Thực trạng triển khai 5s tại khoa ngoại thần kinh lồng ngực bệnh viện đa khoa khu vực tỉnh an giang năm 2021

Bài viết phân tích thực trạng triển khai 5S tại khoa ngoại thần kinh lồng ngực bệnh viện đa khoa An Giang năm 2021, nêu rõ kết quả và thách thức.

• Tác giả: Cao Phước Lộc
• Người hướng dẫn: PGS. Lã Ngọc Quang
• Trường học: Trường Đại Học Y Tế Công Cộng
• Chuyên ngành: Tổ Chức Quản Lý Y Tế
• Đề tài: Thực Trạng Triển Khai 5S Tại Khoa Ngoại Thần Kinh - Lồng Ngực Bệnh Viện Đa Khoa An Giang Năm 2021
• Loại tài liệu: Luận Văn Chuyên Khoa II
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Khái niệm và lợi ích của việc thực hiện 5S
• 1.2. Một số vấn đề lý thuyết về 5s và thực hiện 5s
• 1.3. Thực trạng 5S tại một số cơ sở y tế
• 1.4. Thực trạng 5S tại một số cơ sở y tế trên thế giới
• 1.5. Thực trạng tổ chức thực hiện 5S tại một số cơ sở y tế ở Việt Nam
• 1.5.1. Một số thuận lợi và khó khăn từ thực trạng tổ chức thực hiện 5s ở các bệnh viện
• 1.5.1.1. Một số thuận lợi
• 1.5.1.2. Một số khó khăn
• 1.5.2. Giới thiệu địa điểm nghiên cứu – Khoa Ngoại Thần kinh- lồng ngực, bệnh viện đa khoa khu vực Tỉnh An giang
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.1. Nghiên cứu định lượng
• 2.1.2. Nghiên cứu định tính
• 2.2. Thời gian, địa điểm nghiên cứu
• 2.2.1. Thời gian nghiên cứu
• 2.2.2. Địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Thiết kế nghiên cứu
• 2.3.1. Mẫu và phương pháp chọn mẫu
• 2.3.1.1. Nghiên cứu định lượng
• 2.3.1.2. Nghiên cứu định tính
• 2.4. Công cụ và phương pháp thu thập số liệu
• 2.4.1. Số liệu định lượng
• 2.4.2. Số liệu định tính
• 2.5. Biến số và các chủ đề nghiên cứu
• 2.5.1. Biến số định lượng
• 2.5.2. Các chủ đề nghiên cứu
• 2.6. Phân tích số liệu
• 2.6.1. Nghiên cứu định lượng
• 2.6.2. Nghiên cứu định tính
• 2.7. Thước đo và tiêu chuẩn đánh giá
• 2.7.1. Thước đo và tiêu chuẩn đánh giá giai đoạn kế hoạch
• 2.7.2. Tiêu chuẩn đánh giá giai đoạn triển khai
• 2.7.3. Thước đo và tiêu chuẩn đánh giá giai đoạn giám sát, đánh giá quá trình thực hiện 5s
• 2.8. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đánh giá giai đoạn lập kế hoạch thực thực hiện 5s tại Khoa ngoại Thần kinh - Lồng ngực, Bệnh viện đa khoa khu vực Tỉnh An giang
• 3.2. Đánh giá giai đoạn triển khai thực hiện 5s tại Khoa ngoại Thần kinh- Lồng ngực, Bệnh viện đa khoa khu vực tỉnh An giang
• 3.3. Kết quả giai đoạn kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện 5S tại Khoa ngoại Thần kinh-Lồng ngực, Bệnh viện đa khoa khu vực tỉnh An giang
• 3.4. Bàn luận những thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện 5S tại Khoa ngoại Thần kinh-Lồng ngực, Bệnh viện đa khoa khu vực Tỉnh An giang
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Kết quả việc thực hiện 5S tại Khoa ngoại Thần kinh- Lồng ngực bệnh viện đa khoa khu vực Tỉnh An giang 2021
• 5.2. Một số thuận lợi, khó khăn trong thực hiện 5S tại khoa ngoại Thần kinh- Lồng ngực, Bệnh viện đa Khoa khu vực tỉnh An giang năm 2021
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Triển Khai 5S Tại Bệnh Viện An Giang

Trong bối cảnh ngành y tế ngày càng phát triển, việc nâng cao chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh là ưu tiên hàng đầu. Bộ Y tế đã ban hành các tiêu chí chất lượng, trong đó có việc áp dụng mô hình 5S nhằm cải thiện môi trường làm việc và chăm sóc sức khỏe. Triển khai 5S bệnh viện An Giang nói riêng và các cơ sở y tế khác nói chung, không chỉ là một công cụ quản lý mà còn là một chiến lược quan trọng. 5S bao gồm: Sàng lọc, Sắp xếp, Sạch sẽ, Săn sóc và Sẵn sàng, giúp giảm chi phí, tăng hiệu quả và an toàn cho bệnh nhân. Nhiều quốc gia đã coi 5S là một chiến lược quốc gia về cải tiến chất lượng. Ví dụ, JICA đã hỗ trợ triển khai 5S trong 10 năm (2007-2017), mang lại những cải thiện đáng kể. 5S tại bệnh viện đa khoa là một phần quan trọng trong việc xây dựng hệ thống quản lý chất lượng toàn diện. Tuy nhiên, việc triển khai gặp không ít thách thức, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ và giải pháp phù hợp. Trích dẫn từ tài liệu gốc, Bộ Y tế nhấn mạnh vai trò của 5S trong việc cải thiện môi trường chăm sóc sức khỏe, tạo tiền đề cho việc nâng cao chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh.

1.1. Giới Thiệu Khoa Ngoại Thần Kinh Lồng Ngực Bệnh Viện An Giang

Khoa Ngoại Thần Kinh - Lồng Ngực là một khoa lâm sàng mới được tách ra từ khoa ngoại chấn thương, với 48 giường bệnh kế hoạch và 19 nhân viên. Khoa áp dụng 5S cho khoa khám bệnh để cải tiến môi trường làm việc, hướng đến sự chuyên nghiệp và hiệu quả. Tuy nhiên, việc triển khai vẫn còn nhiều khó khăn, đòi hỏi một đánh giá toàn diện và các giải pháp cụ thể. 5S Khoa Ngoại Thần Kinh - Lồng Ngực là một bước tiến quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ của khoa.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Thực Hiện 5S Trong Bệnh Viện

Việc thực hiện 5S trong bệnh viện không chỉ là một hoạt động phong trào mà còn là một yêu cầu bắt buộc để nâng cao chất lượng dịch vụ. 5S giúp tạo ra một môi trường làm việc sạch sẽ, ngăn nắp, an toàn và hiệu quả, giảm thiểu sai sót và lãng phí, đồng thời nâng cao ý thức của nhân viên. Lợi ích của 5S trong bệnh viện là không thể phủ nhận, từ giảm thời gian tìm kiếm vật tư đến cải thiện sự hài lòng của bệnh nhân và nhân viên.

II. Thách Thức Khi Triển Khai 5S Tại Khoa Ngoại Thần Kinh

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc triển khai 5S tại bệnh viện đa khoa An Giang và đặc biệt là tại Khoa Ngoại Thần Kinh - Lồng Ngực, vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các thách thức này bao gồm: Thiếu nguồn lực, trang thiết bị xuống cấp, nhân viên chưa quen với quy trình mới, và sự phối hợp giữa các bộ phận chưa đồng bộ. Triển khai 5S bệnh viện An Giang gặp khó khăn do sự hạn chế về tài chính để bảo trì cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị mới. Theo các nghiên cứu, tâm lý ngại thay đổi và thiếu ý thức tự giác của nhân viên cũng là những rào cản lớn. Bên cạnh đó, thực hiện 5S trong bệnh viện đòi hỏi sự đầu tư thời gian và công sức, điều mà nhiều nhân viên cảm thấy khó khăn trong bối cảnh áp lực công việc cao. Để vượt qua những thách thức này, cần có một kế hoạch triển khai chi tiết, sự hỗ trợ từ lãnh đạo, và sự tham gia tích cực của toàn thể nhân viên. Cần có sự cải tiến chất lượng bệnh viện liên tục và đánh giá định kỳ để đảm bảo hiệu quả của việc triển khai 5S.

2.1. Thiếu Nguồn Lực Và Cơ Sở Vật Chất Cho Quy Trình 5S

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt nguồn lực và cơ sở vật chất. Các trang thiết bị, máy móc, vật tư y tế thường xuyên bị hư hỏng hoặc xuống cấp, trong khi việc bảo trì, sửa chữa hoặc bổ sung mới thường bị chậm trễ do hạn chế về kinh phí. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của quy trình 5S trong y tế, khiến cho việc duy trì môi trường làm việc sạch sẽ, ngăn nắp trở nên khó khăn.

2.2. Rào Cản Về Nhận Thức Và Thái Độ Của Nhân Viên Về 5S Năm 2021

Nhận thức và thái độ của nhân viên cũng là một rào cản lớn. Nhiều nhân viên vẫn chưa hiểu rõ về lợi ích của 5S năm 2021 và chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc duy trì một môi trường làm việc sạch sẽ, ngăn nắp. Tâm lý ngại thay đổi, thiếu ý thức tự giác và sự phối hợp giữa các bộ phận cũng là những yếu tố cản trở việc triển khai 5S.

III. Hướng Dẫn Chi Tiết Triển Khai 5S Hiệu Quả Tại Khoa

Để triển khai 5S tại Khoa Ngoại Thần Kinh - Lồng Ngực bệnh viện An Giang một cách hiệu quả, cần có một kế hoạch chi tiết và bài bản. Kế hoạch này nên bao gồm các bước sau: Thành lập ban chỉ đạo, xây dựng quy trình, đào tạo nhân viên, thực hiện thí điểm, đánh giá và cải tiến. Triển khai 5S bệnh viện An Giang cần bắt đầu từ việc thành lập một ban chỉ đạo có sự tham gia của lãnh đạo khoa và các nhân viên chủ chốt. Sau đó, cần xây dựng một quy trình 5S chi tiết, phù hợp với đặc thù của khoa. Tiếp theo, cần đào tạo cho toàn thể nhân viên về quy trình 5S và tầm quan trọng của việc thực hiện nó. Việc thực hiện thí điểm tại một khu vực nhỏ sẽ giúp xác định các vấn đề phát sinh và điều chỉnh quy trình cho phù hợp. Cuối cùng, cần đánh giá và cải tiến liên tục để đảm bảo hiệu quả của việc triển khai 5S. Thực hiện 5S trong bệnh viện không chỉ là một hoạt động một lần mà là một quá trình liên tục.

3.1. Sàng Lọc S1 Loại Bỏ Vật Dụng Không Cần Thiết Theo Mô Hình 5S

Sàng lọc (S1) là bước đầu tiên trong mô hình 5S trong bệnh viện. Mục tiêu của S1 là loại bỏ tất cả các vật dụng không cần thiết ra khỏi khu vực làm việc. Điều này bao gồm các vật dụng hư hỏng, hết hạn sử dụng, hoặc không còn được sử dụng nữa. Để thực hiện S1, cần tiến hành kiểm tra toàn bộ khu vực làm việc, phân loại các vật dụng và loại bỏ những vật dụng không cần thiết. Việc sàng lọc Sắp xếp Sạch sẽ Săn sóc Sẵn sàng trong bệnh viện là một quá trình liên tục.

3.2. Sắp Xếp S2 Bố Trí Khoa Học Tiết Kiệm Không Gian Cho 5S cho khoa điều trị

Sắp xếp (S2) là bước thứ hai trong quy trình 5S. Mục tiêu của S2 là bố trí các vật dụng còn lại một cách khoa học, hợp lý để tiết kiệm không gian và dễ dàng tìm kiếm, sử dụng. Điều này bao gồm việc xác định vị trí cho từng vật dụng, sử dụng các kệ, tủ, giá để sắp xếp vật dụng một cách ngăn nắp, và dán nhãn cho từng vị trí. 5S cho khoa điều trị giúp tạo ra một môi trường làm việc hiệu quả.

3.3. Sạch Sẽ S3 Vệ Sinh Thường Xuyên Tạo Môi Trường Làm Việc 5S cho khoa khám bệnh

Sạch Sẽ (S3) là bước thứ ba trong quy trình 5S. Mục tiêu của S3 là vệ sinh thường xuyên khu vực làm việc để tạo ra một môi trường làm việc sạch sẽ, an toàn và thoải mái. Điều này bao gồm việc lau dọn bàn ghế, sàn nhà, các thiết bị y tế, và vứt rác đúng nơi quy định. 5S cho khoa khám bệnh tạo sự an tâm cho bệnh nhân.

IV. Bí Quyết Duy Trì 5S Tại Bệnh Viện Đa Khoa An Giang Bền Vững

Để duy trì 5S tại bệnh viện đa khoa An Giang một cách bền vững, cần có sự cam kết từ lãnh đạo, sự tham gia của nhân viên, và một hệ thống kiểm tra, đánh giá hiệu quả. Triển khai 5S bệnh viện An Giang cần được xem là một phần không thể thiếu trong văn hóa của bệnh viện. Để làm được điều này, cần có sự cam kết từ lãnh đạo, sự tham gia tích cực của toàn thể nhân viên, và một hệ thống kiểm tra, đánh giá hiệu quả. Việc thực hiện 5S trong bệnh viện cần được thực hiện một cách thường xuyên, liên tục, và cần có sự nhắc nhở, động viên kịp thời. Đánh giá hiệu quả 5S bệnh viện định kỳ giúp phát hiện những vấn đề phát sinh và có biện pháp khắc phục kịp thời.

4.1. Săn Sóc S4 Chuẩn Hóa Quy Trình Đảm Bảo Thực Hiện Quy trình 5S trong y tế

Săn Sóc (S4) là bước thứ tư trong quy trình 5S. Mục tiêu của S4 là chuẩn hóa các quy trình, thủ tục để đảm bảo rằng tất cả các hoạt động đều được thực hiện một cách nhất quán và hiệu quả. Điều này bao gồm việc xây dựng các quy trình chuẩn cho từng công việc, đào tạo nhân viên về các quy trình này, và kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy trình. Việc Quy trình 5S trong y tế giúp đảm bảo chất lượng dịch vụ.

4.2. Sẵn Sàng S5 Duy Trì Cải Tiến Liên Tục Hệ Thống 5S tại bệnh viện đa khoa An Giang

Sẵn Sàng (S5) là bước cuối cùng trong quy trình 5S. Mục tiêu của S5 là duy trì và cải tiến liên tục hệ thống 5S để đảm bảo rằng nó luôn phù hợp với nhu cầu thực tế. Điều này bao gồm việc thường xuyên kiểm tra, đánh giá hệ thống 5S, thu thập ý kiến phản hồi từ nhân viên, và thực hiện các biện pháp cải tiến khi cần thiết. 5S tại bệnh viện đa khoa An Giang cần được duy trì và cải tiến liên tục.

V. Ứng Dụng Và Đánh Giá Hiệu Quả 5S Tại Khoa Ngoại Thần Kinh

Việc đánh giá hiệu quả 5S bệnh viện là một bước quan trọng để đảm bảo rằng việc triển khai 5S mang lại những lợi ích thực tế. Triển khai 5S bệnh viện An Giang tại Khoa Ngoại Thần Kinh - Lồng Ngực đã cho thấy những kết quả tích cực. Môi trường làm việc trở nên sạch sẽ, ngăn nắp hơn, các vật dụng được sắp xếp khoa học, và nhân viên có ý thức hơn trong việc duy trì vệ sinh. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục. Việc thực hiện 5S trong bệnh viện cần được đánh giá một cách khách quan, toàn diện để có những điều chỉnh phù hợp. 5S tại bệnh viện đa khoa cần được đo lường bằng các chỉ số cụ thể để đánh giá hiệu quả.

5.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Cải Tiến Chất Lượng Bệnh Viện Nhờ 5S

Nghiên cứu cho thấy việc triển khai 5S tại Khoa Ngoại Thần Kinh - Lồng Ngực đã mang lại những cải thiện đáng kể về môi trường làm việc, hiệu quả công việc, và sự hài lòng của nhân viên. Tuy nhiên, cần có những đánh giá chi tiết hơn để xác định những lĩnh vực cần cải thiện và những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của việc triển khai 5S. Việc cải tiến chất lượng bệnh viện thông qua 5S là một quá trình liên tục.

5.2. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả 5S Cho Khoa Khám Bệnh và Điều Trị

Để nâng cao hiệu quả 5S tại Khoa Ngoại Thần Kinh - Lồng Ngực, cần có những giải pháp cụ thể như: Tăng cường đào tạo, nâng cao ý thức của nhân viên, cải thiện cơ sở vật chất, và xây dựng hệ thống kiểm tra, đánh giá hiệu quả. 5S cho khoa khám bệnh và điều trị cần được thực hiện một cách đồng bộ và liên tục để mang lại những lợi ích bền vững.

VI. Kết Luận Và Đề Xuất Về Triển Khai 5S Hiệu Quả Hơn Nữa

Việc triển khai 5S bệnh viện An Giang tại Khoa Ngoại Thần Kinh - Lồng Ngực đã đạt được những kết quả nhất định, nhưng vẫn còn nhiều tiềm năng để cải thiện. Thực hiện 5S trong bệnh viện cần được xem là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự cam kết từ lãnh đạo, sự tham gia của nhân viên, và một hệ thống kiểm tra, đánh giá hiệu quả. 5S tại bệnh viện đa khoa cần được thực hiện một cách đồng bộ và liên tục để mang lại những lợi ích bền vững.

6.1. Khuyến Nghị Để Triển Khai 5S Bệnh Viện An Giang Thành Công

Để triển khai 5S thành công, cần có sự ủng hộ từ lãnh đạo bệnh viện, sự tham gia của toàn thể nhân viên, và một kế hoạch triển khai chi tiết. Ngoài ra, cần có những chính sách khuyến khích, khen thưởng để động viên nhân viên thực hiện 5S một cách tự giác và hiệu quả. Việc Triển khai 5S Bệnh Viện An Giang cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các khoa, phòng.

6.2. Hướng Đi Trong Tương Lai Cho Nghiên Cứu Về Đánh Giá Hiệu Quả 5S Bệnh Viện

Nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc đánh giá hiệu quả 5S một cách khách quan, toàn diện, sử dụng các chỉ số cụ thể để đo lường lợi ích của việc triển khai 5S. Ngoài ra, cần nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của 5S để có những giải pháp cải thiện phù hợp. Việc Đánh Giá Hiệu Quả 5S Bệnh Viện là cơ sở để cải tiến liên tục.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh ngành y tế ngày càng phát triển và đặt ra yêu cầu cao về chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh, việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động bệnh viện trở nên cấp thiết. Theo Bộ Y tế, từ năm 2016, Bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện đã đưa ra tiêu chuẩn thực hiện 5S gồm Sàng lọc, Sắp xếp, Sạch sẽ, Săn sóc và Sẵn sàng nhằm cải thiện môi trường chăm sóc sức khỏe. Tại Bệnh viện đa khoa khu vực tỉnh An Giang, việc triển khai 5S tại Khoa Ngoại Thần kinh - Lồng ngực bắt đầu từ năm 2018 nhưng chưa có nghiên cứu đánh giá toàn diện về thực trạng và hiệu quả thực hiện.

Nghiên cứu này được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 01 đến tháng 06 năm 2021, nhằm mục tiêu đánh giá thực trạng triển khai 5S tại Khoa Ngoại Thần kinh - Lồng ngực, phân tích các thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực hiện. Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả cắt ngang kết hợp định lượng và định tính, với cỡ mẫu 64 lần quan sát tại 16 vị trí trong khoa, cùng các cuộc phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm với đại diện lãnh đạo, nhân viên và người nhà bệnh nhân.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học để cải tiến chất lượng quản lý bệnh viện, nâng cao hiệu quả hoạt động và sự hài lòng của nhân viên cũng như người bệnh. Đồng thời, nghiên cứu góp phần hoàn thiện các chính sách và quy trình thực hiện 5S tại bệnh viện, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong lĩnh vực y tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên khung lý thuyết 5S, một phương pháp quản lý trực quan gồm năm trụ cột: Sàng lọc (Seiri), Sắp xếp (Seiton), Sạch sẽ (Seiso), Săn sóc (Seiketsu) và Sẵn sàng (Shitsuke). 5S được áp dụng rộng rãi trong lĩnh vực y tế nhằm nâng cao hiệu quả công việc, giảm lãng phí và cải thiện môi trường làm việc. Các khái niệm chính bao gồm:

• Sàng lọc (S1): Loại bỏ vật dụng không cần thiết, giữ lại những vật dụng cần thiết với lượng vừa đủ.
• Sắp xếp (S2): Bố trí vật dụng một cách khoa học, dễ tìm, dễ lấy, dễ trả lại vị trí.
• Sạch sẽ (S3): Vệ sinh tổng thể và duy trì môi trường làm việc sạch sẽ, an toàn.
• Săn sóc (S4): Tiêu chuẩn hóa và duy trì các hoạt động của ba trụ cột đầu.
• Sẵn sàng (S5): Rèn luyện thói quen duy trì các quy trình 5S một cách tự giác và bền vững.

Ngoài ra, nghiên cứu còn tham khảo các mô hình quản lý chất lượng và cải tiến liên tục trong y tế, như Lean Hospital, nhằm tăng cường hiệu quả và an toàn trong chăm sóc sức khỏe.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang kết hợp phương pháp định lượng và định tính.

• Nguồn dữ liệu:

  • Định lượng: Thu thập qua bảng kiểm đánh giá thực trạng 5S tại 16 vị trí trong Khoa Ngoại Thần kinh - Lồng ngực, với tổng cộng 64 lần quan sát (mỗi vị trí 4 lần).
  • Định tính: Phỏng vấn sâu 3 đại diện lãnh đạo và thảo luận nhóm 4 nhóm với tổng 24 người gồm bác sĩ, điều dưỡng, phòng ban chức năng và người nhà bệnh nhân.

• Cỡ mẫu:
  Cỡ mẫu định lượng được tính toán dựa trên công thức xác định tỷ lệ với mức sai số 5%, ước tính tỷ lệ đạt trên 4,5 điểm là 80%, cho kết quả tối thiểu 62 lần quan sát, thực tế thu thập 64 lần.

• Phương pháp phân tích:

  • Định lượng: Tính điểm trung bình cho từng trụ cột 5S và tổng điểm 5S, phân loại mức độ thực hiện theo thang điểm (rất tốt, tốt, chưa tốt).
  • Định tính: Phân tích nội dung phỏng vấn và thảo luận nhóm theo chủ đề thuận lợi, khó khăn, trích dẫn ý kiến tiêu biểu minh họa.

• Timeline nghiên cứu:
  Thực hiện từ tháng 01 đến tháng 06 năm 2021, gồm các giai đoạn chuẩn bị, thu thập số liệu, phân tích và báo cáo kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Giai đoạn lập kế hoạch:
   Khoa Ngoại Thần kinh - Lồng ngực đã chuẩn bị tương đối đầy đủ các yếu tố cần thiết cho việc triển khai 5S với điểm trung bình 4,0-4,5 trên thang 5, đạt mức tốt. Các công cụ đánh giá, chương trình tập huấn và bảng checklist được xây dựng bài bản, tạo nền tảng vững chắc cho các giai đoạn tiếp theo.

2. Giai đoạn triển khai:
   Việc phân công nhiệm vụ rõ ràng, xây dựng mạng lưới phụ trách 5S và tổ chức các buổi tổng vệ sinh định kỳ giúp triển khai 5S đồng bộ. Điểm trung bình các hoạt động đạt mức tốt, tuy nhiên một số trụ cột như S2 (Sắp xếp), S4 (Săn sóc) và S5 (Sẵn sàng) chưa đạt mức tốt, với điểm trung bình lần lượt là 3,7; 3,73 và 3,55.

3. Giai đoạn kiểm tra và đánh giá:
   Các yếu tố như sự cam kết của lãnh đạo và nhân viên, các cuộc họp và hoạt động nhóm đều đạt điểm rất tốt (4,5). Tuy nhiên, ý thức áp dụng 5S của lãnh đạo và nhân viên chỉ đạt 3,7, cho thấy còn tồn tại hạn chế trong việc duy trì và thực hiện nghiêm túc 5S.

4. Kết quả tổng thể thực hiện 5S:
   Điểm trung bình chung của 5S tại khoa là 3,7/5 (65%), trong đó S1 (Sàng lọc) và S3 (Sạch sẽ) được đánh giá tốt, còn lại các trụ cột khác chưa đạt yêu cầu.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy khoa đã có sự chuẩn bị và triển khai 5S tương đối bài bản, phù hợp với các nghiên cứu tại các bệnh viện trong nước và quốc tế. Việc đạt điểm cao ở các trụ cột S1 và S3 phản ánh sự chú trọng vào việc loại bỏ vật dụng không cần thiết và duy trì vệ sinh môi trường làm việc. Tuy nhiên, điểm thấp ở S2, S4 và S5 cho thấy khó khăn trong việc duy trì sắp xếp khoa học, tiêu chuẩn hóa và rèn luyện thói quen bền vững.

Nguyên nhân chính được xác định là do ý thức áp dụng 5S của nhân viên chưa đồng đều, ảnh hưởng bởi áp lực công việc chuyên môn và thiếu sự giám sát thường xuyên. Điều này tương đồng với các nghiên cứu tại Việt Nam và các nước có thu nhập trung bình, nơi mà nguồn lực hạn chế và sự thay đổi văn hóa tổ chức là thách thức lớn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện điểm trung bình từng trụ cột 5S và bảng so sánh mức độ thực hiện giữa các khu vực trong khoa, giúp minh họa rõ ràng sự khác biệt và tập trung cải tiến.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức:
   Tổ chức các khóa tập huấn định kỳ cho toàn bộ nhân viên về 5S, nhấn mạnh vai trò và lợi ích của từng trụ cột, đặc biệt là S2, S4 và S5. Mục tiêu nâng điểm trung bình ý thức áp dụng 5S lên trên 4,0 trong vòng 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng Quản lý chất lượng phối hợp Khoa Ngoại Thần kinh - Lồng ngực.

2. Xây dựng quy chế khen thưởng và kiểm tra giám sát:
   Ban hành quy chế khen thưởng, kỷ luật rõ ràng, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên, đặc biệt trong bối cảnh dịch Covid-19. Mục tiêu duy trì thực hiện 5S liên tục và nâng cao hiệu quả. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc bệnh viện và lãnh đạo khoa.

3. Cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị:
   Đề xuất bổ sung trang thiết bị, cải tạo cơ sở hạ tầng phù hợp với yêu cầu 5S, giảm tình trạng quá tải và hỗ trợ sắp xếp khoa học. Mục tiêu hoàn thành trong 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng Tài chính - Kế hoạch phối hợp Khoa Ngoại Thần kinh - Lồng ngực.

4. Tăng cường sự tham gia của người nhà bệnh nhân:
   Tuyên truyền, nâng cao nhận thức và phối hợp với người nhà bệnh nhân trong việc tuân thủ quy định 5S, tạo môi trường làm việc và chăm sóc an toàn, hiệu quả. Chủ thể thực hiện: Khoa Điều dưỡng và phòng Công tác xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo bệnh viện và các khoa phòng:
   Giúp hiểu rõ thực trạng triển khai 5S, từ đó xây dựng chính sách, kế hoạch cải tiến phù hợp, nâng cao chất lượng quản lý và chăm sóc bệnh nhân.

2. Nhân viên y tế và quản lý chất lượng:
   Cung cấp kiến thức thực tiễn về 5S, các khó khăn và giải pháp, giúp nâng cao ý thức và kỹ năng thực hiện 5S trong công việc hàng ngày.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành y tế công cộng, quản lý y tế:
   Là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu kết hợp định lượng và định tính trong lĩnh vực quản lý y tế, đồng thời cung cấp dữ liệu thực tế về áp dụng 5S tại bệnh viện.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức tư vấn y tế:
   Hỗ trợ đánh giá hiệu quả các chương trình cải tiến chất lượng bệnh viện, từ đó đề xuất các chính sách hỗ trợ và hướng dẫn triển khai 5S hiệu quả hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. 5S là gì và tại sao lại quan trọng trong bệnh viện?
   5S là phương pháp quản lý gồm Sàng lọc, Sắp xếp, Sạch sẽ, Săn sóc và Sẵn sàng, giúp cải thiện môi trường làm việc, giảm lãng phí và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế. Ví dụ, tại Khoa Ngoại Thần kinh - Lồng ngực, 5S giúp rút ngắn thời gian tìm kiếm vật dụng và giảm sai sót trong chuyên môn.

2. Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn này là gì?
   Nghiên cứu kết hợp định lượng (bảng kiểm đánh giá 5S tại 16 vị trí với 64 lần quan sát) và định tính (phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm) nhằm đánh giá toàn diện thực trạng và phân tích nguyên nhân.

3. Những khó khăn chính khi triển khai 5S tại Khoa Ngoại Thần kinh - Lồng ngực là gì?
   Bao gồm ý thức áp dụng 5S chưa đồng đều, áp lực công việc chuyên môn, thiếu giám sát thường xuyên, hạn chế về cơ sở vật chất và trang thiết bị, cũng như ảnh hưởng của dịch Covid-19.

4. Làm thế nào để duy trì và nâng cao hiệu quả thực hiện 5S?
   Cần có sự cam kết của lãnh đạo, đào tạo liên tục, xây dựng quy chế khen thưởng, kiểm tra giám sát thường xuyên và cải thiện điều kiện làm việc. Ví dụ, việc tổ chức các buổi tổng vệ sinh định kỳ và đánh giá hàng tuần đã giúp duy trì 5S tại khoa.

5. Ai nên tham khảo kết quả nghiên cứu này?
   Lãnh đạo bệnh viện, nhân viên y tế, nhà quản lý chất lượng, nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý nhà nước đều có thể sử dụng kết quả để cải tiến hoạt động và chính sách quản lý y tế.

Kết luận

• Nghiên cứu đã đánh giá toàn diện thực trạng triển khai 5S tại Khoa Ngoại Thần kinh - Lồng ngực, Bệnh viện đa khoa khu vực tỉnh An Giang năm 2021, với điểm trung bình 5S đạt 3,7/5, trong đó S1 và S3 đạt tốt, các trụ cột còn lại cần cải thiện.
• Giai đoạn lập kế hoạch và triển khai được thực hiện bài bản, tuy nhiên ý thức áp dụng 5S của nhân viên và lãnh đạo còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả duy trì.
• Thuận lợi gồm sự quan tâm của lãnh đạo, nguồn nhân lực ổn định, cơ sở vật chất tương đối phù hợp và sự phối hợp của người bệnh, người nhà. Khó khăn chủ yếu là thiếu giám sát liên tục, hạn chế về tài chính và trang thiết bị, cũng như tác động của dịch Covid-19.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao nhận thức, tăng cường giám sát, cải thiện điều kiện làm việc và thúc đẩy sự tham gia của người nhà bệnh nhân.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các bước tiếp theo trong việc hoàn thiện và nhân rộng mô hình 5S tại bệnh viện, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và sự hài lòng của người bệnh.

Các đơn vị y tế và nhà quản lý cần áp dụng nghiêm túc các khuyến nghị từ nghiên cứu để phát huy tối đa lợi ích của 5S, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá định kỳ nhằm duy trì và nâng cao chất lượng quản lý bệnh viện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Khái niệm và lợi ích của việc thực hiện 5S 5S là một triết lý, là cách tổ chức và quản lý không gian làm việc và lưu lượng công việc với mục đích nâng cao hiệu quả bằng cách loại bỏ lãng phí, cải thiện lưu lượng và giảm quá trình không hợp lý, 5S là để cải thiện môi trường làm việc (22). 5S ban đầu được thực hiện bởi các doanh nghiệp sản xuất tại Nhật Bản. Trong những năm 1980, nó đã được giới thiệu cho lĩnh vực sản xuất ở phương Tây như là bí mật đằng sau sự phát triển công nghiệp của Nhật Bản.

5S cuối cùng cũng được áp dụng cho các lĩnh vực phi sản xuất, chẳng hạn như văn phòng (23). Sau đó 5S đã được áp dụng cho các cơ sở chăm sóc sức khỏe một cách có hệ thống để tổ chức và chuẩn hóa nơi làm việc. Ở Nhật Bản, 5S đã được sử dụng phổ biến tại các bệnh viện. Nó cũng đã được công nhận là một phương pháp để cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe trong một số cuốn sách được xuất bản tại Hoa Kỳ (6), (24), (25).

Cho đến hiện tại, không một nhà quản lý nào có thể phủ nhận những lợi ích mà 5S mang lại cho mỗi đơn vị, đặc biệt là trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Những lợi ích ấy thể hiện tập trung trên một số khía cạnh sau: Nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và an toàn người bệnh, tiết kiệm nguồn lực, giảm chi phí, thúc đẩy tăng trưởng tài chính, giảm thời gian chờ đợi tại cơ sở y tế, nâng cao khả năng đáp ứng của cơ sở y tế, nâng cao sự hài lòng của nhân viên y tế và người bệnh đối với cơ sở y tế (9), (26), (27), (28). Một số vấn đề lý thuyết về 5S và nội dung thực hiện 5S Công cụ 5S bắt đầu với 5 chữ “S” trong tiếng Nhật Bản: Seiri, Seiton, Seiso, Seiketsu và Shitsuke. Tại các nước khác nhau, 5S được dịch thành các từ khác nhau song về cơ bản ý nghĩa của chúng không thay đổi.

Trong tiếng Anh, 5S được dịch sang các từ tương ứng là Sort, Straighten, Shine, Systemise và Sustain. Trong tiếng Việt, 5S bao gồm: Sàng lọc, Sắp xếp, Sạch sẽ, Săn sóc và Sẵn sàng (29), (1), (2). Nội dung 5S có thể tóm tắt, như ở bảng 1.1 sau đây: 7 Bảng 1.1 Tóm tắt nội dung 5S 5S Nội dung của 5S Sàng lọc – S1 Phân loại các vật dụng theo trật tự, di dời những vật dụng không cần thiết ra khỏi nơi làm việc và chỉ giữ lại những vật dụng cần thiết với lượng vừa đủ dùng; từ đó có thể giảm thiểu lãng phí từ việc tìm kiếm và di chuyển, đồng thời tạo nên môi trường làm việc an toàn hơn. Các vật dụng sẽ được đánh số hoặc dán nhãn tên giúp mọi người trong khoa có thể dễ dàng nhận biết và tìm kiếm cũng như đặt lại Sắp xếp – S2 chỗ cũ; môi trường làm việc sẽ trở nên thuận tiện, gọn gàng và thông thoáng hơn, khuyến khích tinh thần làm việc của nhân viên trong đơn vị.

Sắp xếp nên luôn luôn được thực hiện cùng sàng lọc. Tổ chức vệ sinh tổng thể và vệ sinh hàng ngày máy móc, thiết Sạch sẽ - S3 bị, vật dụng, và khu vực làm việc; cải thiện môi trường làm việc, giảm thiểu rủi ro, tai nạn, đồng thời nâng cao sự chính xác của máy móc, thiết bị. Sạch sẽ nên được tích hợp trong các công việc dọn dẹp hằng ngày. Săn sóc khác với Sàng lọc, Sắp xếp, và Sạch sẽ.

Ba trụ cột đầu Săn sóc – S4 tiên này có thể được nghĩ như các hoạt động, như việc gì đó chúng ta làm. Ngược lại, Săn sóc là phương pháp bạn dùng để duy trì ba trụ cột đầu tiên –Sàng lọc, Sắp xếp, và Sạch sẽ. Tiêu chuẩn hóa và duy trì các hoạt động 3S mọi lúc mọi nơi. Săn sóc có liên quan đến từng S trong ba trụ cột đầu tiên.

8 Sẵn sàng có nghĩa là tạo một thói quen duy trì các qui trình Sẵn sàng – S5 đúng và điều kiện môi trường phù hợp. Bốn trụ cột đầu tiên có thể được thực hiện mà không gặp khó khăn nếu như nhân viên nơi làm việc cam kết duy trì tình trạng 5S. Nếu không có trụ cột Sẵn sàng, những trụ cột khác sẽ không tồn tại lâu dài được.1 “Sàng lọc”, “Sắp xếp”, “Sạch sẽ”, “Săn sóc”, “Sẵn sàng” có mối liên hệ mật thiết với nhau. Khi thực hiện chương trình 5S trước tiên ta phải thực hiện sàng lọc để có thể loại bỏ những vật không cần thiết hoặc dời đi những vật cần thiết nhưng tần suất sử dụng không cao.

Sau đó những vật được giữ lại sau sàng lọc sẽ được dán nhãn, đánh số và sắp xếp gọn gàng, khoa học, dễ thấy, đễ tìm, dễ lấy, dễ trả lại vị trí cũ. Sau sắp xếp là sạch sẽ, các vật dụng, trang thiết bị, máy móc, nơi làm việc cần được vệ sinh sạch sẽ hằng ngày. Tiêu chuẩn hóa và duy trì 3S đầu tiên, đó chính là S4: săn sóc. S5 là rèn luyện và tuân thủ 3S một cách tự giác, tự nguyện.

Thực trạng 5S tại một số cơ sở y tế 1. Thực trạng 5S tại một số cơ sở y tế trên thế giới 9 5S được công nhận là nền tảng của phương pháp tiếp cận chăm sóc sức khoẻ theo phương pháp “tinh gọn trong y tế”, giúp tối đa hoá các mức giá trị gia tăng bằng cách loại bỏ tất cả các yếu tố không tạo ra các giá trị (30). Các chính phủ Sri Lanka và Tanzania đã chính thức thông qua 5S là một chiến lược quốc gia về cải tiến chất lượng dịch vụ y tế (5),(6). Bắt đầu từ năm 2007, 5S đã được giới thiệu tới các bệnh viện chính phủ ở các nước châu Phi trong khuôn khổ chương trình đồng sáng tạo tri thức châu Á (AAKCP) của JICA.

Với mục đích áp dụng kinh nghiệm thành công của Sri Lanka vào châu Phi, chương trình đã hỗ trợ giới thiệu 5S-KAIZEN-TQM cho các bệnh viện chính phủ thí điểm, đầu tiên ở tám quốc gia (Eritrea, Kenya, Madagascar, Malawi, Nigeria, Senegal, Tanzania và Uganda; giai đoạn I: 2009-2013) và sau đó ở bảy quốc gia khác (Bénin, Burkina Faso, Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Mali, Morocco và Nigeria; giai đoạn II: 2009-2015) (31), (32). Được biết, việc giới thiệu thí điểm 5S- KAIZEN-TQM tại các bệnh viện chính phủ ở 15 quốc gia châu Phi này đã dẫn đến sự cải thiện trong việc quản lý trực quan nơi làm việc cũng như quy trình cung cấp dịch vụ (8). Những sáng kiến thí điểm này đã dẫn đến việc xây dựng các dự án hợp tác kỹ thuật mới bao gồm 5S như một phần của các thành phần hoạt động ở một số quốc gia tham gia. Trong 10 năm, bắt đầu từ năm 2007 đến 2017, JICA đã hỗ trợ triển khai 5S tới ít nhất 2000 trung tâm y tế cộng đồng ở 28 nước Châu Phi, mang lại hiệu quả đáng kể trong việc cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe (7).

Ở Senegal, 5S được giới thiệu đến ngành y tế qua Dự án tăng cường hệ thống y tế ở Senegal (PARSS) do Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) hỗ trợ (28). Dự án gồm ba giai đoạn: Đào tạo và lập kế hoạch thực hiện 5S; Thực hiện 5S ở mỗi đơn vị của trung tâm; Giám sát tiến độ: Đánh giá tiến độ của 5S và cung cấp phản hồi có thể tạo ra những cải tiến tiếp theo. Kết thúc dự án, 5S đã được đưa vào chiến lược quốc gia của Senegal nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khoẻ. Các hiệu quả của áp dụng 5S tại Senegal bao gồm: giảm thời gian tìm kiếm vật dụng, cải thiện khả năng di chuyển của nhân viên trong văn phòng (nơi làm việc), giảm thời gian chờ của bệnh nhân, 10 định hướng tốt hơn cho bệnh nhân và cải tiến quá trình khử trùng (8), (33).

Nghiên cứu của Al-Araidah và cộng sự năm 2010 tại Jordan về cấp thuốc cho bệnh nhân nội trú tại hiệu thuốc bệnh viện cho thấy sau khi áp dụng phương pháp quản lý 5S vào quá trình cấp thuốc giúp giảm 45% thời gian trong chu kỳ phân phối thuốc so với trước đó (9). Kết quả này có được là do quá trình tổ chức áp dụng 5S được tiến hành một cách hiệu quả và hợp lý. Một đều mà các bệnh viện ở Jordan đều thực hiện khi tiến hành áp dụng là phối hợp với một đơn vị tư vấn chuyên nghiệp về 5S. Đơn vị này có thể là đơn vị tư nhân họat động vì lợi nhuận, cũng có thể là đơn vị phi lợi nhuận.

Những đơn vị tư vấn này đề phải trải qua một thời gian làm việc với lãnh đạo đề cũng xác định nhưng vấn đề trọng tâm, then chốt trong áp dụng 5S. Sau đó quá trình thực hiện 5S được chuyển thành các kế hoạch thực hiện chi tiết. Sau khi có kế hoạch, các bệnh viện đều tập trung vào khâu tác động đến sự thay đổi, hiểu biết của toàn thể nhân viên về 5S. Đây là bước rất quan trọng và được chú trọng, Bước này đảm bảo rằng các nhân viên của bệnh viện hiểu được lợi ích của 5S và có động lực, ý thức tự giác trong việc phối hợp và thực hiện triển khai 5S trong cơ quan.

Một hoặc một số đơn vị trong các bệnh viện sẽ được lựa chọn để thực hiện thí điểm. Thường những đơn vị được lựa chọn thí điểm là những đơn vị có sự sẵn sàng cao. Quá trình thực hiện thí điểm được đánh giá cẩn thận. Bộ phận thực hiện thí điểm trở thành một tấm gương hoặc ví dụ điển hình cho các phòng ban và đơn vị khác trong bệnh viện để tiếp tục mở rộng áp dụng 5S.

Quá trình triển khai thực hiện 5S gắn liền với quá trình kiểm tra, tư vấn, báo cáo và giám sát thường xuyên và liên tục. Những hành động này đi kèm với tuyên dương, khen thưởng, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm về 5s giúp tạo thành một phong trào thường xuyên liên tục, trở thành một thói quen và một văn hoá trong bệnh viện. Nghiên cứu của Farrokhi và cộng sự tại đơn vị điều trị của Trung tâm Y tế Virginia Manson, Hoa Kỳ về ứng dụng của phương pháp quản trị tinh gọn nhằm nâng cao hiệu quả và cải thiện chất lượng của các dụng cụ y tế sẵn có tại phòng phẫu thuật 11 (năm 2015) cho thấy việc áp dụng 5S đã được thực hiện một cách có kế hoạch, thường xuyên và đều đặn với sự cam kết cao độ của lãnh đạo cơ sở y tế và nhân viên (26).