Khóa luận ứng dụng tin học thành lập bản đồ địa chính số 15 tại xã Văn Lãng, huyện Yên Bình

Khóa luận trình bày ứng dụng công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử trong việc thành lập bản đồ địa chính tại xã Văn Lãng, Yên Bái.

• Tác giả: Cao Tiến Lâm
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Ngọc Anh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Ứng Dụng Công Nghệ Tin Học Trong Thành Lập Bản Đồ Địa Chính Tại Xã Văn Lãng, Yên Bái
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.1.1. Tổng quan về bản đồ, bản đồ địa chính
• 2.1.2. Giới thiệu các phần mềm thành lập bản đồ địa chính
• 2.2. Cơ sở thực tiễn
• 2.2.1. Tình hình đo vẽ bản đồ địa chính ở một số địa phương
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2.2. Thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.1. Điều tra cơ bản
• 3.3.2. Công tác thành lập bản đồ địa chính xã Văn Lãng, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái
• 3.3.3. Một số thuận lợi và khó khăn và đề xuất giải pháp trong quá trình đo đạc bản đồ địa chính xã Văn Lãng, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.4.2. Phương pháp đo đạc ngoại nghiệp
• 3.4.3. Phương pháp xử lý dữ liệu đo
• 3.4.4. Phương pháp biên tập bản đồ địa chính bằng phần mềm Famis và Microstation
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều tra cơ bản
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 4.1.3. Tình hình sử dụng đất
• 4.2. Công tác thành lập bản đồ địa chính xã Văn Lãng, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái
• 4.2.1. Sơ đồ quy trình
• 4.2.2. Thành lập lưới
• 4.2.3. Đo vẽ chi tiết và biên tập bản đồ xã Văn Lãng, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái bằng phần mềm Microstation, Famis
• 4.2.4. Một số thuận lợi và khó khăn trong quá trình đo đạc bản đồ địa chính xã Văn Lãng, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái
• 5. KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ứng Dụng Công Nghệ Tin Học Trong Bản Đồ Địa Chính

Công nghệ tin học đã trở thành một phần không thể thiếu trong việc thành lập và quản lý bản đồ địa chính. Tại xã Văn Lãng, Yên Bái, việc áp dụng công nghệ này không chỉ giúp nâng cao độ chính xác mà còn tiết kiệm thời gian và chi phí. Các phần mềm hiện đại như Famis và Microstation đã được sử dụng để xử lý dữ liệu và biên tập bản đồ, tạo ra những sản phẩm chất lượng cao phục vụ cho công tác quản lý đất đai.

1.1. Khái Niệm Về Bản Đồ Địa Chính

Bản đồ địa chính là tài liệu thể hiện vị trí, ranh giới và diện tích của từng thửa đất. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý đất đai, giúp xác định quyền sử dụng đất và hỗ trợ cho các hoạt động quy hoạch.

1.2. Vai Trò Của Công Nghệ Tin Học Trong Quản Lý Đất Đai

Công nghệ tin học giúp tối ưu hóa quy trình quản lý đất đai, từ việc thu thập dữ liệu đến xử lý và lưu trữ thông tin. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả công việc mà còn đảm bảo tính chính xác trong quản lý.

II. Thách Thức Trong Việc Thành Lập Bản Đồ Địa Chính Tại Xã Văn Lãng

Việc thành lập bản đồ địa chính tại xã Văn Lãng gặp phải nhiều thách thức. Địa hình phức tạp, sự thay đổi liên tục của đất đai và thiếu hụt dữ liệu chính xác là những vấn đề cần được giải quyết. Ngoài ra, việc đào tạo nhân lực có kỹ năng sử dụng công nghệ tin học cũng là một thách thức lớn.

2.1. Địa Hình Phức Tạp Tại Văn Lãng

Địa hình tại xã Văn Lãng có nhiều đồi núi, điều này gây khó khăn trong việc đo đạc và lập bản đồ. Cần có các phương pháp đo đạc phù hợp để đảm bảo độ chính xác.

2.2. Thiếu Dữ Liệu Chính Xác

Việc thiếu hụt dữ liệu chính xác về đất đai là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến khó khăn trong việc thành lập bản đồ địa chính. Cần có các biện pháp thu thập và cập nhật dữ liệu thường xuyên.

III. Phương Pháp Ứng Dụng Công Nghệ Tin Học Trong Thành Lập Bản Đồ

Để thành lập bản đồ địa chính, các phương pháp hiện đại như sử dụng máy toàn đạc điện tử và phần mềm GIS đã được áp dụng. Những công nghệ này giúp thu thập dữ liệu nhanh chóng và chính xác, từ đó tạo ra bản đồ với tỷ lệ 1/1000.

3.1. Sử Dụng Máy Toàn Đạc Điện Tử

Máy toàn đạc điện tử giúp đo đạc chính xác các thông số địa lý, từ đó tạo ra dữ liệu cần thiết cho việc lập bản đồ. Công nghệ này đã được áp dụng thành công tại xã Văn Lãng.

3.2. Ứng Dụng Phần Mềm GIS

Phần mềm GIS cho phép xử lý và phân tích dữ liệu không gian, giúp tạo ra bản đồ địa chính một cách hiệu quả. Việc sử dụng phần mềm này đã giúp nâng cao chất lượng bản đồ tại xã Văn Lãng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Bản Đồ Địa Chính Tại Văn Lãng

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng công nghệ tin học trong thành lập bản đồ địa chính tại xã Văn Lãng đã mang lại nhiều lợi ích. Bản đồ được tạo ra không chỉ chính xác mà còn đáp ứng được yêu cầu quản lý đất đai hiện đại.

4.1. Độ Chính Xác Của Bản Đồ

Bản đồ địa chính được thành lập với độ chính xác cao, giúp cho việc quản lý đất đai trở nên hiệu quả hơn. Điều này đã được xác nhận qua các cuộc khảo sát thực địa.

4.2. Tính Ứng Dụng Trong Quản Lý Đất Đai

Bản đồ địa chính không chỉ phục vụ cho việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà còn hỗ trợ cho các hoạt động quy hoạch và phát triển kinh tế xã hội tại địa phương.

V. Kết Luận Về Ứng Dụng Công Nghệ Tin Học Trong Bản Đồ Địa Chính

Việc ứng dụng công nghệ tin học trong thành lập bản đồ địa chính tại xã Văn Lãng đã chứng minh được tính hiệu quả và cần thiết. Đây là bước tiến quan trọng trong công tác quản lý đất đai, giúp nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc.

5.1. Tương Lai Của Bản Đồ Địa Chính

Trong tương lai, việc ứng dụng công nghệ tin học sẽ tiếp tục được mở rộng, giúp cải thiện hơn nữa chất lượng bản đồ địa chính và đáp ứng nhu cầu quản lý đất đai ngày càng cao.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Tiến

Cần có các giải pháp cải tiến trong việc thu thập dữ liệu và đào tạo nhân lực để nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ tin học trong quản lý đất đai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, bản đồ địa chính giữ vai trò là tài liệu cơ sở quan trọng nhất của bộ hồ sơ địa chính. Bản đồ địa chính thể hiện chi tiết ranh giới không gian, diện tích, mục đích sử dụng đất và chủ sử dụng đến từng thửa đất, mang tính pháp lý cao nhằm phục vụ các nghiệp vụ quy hoạch, giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, thống kê - kiểm kê đất đai và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Sự phát triển của công nghệ trắc địa và tin học đã thúc đẩy việc chuyển đổi từ phương pháp đo vẽ thủ công trên giấy sang quy trình thành lập bản đồ địa chính số, ứng dụng máy toàn đạc điện tử kết hợp các phần mềm xử lý dữ liệu chuyên dụng nhằm giảm thiểu sai số đồ họa, nâng cao độ chính xác và tự động hóa quy trình quản lý thông tin không gian.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của dự án đo đạc lập bản đồ địa chính, xây dựng hệ thống hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu quản lý đất đai tại huyện Yên Bình theo chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái và Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Yên Bái, tác giả Cao Tiến Lâm đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Mục tiêu nghiên cứu:

   • Nắm vững và áp dụng quy trình công nghệ thành lập bản đồ địa chính tỷ lệ lớn từ số liệu đo vẽ ngoại nghiệp.
   • Ứng dụng công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử để thành lập hoàn chỉnh mảnh bản đồ địa chính số 15 tỷ lệ 1:1000 tại xã Văn Lãng, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái.

2. Nhiệm vụ nghiên cứu:

   • Điều tra, tổng hợp điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và hiện trạng sử dụng đất tại khu vực nghiên cứu.
   • Thực hiện công tác ngoại nghiệp: đo lưới khống chế tọa độ và đo vẽ chi tiết các thửa đất tại thực địa bằng máy toàn đạc điện tử.
   • Thực hiện công tác nội nghiệp: trút dữ liệu, tính toán bình sai lưới khống chế, biên tập dữ liệu đồ họa, xử lý lỗi hình học và xuất bản đồ địa chính số trên phần mềm chuyên ngành.
   • Đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong quá trình đo đạc và đề xuất giải pháp kỹ thuật phù hợp.

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

   • Đối tượng nghiên cứu: Quy trình công nghệ và phương pháp đo vẽ, xử lý dữ liệu và biên tập bản đồ địa chính.
   • Phạm vi không gian: Khu vực mảnh bản đồ địa chính số 15 thuộc địa bàn xã Văn Lãng, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái.
   • Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện trong thời gian thực tập từ ngày 01/06/2017 đến ngày 15/09/2017.

---

Cơ sở lý thuyết, pháp lý và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và tiêu chuẩn kỹ thuật

• Khái niệm bản đồ địa chính và thửa đất: Bản đồ địa chính là bản đồ chuyên ngành thể hiện chính xác vị trí, ranh giới, diện tích và các thông tin địa chính của từng thửa đất theo đơn vị hành chính cơ sở (xã, phường, thị trấn). Thửa đất là đơn vị cơ bản của đất đai, được giới hạn bởi đường bao khép kín thuộc một chủ sở hữu hoặc chủ sử dụng nhất định.
• Cơ sở toán học của bản đồ địa chính:
  • Hệ quy chiếu và Hệ tọa độ Quốc gia VN-2000, độ cao Nhà nước hiện hành (điểm gốc độ cao đặt tại Hòn Dấu - Hải Phòng).
  • Lưới chiếu hình trụ ngang đồng góc UTM quốc tế, múi chiếu $3^\circ$ có kinh tuyến trục địa phương phù hợp với tỉnh Yên Bái, hệ số biến dạng chiều dài trên kinh tuyến trục $m_0 = 0.9999$.
  • Elipxoid quy chiếu quốc gia là WGS-84 với bán trục lớn $a = 6.378.137,0\text{ m}$, độ dẹt $f = 1/298,257223563$. Điểm gốc tọa độ Quốc gia N00 đặt tại Viện Khoa học Đo đạc và Bản đồ (Hà Nội).
• Cấu trúc cơ sở dữ liệu bản đồ địa chính số: Bao gồm cơ sở dữ liệu không gian (dữ liệu vector mô tả điểm, đường, vùng theo quan hệ topology) và cơ sở dữ liệu hồ sơ thuộc tính (số hiệu tờ bản đồ, số hiệu thửa đất, diện tích, loại đất, tên chủ sử dụng). Cơ sở dữ liệu không gian gồm 10 nhóm đối tượng: điểm khống chế trắc địa, thửa đất, nhà, điểm kinh tế - xã hội quan trọng, đường giao thông, thủy hệ, quy hoạch, phân vùng đặc biệt và cơ sở hạ tầng.

Hệ thống văn bản pháp lý

Khóa luận xây dựng dựa trên hệ thống căn cứ pháp lý chặt chẽ:

• Luật Đất đai năm 2013 (ngày 29/11/2013);
• Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Nghị định số 181/2004/NĐ-CP, Nghị định số 88/2009/NĐ-CP, Nghị định số 21/2013/NĐ-CP của Chính phủ;
• Thông tư số 25/2014/TT-BTNMT ngày 19/05/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về bản đồ địa chính;
• Quyết định số 08/2008/QĐ-BTNMT ngày 10/11/2008 của Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Quy phạm thành lập bản đồ địa chính tỷ lệ 1:200, 1:500, 1:1000, 1:2000, 1:5000, 1:10000;
• Quyết định số 235/2000/QĐ-TCĐC ngày 26/06/2000 của Tổng cục Địa chính về công bố hệ thống phần mềm chuẩn thống nhất trong toàn ngành địa chính;
• Thông tư số 49/2016/TT-BTNMT ngày 28/12/2016 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về công tác giám sát, kiểm tra, thẩm định và nghiệm thu công trình, sản phẩm trong lĩnh vực quản lý đất đai;
• Công văn số 1734/TCQLĐĐ-CĐKĐĐ ngày 23/11/2015 của Tổng cục Quản lý Đất đai;
• Các Quyết định số 1310/QĐ-UBND (19/8/2010), Quyết định số 1010/QĐ-UBND (14/8/2013), Quyết định số 3453/QĐ-UBND (09/12/2016) của UBND tỉnh Yên Bái và Hợp đồng kinh tế số 29/HĐKT-STNMT (23/12/2016) giữa Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Yên Bái với Trung tâm Môi trường Tài nguyên Miền núi.

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập tài liệu điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, báo cáo thống kê đất đai, các quyết định phê duyệt và thiết kế kỹ thuật - dự toán của dự án.
• Phương pháp đo đạc ngoại nghiệp:
  • Ứng dụng máy đo định vị vệ tinh GPS phục vụ thành lập lưới khống chế cơ sở.
  • Sử dụng máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N (Nhật Bản sản xuất) kèm gương đo để đo vẽ chi tiết các điểm góc ranh thửa đất, địa vật và các yếu tố nhân viễn. Đội ngũ ngoại nghiệp tổ chức nhóm 2 người (1 người đứng máy, 1 người đi gương).
• Phương pháp xử lý dữ liệu và bình sai: Sử dụng phần mềm COMPASS để tính toán, bình sai lưới đường chuyền kinh vĩ cấp 1; phần mềm T-COM để trút số liệu đo chi tiết từ bộ nhớ máy toàn đạc sang máy vi tính.
• Phương pháp biên tập bản đồ số: Sử dụng phần mềm đồ họa nền tảng MicroStation và phần mềm tích hợp biên tập bản đồ địa chính FAMIS (Field Work and Cadastral Mapping Integrated Software) để nhập điểm đo, vẽ đường ranh thửa, kiểm tra và sửa lỗi hình học (MRFClean, MRFFlag), tạo topology vùng (tâm thửa), tính diện tích tự động, đánh số thửa, vẽ nhãn thửa và xuất khung bản đồ theo quy chuẩn.

---

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Đặt vấn đề

Phần này trình bày tính cấp thiết của công tác đo đạc lập bản đồ địa chính trong bối cảnh quản lý nhà nước về đất đai hiện đại; xác định mục tiêu áp dụng quy trình công nghệ toàn đạc kết hợp tin học để thành lập mảnh bản đồ địa chính số 15 tỷ lệ 1:1000 tại xã Văn Lãng, huyện Yên Bình; nêu rõ ý nghĩa lý luận và thực tiễn trong việc chuẩn hóa hồ sơ địa chính phục vụ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Tác giả hệ thống hóa các cơ sở khoa học, pháp lý và thực tiễn về bản đồ địa chính:

• Làm rõ các khái niệm địa chính, bản đồ địa chính gốc, bản trích đo địa chính, nguyên tắc phân lớp dữ liệu và các yếu tố toán học (hệ tọa độ VN-2000, phép chiếu UTM, quy tắc chia mảnh và đánh số hiệu bản đồ địa chính từ tỷ lệ 1:10000 đến 1:200).
• Giới thiệu tổng quan tính năng của các phần mềm ứng dụng: môi trường đồ họa MicroStation, phần mềm chuyên ngành FAMIS (quản lý trị đo, phân lớp đối tượng, tạo topology, quản lý hồ sơ kỹ thuật thửa đất).
• Đánh giá thực trạng công tác đo đạc lập bản đồ địa chính tại tỉnh Thái Nguyên (đã hoàn thành đo vẽ trên 336.300 ha, đạt 95,4% diện tích tự nhiên), tỉnh Phú Thọ (đo đạc chính quy 171 xã, đạt 217.881,29 ha chiếm 61,66% diện tích) và tỉnh Yên Bái (triển khai các dự án tại Trạm Tấu, Nghĩa Lộ, Lục Yên, Trấn Yên và Yên Bình).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác định cụ thể địa điểm nghiên cứu (xã Văn Lãng), cơ quan thực tập (Trung tâm Môi trường Tài nguyên Miền núi), thời gian tiến hành (tháng 6/2017 đến tháng 9/2017). Phần này mô tả chi tiết nội dung các bước: điều tra cơ bản, thiết kế mạng lưới khống chế đo vẽ cấp 1, phương pháp đo đạc ngoại nghiệp với máy toàn đạc TOPCON GTS-235N, quy trình trút và xử lý số liệu đo bằng phần mềm T-COM, COMPASS, FAMIS và MicroStation.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này phản ánh toàn bộ các kết quả khảo sát thực tế và dữ liệu kỹ thuật thu được:

1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội xã Văn Lãng:

   • Vị trí địa lý: Xã phía Nam huyện Yên Bình, phía Bắc giáp xã Phú Thịnh; phía Nam giáp các xã Đại Phạm, Đan Hà, Hậu Bổng (huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ); phía Đông giáp xã Thịnh Hưng; phía Tây giáp xã Văn Tiến (TP. Yên Bái). Địa hình thấp dần từ Bắc xuống Đông và Nam, dạng đồi bát úp xen kẽ khe trũng, rộc sâu.
   • Xã hội: Toàn xã có 6 thôn, 635 hộ với 2.258 nhân khẩu (dân tộc Kinh chiếm 99,5%). Xã đã hoàn thành 11/19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới.

2. Hiện trạng sử dụng đất xã Văn Lãng: Tổng diện tích đất tự nhiên của xã là $1044,16\text{ ha}$. Cơ cấu sử dụng đất được phân tích chi tiết:

TT	Loại đất	Mã	Diện tích (ha)	Cơ cấu (%)
I	Tổng diện tích đất tự nhiên		1044,16	100,00
1	Đất nông nghiệp	NNP	962,54	92,18
1.1	Đất sản xuất nông nghiệp	SXN	266,19	25,49
	- Đất trồng cây hàng năm	CHN	126,11	12,08
	+ Trong đó: Đất trồng lúa	LUA	106,01	10,15
	+ Đất trồng cây hàng năm khác	HNK	20,10	1,93
	- Đất trồng cây lâu năm	CLN	140,08	13,42
1.2	Đất lâm nghiệp	LNP	675,98	64,83
	- Đất rừng sản xuất	RSX	676,32	64,77
1.3	Đất nuôi trồng thủy sản	NTS	19,23	1,84
2	Đất phi nông nghiệp	PNN	80,71	7,73
2.1	Đất ở tại nông thôn	ONT	22,25	2,13
2.2	Đất chuyên dùng	CDG	41,51	3,98
	- Đất xây dựng trụ sở cơ quan	TSC	0,26	0,02
	- Đất xây dựng công trình sự nghiệp	DSN	1,32	0,13
	- Đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp	CSK	2,42	0,23
	- Đất có mục đích công cộng	CCC	36,31	3,48
2.3	Đất làm nghĩa trang, nghĩa địa	NTD	1,48	0,14
2.4	Đất sông, ngòi, kênh, rạch, suối	SON	8,52	0,82
2.5	Đất có mặt nước chuyên dùng	MNC	5,95	0,57
3	Đất chưa sử dụng	CSD	1,10	0,11
3.1	Đất bằng chưa sử dụng	BCS	0,20	0,02
3.2	Đất đồi núi chưa sử dụng	DCS	0,90	0,09

3. Công tác thành lập lưới khống chế và biên tập bản đồ:
   • Lưới khống chế đo vẽ cấp 1: Đơn vị thi công thiết kế mạng đường chuyền gồm tổng số 89 điểm kinh vĩ cấp 1 dựa trên các điểm tọa độ GPS cơ sở. Toàn bộ số liệu cạnh và góc được tính toán, bình sai chặt chẽ bằng phần mềm COMPASS trong hệ tọa độ WGS-84/VN-2000.
   • Đo vẽ ngoại nghiệp và biên tập nội nghiệp: Sử dụng máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N đo chi tiết các đỉnh thửa đất; trút số liệu qua phần mềm T-COM sang định dạng tệp chuẩn; nạp dữ liệu vào FAMIS hiển thị điểm đo; nối các đỉnh thửa theo sơ họa; chạy các công cụ MRFClean và MRFFlag để sửa lỗi bắt điểm, lỗi hở ranh giới, lỗi bắt chéo cạnh; tạo vùng và tâm thửa tự động; gán nhãn thuộc tính thửa đất; tự động đánh số thửa và thiết kế khung mảnh bản đồ địa chính số 15 tỷ lệ 1:1000 xã Văn Lãng.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng kết toàn diện kết quả thực hiện đề tài; đánh giá việc hoàn thành thành lập mảnh bản đồ địa chính số 15; kiến nghị chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý đất đai tăng cường đầu tư trang thiết bị đo đạc công nghệ cao, tiếp tục đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và chuẩn hóa cơ sở dữ liệu địa chính số đồng bộ.

---

Kết quả và đóng góp thực tiễn

Kết quả chính

• Xây dựng hoàn chỉnh mạng lưới khống chế đo vẽ: Hoàn thành công tác thiết kế, chôn mốc, đo đạc và tính toán bình sai 89 điểm lưới đường chuyền kinh vĩ cấp 1 tại xã Văn Lãng bằng phần mềm COMPASS, đảm bảo độ chính xác tọa độ và độ cao theo quy phạm kỹ thuật hiện hành.
• Thành lập sản phẩm bản đồ địa chính số: Ứng dụng thành công chuỗi công nghệ T-COM $\rightarrow$ MicroStation $\rightarrow$ FAMIS để xử lý toàn bộ số liệu đo chi tiết từ máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N, xây dựng hoàn thiện mảnh bản đồ địa chính số 15 tỷ lệ 1:1000 tại xã Văn Lãng với cấu trúc topology hoàn chỉnh, đầy đủ số hiệu thửa, diện tích, loại đất và hệ thống khung bản đồ chuẩn quy phạm.
• Hệ thống hóa dữ liệu đất đai địa phương: Cung cấp bức tranh hiện trạng sử dụng đất chuẩn xác của xã Văn Lãng với tổng diện tích $1044,16\text{ ha}$ (trong đó đất nông nghiệp chiếm $92,18%$, đất phi nông nghiệp chiếm $7,73%$, đất chưa sử dụng chiếm $0,11%$).

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa tổ đo đạc ngoại nghiệp với cán bộ địa chính xã, trưởng thôn và các chủ sử dụng đất trong công tác dẫn đạc, chỉ ranh giới nhằm hạn chế tối đa tranh chấp và sai sót khi đo vẽ.
• Nâng cấp đồng bộ trang thiết bị đo đạc (máy GPS hai tần số, máy toàn đạc điện tử độ chính xác cao) và phần mềm chuyên dụng nhằm rút ngắn thời gian ngoại nghiệp tại các khu vực có địa hình đồi núi che khuất.
• Ứng dụng kết quả đo vẽ bản đồ địa chính số để phục vụ trực tiếp cho việc lập hồ sơ địa chính, kê khai đăng ký đất đai và xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho các hộ gia đình, cá nhân tại xã Văn Lãng.

Đóng góp thực tiễn

Khóa luận đã kiểm chứng quy trình công nghệ phối hợp giữa thiết bị đo đạc toàn đạc điện tử và các phần mềm tin học chuyên ngành (MicroStation, FAMIS, COMPASS, T-COM) trong điều kiện địa hình phức tạp của vùng bán sơn địa miền núi phía Bắc, cung cấp tài liệu kỹ thuật trực tiếp phục vụ dự án đo đạc tổng thể của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Yên Bái.

---

Hạn chế và phạm vi áp dụng

• Hạn chế về phạm vi nghiên cứu: Khóa luận tập trung thực nghiệm chuyên sâu vào quy trình công nghệ thành lập một mảnh bản đồ địa chính cụ thể (mảnh số 15 tỷ lệ 1:1000) tại xã Văn Lãng, chưa mở rộng phân tích toàn bộ các tờ bản đồ khác trên địa bàn xã.
• Hạn chế từ điều kiện thực địa và thời gian: Thời gian thực tập ngắn (tháng 6 đến tháng 9/2017), trùng với mùa mưa lũ tại miền núi gây khó khăn cho việc thông hướng và đo đạc ngoại nghiệp; địa hình chia cắt phức tạp bởi đồi rộc và cây cối rậm rạp làm ảnh hưởng đến tầm ngắm quang học của máy toàn đạc.
• Phạm vi áp dụng: Quy trình kỹ thuật và các tham số xử lý dữ liệu trong khóa luận áp dụng phù hợp cho công tác đo đạc, thành lập bản đồ địa chính số tỷ lệ lớn (1:500, 1:1000, 1:2000) tại các khu vực nông thôn và vùng bán sơn địa có đặc điểm địa hình tương tự.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng:
  • Sinh viên, học viên chuyên ngành Quản lý đất đai, Trắc địa - Bản đồ, Kỹ thuật trắc địa và Địa tin học tham khảo phương pháp luận và các bước triển khai đồ án/khóa luận tốt nghiệp về đo đạc địa chính.
  • Cán bộ kỹ thuật trắc địa, công chức địa chính - xây dựng cấp xã, kỹ thuật viên tại các trung tâm kỹ thuật tài nguyên và môi trường thực hiện công tác đo đạc, biên tập bản đồ số và xử lý dữ liệu thửa đất.
• Nội dung tham khảo trọng tâm:
  • Quy trình công nghệ kết nối và trút số liệu từ máy toàn đạc TOPCON qua phần mềm T-COM.
  • Kỹ thuật tính toán, bình sai mạng lưới đường chuyền kinh vĩ cấp 1 bằng phần mềm COMPASS.
  • Trình tự thao tác chuẩn hóa dữ liệu đồ họa, xử lý lỗi topo (MRFClean, MRFFlag), tạo tâm thửa, đánh số thửa và tạo nhãn tự động trên phần mềm FAMIS chạy trên nền MicroStation.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Mục tiêu kỹ thuật chính của khóa luận tốt nghiệp này là gì?
Khóa luận nhằm làm chủ quy trình công nghệ đo đạc hiện đại và ứng dụng máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N kết hợp các phần mềm tin học (T-COM, COMPASS, MicroStation, FAMIS) để thành lập hoàn chỉnh mảnh bản đồ địa chính số 15 tỷ lệ 1:1000 tại xã Văn Lãng, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái.

2. Mạng lưới khống chế đo vẽ phục vụ thành lập bản đồ được thiết kế và xử lý như thế nào?
Đơn vị thi công đã thiết kế mạng lưới đường chuyền kinh vĩ cấp 1 gồm 89 điểm dựa trên các điểm tọa độ GPS cơ sở. Số liệu góc và cạnh của lưới được tính toán, kiểm tra và bình sai chặt chẽ bằng phần mềm COMPASS trong hệ quy chiếu Quốc gia VN-2000 (múi chiếu $3^\circ$).

3. Cơ cấu sử dụng đất tại xã Văn Lãng theo kết quả điều tra của khóa luận gồm những số liệu nào?
Tổng diện tích tự nhiên của xã là $1044,16\text{ ha}$, bao gồm:

• Đất nông nghiệp: $962,54\text{ ha}$ (chiếm $92,18%$, trong đó đất lâm nghiệp là $675,98\text{ ha}$, đất sản xuất nông nghiệp là $266,19\text{ ha}$, đất nuôi trồng thủy sản là $19,23\text{ ha}$).
• Đất phi nông nghiệp: $80,71\text{ ha}$ (chiếm $7,73%$, trong đó đất ở nông thôn $22,25\text{ ha}$, đất chuyên dùng $41,51\text{ ha}$).
• Đất chưa sử dụng: $1,10\text{ ha}$ (chiếm $0,11%$).

4. Thiết bị ngoại nghiệp và các phần mềm nội nghiệp nào được tác giả sử dụng?

• Ngoại nghiệp: Máy định vị GPS (đo lưới cơ sở) và máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N (Nhật Bản sản xuất) kèm gương đo.
• Nội nghiệp: Phần mềm T-COM (trút dữ liệu đo), phần mềm COMPASS (bình sai lưới khống chế), phần mềm MicroStation (môi trường đồ họa nền) và phần mềm FAMIS (sửa lỗi topo, tạo vùng, đánh số thửa, tạo nhãn và khung bản đồ).

5. Quy trình hoàn thiện bản đồ địa chính trên phần mềm FAMIS gồm những bước kỹ thuật nào?
Quy trình gồm: (1) Nhập số liệu trị đo từ tệp số liệu text/acs; (2) Hiển thị điểm đo và nối ranh giới thửa đất theo sơ họa ngoại nghiệp; (3) Sửa lỗi hình học bằng công cụ MRFClean và MRFFlag; (4) Tạo vùng và tạo tâm thửa (topology); (5) Đánh số thửa và tính diện tích tự động; (6) Vẽ nhãn thửa và tạo khung bản đồ địa chính theo tỷ lệ quy định; (7) Lưu trữ tệp bản đồ dạng *.dgn và in ấn.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Cao Tiến Lâm đã phản ánh quy trình ứng dụng công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử trong công tác đo vẽ bản đồ địa chính tỷ lệ lớn tại địa bàn miền núi. Tác giả đã hoàn thành việc tính toán bình sai mạng lưới khống chế 89 điểm và số hóa, biên tập mảnh bản đồ địa chính số 15 tỷ lệ 1:1000 tại xã Văn Lãng, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái theo đúng các tiêu chuẩn của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu số chuẩn xác phục vụ trực tiếp cho công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và hiện đại hóa hệ thống quản lý đất đai tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ 1.Tính cấp thiết của đề tài Đất đai - cội nguồn của mọi hoạt động sống của con người. Trong sự nghiệp phát triển của đất nước, đất luôn chiếm giữ một vị trí quan trọng, đất là nguồn đầu vào của nhiều ngành kinh tế khác nhau, là nguồn tư liệu sản xuất của ngành nông nghiệp. Không những thế, đất đai còn là không gian sống của con người. Song sự phân bố đất đai lại rất khác nhau dẫn đến nảy sinh các mối quan hệ về đất đai cũng rất phức tạp.

Vấn đề đặt ra ở đây là làm sao quản lý đất đai một cách có hiệu quả để góp phần giải quyết tốt các quan hệ đất đai, thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế đất nước. Bản đồ địa chính là tài liệu quan trọng trong bộ hồ sơ địa chính, là tài liệu cơ bản để thống kê đất đai, làm cơ sở để quy hoạch, giao đất, thu hồi đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Mức độ chi tiết của bản đồ địa chính thể hiện tới từng thửa đất thể hiện được cả về loại đất, chủ sử dụng. Vì vậy bản đồ địa chính có tính pháp lý cao, trợ giúp đắc lực cho công tác quản lý đất đai.

Việc thành lập bản đồ địa chính là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong công tác quản lý đất đai. Cùng với sự phát triển của xã hội nên việc áp dụng các tiến bộ của khoa học công nghệ vào sản xuất là một yêu cầu rất cấp thiết, nhằm nâng cao năng suất lao động, giảm sức lao động của con người và góp phần tự động hóa trong quá trình sản xuất. Công nghệ điện tử tin học đã và đang được ứng dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội nói chung và trong lĩnh vực ngành đất đai nói riêng. Xuất phát từ những nội dung trên và với mục đích tìm hiểu quy trình công nghệ, ứng dụng và khai thác những ưu điểm của các thiết bị hiện đại trong đo đạc thành lập bản đồ địa chính và các phần mềm ứng dụng trong việc xử lý số liệu, biên tập, biên vẽ bản đồ địa chính.

Là một sinh viên ngành Quản lý đất đai việc nắm bắt và áp dụng các tiến bộ của khoa học mới vào trong công việc của mình là tối cần thiết. Để làm quen với công nghệ mới và tạo hành trang cho mai sau ra trường khỏi 2 bỡ ngỡ trước công việc thực tế, qua sự tìm tòi, phân tích, đánh giá của bản thân cùng với sự hướng dẫn trực tiếp và nhiệt tình của TS. Nguyễn Ngọc Anh, cùng với sự giúp đỡ của Trung tâm Môi Trường Tài Nguyên miền núi em đã thực hiện đề tài: “Ứng dụng công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử thành lập mảnh bản đồ địa chính số 15 tỉ lệ 1/1000 tại xã Văn Lãng, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái”. Mục tiêu của đề tài + Áp dụng quy trình công nghệ và xây dựng bản đồ địa chính tỷ lệ lớn từ các số liệu đo vẽ ngoại nghiệp.

+ Ứng dụng công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử thành lập một mảnh bản đồ địa chính số 15 tỉ lệ 1:1000 tại xã Văn Lãng, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái. Ý nghĩa của đề tài + Áp dụng quy trình công nghệ ứng dụng máy toàn đạc điện tử trong công tác đo đạc thành lập bản đồ địa chính, giúp cho công tác quản lý nhà nước về đất đai nhanh đầy đủ và chính xác hơn. + Phục vụ cho việc đo vẽ chi tiết thành lập bản đồ địa chính theo công nghệ số, hiện đại hóa hệ thống hồ sơ địa chính theo quy định của Bộ Tài Nguyên và Môi Trường. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Cơ sở khoa học 2.1 Tổng quan về bản đồ, bản đồ địa chính 2.1 Khái niệm bản đồ “Bản đồ là hình ảnh của thực tế địa lý được ký hiệu hoá, phản ánh các yếu tố hoặc các đặc điểm một cách có chọn lọc, là kết quả từ sự nỗ lực sáng tạo trong lựa chọn của tác giả bản đồ, và được thiết kế để sử dụng chủ yếu liên quan đến mối quan hệ không gian”.

Nội dung bản đồ thể hiện các hiện tượng địa lý tự nhiên, kinh tế - xã hội và mối quan hệ giữa chúng. Nội dung bản đồ được biểu thị thông qua quá trình tổng quát hoá và được trình bày bằng hệ thống ký hiệu. Berliant: “Bản đồ là hình ảnh (mô hình) của bề mặt trái đất, các thiên thể hoặc không gian vũ trụ, được xác định về mặt toán học, thu nhỏ, và tổng quát hoá, phản ánh về các đối tượng được phân bố hoặc chiếu trên đó, trong một hệ thống ký hiệu đã được chấp nhận”.2 Bản đồ địa chính Là bản đồ chuyên ngành đất đai, trên bản đồ thể hiện chính xác vị trí, ranh giới, diện tích và một số thông tin địa chính của từng thửa đất, từng vùng đất. Bản đồ địa chính còn thể hiện các yếu tố địa lý khác liên quan đến đất đai.

Bản đồ địa chính được thành lập theo đơn vị hành chính cơ sở xã, phường, thị trấn và thống nhất trong phạm vi cả nước. Bản đồ địa chính được xây dựng trên cơ sở kỹ thuật và công nghệ ngày càng hiện đại, nó đảm bảo cung cấp thông tin không gian của đất đai phục vụ công tác quản lý đất. Bản đồ địa chính là tài liệu cơ bản nhất của bộ hồ sơ địa chính, mang tính pháp lý cao phục vụ quản lý đất đai đến từng thửa đất, từng chủ sử dụng đất. Bản đồ địa chính khác với bản đồ chuyên ngành khác ở chỗ bản đồ địa chính có tỷ lệ lớn và phạm vi đo vẽ rộng khắp mọi nơi trên toàn quốc.

Bản đồ địa chính thường xuyên được cập nhật thông tin về các thay đổi hợp pháp của đất đai, công tác cập nhật 4 thông tin có thể thực hiện hàng ngày theo định kỳ. Hiện nay ở hầu hết các quốc gia trên thế giới đang hướng tới việc xây dựng bản đồ địa chính đa chức năng, vì vậy bản đồ địa chính còn có tính chất của bản đồ cơ bản quốc gia. Khái niệm địa chính “Địa chính là thể tổng hợp của các tư liệu văn bản xác định rõ ranh giới, phân loại, số lượng, chất lượng của đất đai, quyền sở hữu, quyền sử dụng đất làm cơ sở cho việc phân bổ, đánh thuế đất, quản lý đất, bao gồm trách nhiệm thành lập, cập nhật và bảo quản các tài liệu địa chính”[7]. Bản đồ địa chính gốc “Là bản đồ thể hiện hiện trạng sử dụng đất và thể hiện chọn và không chọn các thửa đất, các đối tượng chiếm đất nhưng không tạo thành thửa đất, các yếu tố quy hoạch đó được duyệt, các yếu tố địa lý có liên quan; lập trong khu vực, trong phạm vi một số đơn vị hành chính cấp xã, trong một phần hay cả đơn vị hành chính cấp huyện hoặc một số huyện trong phạm vi một tỉnh hoặc thành phố trực thuộc trung ương, được một cơ quan thực hiện và cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh xác nhận.

Bản đồ địa chính gốc là cơ sở để thành lập bản đồ địa chính theo đơn vị hành chính cấp xã, phường, thị trấn ( sau đây gọi chung là xã ). Các nội dung đó được nhập trên bản đồ địa chính cấp xã phải được chuyển lên bản đồ địa chính gốc” [7]. Bản trích đo địa chính Là bản đồ thể hiện trọn một thửa đất hoặc trọn một số thửa đất liền kề nhau, các đối tượng chiếm đất nhưng không tạo thành thửa đất, các yếu tố quy hoạch đã được duyệt, các yếu tố địa lý có liên quan trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã trường hợp thửa đất có liên quan đến hai hay nhiều xã thì trên bản trích đo phải thể hiện đường địa giới hành chính xã để xác định diện tích thửa đất trên từng xã, được cơ quan thực hiện, ủy ban nhân dân xã và cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh xác nhận. Ranh giới, diện tích, mục đích sử dụng ( loại đất ) của từng thửa đất thể hiện trên bản trích đo địa chính được xác định theo hiện trạng sử dụng đất.

Khi đăng ký quyền sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà ranh giới, diện tích, 5 mục đích sử dụng của đất có thay đổi thì phải chỉnh sửa bản trích đo địa chính thống nhất với số liệu đăng ký quyền sử dụng đất, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Thửa đất Là phần diện tích đất được giới hạn bởi ranh giới xác định trên thực địa hoặc mô tả trên hồ sơ. Ranh giới thửa đất trên thực địa được xác định bằng các cạnh thửa đất là tâm của ranh giới tự nhiên hoặc đường nối giữa các mốc giới hoặc địa vật cố định ( là dấu mốc hoặc cột mốc ) tại các đỉnh liền kề của thửa đất; ranh giới thửa đất mô tả trên hồ sơ địa chính xác định bằng các cạnh thửa là ranh giới tự nhiên hoặc đường nối giữa các mốc địa giới hoặc địa vật cố định. Trên bản đồ địa chính tất cả các thửa đất đều được xác định vị trí ranh giới (hình thể), diện tích, loại đất và được đánh số thứ tự.

Trên bản đồ địa chính ranh giới thửa đất phải thể hiện là đường bao khép kín của phần diện tích đất thuộc thửa đó. Trường hợp ranh giới thửa đất là cả đường ranh giới tự nhiên (như bờ thửa, tường ngăn, .) không thuộc thửa đất mà đường ranh giới tự nhiên đó thể hiện bề rộng trên bản đồ địa chính thì ranh giới thửa đất được thể hiện trên bản đồ địa chính là mép của đường ranh giới tự nhiên giáp với thửa đất. Trường hợp ranh giới thửa đất mà đường ranh tự nhiên đó không thể hiện được bề rộng trên bản đồ địa chính thì ranh giới thửa đất được thể hiện là đường trung tâm của đường ranh tự nhiên đó và ghi rõ độ rộng của đường ranh tự nhiên trên bản đồ địa chính. Loại đất Là tên gọi đặc trưng cho mục đích sử dụng đất.

Trên bản đồ địa chính loại đất được thể hiện bằng ký hiệu tương ứng với mục đích sử dụng của đất được quy định theo thông tư số 08/2007/TT-BTNMT. Loại đất thể hiện trên bản đồ phải đúng hiện trạng khi đo vẽ lập bản đồ địa chính và được chỉnh lý sau khi đăng ký quyền sử dụng đất. Diện tích thửa đất Diện tích thửa đất được thể hiện theo đơn vị mét vuông (m²), được làm tròn đến một số (01) chữ số thập phân.