu đạo được bao bọc bởi mô xốp giàu mạch máu), tạo thêm một lớp mô đệm che phủ vững chắc giúp hạn chế biến chứng rò niệu đạo sau phẫu thuật.
• Cung cấp các số liệu thực chứng về đặc điểm giải phẫu học sàn niệu đạo, kích thước quy đầu, đặc điểm mô vật xốp ở trẻ em Việt Nam mắc miệng niệu đạo thấp thể giữa, đóng góp dữ liệu cho chuyên ngành Ngoại nhi và Ngoại Tiết niệu.

Về mặt ứng dụng thực tiễn, quy trình kỹ thuật tạo hình vật xốp trong luận án có thể áp dụng an toàn và chuẩn hóa tại các trung tâm phẫu thuật nhi khoa và niệu khoa, giúp phẫu thuật viên có thêm giải pháp can thiệp mặt bụng chọn lọc cho nhóm bệnh nhi có cong dương vật mức độ nhẹ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Thiết kế nghiên cứu can thiệp không có nhóm chứng đối đầu ngẫu nhiên, thực hiện tại một trung tâm chuyên khoa nhi (Bệnh viện Nhi Đồng 1).
• Phạm vi chỉ định áp dụng giới hạn ở nhóm miệng niệu đạo thấp thể giữa có cong dương vật thể nhẹ ($< 30^\circ$) và bộc lộ được mô vật xốp; không thể áp dụng đơn độc cho các trường hợp cong dương vật nặng ($\ge 30^\circ$) đòi hỏi phải cắt sàn niệu đạo hoặc các trường hợp vật xốp teo nhỏ, không xác định rõ.
• Thời gian theo dõi hậu phẫu trong nghiên cứu là 6 tháng, cần tiếp tục theo dõi dài hạn khi trẻ bước vào giai đoạn dậy thì và trưởng thành để đánh giá chức năng cương dương và sinh sản.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Triển khai các nghiên cứu đa trung tâm có nhóm chứng ngẫu nhiên (RCT) so sánh hiệu quả giữa tạo hình vật xốp mặt bụng và khâu gấp bao trắng mặt lưng.
• Đánh giá sự phát triển mô học của vật xốp và theo dõi chức năng tiết niệu - sinh dục dài hạn ở bệnh nhân sau tuổi dậy thì.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu chuyên khảo có giá trị chuyên môn cao đối với:

• Bác sĩ chuyên khoa Ngoại Nhi, Ngoại Thận - Tiết niệu và phẫu thuật viên tạo hình: Tham khảo quy trình phẫu tích mô vật xốp, kỹ thuật gây cương nhân tạo, kỹ thuật phối hợp TIP và spongioplasty để điều trị miệng niệu đạo thấp thể giữa.
• Học viên sau đại học, bác sĩ nội trú, nghiên cứu sinh ngành Ngoại khoa: Tham khảo phương pháp thiết kế nghiên cứu lâm sàng, công thức tính cỡ mẫu can thiệp ngoại khoa và cách thức thu thập, phân tích các biến số giải phẫu niệu nhi.
• Các nhà quản lý y tế, hội đồng chuyên môn tại các bệnh viện: Sử dụng làm tài liệu tham khảo để xây dựng, cập nhật phác đồ điều trị chuẩn hóa cho dị tật miệng niệu đạo thấp ở trẻ em.

Câu hỏi thường gặp

1. Nguyên lý chính của kỹ thuật tạo hình vật xốp (spongioplasty) trong sửa tật cong dương vật là gì?

Kỹ thuật dựa trên nguyên lý "làm dài bên ngắn" ở mặt bụng dương vật. Thay vì can thiệp vào mặt lưng dương vật, phẫu thuật viên tiến hành bóc tách hai dải vật xốp chẻ đôi (vốn dính bất thường vào hai bên sàn niệu đạo và bao trắng) khỏi vật hang bên dưới. Khi được giải phóng, sự co kéo mặt bụng được triệt tiêu, giúp sửa thẳng độ cong nhẹ ($< 30^\circ$). Sau đó, hai dải mô này được khâu khép lại ở đường giữa từ dạng chữ Y thành dạng chữ I để bao bọc quanh ống niệu đạo mới.

2. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhi vào nghiên cứu của luận án gồm những điều kiện nào?

Bệnh nhi được chọn vào nghiên cứu phải thỏa mãn đồng thời 3 tiêu chuẩn: (1) Mắc dị tật miệng niệu đạo thấp thể giữa (theo phân loại Duckett hoặc Mouriquand/Wilcox); (2) Có cong dương vật thể nhẹ ($10^\circ \le \text{độ cong} < 30^\circ$) được xác định bằng nghiệm pháp gây cương nhân tạo sau khi đã phẫu tích da và cân nông về gốc dương vật; (3) Phẫu tích bộc lộ được mô vật xốp ở hai bên sàn niệu đạo đủ để khâu che phủ qua ống niệu đạo mới.

3. Cỡ mẫu nghiên cứu 95 trường hợp được xác định dựa trên cơ sở nào?

Cỡ mẫu được tính theo công thức ước tính cho một giá trị trung bình. Dựa trên nghiên cứu dẫn đường trên 40 trẻ đầu tiên, độ cong dương vật trung bình mà kỹ thuật tạo hình vật xốp sửa được là $14,6^\circ \pm 3,0^\circ$. Tác giả chọn mức sai sót loại I $\alpha = 0,05$ ($Z_{\alpha} = 1,96$), sai sót loại II $\beta = 0,10$ ($Z_{\beta} = 1,28$), độ lệch chuẩn $\sigma = 3,0^\circ$ và sai số mong muốn $\delta = 1,0^\circ$, từ đó xác định cỡ mẫu cần thiết là $n = 95$ bệnh nhi.

4. Ưu điểm nổi bật của tạo hình vật xốp so với kỹ thuật khâu gấp bao trắng mặt lưng kinh điển là gì?

Khâu gấp bao trắng mặt lưng (như kỹ thuật Nesbit hay Baskin) hoạt động theo cơ chế "làm ngắn bên dài", có nguy cơ làm giảm chiều dài dương vật, biến dạng hoặc tổn thương bó mạch thần kinh lưng gây tê quy đầu. Tạo hình vật xốp can thiệp trực tiếp vào mặt bụng ("làm dài bên ngắn"), giúp bảo tồn nguyên vẹn chiều dài dương vật, tránh can thiệp vào bao trắng mặt lưng và phục hồi giải phẫu bình thường cho niệu đạo với lớp vật xốp bao quanh, giảm thiểu nguy cơ rò niệu đạo.

5. Y văn quốc tế ghi nhận tỉ lệ rò niệu đạo sau khi áp dụng kỹ thuật tạo hình vật xốp như thế nào?

Luận án tổng kết các nghiên cứu quốc tế sử dụng kỹ thuật tạo hình vật xốp cho thấy tỉ lệ rò niệu đạo sau mổ đạt mức thấp: Dodat (2003) ghi nhận tỉ lệ rò 3,9%, Delaage (2005) là 16,2%, Hayashi (2013) là 8,0%, và Bhat (2014) là 7,96%.

Kết luận

Luận án tiến sĩ y học của tác giả Phan Xuân Cảnh đã nghiên cứu toàn diện việc ứng dụng kỹ thuật tạo hình vật xốp trong điều trị dị tật miệng niệu đạo thấp thể giữa có cong dương vật nhẹ ở trẻ em tại Bệnh viện Nhi Đồng 1. Kết quả nghiên cứu chứng minh kỹ thuật này vừa sửa thẳng hiệu quả độ cong dương vật mặt bụng mà không cần can thiệp khâu gấp bao trắng mặt lưng, vừa tái lập lớp đệm mô xốp giàu mạch máu che phủ bảo vệ ống niệu đạo mới nhằm giảm tỉ lệ rò niệu đạo. Công trình cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn giá trị, đóng góp vào việc hoàn thiện quy trình phẫu thuật điều trị miệng niệu đạo thấp trong chuyên ngành Ngoại Tiết niệu Nhi khoa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TỔNG QUAN 1. PHÔI THAI HỌC CỦA DƯƠNG VẬT VÀ SỰ TẠO THÀNH DỊ TẬT MIỆNG NIỆU ĐẠO THẤP Vào cuối tuần thứ 4 của thai kỳ, từ xoang niệu dục có 3 chỗ nhô cao xuất hiện ụ lớn nhất là củ sinh dục, 2 lồi sinh dục ở 2 bên của xoang niệu dục. Lúc này, cơ quan sinh dục ngoài của nam và nữ chưa thể phân biệt. Sự biệt hoá nam của cơ quan sinh dục ngoài xảy ra dưới ảnh hưởng của testosterone và dihydrotestosteron trong khoảng từ tuần thứ 8 đến tuần thứ 16 của thai kỳ.

Những dấu hiệu của sự biệt hoá là sự dài ra của củ sinh dục, tạo ra niệu đạo dương vật từ rãnh niệu đạo, phát triển bao quy đầu [34], [35], [51]. Ở tuần thứ 8, nếp gấp niệu đạo ở hai bên của rãnh niệu đạo hợp nhất với nhau vào giữa để tạo thành niệu đạo dương vật. Quá trình này có 3 sự kiện hợp nhất (1) nội bì thành ống niệu đạo, (2) trung bì thành vật xốp bao quanh niệu đạo, (3) ngoại bì tạo nên đường giữa. Vào tuần thứ 12, hai nếp gấp NĐ hợp nhất hoàn toàn với nhau ở đường giữa ở mặt bụng theo hướng từ gốc dương vật về phía quy đầu.

Ở tuần thứ 16, nội bì sẽ biệt hoá thành niệu đạo quy đầu, trung bì biệt hoá thành nhu mô quy đầu (hình 1. Dị tật miệng niệu đạo thấp được hình thành là do thất bại trong quá trình hợp nhất hai nếp gấp niệu đạo vào đường giữa. Nếu 2 nếp gấp niệu đạo hợp nhất một phần ở mặt bụng dương vật thì miệng niệu đạo sẽ mở ra ở vị trí tương ứng là gốc dương vật, thân dương vật, rãnh quy đầu. Nếu 2 nếp gấp niệu đạo hoàn toàn không hợp nhất thì miệng niệu đạo sẽ mở ra ở bìu, tầng sinh môn (hình 1.

Bao quy đầu được hình thành cùng lúc với sự phát triển của niệu đạo. Vào tuần thứ 8, nếp gấp quy đầu xuất hiện trên mỗi bờ của thân dương vật phân 5 cách quy đầu và thân dương vật. Nếp gấp kết nối ở phía lưng quy đầu để tạo nên một gờ dẹt của rãnh quy đầu, gờ này không phát triển toàn bộ chu vi quy đầu vì bị ngăn lại ở bụng dương vật do niệu đạo quy đầu chưa phát triển hoàn toàn. Quá trình phát triển tiếp tục cho đến khi nếp gấp bao phủ toàn bộ quy đầu.

Nếu sự phát triển dừng lại, dị tật MNĐT sẽ hình thành. Bao quy đầu sẽ thiếu ở mặt bụng và thừa ở mặt lưng dương vật [34], [113], [125]. Quá trình biệt hoá cơ quan sinh dục ngoài “Nguồn: Bouvattier C, 2010” [51]. Cùng lúc với quá trình hình thành niệu đạo dương vật, phần trung bì của củ sinh dục sẽ phát triển thành hai vật hang, vật xốp bao quanh niệu đạo, quy đầu, bao trắng, cân sâu và cân nông dương vật, phần ngoại bì phát triển thành da dương vật và bao quy đầu.

Trong trường hợp vật xốp, các lớp cân và da kém 6 phát triển, niệu đạo chỉ có một lớp da mỏng bao quanh mặc dù miệng niệu đạo vẫn ở đỉnh quy đầu [90], [93], [115]. 7 tuần 9, 5 tuần 10 tuần 12.5 tuần 13 tuần Hình 1. Quá trình hợp nhất 2 nếp gấp niệu đạo ở bụng dương vật “Nguồn Shen J. Cong dương vật là hiện tượng sinh lý xảy ra trong quá trình hình thành bình thường của dương vật.

Hiện tượng cong sẽ tự hết và dương vật thẳng khi kết thúc quá trình hình thành niệu đạo (hình 1. Nếu quá trình phát triển niệu đạo dừng lại thì tật cong dương vật sẽ xuất hiện [34], [113], [125]. Phôi thai học quá trình cong dương vật “Nguồn: Baskin L. SƠ LƯỢC GIẢI PHẪU, MÔ HỌC, SINH LÝ CỦA VẬT XỐP 1.

Giải phẫu vật xốp Vật xốp nằm trong rãnh tạo bởi mặt dưới của hai vật hang. Ở phía sau, vật xốp phình to thành hành xốp và dính vào xương mu. Ở phía trước vật xốp liên tục và phình to thành quy đầu. Vật xốp và quy đầu bao quanh đoạn niệu đạo xốp, giúp thay đổi đường kính niệu đạo khi đi tiểu [6], [79], [85].

Thiết đồ cắt ngang dương vật “Nguồn: MacLenan G. Mô học, sinh lý của vật xốp trong quá trình cương dương vật - Cấu trúc của vật xốp và quy đầu tương tự như vật hang. Tuy nhiên, vật xốp có lớp bao trắng mỏng hơn, các xoang hang thì rộng hơn và ít hơn. Vật xốp được nâng đỡ và bao bọc bởi hệ thống mô sợi gồm bao trắng, vách ngăn, các cột trụ, khung sợi, mạch máu và thần kinh ngoại vi.

Trong bao trắng, các xoang hang được hệ thống cột trụ và khung sợi đan xen tạo thành, các xoang được phân tách bằng các bè cơ trơn và được bao quanh bởi các sợi đàn hồi, collagen. 8 - Vật xốp và quy đầu tham gia vào quá trình cương dương vật cùng với vật hang. Tuy nhiên, áp lực máu ở vật xốp và quy đầu chỉ bằng khoảng một nửa so với vật hang (vì lớp bao trắng mỏng hơn), nhằm đảm bảo không có sự tắc nghẽn dòng chảy tĩnh mạch ở vật xốp và quy đầu trong quá trình cương. Sự co thắt của vật xốp đoạn gần gốc dương vật góp phần làm thay đổi áp lực trong lòng niệu đạo và tham gia vào quá trình tống xuất tinh dịch [84].

GIẢI PHẪU HỌC DƯƠNG VẬT CÓ MIỆNG NIỆU ĐẠO THẤP Giải phẫu của dương vật trong tật MNĐT không khác so với dương vật bình thường về cấu trúc thần kinh, vật hang, bao trắng và nguồn máu nuôi. Ngoại trừ, ở vùng bụng DV da phát triển không đầy đủ, niệu đạo ngừng phát triển và vật xốp bao phủ niệu đạo bị khiếm khuyết [34], [35], [39]. Phẫu thuật tạo hình dị tật MNĐT phải chú ý đến 3 khiếm khuyết chính là (1) bất thường miệng niệu đạo, (2) cong dương vật, (3) khiếm khuyết về da và các cấu trúc che phủ vùng bụng dương vật (hình 1. Nguyên tắc phẫu thuật miệng niệu đạo thấp gồm: (1) làm thẳng dương vật, (2) tạo hình lại niệu đạo (3) tạo hình miệng niệu đạo và tạo hình quy đầu (4) tạo hình bìu (5) da che phủ dương vật [34], [89] 1.

Bất thường miệng niệu đạo Bất thường của miệng niệu đạo là đặc trưng của dị tật MNĐT. Miệng niệu đạo lạc chỗ có thể mở ra ở bất kỳ vị trí nào ở bụng DV từ quy đầu cho đến tận bìu, tầng sinh môn [33], [89], [90]. Miệng niệu đạo có thể khác nhau về hình dạng, kích thước, tính chắc chắn, có rãnh ngang, hoặc được che phủ với lớp da mỏng hoặc nở rộng ở đoạn xa và thu nhỏ ở phía thân DV. Thông thường có một lỗ mở của ống cạnh niệu đạo ở phía trước miệng NĐ lạc chỗ, ống này ngắn và không thông với niệu đạo [34], [63].

Do bất thường của miệng niệu đạo kết hợp với cong DV nên dòng tiểu thường ở dạng phun và bị lệch xuống 9 dưới chân gây khó khăn khi đi tiểu, trường hợp MNĐT thể nặng đứa trẻ phải ngồi xuống để tiểu tiện [34], [90]. Cong dương vật Cong dương vật là hiện tượng bình thường trong quá trình hình thành niệu đạo dương vật. Nếu quá trình phát triển niệu đạo dừng lại thì tật cong sẽ xuất hiện [39], [113], [125]. Cong dương vật có thể đi kèm MNĐT hoặc không kèm MNĐT [33], [46], [92].

Nguyên nhân cong là do bất thường của những cấu trúc ở vùng bụng DV như da, cân nông, cân sâu, vật xốp, sàn niệu đạo, bao trắng, vật hang gây nên ngắn vùng bụng dương vật [89], [92], [113]. Tần suất và mức độ cong dương vật thì đa dạng trong dị tật MNĐT. Theo Snodgrass sau khi phẫu tích da và cân nông dương vật về đến gốc DV thì cong dương vật < 300 ở nhóm thể trước là 10%, cong dương vật < 300 ở nhóm thể thân dương vật là 30%, ở nhóm thể sau cong dương vật < 300 chiếm 31% và cong dương vật ≥ 300 ở nhóm này chiếm đến 50% [113], [114]. Cong dương vật gặp với tỉ lệ cao ở miệng niệu đạo thấp thể sau [46], [90].

Cong dương vật gây đau khi cương, nhất là những trường hợp cong nặng. Cong dương vật cùng với những bất thường về miệng niệu đạo, bao quy đầu, quy đầu dẹt và khiếm khuyết da ở vùng bụng dương vật có thể gây rối loạn tâm lý cho trẻ nếu không được phẫu thuật. Ngoài ra, cong dương vật cũng gây trở ngại trong quan hệ tình dục, làm tinh trùng phóng ra không theo đường bình thường và có thể là nguyên nhân gây vô sinh [87], [90], [122]. Khiếm khuyết về da và các cấu trúc che phủ vùng bụng dương vật Khiếm khuyết da vùng bụng dương vật là một trong những nguyên nhân của cong dương vật.

Những bất thường vùng bụng dương vật gồm: - Da bao quy đầu luôn thừa ở mặt lưng và thiếu ở mặt bụng dương vật tạo thành dạng “mũ trùm” bao quy đầu [34], [89], [90]. 10 - Quy đầu dạng bẹt mở ra ở mặt bụng dương vật. Bề rộng quy đầu khác nhau tuỳ theo thể dị tật, với thể trước quy đầu có bề rộng bình thường, với thể sau quy đầu thường có bề rộng nhỏ (< 14 mm) [32], [90], [114]. - Dây thắng bao quy đầu và động mạch dây thắng bao QĐ luôn khiếm khuyết trong dị tật miệng niệu đạo thấp [34], [89].

- Một đoạn niệu đạo bị khuyết và được thay thế bằng sàn NĐ mở ra từ miệng niệu đạo lạc chỗ đến quy đầu [34], [89], [114]. Sàn niệu đạo phát triển tốt với đặc điểm mô học là giàu cấu trúc mạch máu, có cơ trơn và mô liên kết, có các xoang mạch của mô vật xốp, không có mô sợi. Sàn niệu đạo không phải là nguyên nhân gây cong dương vật [39], [40], [110]. Tuy nhiên, khi không phát triển sàn niệu đạo chỉ là một dải mô sợi và nó gây cong DV [34].

- Có trường hợp một đoạn niệu đạo bị thiểu sản không được vật xốp che phủ, da DV che phủ đoạn niệu đạo này rất mỏng. Chúng ta có thể thấy được thông niệu đạo ngay dưới da khi đặt qua đoạn NĐ này [34], [89], [90]. - Ở 2 bên sàn niệu đạo, lớp vật xốp chia đôi bắt đầu từ phía sau miệng niệu đạo lạc chỗ rẽ quạt sang 2 bên kéo dài về phía QĐ [41], [89], [126]. Giải phẫu miệng niệu đạo thấp “Nguồn Mouriquand P.

Chuyển vị dương vật bìu và bìu chẻ đôi Bình thường củ sinh dục phát triển nằm trên hai lồi sinh dục, về sau dương vật sẽ nằm trên hai bìu. Chuyển vị dương vật bìu xảy ra khi bìu nằm cao hơn so với dương vật, dương vật nằm thấp và kẹp giữa hai bìu. Bìu chẻ đôi khi dương vật nằm giữa hai nữa bìu và bị chôn sâu vào trong.