mở đầu cho vấn đề tuyển dụng nhân viên, là cơ sở cho việc bố trí nhân viên phù hợp. Một nhà quản trị không thể tuyển chọn đúng nhân viên, đặt đúng ngƣời vào đúng việc nếu không biết mô tả và phân tích công việc. Phân tích công việc là quá trình nghiên cứu nội dung công việc nhằm xác định điều kiện tiến hành, các nhiệm vụ, trách nhiệm, quyền hạn khi thực hiện công việc và các phẩm chất, kỹ năng nhân viên cần thiết phải có để thực hiện công việc. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phân tích công việc là một quá trình xác định và ghi chép lại các thông tin liên quan đến bản chất của từng công việc cụ thể Đây là quá trình xác định trách nhiệm, nhiệm vụ liên quan đến công việc và các kỹ năng kiến thức cần có để thực hiện tốt công việc.
Đây cũng là quá trình xác định sự khác biệt của một công việc này với công việc khác Việc chuẩn bị mô tả chức trách, nhiệm vụ, trách nhiệm công việc, yêu cầu về trình độ kỹ năng công việc và các định mức hoàn thành công việc sẽ dựa trên các dữ liệu thu thập đƣợc trong quá trình phân tích công việc. Khi phân tích công việc cần xây dựng đƣợc hai tài liệu cơ bản là bản mô tả công việc và bản tiêu chuẩn công việc. Bản mô tả công việc là văn bản liệt kê các chức năng, nhiệm vụ, các mối quan hệ trong công việc, các điều kiện làm việc, yêu cầu kiểm tra, giám sát và các tiêu chuẩn cần đạt đƣợc trƣớc khi thực hiện công việc. Bản mô tả công việc giúp cho chúng ta hiểu đƣợc nội dung, yêu cầu của công việc và hiểu đƣợc quyền hạn, trách nhiệm khi thực hiện công việc.
Bản tiêu chuẩn công việc là văn bản liệt kê những yêu cầu về năng lực cá nhân nhƣ trình độ học vấn, kinh nghiệm công tác, khả năng giải quyết vấn đề, các kỹ năng khác và các đặc điểm cá nhân thích hợp nhất cho công việc. Bản tiêu chuẩn công việc giúp chúng ta hiểu đƣợc doanh nghiệp cần loại nhân viên ntn để thực hiện công việc tốt nhất. Phân tích công việc cung cấp các thông tin về những yêu cầu, đặc điểm của công việc nhƣ các hành động nào cần đƣợc tiến hành thực hiện, thực hiện nhƣ thế nào và tại sao; các loại máy móc trang bị dụng cụ nào cần thiết khi thực hiện công việc; các mối quan hệ với cấp trên và với đồng nghiệp trong thực hiện công việc,v.v… Không biết phân tích công việc, nhà quản trị sẽ không thể tạo ra sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ phận cơ cấu trong doanh nghiệp; không thể đánh giá đƣợc chính xác yêu cầu của các công việc, do đó, không thể tuyển đƣợc nhân viên cho đúng việc, không thể đánh giá đúng năng lực thực hiện công việc của nhân viên và do đó, không thể trả lƣơng, kích thích họ kịp thời, chính xác. Đặc biệt, phân tích công việc là công cụ hữu hiệu giúp các tổ chức, doanh nghiệp mới thành lập hoặc 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đang cần có sự cải tổ hoặc thay đổi về cơ cấu tổ chức, tinh giản biên chế nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.
Lập kế hoạch tuyển dụng Để tiến hành tuyển dụng đạt kết quả cao thì việc lập kế hoạch tuyển dụng là rất quan trọng và cần thiết. Việc lập kế hoạch sẽ giúp công tác tuyển dụng có định hƣớng, các bƣớc đi cụ thể và hạn chế sai sót. Cần lập kế hoạch chi tiết về nguồn tuyển dụng, phƣơng pháp tuyển dụng và thời gian tuyển dụng. Nguồn tuyển dụng: Gồm có nguồn bên trong và ngoài doanh nghiệp Phƣơng pháp tuyển dụng: Có thể kết hợp sử dụng nhiều phƣơng pháp để mang lại hiệu quả tốt nhất.
Hình thức tuyển dụng: Mỗi vị trí sẽ có hình thức tuyển dụng khác nhau, chính vì thế nhà tuyển dụng cần lập bản kế hoạch cụ thể cho từng vị trí dự tuyển. Thời gian tuyển dụng: Sau khi xác định nhu cầu tuyển dụng cần lập kế hoạch về thời gian tuyển dụng: thời gian tuyển dụng bắt đầu từ khi nào, khi nào sẽ kết thúc,? Đăng thông báo tuyển dụng trong khoảng thời gian nào, hạn nộp hồ sơ là bao lâu? Cần đƣa ra thời gian tuyển dụng hợp lý, đáp ứng đƣợc tiến độ đặt ra. Thành lập hội đồng tuyển dụng Hội đồng tuyển dụng là yếu tố quan trọng để công tác tuyển dụng có thể tiến hành đúng trình tự, tiến độ, đạt đƣợc kết quả nhƣ mong muốn, tuyển đƣợc cho doanh nghiệp, tổ chức những ứng viên xuất sắc, đáp ứng đƣợc nhu cầu công việc. Hội đồng tuyển dụng cần là những ngƣời có đủ trình độ, chuyên môn, có các kỹ năng về nghề nghiệp, kỹ năng phỏng vấn, vô tƣ và công bằng.
Hội đồng tuyển dụng chính là bộ phận quyết định, điều hành xuyên suốt quá trình tuyển dụng. Quá trình tuyển mộ Tuyển mộ là quá trình thu hút những ngƣời xin việc có trình độ từ lực lƣợng lao động xã hội và lực lƣợng lao động bên trong tổ chức. Tầm quan trọng: Quá trình tuyển mộ ảnh hƣớng rất lớn đến hiệu quả của quá trình tuyển chọn. Chất lƣợng của quá trình lựa chọn sẽ không đạt đƣợc yêu cầu đề ra hoặc đạt kết quả thấp nếu nhƣ số lƣợng ngƣời nộp đơn xin việc bằng hoặc ít hơn 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhu cầu tuyển dụng.
Chính vì vậy, công tác tuyển mộ có ảnh hƣởng lớn đến chất lƣợng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp. Nội dung của chiến lƣợc tuyển mộ bao gồm: Lập kế hoạch tuyển mộ Do không có lực lƣợng lao động thực hiện hết các công việc khi doanhnghiệp mở rộng quy mô, doanh nghiệp cần phải tuyển thêm nhân viên. Để nắm đƣợc nhu cầu về nhân viên, doanh nghiệp nên cân nhắc các yếu tố sau: - Đầu tiên, doanh nghiệp cần xây dựng Bản mô tả công việc và Bảng tiêu chuẩn công việc của tất cả các vị trí cần làm trong quá trình hoạt động kinh doanh. - Bƣớc tiếp theo là quyết định xem doanh nghiệp sẽ cần hoàn thành bao nhiêu nhiệm vụ.
Doanh nghiệp sẽ phải đánh giá khối lƣợng công việc cần làm trong mỗi lĩnh vực nhiệm vụ. Các thông tin này sẽ giúp doanh nghiệp lập kế hoạch cho nhân viên của mình. - Xác định các cách khác nhau để đáp ứng đƣợc những kỹ năng đó. - Khi doanh nghiệp phải xác định các nhiệm vụ cần hoàn thành trong DN doanh nghiệp phải nghĩ đến cách thực hiện các nhiệm vụ đó.
Sau đây là các cách để có đƣợc những kỹ năng doanh nghiệp cần: - Nâng cao kỹ năng của mình bằng cách tự học hỏi hay đúc rút thêm kinh nghiệm. - Liên kết với các DN khác để họ đảm nhiệm một phần công việc cho doanh nghiệp (ví dụ nhƣ dịch vụ đƣa hàng, bán hàng hoá của doanh nghiệp). - Thuê nhân công có các kỹ năng cần thiết. Trong hoạt động tuyển mộ, một tổ chức cần xác định xem cần tuyển mộ bao nhiêu ngƣời cho từng vị trí cần tuyển.
Các tỷ lệ sàng lọc giúp cho các tổ chức quyết định đƣợc bao nhiêu ngƣời cần tuyển mộ cho từng vị trí cần tuyển. Trong kế hoạch tuyển mộ, doanh nghiệp phải xác định đƣợc các tỷ lệ sàng lọc chính xác và hợp lý. Tỷ lệ sàng lọc có ảnh hƣởng tới chi phí tài chính, tâm lý của ngƣời dự tuyển và kỳ vọng của ngƣời xin việc. Do đó khi xác định tỷ lệ sàng lọc ta cần phải căn cứ vào các yếu tố nhƣ: Xác định nguồn và phương pháp tuyển mộ 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Để tuyển mộ đƣợc đủ số lƣợng và chất lƣợng ngƣời lao động vào các vị trí việc làm còn thiếu ngƣời, tổ chức cần cân nhắc, lựa chọn xem ở vị trí công việc nào nên lấy ngƣời từ bên trong tổ chức và vị trí nào nên lấy ngƣời từ bên ngoài tổ chức và đi kèm với nó là phƣơng pháp tuyển phù hợp.
Tuyển mộ từ bên ngoài hay đề bạt ngƣời lao động từ vị trí công việc thấp hơn lên vị trí công việc cao hơn là một vấn đề phải xem xét kỹ vì các lý do sau: -Đối với những ngƣời đang làm việc trong tổ chức, khi doanh nghiệp tuyển mộ những ngƣời vào làm việc tại các vị trí cao hơn mà vị trí họ đang đảm nhận, sẽ tạo đƣợc động cơ tốt cho tất cả những ngƣời làm việc trong tổ chức vì khi họ biết sẽ có cơ hội đƣợc đề bạt họ sẽ làm việc với động lực mới và họ sẽ thúc đẩy quá trình làm việc tốt hơn, sẽ làm tăng sự thỏa mãn đối với công việc, sẽ tăng đƣợc tình cảm, sự trung thành của mọi ngƣời đối với tổ chức. Đối với nguồn tuyển mộ từ bên ngoài tổ chức, đây là những ngƣời mới đến xin việc, những ngƣời này bao gồm: - Những sinh viên đã tốt nghiệp các trƣờng đại học, cao đẳng, trung học và dạy nghề (bao gồm cả những ngƣời đã đƣợc đào tạo ở trong nƣớc và nƣớc ngoài); - Những ngƣời đang trong thời gian thất nghiệp, bỏ việc cũ - Những ngƣời đang làm việc tại các tổ chức khác. Sử dụng nguồn tuyển mộ từ bên ngoài tổ chức có các ƣu điểm đó là: số lƣợng phong phú, nhiều lựa chọn, có thể tuyển đƣợc nhân sự chất lƣợng cao. Tuy nhiên, những nhân sự này sẽ mất thời gian lâu hơn để hòa nhập với môi trƣờng làm việc so với phƣơng pháp tuyển mộ từ nguồn bên trong tổ chức.
Xác định nơi tuyển mộ và thời gian tuyển mộ Các tổ chức cần phải lựa chọn các vùng để tuyển mộ, vì đây là những yếu tố quyết định sự thành công của quá trình tuyển. Đối với các loại lao động cần chất lƣợng cao, doanh nghiệp tập trung vào các địa chỉ sau: - Thị trƣờng lao động đô thị nơi tập trung hầu hết các loại lao động có chất lƣợng cao của tất cả các ngành nghề nhƣ kỹ thuật, kinh tế quản lý và nhất là các nghề đặc biệt. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Các trƣờng đại học, cao đẳng, trung học, dạy nghề - Các trung tâm công nghiệp và dịch vụ, các khu chế xuất và có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài. Khi xác định các địa chỉ tuyển mộ chúng ta cần phải chú ý tới một số vấn đề sau đây: - Các tổ chức cần xác định rõ thị trƣờng lao động quan trọng nhất của mình, mà ở đó có nhiều đối tƣợng thích hợp nhất cho công việc trong tƣơng lai.
- Phân tích lực lƣợng lao động hiện có để từ đó xác định nguồn gốc của những ngƣời lao động tốt nhất.