Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại cổ phần Quân Đội – Chi nhánh Huế Phòng Giao Dịch Nam Trường Tiền

Khóa luận trách nhiệm xã hội doanh nghiệp tại MB Chi nhánh Huế PGD Nam Trường Tiền

• Tác giả: Huỳnh Quốc Dũng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hồ Minh Trang
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại cổ phần Quân Đội – Chi nhánh Huế Phòng Giao Dịch Nam Trường Tiền
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan trách nhiệm xã hội MB Bank PGD Nam Trường Tiền Huế

Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp tại MB Bank PGD Nam Trường Tiền Huế đóng vai trò trọng tâm trong định hướng phát triển ngân hàng bền vững. Phòng giao dịch tọa lạc tại số 11 Lý Thường Kiệt, thành phố Huế. Đơn vị trực thuộc Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội chi nhánh Huế. Hoạt động trách nhiệm xã hội gắn liền với bốn khía cạnh cốt lõi. Bốn khía cạnh bao gồm kinh tế, pháp lý, đạo đức và từ thiện. Mô hình lý thuyết của Carroll định hình khuôn khổ vận hành chuẩn mực này. Ngân hàng không chỉ tập trung tối ưu hóa lợi nhuận tài chính. Đơn vị còn chủ động bảo vệ quyền lợi người lao động và đối tác. Hệ thống quản trị tại cơ sở áp dụng nghiêm ngặt quy định từ Ngân hàng Nhà nước. Mỗi chính sách tín dụng đều hướng tới lợi ích cộng đồng bền vững. Khách hàng địa phương đánh giá cao tính minh bạch trong giao dịch. Nhận thức xã hội của cán bộ nhân viên ngày càng được nâng cao. Ngân hàng khẳng định vị thế uy tín trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế. Mối quan hệ giữa tăng trưởng tài chính và đóng góp xã hội luôn gắn kết chặt chẽ.

1.1. Bối cảnh hoạt động tại PGD Nam Trường Tiền Huế

Phòng giao dịch Nam Trường Tiền hoạt động tại địa bàn trung tâm kinh tế của thành phố Huế. Đơn vị đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt giữa nhiều tổ chức tín dụng. Do đó, việc xây dựng hình ảnh thương hiệu có trách nhiệm trở thành chiến lược sống còn. Ngân hàng tập trung hỗ trợ nguồn vốn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ địa phương. Đồng thời, phòng giao dịch triển khai nhiều gói vay ưu đãi phục vụ đời sống dân sinh. Ban lãnh đạo chi nhánh chỉ đạo sát sao các chương trình an sinh xã hội. Mọi quy trình cấp tín dụng đều tuân thủ các chuẩn mực đạo đức kinh doanh hiện đại. Khách hàng nhận được sự tư vấn tận tình và rõ ràng. Sự tin tưởng của người dân tạo tiền đề cho đơn vị phát triển vững mạnh.

1.2. Khung lý thuyết và mô hình nghiên cứu Carroll

Nghiên cứu áp dụng mô hình kim tự tháp trách nhiệm xã hội của Carroll. Mô hình gồm bốn trụ cột chính: kinh tế, pháp lý, đạo đức và từ thiện. Trách nhiệm kinh tế tạo nền tảng vững chắc cho sự tồn tại. Trách nhiệm pháp lý đảm bảo ngân hàng tuân thủ quy định hiện hành. Trách nhiệm đạo đức thúc đẩy tính công bằng và minh bạch trong giao dịch. Trách nhiệm từ thiện hướng đến việc hỗ trợ thiết thực cho cộng đồng. Khung nghiên cứu kế thừa mô hình của Châu Thị Lệ Duyên và Nguyễn Minh Thành. Phương pháp này phù hợp với đặc thù ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Kết quả đo lường giúp đánh giá chính xác nhận thức của khách hàng. Đây là tiền đề xây dựng chiến lược kinh doanh bền vững.

II. Phân tích trách nhiệm xã hội MB Bank PGD Nam Trường Tiền Huế

Dữ liệu khảo sát thực tế cung cấp bức tranh rõ nét về hiệu quả trách nhiệm xã hội tại MB Bank PGD Nam Trường Tiền Huế. Mẫu khảo sát bao gồm 130 khách hàng sử dụng dịch vụ ngân hàng. Trong đó, nam giới chiếm 54,6% và nữ giới chiếm 45,4%. Kết quả phân tích cho thấy trách nhiệm kinh tế và pháp lý đạt điểm số đánh giá rất cao. Ngân hàng luôn bảo đảm an toàn dòng tiền và minh bạch lãi suất. Việc bảo mật dữ liệu cá nhân của người vay cũng được thực hiện chặt chẽ. Tuy nhiên, khía cạnh trách nhiệm từ thiện và môi trường vẫn bộc lộ hạn chế. Các hoạt động tình nguyện chưa diễn ra thường xuyên tại khu vực Huế. Nhiều khách hàng chưa nắm rõ nền tảng Mạng xã hội Thiện nguyện của MB. Công tác truyền thông tại quầy giao dịch chưa phát huy tối đa hiệu quả. Việc liên kết cùng tổ chức xã hội địa phương còn mang tính thời điểm. Ngân hàng cần khắc phục ngay những điểm nghẽn này để hoàn thiện cam kết xã hội.

2.1. Đánh giá từ khách hàng và dữ liệu khảo sát

Khảo sát 130 khách hàng tại PGD Nam Trường Tiền phản ánh nhiều góc nhìn khách quan. Nhóm khách hàng nam giới tham gia giao dịch chiếm đa số với tỷ lệ hơn 54%. Phần lớn đối tượng đánh giá cao tính an toàn và tiện lợi của sản phẩm ngân hàng số. Tốc độ xử lý thủ tục tín dụng nhận về phản hồi rất tích cực. Tinh thần phục vụ của đội ngũ chuyên viên tạo dựng niềm tin vững chắc. Dẫu vậy, một bộ phận khách hàng phản ánh phí dịch vụ vẫn còn cao so với mặt bằng chung. Thông tin về các gói tín dụng ưu đãi cộng đồng chưa tiếp cận sâu rộng tới từng cá nhân. Khách hàng mong muốn đơn vị mở rộng thêm nhiều kênh đối thoại trực tiếp.

2.2. Những tồn tại trong hoạt động từ thiện và môi trường

Hoạt động từ thiện tại phòng giao dịch vẫn phụ thuộc nhiều vào các phong trào chung từ hội sở. Các chương trình thiện nguyện mang tính bản địa tại Thừa Thiên Huế chưa có sự bứt phá. Chiến dịch Cùng MB phủ xanh Việt Nam dù ý nghĩa nhưng số lượt tham gia trực tiếp tại cơ sở còn ít. Nhiều người dân chưa quen với hình thức đổi điểm MB Star trên ứng dụng. Tỷ lệ khách hàng biết đến chiến dịch Một đồng cũng quý chưa đạt kỳ vọng đề ra. Bên cạnh đó, ngân hàng chưa triển khai mạnh các chính sách tài chính xanh. Việc cấp vốn cho dự án năng lượng tái tạo địa phương còn khiêm tốn. Những hạn chế này làm giảm sức lan tỏa trách nhiệm xã hội.

III. Giải pháp trách nhiệm xã hội MB Bank PGD Nam Trường Tiền Huế

MB Bank PGD Nam Trường Tiền Huế cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp đột phá. Trước hết, ngân hàng phải lồng ghép trách nhiệm xã hội vào chiến lược kinh doanh thường niên. Ban lãnh đạo cơ sở cần xây dựng ngân sách tài trợ riêng biệt cho các dự án cộng đồng tại Huế. Đơn vị cần tập trung tài trợ vào các lĩnh vực y tế, giáo dục và di sản văn hóa. Các gói vay ưu đãi cho học sinh, sinh viên Đại học Huế nên được mở rộng quy mô. Bên cạnh đó, ngân hàng cần đẩy mạnh truyền thông nền tảng Mạng xã hội Thiện nguyện. Nhân viên giao dịch tại quầy phải chủ động hướng dẫn khách hàng sử dụng tính năng tích điểm MB Star. Quy trình xét duyệt tín dụng cần tích hợp tiêu chí đánh giá tác động môi trường. Mô hình ngân hàng xanh giúp định vị hình ảnh văn minh trong mắt công chúng. Việc phối hợp chặt chẽ với chính quyền sở tại sẽ gia tăng tính bền vững của các chương trình.

3.1. Đẩy mạnh chương trình an sinh và tài trợ giáo dục

Phòng giao dịch Nam Trường Tiền nên chủ động kết nối với các trường đại học tại địa bàn Huế. Ngân hàng có thể tài trợ học bổng thường niên cho sinh viên nghèo vượt khó. Hoạt động trao giải thưởng Gương mặt trẻ tiêu biểu cần được duy trì và nhân rộng. Đồng thời, đơn vị nên thiết kế các chương trình đào tạo kỹ năng tài chính miễn phí cho học sinh phổ thông. Việc đồng hành cùng ngành giáo dục sẽ nuôi dưỡng thế hệ khách hàng tương lai đầy tiềm năng. Bên cạnh đó, ngân hàng cần trích quỹ hỗ trợ các trung tâm y tế và bệnh viện công lập. Những việc làm thiết thực này tạo dựng uy tín xã hội vững chắc tại Cố đô.

3.2. Ứng dụng công nghệ số và phát triển tín dụng xanh

Ngân hàng cần số hóa toàn diện các chiến dịch an sinh xã hội thông qua App MB. Ứng dụng cho phép khách hàng theo dõi việc giải ngân tiền từ thiện một cách minh bạch. Đơn vị cần khuyến khích chuyển đổi điểm thưởng MB Star sang cây xanh bảo vệ rừng phòng hộ miền Trung. Ngoài ra, chi nhánh nên áp dụng chính sách lãi suất ưu đãi cho dự án sản xuất sạch. Các doanh nghiệp thân thiện với môi trường tại Huế sẽ được ưu tiên vay vốn dài hạn. Đội ngũ thẩm định cần kiểm tra nghiêm ngặt hồ sơ xử lý chất thải trước khi giải ngân vốn vay. Giải pháp này giúp ngân hàng vừa quản trị rủi ro vừa thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn.

IV. Kết luận trách nhiệm xã hội MB Bank PGD Nam Trường Tiền Huế

Thực hiện trách nhiệm xã hội mang lại lợi thế cạnh tranh dài hạn cho MB Bank PGD Nam Trường Tiền Huế. Khóa luận nghiên cứu đã chứng minh vai trò then chốt của các yếu tố kinh tế, pháp lý, đạo đức và từ thiện. Việc kết hợp hài hòa mục tiêu lợi nhuận và phụng sự cộng đồng tạo dựng niềm tin vững chắc từ phía người gửi tiền. Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, ngân hàng không chỉ cung ứng tiện ích tài chính thuần túy. Đơn vị còn đóng vai trò đầu tàu kết nối nguồn lực xã hội thông qua các giải pháp công nghệ hiện đại. Những giải pháp đề xuất có tính thực tiễn cao và phù hợp với điều kiện kinh tế của Thừa Thiên Huế. Lãnh đạo ngân hàng cần nhanh chóng đưa các kiến nghị này vào chương trình hành động thực tế. Sự quyết tâm cải tiến quy trình quản trị sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh của phòng giao dịch. Ngân hàng thương mại trách nhiệm sẽ luôn là điểm tựa tin cậy cho sự thịnh vượng của cộng đồng địa phương.

4.1. Đóng góp học thuật và giá trị thực tiễn nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu của sinh viên Huỳnh Quốc Dũng đã hoàn thiện hệ thống đo lường trách nhiệm xã hội trong ngành ngân hàng. Kết quả khảo sát thực tế cung cấp bằng chứng thực nghiệm rõ ràng cho các nhà quản trị MB Bank. Mô hình Carroll được kiểm định thành công trong bối cảnh địa phương cụ thể tại Cố đô Huế. Nghiên cứu chỉ ra mối quan hệ mật thiết giữa trách nhiệm pháp lý và lòng trung thành của người tiêu dùng. Tài liệu này là nguồn tham khảo hữu ích cho các khóa luận kinh tế chuyên ngành quản trị kinh doanh. Đồng thời, các số liệu điều tra giúp ngân hàng nhận diện đúng điểm yếu để tối ưu hóa nguồn lực tài trợ.

4.2. Định hướng triển khai thực tế cho hệ thống MB Bank

PGD Nam Trường Tiền cần tiếp tục duy trì chuẩn mực đạo đức trong mọi quan hệ giao dịch tài chính. Ngân hàng cần tích cực truyền thông chính sách tín dụng xanh đến các hộ kinh doanh trên địa bàn. Việc đào tạo nhận thức về trách nhiệm xã hội cho đội ngũ nhân viên mới phải được tiến hành định kỳ. Ngoài ra, chi nhánh nên chủ động liên kết cùng các tổ chức từ thiện uy tín tại Huế để tổ chức chiến dịch hỗ trợ bệnh nhi nghèo. Mô hình ứng dụng công nghệ thiện nguyện số cần được phổ biến rộng rãi hơn tới từng khách hàng cá nhân. Sự gắn kết trách nhiệm xã hội với chiến lược thương hiệu sẽ khẳng định vị thế dẫn đầu của ngân hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế và bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng, các tổ chức kinh tế tại Việt Nam đang từng bước chuyển đổi phương thức hoạt động theo chiều sâu. Đối với lĩnh vực tài chính - ngân hàng, việc xây dựng và thực thi trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (Corporate Social Responsibility - CSR) không chỉ dừng lại ở việc tạo dựng hình ảnh thương hiệu mà đã trở thành một cấu phần trong chiến lược phát triển dài hạn. Thực hiện tốt trách nhiệm xã hội giúp các ngân hàng thương mại gia tăng mức độ tín nhiệm từ khách hàng, duy trì sự gắn kết của nhân viên và đảm bảo quyền lợi cho các cổ đông.

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội – Chi nhánh Huế Phòng Giao Dịch Nam Trường Tiền tọa lạc tại số 11 Lý Thường Kiệt, phường Phú Nhuận, thành phố Huế, phục vụ lượng khách hàng cá nhân và doanh nghiệp trên địa bàn trung tâm. Giai đoạn 2020–2022 ghi nhận tác động sâu rộng của đại dịch Covid-19 cùng các biến động kinh tế - xã hội và thiên tai bão lũ tại miền Trung. Dù PGD Nam Trường Tiền đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ xã hội với ngân sách tăng qua các năm (năm 2020 chi 200 triệu đồng; năm 2021 chi 400 triệu đồng; năm 2022 chi 450 triệu đồng), quá trình này vẫn bộc lộ những thách thức thực tế như hạn chế trong việc tiếp cận trực tiếp, thiếu nguồn lực cho các dịch vụ cứu trợ y tế và nhu yếu phẩm hiện trường. Do đó, việc hệ thống hóa và lượng hóa các yếu tố cấu thành trách nhiệm xã hội tại đơn vị là yêu cầu thực tiễn cấp bách.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Phân tích và đánh giá quá trình thực hiện trách nhiệm xã hội doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Quân Đội - Chi nhánh Huế Phòng Giao Dịch Nam Trường Tiền, từ đó đưa ra những đề xuất và giải pháp nhằm nâng cao việc thực hiện trách nhiệm xã hội tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội (MB).
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về trách nhiệm xã hội doanh nghiệp tại các ngân hàng thương mại.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng trách nhiệm xã hội doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Quân Đội - Chi nhánh Huế PGD Nam Trường Tiền giai đoạn 2020–2022.
  3. Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao việc thực hiện trách nhiệm xã hội doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Quân Đội - Chi nhánh Huế PGD Nam Trường Tiền trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp tại đơn vị nghiên cứu.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội – Chi nhánh Huế Phòng Giao Dịch Nam Trường Tiền, địa chỉ tại số 11 Lý Thường Kiệt, phường Phú Nhuận, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Quá trình nghiên cứu và khảo sát được triển khai trong giai đoạn từ ngày 02/10/2020 đến ngày 01/12/2022, sử dụng các số liệu thứ cấp phản ánh kết quả hoạt động giai đoạn 2020–2022.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng khung phân tích dựa trên mô hình Kim tự tháp trách nhiệm xã hội của Carroll (1979, 1991, 1999). Theo Carroll, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp bao gồm toàn bộ các nghĩa vụ về kinh tế, pháp lý, đạo đức và từ thiện mà xã hội kỳ vọng vào doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định:

• Trách nhiệm kinh tế: Nền tảng cơ bản duy trì sự tồn tại, tạo ra lợi nhuận, đảm bảo hiệu quả sử dụng nguồn lực và tăng trưởng.
• Trách nhiệm pháp lý: Nghĩa vụ tuân thủ hệ thống luật pháp và các quy định quản lý của Nhà nước.
• Trách nhiệm đạo đức: Các chuẩn mực, quy tắc ứng xử công bằng, tôn trọng mà cộng đồng kỳ vọng doanh nghiệp tuân thủ dù chưa được luật hóa.
• Trách nhiệm từ thiện: Mức độ cao nhất, phản ánh các hành động tự nguyện đóng góp nguồn lực nhằm nâng cao phúc lợi cộng đồng.

Nghiên cứu cũng kế thừa định nghĩa của Matten và Moon (2004), quan điểm của Hội đồng Doanh nghiệp Thế giới vì sự Phát triển Bền vững (WBCSD), đồng thời tham khảo hai mô hình nghiên cứu thực nghiệm trong nước: mô hình của Lê Thị Như Thảo (2018) về đánh giá trách nhiệm xã hội tại VietinBank Chi nhánh Nam Thừa Thiên Huế và mô hình của Châu Thị Lệ Duyên & Nguyễn Minh Cảnh (2013) về các nhân tố thúc đẩy CSR tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở TP. Cần Thơ. Ngoài ra, tác giả phân tích cơ sở thực tiễn thông qua bài học kinh nghiệm về CSR tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) và Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV).

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa phân tích dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp định lượng:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các báo cáo nội bộ của PGD Nam Trường Tiền giai đoạn 2020–2022 liên quan đến tình hình tài chính, nguồn vốn, tài sản, dư nợ tín dụng, nhân sự, chính sách lao động và báo cáo tài chính của Ngân hàng Nhà nước.
• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập bằng phương pháp điều tra bảng hỏi. Bảng hỏi gồm 2 phần: Phần 1 gồm 5 câu hỏi thông tin định danh cá nhân; Phần 2 gồm 23 biến quan sát đo lường 4 khía cạnh CSR và 4 biến quan sát đo lường biến phụ thuộc "Trách nhiệm xã hội của ngân hàng", sử dụng thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Rất không đồng ý đến 5: Rất đồng ý). Thang đo được mã hóa gồm: Trách nhiệm kinh tế (TKT: 4 biến), Trách nhiệm pháp lý (TPL: 5 biến), Trách nhiệm đạo đức (TDD: 5 biến), Trách nhiệm từ thiện (TTT: 5 biến), và Biến phụ thuộc (TNXHNH: 4 biến).
• Phương pháp chọn mẫu: Lấy mẫu phi xác suất theo kỹ thuật thuận tiện với cỡ mẫu $N = 130$ quan sát, bao gồm 25 cán bộ nhân viên ngân hàng và 105 khách hàng giao dịch. Kích thước mẫu tuân thủ quy tắc của Hair và cộng sự (2014) về phân tích nhân tố khám phá (tỷ lệ tối thiểu 5 quan sát cho 1 biến đo lường, tương ứng với $23 \times 5 = 115$ mẫu; việc thu thập 130 mẫu giúp bù đắp sai số và phiếu không hợp lệ).
• Kỹ thuật xử lý số liệu: Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel và SPSS 20.0 qua các bước:
  1. Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha: Đánh giá tính nhất quán nội tại theo tiêu chuẩn của Hoàng Trọng và Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2008), loại bỏ các biến có hệ số tương quan biến - tổng nhỏ hơn 0,3.
  2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA): Áp dụng điều kiện hệ số $0,5 \le \text{KMO} \le 1$, kiểm định Bartlett có ý nghĩa thống kê ($Sig. < 0,05$) để trích xuất các nhân tố đại diện.
  3. Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến (phương pháp Enter): Đánh giá mức độ giải thích của mô hình thông qua hệ số $R^2$, kiểm định độ phù hợp mô hình bằng phân tích phương sai ANOVA ($Sig. < 0,05$), kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến (hệ số phóng đại phương sai VIF) và tự tương quan (hệ số Durbin-Watson).
  4. Kiểm định One-sample T-test: So sánh giá trị trung bình đánh giá của mẫu khảo sát với giá trị kiểm định chuẩn (Test value = 4 đại diện cho mức "Đồng ý") ở mức ý nghĩa $\alpha = 0,05$.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp tại các ngân hàng thương mại

Chương này tập trung hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về ngân hàng thương mại và trách nhiệm xã hội. Tác giả tổng hợp các định nghĩa về ngân hàng thương mại từ nhiều hệ thống pháp lý và tài chính (Mỹ, Pháp, Ấn Độ, Việt Nam) để khẳng định bản chất trung gian tài chính của tổ chức tín dụng. Đi sâu vào khái niệm CSR, chương 1 phân tích lợi ích đa chiều của việc thực hiện trách nhiệm xã hội đối với chính doanh nghiệp (nâng cao thương hiệu, tăng doanh thu, giữ chân nhân tài), đối với người lao động (chế độ phúc lợi, môi trường làm việc), đối với khách hàng (chất lượng dịch vụ, bảo mật, minh bạch), đối với cộng đồng (bảo vệ môi trường, từ thiện) và đối với đối tác kinh doanh (tính bền vững, uy tín hợp tác).

Tác giả phân tích 4 thành tố theo mô hình Carroll và các nhóm nhân tố chi phối hoạt động CSR:

• Nhân tố bên trong: Chiến lược phát triển dài hạn, văn hóa doanh nghiệp, vai trò của tổ chức công đoàn và nhận thức của ban lãnh đạo.
• Nhân tố bên ngoài: Quy định pháp luật của Nhà nước, áp lực nhận thức của người tiêu dùng (theo tháp nhu cầu Maslow), xu thế toàn cầu hóa và áp lực cạnh tranh trên thị trường.

Đồng thời, chương 1 nghiên cứu thực tiễn hoạt động CSR tại Agribank (chương trình giảm nghèo giai đoạn 2016–2020, gói hỗ trợ giáo dục "Thêm con chữ, bớt đói nghèo" trị giá 4,5 tỷ đồng, dự án 10.000 cây xanh) và BIDV (học bổng khuyến học 5 tỷ đồng năm 2021, hỗ trợ thiết bị y tế chống dịch, dự án "Vì một Việt Nam xanh", xây dựng nhà văn hóa cộng đồng tránh lũ). Từ kinh nghiệm của hai đơn vị, tác giả rút ra 4 bài học cốt lõi cho PGD Nam Trường Tiền: gắn kết CSR với lợi ích kinh tế dài hạn, tranh thủ sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, nâng cao nhận thức nội bộ và tích hợp CSR vào nền tảng công nghệ ngân hàng. Trên cơ sở đó, tác giả thiết lập mô hình hồi quy nghiên cứu gồm 4 biến độc lập tác động đến biến phụ thuộc và xây dựng hệ thống 23 biến quan sát chi tiết.

Chương 2: Thực trạng việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội - Chi nhánh Huế Phòng Giao Dịch Nam Trường Tiền

Chương 2 trình bày tổng quan về đơn vị nghiên cứu và phân tích thực trạng thực hiện 4 khía cạnh CSR giai đoạn 2020–2022:

1. Tổng quan đơn vị và nhân sự: PGD Nam Trường Tiền tiền thân là chi nhánh đầu tiên của MB tại TP. Huế (thành lập ngày 12/12/2007 tại số 3 Hùng Vương), sau chuyển về số 11 Lý Thường Kiệt. Quy mô nhân sự dao động từ 10 người (năm 2020–2021) xuống 9 người (năm 2022). 100% nhân viên đạt trình độ từ đại học trở lên (năm 2022 có 2 thạc sĩ và 7 cử nhân đại học); cơ cấu giới tính có sự mất cân đối với tỷ lệ lao động nữ chiếm ưu thế rõ rệt (77,78% năm 2022).
2. Thực hiện trách nhiệm kinh tế: Hoạt động tín dụng và huy động vốn duy trì nhịp độ tăng trưởng. Doanh số cho vay tăng từ 1.490 tỷ đồng (năm 2020) lên 1.556 tỷ đồng (năm 2021) và 1.566 tỷ đồng (năm 2022), trong đó khách hàng doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn (trên 62%). Nguồn vốn và tổng tài sản tăng từ 319,4 tỷ đồng (năm 2020) lên 411,3 tỷ đồng (năm 2021) và đạt 510,5 tỷ đồng (năm 2022), với tiền gửi khách hàng chiếm hơn 96-97% cơ cấu vốn. Tỷ trọng giao dịch số tăng từ 80% (2020) lên 88,2% (2021) và đạt 92,5% (2022); số lượng người dùng App MBBank tăng từ 250 người (2020) lên 800 người (2022). Quỹ lương nhân viên sau khi sụt giảm do dịch bệnh (-7,92% năm 2021) đã phục hồi mạnh mẽ (+26,48% năm 2022).
3. Thực hiện trách nhiệm pháp lý: Tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát ở mức thấp và giảm liên tục: 1,09% (năm 2020), 0,90% (năm 2021) xuống 0,83% (năm 2022). Ngân hàng tuân thủ quy chuẩn an toàn lao động, đóng bảo hiểm đầy đủ, khám sức khỏe định kỳ, triển khai chương trình phúc lợi "Làm bạn cùng con yêu" (cho phép về sớm/muộn 1 ngày/tháng để đưa đón con) và gói hưu trí tự nguyện An Thịnh; đồng thời cam kết bảo mật tuyệt đối thông tin khách hàng.
4. Thực hiện trách nhiệm đạo đức: Thực hiện chính sách chi trả cổ tức bằng cổ phiếu minh bạch, đạt tỷ lệ 15% (2020), 35% (2021) và 20% (2022), luôn duy trì mức chi trả tối thiểu trên 11%/năm, cao hơn lãi suất tiền gửi tiết kiệm.
5. Thực hiện trách nhiệm từ thiện: Ngân sách an sinh xã hội tăng dần: 200 triệu đồng (2020), 400 triệu đồng (2021) và 450 triệu đồng (2022). Các hoạt động nổi bật gồm: đóng góp Quỹ Vắc-xin phòng Covid-19, ủng hộ 10 tấn gạo, tài trợ trang thiết bị trường học, tu bổ nghĩa trang liệt sĩ, xây dựng nhà tình nghĩa, và ứng dụng nền tảng nhân đạo số quốc gia (iNhàndao, App Thiện nguyện MB thu hút hơn 700 người ủng hộ, tạo dữ liệu cho 200 địa chỉ nhân đạo tại Thừa Thiên Huế).
6. Phân tích định lượng: Khảo sát 130 đối tượng (71 nam - 54,6%; 59 nữ - 45,4%) khẳng định các thang đo đạt độ tin cậy và giá trị hội tụ. Mô hình hồi quy tuyến tính xác định cả 4 khía cạnh đều có tác động cùng chiều và có ý nghĩa thống kê tới việc thực hiện trách nhiệm xã hội chung tại đơn vị.

Chỉ tiêu kinh tế - xã hội tại PGD Nam Trường Tiền	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	So sánh 2021/2020 (%)	So sánh 2022/2021 (%)
Tổng doanh số cho vay (Tỷ đồng)	1.490,0	1.556,0	1.566,0	+4,43	+0,64
- Cho vay khách hàng cá nhân (Tỷ đồng)	547,3	579,6	583,1	+5,90	+0,60
- Cho vay khách hàng doanh nghiệp (Tỷ đồng)	942,7	976,4	982,9	+3,57	+0,67
Tổng nguồn vốn / Tổng tài sản (Tỷ đồng)	319,4	411,3	510,5	+28,77	+24,12
- Tiền gửi của khách hàng (Tỷ đồng)	310,1	398,2	495,3	+28,41	+24,38
Tỷ lệ nợ xấu (%)	1,09	0,90	0,83	-17,43	-7,78
Tỷ trọng các giao dịch số (%)	80,0	88,2	92,5	+10,25	+4,88
Số lượng người dùng App MBBank (Người)	250	400	800	+60,00	+100,00
Tỷ lệ chi trả cổ tức bằng cổ phiếu (%)	15	35	20	-	-
Kinh phí hoạt động từ thiện, xã hội (Triệu đồng)	200	400	450	+100,00	+12,50

Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp tại Ngân hàng Quân Đội - Chi nhánh Huế Phòng Giao Dịch Nam Trường Tiền

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng và kiểm định mô hình, tác giả xác định phương hướng phát triển gắn việc thực hiện CSR với chiến lược "Trở thành doanh nghiệp số - Tập đoàn tài chính dẫn đầu". Mục tiêu trọng tâm là cân đối hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận và nghĩa vụ phụng sự cộng đồng, tăng cường năng lực quản trị rủi ro và minh bạch thông tin.

Các nhóm giải pháp nâng cao CSR được tác giả đề xuất theo từng thành phần:

• Nhóm giải pháp về kinh tế: Đẩy mạnh phát triển các gói tín dụng bán lẻ dành cho khách hàng cá nhân; tối ưu hóa chi phí vận hành; mở rộng các dịch vụ ngân hàng số và hoàn thiện tính năng của App MBBank nhằm nâng cao tiện ích cho người sử dụng.
• Nhóm giải pháp về pháp lý: Duy trì nghiêm ngặt các tỷ lệ an toàn tín dụng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước; kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới 1%; tiếp tục cải thiện chế độ đãi ngộ, môi trường làm việc và chính sách bảo hiểm cho cán bộ nhân viên.
• Nhóm giải pháp về đạo đức: Tăng cường tính công khai, minh bạch trong cung cấp thông tin tài chính và hợp đồng tín dụng; đảm bảo cam kết bảo mật tuyệt đối dữ liệu khách hàng; duy trì chính sách chi trả cổ tức ổn định nhằm bảo vệ quyền lợi của cổ đông nhỏ lẻ.
• Nhóm giải pháp về từ thiện và cộng đồng: Tận dụng lợi thế chuyển đổi số để phát triển nền tảng Thiện nguyện số (iNhàndao, App Thiện nguyện); liên kết với các quỹ xã hội địa phương tại Huế (như Quỹ Sống, chiến dịch phủ xanh) để tổ chức các chương trình có địa chỉ rõ ràng; chủ động lập kế hoạch ngân sách và phân bổ nhân sự trực tiếp tham gia hoạt động cứu trợ thiên tai, xã hội.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã lượng hóa và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các thành phần trách nhiệm xã hội tại MB Huế PGD Nam Trường Tiền thông qua phân tích hồi quy bội. Kết quả kiểm định thống kê cho thấy cả 4 nhân tố trong mô hình đều có tương quan thuận chiều và có ý nghĩa thống kê đối với việc thực hiện trách nhiệm xã hội chung của ngân hàng, với thứ tự mức độ tác động giảm dần:

1. Trách nhiệm từ thiện: Có hệ số hồi quy chuẩn hóa cao nhất, đóng vai trò là nhân tố tác động mạnh mẽ nhất đến nhận thức của khách hàng và nhân viên.
2. Trách nhiệm pháp luật: Giữ vị trí thứ hai, khẳng định tính bắt buộc và vai trò bảo đảm của hệ thống pháp lý trong ngành tài chính.
3. Trách nhiệm kinh tế: Tác động ở vị trí thứ ba, đóng vai trò là điều kiện cần để duy trì nguồn lực.
4. Trách nhiệm đạo đức: Tác động ở vị trí thứ tư, định hình quy tắc ứng xử nội bộ và tính minh bạch với đối tác.

Về mặt dữ liệu thực tiễn, nghiên cứu phản ánh bức tranh hoạt động của PGD Nam Trường Tiền trong giai đoạn 2020–2022 với nhiều chỉ tiêu:

• Tăng trưởng tổng tài sản và nguồn vốn từ 319,4 tỷ đồng lên 510,5 tỷ đồng (tăng 59,8% sau 2 năm).
• Kiểm soát chất lượng nợ vay tốt, giảm tỷ lệ nợ xấu từ 1,09% năm 2020 xuống 0,83% năm 2022.
• Gia tăng tỷ trọng giao dịch số lên mức 92,5% và mở rộng tệp khách hàng sử dụng App MBBank lên 800 người dùng.
• Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ cổ tức (từ 15% đến 35%) và đóng góp tổng cộng 1.050 triệu đồng vào các hoạt động thiện nguyện, an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.

Về mặt học thuật và ứng dụng, nghiên cứu đóng góp vào hệ thống tài liệu thực nghiệm bằng cách kiểm chứng mô hình kim tự tháp Carroll tại một phòng giao dịch trực thuộc ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam. Khóa luận thể hiện tính đặc thù khi thu thập dữ liệu đồng thời từ hai nhóm đối tượng thụ hưởng và thực thi trực tiếp (nhân viên ngân hàng và khách hàng), kết hợp đánh giá báo cáo tài chính nội bộ với khảo sát tâm lý, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp gắn với nền tảng công nghệ số hóa trong hoạt động nhân đạo.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận phản ánh một số giới hạn xuất phát từ điều kiện khách quan và phương pháp triển khai:

• Hạn chế trong triển khai thực tế: Do bối cảnh dịch bệnh Covid-19 trong giai đoạn 2020–2021, đơn vị gặp khó khăn trong việc tổ chức cho cán bộ nhân viên tham gia trực tiếp các hoạt động tình nguyện thực địa, gây quỹ tại chỗ cũng như cung cấp các dịch vụ cứu trợ y tế và nhu yếu phẩm trực tiếp tới các hoàn cảnh khó khăn.
• Hạn chế về phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu áp dụng kỹ thuật lấy mẫu thuận tiện (phi xác suất) với quy mô $N = 130$ người tại một phòng giao dịch cụ thể (PGD Nam Trường Tiền). Điều này làm giảm tính đại diện thống kê và khả năng khái quát hóa kết quả cho toàn bộ hệ thống Ngân hàng TMCP Quân Đội tại khu vực miền Trung hoặc trên toàn quốc.
• Hạn chế về chỉ tiêu đo lường: Nghiên cứu chủ yếu tập trung vào 4 nhóm trách nhiệm truyền thống của Carroll mà chưa lượng hóa sâu trách nhiệm bảo vệ môi trường sinh thái (Green Banking) như một biến độc lập riêng biệt.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng quy mô mẫu khảo sát lên các chi nhánh khác thuộc hệ thống MB, áp dụng phương pháp lấy mẫu xác suất phân tầng, đồng thời bổ sung các biến trung gian hoặc biến điều tiết như sự hài lòng công việc của nhân viên, lòng trung thành của khách hàng và uy tín thương hiệu để kiểm tra các mối quan hệ tác động đa chiều.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận cung cấp nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn hữu ích cho nhiều đối tượng:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng: Tham khảo khung phân tích chuyển hóa mô hình lý thuyết của Carroll thành bảng hỏi khảo sát thực nghiệm với 23 biến quan sát cụ thể trong lĩnh vực dịch vụ ngân hàng; đồng thời tham khảo quy trình phân tích định lượng bằng SPSS 20.0 (kiểm định Cronbach's Alpha, phân tích EFA, hồi quy bội Enter và One-sample T-test).
• Cán bộ quản lý tại các chi nhánh, phòng giao dịch ngân hàng thương mại: Sử dụng các bài học thực tiễn về việc kết hợp trách nhiệm từ thiện với chuyển đổi số (như mô hình mini App thiện nguyện, tài khoản thiện nguyện minh bạch) để nâng cao hiệu quả các chương trình an sinh xã hội tại địa phương.
• Người làm nghiên cứu về CSR trong ngành dịch vụ tài chính: Tham khảo chuỗi dữ liệu thực tế về doanh số cho vay, cơ cấu tài sản, tỷ lệ nợ xấu, chế độ đãi ngộ lao động và ngân sách từ thiện trong giai đoạn 2020–2022 của một đơn vị kinh doanh tiền tệ cấp cơ sở.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình hồi quy tuyến tính của khóa luận xác định nhân tố nào tác động mạnh nhất đến việc thực hiện trách nhiệm xã hội tại MB Nam Trường Tiền?
Kết quả phân tích hồi quy đa biến cho thấy nhân tố Trách nhiệm từ thiện có hệ số Beta chuẩn hóa cao nhất, tiếp sau đó lần lượt là Trách nhiệm pháp luật, Trách nhiệm kinh tế và cuối cùng là Trách nhiệm đạo đức. Cả 4 nhân tố đều có mối quan hệ tương quan dương (cùng chiều) và có ý nghĩa thống kê đối với việc thực hiện trách nhiệm xã hội chung tại đơn vị.

2. Kích thước và cơ cấu mẫu khảo sát trong nghiên cứu được phân bổ như thế nào?
Nghiên cứu khảo sát tổng cộng 130 phiếu hợp lệ dựa trên phương pháp lấy mẫu thuận tiện. Trong đó, cơ cấu đối tượng gồm 25 cán bộ nhân viên ngân hàng và 105 khách hàng; cơ cấu giới tính gồm 71 nam (chiếm 54,6%) và 59 nữ (chiếm 45,4%). Cỡ mẫu này đáp ứng tiêu chuẩn tối thiểu $23 \times 5 = 115$ theo công thức của Hair et al. (2014) cho 23 biến quan sát trong phân tích nhân tố khám phá EFA.

3. Ngân sách chi cho hoạt động từ thiện và an sinh xã hội của PGD Nam Trường Tiền biến động như thế nào qua giai đoạn 2020–2022?
Kinh phí dành cho hoạt động xã hội, từ thiện của đơn vị tăng trưởng liên tục qua các năm: năm 2020 đạt 200 triệu đồng (tập trung hỗ trợ phòng dịch Covid-19 và bão lũ); năm 2021 tăng gấp đôi lên 400 triệu đồng (đóng góp Quỹ Vắc-xin, hỗ trợ gạo và thiết bị học tập); năm 2022 đạt 450 triệu đồng (hỗ trợ chuyển đổi số công tác thiện nguyện, cơ sở hạ tầng giáo dục và các quỹ xã hội địa phương).

4. Ứng dụng công nghệ số trong công tác từ thiện được MB Nam Trường Tiền triển khai thông qua những nền tảng nào và kết quả cụ thể ra sao?
Ngân hàng triển khai nền tảng nhân đạo số quốc gia iNhàndao và ứng dụng Thiện nguyện (tích hợp mini App trên App MBBank). Sau hơn 3 tháng áp dụng, đơn vị đã tạo ngân hàng dữ liệu cho 200 địa chỉ nhân đạo trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế, cấp tài khoản thiện nguyện 4 số minh bạch cho hơn 50 tổ chức/cá nhân, thu hút hơn 700 người ủng hộ tương tác và huy động hơn 400 lượt đóng góp trực tiếp với số tiền hơn 50 triệu đồng.

5. Diễn biến tỷ lệ nợ xấu và chỉ số chuyển đổi số của PGD Nam Trường Tiền trong giai đoạn 2020–2022 đạt kết quả gì?
Tỷ lệ nợ xấu của phòng giao dịch được kiểm soát chặt chẽ và giảm đều qua từng năm: từ 1,09% (năm 2020) xuống 0,90% (năm 2021) và còn 0,83% (năm 2022). Về chuyển đổi số, tỷ trọng các giao dịch số tăng từ 80% (năm 2020) lên 88,2% (năm 2021) và đạt 92,5% (năm 2022); số lượng người dùng App MBBank tăng từ 250 người dùng năm 2020 lên 800 người dùng vào năm 2022.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Huỳnh Quốc Dũng đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về trách nhiệm xã hội doanh nghiệp theo mô hình Kim tự tháp Carroll và đánh giá thực trạng tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – Chi nhánh Huế PGD Nam Trường Tiền giai đoạn 2020–2022. Bằng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp phân tích số liệu tài chính thứ cấp với khảo sát định lượng 130 đối tượng qua SPSS 20.0, tác giả đã chứng minh 4 nhân tố kinh tế, pháp lý, đạo đức và từ thiện đều tác động cùng chiều đến việc thực thi trách nhiệm xã hội tại đơn vị. Các nhóm giải pháp đề xuất có tính khả thi, tập trung vào việc số hóa công tác thiện nguyện và hoàn thiện chính sách lao động, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của ngân hàng thương mại trên địa bàn địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về trách nhiệm xã hội doanh nghiệp trong các ngân hàng thương mai. Chương 2: Phân tích việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp tại N gân hàng thương mại cổ phần Quân đội - Chi nhánh Huế Phòng Giao Dịch N am Trường Tiền. Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp tại N gân hàng thương mại cổ phần Quân đội - Chi nhánh Huế Phòng Giao Dịch N am Trường Tiền. Phần III: Kết luận và kiến nghị SVTH: Huỳnh Quốc Dũng 6 Khóa Luận Cuối Khóa TS.

guyễn Hồ Minh Trang PHẦ II: ỘI DU G GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÝ LUẬ VÀ THỰC TIỄ VỀ TRÁCH HIỆM XÃ HỘI CỦA DOA H GHIỆP TẠI CÁC GÂ HÀ G THƯƠ G MẠI 1.1 Cơ sở lý luận về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp tại các ngân hàng thương mại 1.1 Một số khái niệm cơ bản Khái niệm cơ bản về gân hàng thương mại N gân Hàng Thương Mại là một loại ngân hàng trung gian. Ở mỗi nước đều có một cách định nghĩa riêng về ngân hàng thương mại khác nhanh như : Ở tại Mỹ, N gân hàng thương mại là công ty kinh doanh tiền tệ, chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và hoạt động trong ngành công nghiệp dịch vụ tài chính.[12] Tại ngân hàng của Pháp (1941) cũng đã định nghĩa: “N gân hàng thương mại là những xí nghiệp hay cơ sở mà nghề nghiệp thường xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dưới hình thức ký thác, hoặc dưới các hình thức khác và sử dụng tàinguyên đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính”.[12] Ở Ấn Độ: ngân hàng thương mại là cơ sở nhận các khoản kí thác để cho vay hay tài trợ và đầu tư.[3] Ở tại Việt N am, “N gân hàng thương mại” là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán. Mỗi doanh nghiệp, tổ chức chính phủ nhìn nhận TN XN dưới những góc độ riêng và quan điểm riêng, phụ thuộc vào điều kiện, đặc điểm và trình độ phát của mình. Trong khi đó, Caroll (1999) cho rằng TN XN còn có phạm vi lớn hơn “là tất cả các vấn đề kinh tế, pháp lý, đạo đức và những lĩnh vực khác mà xã hội trông đợi trong mỗi thời điểm nhất định”[11].

Theo như Matten và Moon (2004): “TN XN là một khái niệm bao gồm nhiều khái niệm khác như đạo đức kinh doanh, doanh nghiệp làm từ thiện, công dân doanh nghiệp, tính bền SVTH: Huỳnh Quốc Dũng 7 Khóa Luận Cuối Khóa TS. guyễn Hồ Minh Trang vững và trách nhiệm môi trường.[11] Đó là khái niệm động và luôn được thử thách trong từng bối cảnh kinh tế, chính trị, xã hội đặc thù”. Về phương diện quản lý nhà nước, nhiều quốc gia đã thể chế hóa nội dung TN XH vào các văn bản và quy định dưới nhiều hình thức khác nhau. Trên bình diện rộng lớn hơn, nỗ lực đưa TN XH trở thành một thông lệ quốc tế phổ biến đã trở thành hiện thực.

Khái niệm của Ủy ban Kinh tế Thế giới về phát triển bền vững cho thấy rõ hơn bản chất của TN XH: “TN XN - Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là sự cam kết của doanh nghiệp nhằm đóng góp cho phát triển kinh tế bền vững thông qua những hoạt động nhằm nâng cao chất lượng đời sống của người lao động và các thành viên gia đình họ, cho cộng đồng và cho toàn xã hội theo cách có lợi cho cả doanh nghiệp cũng như sự phát triển chung của xã hội”.2 Lợi ích của việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. - Đối với doanh nghiệp: Một là, CSR góp phần nâng cao chất lượng, giá trị thương hiệu và uy tín của DN. Hai là, Tăng doanh thu, lợi nhuận : Việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp góp phần giúp tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. CSR sẽ tạo ra cơ sở thành công cho tất cả các hoạt động kinh doanh quan trọng của tổ chức.

Một mặt, thực hiện trách nhiệm của doanh nghiệp giúp các doanh nghiệp giảm thiểu được các chi phí sản xuất thông qua các phương pháp sản xuất tiết kiệm, an toàn. Ba là, thúc đNy tinh thần làm việc của nhân viên: một doanh nghiệp quan tâm đến đạo đức và trách nhiệm xã hội sẽ nhận được sự tín nhiệm từ nhân viên. Bên cạnh đó, nhân viên cũng có động lực làm việc tốt hơn và sẵn sàng gắn bó cũng như học theo tinh thần chung của doanh nghiệp về trách nhiệm xã hội. - Đối với người lao động: góp phần thu hút nguồn lao động giỏi.

Lao động có năng lực là yếu tố quyết định năng suất và chất lượng sản phNm. Ở các nước đang phát triển, số lượng lao động lớn nhưng đội ngũ lao động đạt chất lượng cao lại không nhiều; do vậy việc thu hút và giữ được nhân viên có chuyên môn tốt và có sự cam kết cao là một thách thức đối với các doanh nghiệp - Đối với khách hàng: Một là, CSR giúp gia tăng lòng trung thành của khách hàng. Các doanh nghiệp thể hiện được sự nghiêm túc trong vấn đề trách nhiệm xã hội thường nhận được sự chú SVTH: Huỳnh Quốc Dũng 8 Khóa Luận Cuối Khóa TS. guyễn Hồ Minh Trang ý của khách hàng nhiều hơn.

Đồng thời, khách hàng cũng sẵn sàng tin tưởng và lựa chọn các sản phNm, dịch vụ do doanh nghiệp cung cấp. Hai là, đảm bảo được giá trị và lợi ích tối đa cho khách hàng: CSR đối với khách hàng thông qua việc bán sản phNm thỏa mãn tốt nhu cầu, giá cả hợp lý, giao hàng đúng hẹn và an toàn trong sử dụng. - Đối với cộng đồng và xã hội: N hiệm vụ đầu tiên trong việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với cộng đồng, với xã hội chính là bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe của con người trong xã hội, trong cộng đồng và tiếp đó mới đến là làm từ thiện. Doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội đối với việc bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe cho người tiêu dùng, khách hàng sẽ mang lại cho doanh nghiệp nhiều lợi ích do không mất các chi phí khắc phục hậu quả hay chi phí bồi thường thiệt hại do kiện tụng, ngoài ra doanh nghiệp còn được đánh giá cao trong việc tuân thủ các quy định của N hà nước.

- Đối với đối tác: Tạo lập nhiều các mối quan hệ bền vững, uy tín và hiệu quả trong hợp tác sản xuất, kinh doanh. Vì vậy thực hiện CSR với đối tác không chỉ đơn thuần tạo được mối quan hệ gắn bó mật thuyết với các bên, tăng sự thiện chí ủng hộ hỗ trợ lẫn nhau, mà còn đảm bảo các giá trị lợi ích và giá trị tạo dựng trong chính hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm để phục vụ và thỏa mãn tốt nhất nhu cầu của khách hàng và các bên có liên quan.3 ội dung của thực hiện trách nhiệm xã hội doanh nghiệp Xét về bản chất, CSR có thể bao hàm chuNn mực mà các bên liên quan bên trong và bên ngoài coi là đúng đắn và công bằng, hưởng ứng lại sự mong đợi của xã hội về quyền công dân, hoặc bao gồm các chương trình đang hoạt động nhằm thúc đNy phúc lợi của con người. SVTH: Huỳnh Quốc Dũng 9 Khóa Luận Cuối Khóa TS. guyễn Hồ Minh Trang Hình 1.1: Mô hình Kinh tử tháp của Carroll (1991,1999)[2] - Trách nhiệm kinh tế: Đây được coi trách nhiệm nền tảng, bởi suy cho cùng, một doanh nghiệp hoạt động (ngoại trừ doanh nghiệp xã hội) cần phải đảm bảo mục tiêu lợi nhuận.

Một doanh nghiệp có sử dụng nguồn lực của xã hội mà không đem lại lợi nhuận thì đó là sự vi phạm (hoặc không đạt mục tiêu) đầu tiên dưới góc độ CSR. Do vậy, các mục tiêu kinh tế như tối đa hóa lợi nhuận/lợi ích, cạnh tranh, hiệu quả và tăng trưởng là điều kiện tiên quyết trong hoạt động của doanh nghiệp. Trên thực tế, doanh nghiệp cần phải đạt được mục tiêu kinh tế mới có thể thực hiện những mục tiêu khác của CSR. - Trách nhiệm pháp lý: Được hiểu là trách nhiệm tuân thủ các quy định của pháp luật.

Quy định của pháp luật là văn bản chuNn mực hóa lại các nguyên tắc ứng xử trong xã hội nên việc tuân thủ pháp luật là yêu cầu bắt buộc các doanh nghiệp phải thực hiện. Mức độ đánh giá sẽ càng cao đối với việc thực hiện CSR nếu các doanh nghiệp thực hiện tốt hơn so với các chuNn mực của pháp luật đưa ra. Trong quá trình tìm kiếm các mục tiêu về kinh tế, doanh nghiệp chịu sự điều chỉnh của pháp luật. Do đó, trách nhiệm kinh tế và trách nhiệm pháp lý là hai thành tố cơ bản, không thể thiếu của CSR.

- Trách nghiệm đạo đức: Đạo đức được hiểu là những quy tắc ứng xử tồn tại trong cộng đồng xã hội có tính lâu đời và chi phối trong các hoạt động của cộng đồng nhưng chưa được thể chế hóa hoặc không thể thể chế hóa thành các quy định có tính pháp lý. Trong thực tế, tùy theo địa bàn và phạm vi hoạt động của các doanh nghiệp mà theo đó trách nhiệm đạo đức sẽ được mở rộng. N hững chuNn mực đạo đức của các địa phương, vùng miền, lãnh thổ, của các quốc gia khác nhau sẽ có nhiều điểm khác nhau. Cũng chính vì lý do này mà vấn đề CSR cũng gắn liền với nội hàm “đa dạng hóa”.

- Trách nhiệm từ thiện: Trách nhiệm từ thiện được xem là mức độ cao nhất trong CSR , nó bao gồm những hoạt động của doanh nghiệp hồi đáp lại sự trông đợi của xã hội, cho thấy doanh nghiệp đó thực hiện tốt nghĩa vụ của một công dân, một tập thể. Trách nhiệm này bao gồm cam kết trực tiếp của doanh nghiệp trong hành động hoặc đề ra các chương trình nhằm thúc đNy sự thịnh vượng của toàn xã hội. Một số hoạt động thuộc trách nhiệm từ thiện của doanh nghiệp có thể là những đóng góp của doanh SVTH: Huỳnh Quốc Dũng 10 Khóa Luận Cuối Khóa TS. guyễn Hồ Minh Trang nghiệp về tài chính và nguồn lực cho các hoạt động nghệ thuật, giáo dục hoặc cộng đồng.4 Các nhân tố ảnh hưởng tới trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp 1.