LỜI MỞ ĐẦU Những năm gần đây, nền kinh tế nước ta diễn ra trong bối cảnh kinh tế thế giới tăng trưởng chậm lại và tiềm ân yếu tốt khó lường. Tuy nhiên nền kinh tế nước ta luôn dùy tri mức trăng trưởng trên 7%, thuộc top các nước có nén kinh tế tăng trưởng cao nhất thé giới; kéo theo đó thị trường bảo hiểm duy trì đà tăng trưởng ở mức 20%, đóng góp vào GDP 2,9%. Đặc biệt vào năm 2018, Chính Phủ ban hành Nghị định số 23/2018/NĐ-CP, quy định về bảo hiểm cháy nổ bắt buộc khiến cho sức nóng tăng trưởng nhóm nghiệp vụ bảo hiểm tài sản tăng mạnh. Tuy nhiên, làm thế nào dé tận dụng tốt tiềm năng thị trường bảo hiểm và lợi ích của nhóm nghiệp vụ bảo hiểm tài sản một các tường tận, thực tế triển khai loại hình này cho phù hợp với điều kiện Việt Nam mà vẫn đáp ứng được với nhu cầu ngày càng đa dạng của các doanh nghiệp đang là câu hỏi lớn đặt ra với tất cả các công ty bảo hiểm hoạt động tại Việt nam.
Chính vì vậy, em đã chọn đề tài “Thực trạng khai thác bảo hiểm hóa hoạn và các rủi ro đặc biệt tại Tổng công ty Cổ phan Bảo hiểm Hang Không” làm nội dung nghiên cứu. Mục đích của đề tài nhằm tập hợp, tìm hiểu các nguyên tắc lý luận được áp dụng chung trong loại hình Bảo hiểm Tài sản, các đặc điểm riêng biệt của loại hình, cũng như những công tác cần thiết trong việc triển khai nghiệp vụ. Ngoài ra, đề tài cũng dành một phần đề cập đến thực tế tình hình triển khai nghiệp vụ tại Tổng Công ty Cổ phần Bảo Hiểm Hàng Không. Trong quá trình xây dựng và hoàn thiện đề tài này, em đã nhận được sự giúp đỡ tận tình thiết thực của cô giáo hướng dẫn Tiến sĩ Nguyễn Thị Chính và các anh chị tại phòng nghiệp vụ TSKT - HH Phòng Tài sản kỹ thuật và hàng hải hỗ hợ thuộc Tổng Công ty Cổ phần Bảo Hiểm Hàng Không.
Em xin chân thành bày tỏ lòng cảm ơn về sự giúp đỡ quý báu đó. Bản chuyên đề này chắc chan sẽ không thé tránh khỏi những khiếm khuyết trong biên tập và trình bày. Rất mong được sự góp ý và phê bình của thầy giáo và các bạn đồng nghiệp. CHUONG I LY LUAN CHUNG VE NGHIEP VU BAO HIEM HOA HOAN VA CAC RRDB 1.
Sự ra đời và vai trò của bảo hiểm hỏa hoạn 1. Vài nét về sự ra đời và phát triển Trong cuộc sống và sinh hoạt hằng ngày, cũng như các hoạt động sản xuất, chúng ta luôn luôn phải đối mặt với những rủi ro tiềm ân không lường trước được, khi rủi ro xảy ra thì việc giải quyết hậu quả là vô cùng tốn kém và khó khăn, gây ra những xáo trộn trong cuộc song. Chính vì thế, sự ra đời của bảo hiểm như một tat yếu khách quan nhằm giảm bớt những rủi ro trong xã hội, giúp ổn định cuộc sống cũng như sản xuất kinh doanh khi rủi ro bất ngờ ập đến. Quá trình tồn tại và phát triển loài người từ xa xưa luôn phải đối mặt với những rủi ro, thảm họa xảy ra bất ngờ trong đó cháy, nổ được coi là một trong những rủi ro nguy hiểm nhất, gây thiệt hại nặng nề nhất.
Nó thường mang tính chất thảm họa và khi xảy ra hậu quả để lại rất nặng nề. Việc khắc phục nó đòi hỏi phải bỏ ra nhiều tiền bạc và công sức. *Trên thé giới: Theo lịch sử dé lại từ thời Phục Hưng cách đây hàng trăm năm, ở Châu Âu vẫn chưa có một hệ thống phòng cháy hữu hiệu nào hơn hệ thống sử dụng từ thời các hoàng dé La Mã trị vì. Ở các thành phố lớn và thị trấn, nhà nào cũng phải dự trữ các xô đầy nước.
Vào ban đêm đội tuần tra đi dọc các phố hễ thấy nhà nào có nguy cơ cháy là họ báo ngay cho chủ nhà. Nếu có hỏa hoạn xảy ra thì thì thiệt hại từ cháy có thể được phường hội giúp đỡ với điều kiện họ phải là hội vên. Tuy nhiên, khoản trợ giúp này chỉ mang tính chất động viên khích lệ chứ chưa thể coi là một khoản bồi thường thực sự. Phường hội đầu tiên theo kiểu này do các nhà buôn thành phô Rowen (Pháp) thành lập năm 1374 trong nhà thờ Saint Ptree.
Nhưng thời bấy giờ dân chúng vẫn có tư tưởng xem hỏa hoạn là rủi ro không thé tránh khỏi cũng như nạn đói, chiến tranh và các bệnh dịch khác. Sự xuất hiện của bảo hiểm tài sản được đánh dấu bằng vụ cháy thảm khốc ở Luôn Đôn nước Anh ngày 2/9/1666 hủy diệt 13.500 căn nhà trong đó có hơn 100 nhà thờ trong 5 ngày dé lại một sự thiệt hại quá lớn không thé cứu trợ được, lúc ngày người ta mới ý thức được tầm quan trọng của việc thiết lập hệ thống phòng cháy, chữa cháy và bồi 2 thường cho người bị thiệt hại. Sau sự kiện đó, những nhà khinh doanh ở nước Anh đã nghĩ ra việc cộng đồng chia sẻ rủi ro hỏa hoạn bằng cách đứng ra thành lập những Công ty bảo hiểm như : Một số văn phòng cung cấp dịch vụ phòng cháy, chữa cháy và bảo hiểm cháy “ Fire Office ” (năm 1667) , năm 1684 công ty bảo hiểm hỏa hoạn đầu tiên ra đời là công ty “ Friendly Society ” sau đó hàng loạt các công ty bảo hiểm khác đã ra đời: “ Hand and Hand ” năm 1696, “ Lom Bard House ” năm 1704. Nước Pháp do ảnh hưởng của vụ hỏa hoạn ở Luân Đôn, nên năm 1786 công ty bảo hiểm hỏa hoạn đầu tiên mới được thành lập là “ Company L’assurance Centree L’incendie” và “ Company Royade” và dần lan rộng sang các nước khác trên châu Âu.
Ngày nay nghiệp vụ bảo hiểm tài sản được tiễn hành ở hầu hết các nước trên thé giới và ngày càng phát triển. b) Ở Việt Nam: Trước năm 1945 đã có một công ty bảo hiểm của Pháp hoạt động. Tuy nhiên do cơ chế bao cấp, Nhà nước đứng ra bù đắp mọi thiệt hại nhăm đảm bảo tài chính cho các doanh nghiệp khi họ không may gặp rủi ro. Vì vậy bảo hiểm nói chung và bảo hiểm tài sản nói riêng không có điều kiện phát triển.
Phải đến tận khi nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường với cơ chế tự hạch toán kinh doanh đòi hỏi các doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm về tài chính, về thiệt hại kinh doanh, cùng với quyết định số 06/TCQD ngày 17/11/1989 của Bộ Tai Chính kèm theo quy tắc và biểu phí bảo hiểm tai sản thì nghiệp vụ này mới chình thức được công ty Bảo Hiểm Việt Nam ( Bảo Việt) triển khai và phát triển. Sau một thời gian thực hiện dé phù hợp với tình hình thực tế, Bộ Tài Chính ban hành them một số quyết định khác đối với nghiệp vụ bảo hiểm tài sản: quyết định số 142/TCQD về quy tắc và biểu phí mới, quyết định 212/TCQD ngày 12/4/1993 thay thế biểu phí quyết định 142 va mới nhất là quyết định số 28/2007/QD-BTC ngày 24/4/2007 về quy tắc và biểu phí bảo hiểm cháy bắt buộc. Việc Chính Phủ ban hành nghị định 130/2006/ND- CP ngày 8/11/2006 quy định về chế độ bảo hiểm cháy né bắt buộc kèm theo quyết định số 28 của Bộ Tài Chính về quy tắc và biểu phí bảo hiểm cháy nỗ bắt buộc đã tạo cơ sở pháp lý đầu tiên dé Bảo Việt cũng như các công ty bảo hiểm khác triển khai nghiệp vụ cháy. Từ năm 1990, nước ta đã có 16 công ty triển khai nghiệp vụ bảo hiểm cháy với giá trị tham gia bảo hiểm lên đến 6.
Đến năm 1994 bảo hiểm cháy được thực hiện ở hầu hết 53 tỉnh thành phố, them nhiều công ty triển khai như : PJICO, VNI, Bảo Minh. với tổng giá trị bảo hiểm là gần 28. Năm 2000 doanh thu phí bảo hiểm đạt 16.000 USD tăng 16% so với năm 1999. Ngày càng có nhiều công ty tham gia cung cấp các sản phâm bảo hiểm hỏa hoạn, gần đây có các công ty như: AAA, VNI.
làm cho thị trường bảo hiểm hỏa hoạn đa dạng và phong phú, tăng tính chất cạnh tranh từ đó nâng cao được chất lượng sản phẩm. Cho đến năm 2018, theo thông báo của Tổng Cục thống kê, cả nước xảy ra 2.091 vụ cháy nổ, làm chết 67 người, bị thương 169 người, thiệt hại về tài sản ước tính vài ngàn tỷ dong. Cac vu chay đều có chiều hướng tăng cả về sé lượng và giá tri thiệt hai. Hầu hết các vụ cháy lớn đều tập trung tại các nhà máy, xí nghiệp, cơ sở kinh doanh các mặt hàng có vật liệu tiềm ân các rủi ro cao như: Nhà máy/ Xưởng sản xuất hoặc Kho chứa 26, bông sợi, giày da, dệt may, giấy, bao bì, in, sơn, vàng mã, mút, bọt xốp, nhựa, quán Bar, Karaoke, chợ.
và một số chung cư, nhà ở công cộng trong đó vi phạm về các quy định PCCC là khá nghiêm trọng. Tỉ lệ bồi thường Tài sản nhóm Cat 4, Cat 5 cả thị trường trong năm 2018 lên đến gần 150%. Như vậy, nghiệp vụ bảo hiểm tài sản ngày được triển khai rộng khắp, mọi người dân và doanh nghiệp đều có thé dé dàng tiếp cận, tìm hiểu nghiệp vụ này. Dap ứng tốt nhu cầu cần thiết của nền kinh tế xã hội.
Sự cần thiết và tác dụng của bảo hiểm hóa hoạn Bảo hiểm hỏa hoạn và các rủi ro đặc biệt là loại hình bảo hiểm tài sản, trong đó đối tượng bảo hiểm thường có giá trị bảo hiểm rất lớn. Khi xảy ra rủi ro hậu quả để lại rất nặng nề không chỉ riêng đối với cá nhân mà còn ảnh hưởng đến cả xã hội. Vì vậy nghiệp vụ bảo hiểm tài sản ra đời có ý nghĩa tác dụng vô cùng to lớn. * Đối với người tham gia Bảo hiểm : - Thứ nhất, bảo hiểm tài sản khắc phục tổn that từ đó góp phan ôn định cuộc sống sản xuất sinh hoạt của mỗi cá nhân trong cộng đồng.
Đối với các cá nhân, hộ gia đình giá trị tài sản đều nằm trong phạm vi ngôi nhà của họ. Theo số liệu thống kê cho thấy trong những năm gần đây, tỷ lệ xảy ra cháy ở các hộ dân cư khá cao chiếm 70,1% số vụ cháy. 4 Do đó khi cháy xảy ra bản thân mỗi người gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc sống. Trong các doanh nghiệp, quy mô sản xuất càng rộng, giá trị tài sản càng lớn.
Vì vậy khi có tổn thất do cháy gây ra thì hậu quả thật khôn lường và ảnh hưởng lâu dài tới bản thân doanh nghiệp và cá nhân đơn vị khác có liên quan.