CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHUẨN MỰC KẾ TOÁN QUỐC TẾ 2022 TS. Nguyễn Thị Kim Tuyến 2 Nội dung Các tổ chức lập Lợi ích và Quá trình quy và Đặc điểm phương Hệ thống hình thành quy trình chuẩn mực hướng vận chuẩn mực và phát ban hành kế toán dụng kế toán triển chuẩn mực quốc tế chuẩn mực quốc tế kế toán kế toán quốc tế quốc tế 2022 TS. Nguyễn Thị Kim Tuyến 3 Quá trình hình thành và phát triển Hình thành Điều chỉnh Phát triển 2022 TS. Nguyễn Thị Kim Tuyến 4 Giai đoạn hình thành • Năm 1967, Nhóm nghiên cứu Quốc tế các nhà Kế toán (Accountants International Study Group – AISG) được thành lập với mục đích phát triển những nghiên cứu về kế toán và kiểm toán tại các quốc gia thành viên (Anh, Hoa Kỳ, Canada) • Uỷ ban Chuẩn mực Kế toán Quốc tế - IASC (International Accounting Standard Committee) ra đời tại Luân Đôn vào năm 1973 sau nỗ lực của chín tổ chức nghề nghiệp kế toán của Úc, Canada, Pháp, Đức, Nhật Bản, Mexico, Hà Lan, Vương quốc Anh/Ireland và Hoa Kỳ nhằm giảm bớt sự khác biệt trong thực hành kế toán giữa các quốc gia, xây dựng và ban hành các chuẩn mực kế toán được thừa nhận trên thế giới • Chuẩn mực kế toán quốc tế giai đoạn này chưa hoàn thiện đầy đủ, quá linh hoạt 2022 TS.
Nguyễn Thị Kim Tuyến 5 Giai đoạn điều chỉnh • Nền kinh tế toàn cầu ngày càng mở rộng, hình thành các tập đoàn đa quốc gia, nhu cầu so sánh báo cáo tài chính gia tăng, vấn đề không tương thích giữa chuẩn mực kế toán các quốc gia càng trở nên quan trọng. • Tổ chức quốc tế các Uỷ ban Chứng khoán (IOSCO) đề xuất đổi mới các tiêu chuẩn của IASC bằng cách loại bỏ nhiều phép lựa chọn. • IASC đã hoàn thành sửa đổi 10 chuẩn mực kế toán quốc tế, giảm đáng kể phạm vi lựa chọn chính sách kế toán, tăng cường khả năng so sánh của báo cáo tài chính vào năm 1990. • IASC đã có những thành công nhất định, ban hành khuôn mẫu lý thuyết kế toán và 41 chuẩn mực kế toán quốc tế.
Tuy nhiên, các chuẩn mực kế toán quốc tế vẫn chưa được thừa nhận ở một số thị trường chứng khoán quan trọng tại Hoa Kỳ, Châu Âu, Nhật 2022 TS. Nguyễn Thị Kim Tuyến 6 Giai đoạn phát triển • Năm 2001, IASC tự tái cấu trúc, đổi tên thành Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB – International Accounting Standards Board) để nâng cao tính độc lập cũng như hiệu quả hoạt động phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế thế giới. • Liên minh Châu Âu (EU – European Union) bắt buộc các công ty niêm yết, kể cả ngân hàng và công ty bảo hiểm phải lập báo cáo tài chính hợp nhất theo chuẩn mực kế toán từ năm 2005. • IASB đã ban hành 17 chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) và sửa đổi, bổ sung các chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS).
Chuẩn mực kế toán quốc tế đã trở thành chuẩn mực chất lượng cao được sử dụng trên toàn thế giới, giúp gia tăng khả năng so sánh báo cáo tài chính của các công ty toàn cầu. Nguyễn Thị Kim Tuyến 7 Các tổ chức lập quy chuẩn mực kế toán quốc tế Hội đồng Giám sát (The Monitoring Board) Tổ chức Hội đồng Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS Foundation - IFRSF) Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Hội đồng Tư vấn Chuẩn mực Báo Uỷ ban Hướng dẫn Chuẩn mực Báo Quốc tế cáo Tài chính Quốc tế cáo Tài chính Quốc tế (International Accounting (The IFRS Advisory Council - (The IFRS Interpretations Standards Board - IASB) IFRS AC) Committee- IFRIC) Bổ nhiệm Báo cáo Tư vấn 2022 TS. Nguyễn Thị Kim Tuyến Hội đồng Giám sát (The Monitoring Board) • Hội đồng Giám sát là đại diện của các cơ quan quản lý thị trường vốn chịu trách nhiệm về hình thức và nội dung báo cáo tài chính,bao gồm: Uỷ ban các thị trường mới nổi thuộc Tổ chức quốc tế các Uỷ ban Chứng khoán (IOSCO), Uỷ ban Châu Âu (EC), Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (JFSA), Uỷ ban Chứng khoán Hoa Kỳ (SEC), Uỷ ban Chứng khoán Brazil (CVM), Uỷ ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC), Bộ Tài chính Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (MOF Trung Quốc). • Hội đồng Giám sát là phê duyệt việc bổ nhiệm hoặc tái bổ nhiệm cũng như giám sát hiệu suất làm việc của các uỷ viên quản trị (trustee) trong IFRS Foundation.
• Kết nối ủy viên quản trị với các cơ quan công quyền nhằm nâng cao trách nhiệm giải trình công khai của Ban Tổ chức Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS Foundation). Nguyễn Thị Kim Tuyến Ban tổ chức Chuẩn mực Báo cáo tài chính Quốc tế (IFRS Foundation) • IFRS Foundation là một tổ chức độc lập, phi lợi nhuận, có 22 uỷ viên quản trị đại diện cho tất cả các khu vực địa lý và các nhóm lợi ích liên quan đến kế toán tài chính. • Chức năng của IFRS Foundation: (1) phát triển các chuẩn mực IFRS chất lượng cao, dễ hiểu, đảm bảo tính khả thi, được chấp nhận trên toàn cầu; (2) hội tụ giữa chuẩn mực kế toán các quốc gia và chuẩn mực kế toán quốc tế để nâng cao sự minh bạch, trách nhiệm giải trình cho cộng đồng và hiệu quả cho các thị trường tài chính trên toàn thế giới. • IFRS Foundation bổ nhiệm các thành viên của Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB), Hội đồng Tư vấn Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS advisory council), Uỷ ban Hướng dẫn Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS Interpretations Committee).
Nguyễn Thị Kim Tuyến Hội đồng chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB) • Là một nhóm các chuyên gia độc lập có kinh nghiệm thực tế từ nhiều lĩnh vực như: kiểm toán, lập và sử dụng báo cáo tài chính, xây dựng chuẩn mực kế toán và đào tạo kế toán. • Các thành viên của IASB có trách nhiệm thiết lập lịch trình làm việc, xây dựng và công bố các dự thảo chuẩn mực, chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế, phê duyệt các hướng dẫn về chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế được Uỷ ban Hướng dẫn các Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRIC) ban hành. • IASB hoạt động dưới sự giám sát của IFRS Foundation. Nguyễn Thị Kim Tuyến Hội đồng Tư vấn Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS Advisory council) • Hội đồng Tư vấn Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế gồm một loạt các cơ quan tư vấn và các nhóm tham vấn.
• Hội đồng Tư vấn Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế - IFRS Advisory Council tư vấn, hỗ trợ cho IASB và các uỷ viên quản trị của IFRS Foundation trong các chương trình làm việc đến việc xây dựng các chuẩn mực quốc tế chất lượng cao được chấp nhận trên toàn cầu, đưa các vấn đề thực tế vào thực hiện các chuẩn mực quốc tế mới, củng cố tăng cường sự tham gia của các quốc gia đặc biệt từ những nền kinh tế mới nổi cho sự phát triển các chuẩn mực kế toán quốc tế. Nguyễn Thị Kim Tuyến Uỷ ban Hướng dẫn các Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS Interpretations Committee) • Uỷ ban Hướng dẫn các Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRIC) có 15 thành viên được chỉ định bởi IFRS Foundation. • IFRIC có trách nhiệm soạn thảo các hướng dẫn áp dụng các chuẩn mực quốc tế để tránh sự nhầm lẫn trong việc đọc hiểu các chuẩn mực, trả lời các vướng mắc liên quan đến việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế và những vấn đề báo cáo tài chính mới chưa được đề cập cụ thể trong các IFRS trên tinh thần các nguyên tắc của IFRS Framework về lập và trình bày báo cáo tài chính cũng như thực hiện các công việc khác theo yêu cầu của IASB. Nguyễn Thị Kim Tuyến Quy trình ban hành chuẩn mực kế toán quốc tế • Bước 1: Thiết lập uỷ ban tư vấn dự án • Bước 2: Soạn thảo và công bố tài liệu thảo luận để thu thập ý kiến của công chúng • Bước 3: Soạn thảo và công bố dự thảo chuẩn mực để thu thập ý kiến của công chúng • Bước 4: Ban hành chuẩn mực kế toán quốc tế chính thức 2022 TS.
Nguyễn Thị Kim Tuyến Đặc điểm chuẩn mực kế toán quốc tế • Chuẩn mực kế toán quốc tế được soạn thảo và ban hành bởi các tổ chức độc lập, phi lợi nhuận, tách biệt với các tổ chức nghề nghiệp và Nhà nước. • Chuẩn mực kế toán quốc tế được thiết lập theo khuynh hướng dựa vào nguyên tắc (principles-based approach) hơn là đi sâu vào các quy định cụ thể (rules-based approach). • Chuẩn mực kế toán quốc tế thiên về ước tính, xét đoán bản chất vấn đề hơn là hình thức, quy định, tiêu chuẩn cụ thể. • Chuẩn mực kế toán quốc tế còn bao hàm Khuôn mẫu lý thuyết chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS Framework) - là nền tảng lý thuyết, là “hiến pháp” cho các chuẩn mực kế toán, Hướng dẫn chuẩn mực kế toán quốc tế (SICs)/ Hướng dẫn chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRICs) - làm rõ những quy định trong chuẩn mực kế toán quốc tế.
Nguyễn Thị Kim Tuyến Lợi ích của chuẩn mực kế toán quốc tế • Nâng cao khả năng so sánh, tính minh bạch của các thông tin tài chính. • Gia tăng trách nhiệm giải trình công khai của doanh nghiệp niêm yết. • Giảm sự khác biệt, giúp chuẩn mực kế toán giữa các quốc gia dần hội tụ về một điểm • Giảm thiểu chi phí vốn và chi phí chuyển đổi báo cáo tài chính 2022 TS. Nguyễn Thị Kim Tuyến Phương hướng vận dụng chuẩn mực kế toán quốc tế • Phương hướng 1: Vận dụng toàn bộ chuẩn mực kế toán quốc tế mà không có bất cứ điều chỉnh nào.
• Phương hướng 2: Vận dụng từng phần, có chọn lọc một số nội dung của chuẩn mực kế toán quốc tế và loại bỏ các chuẩn mực không phát sinh hoặc chưa phù hợp, tương thích với điều kiện kinh tế, tài chính của quốc gia đó. • Phương hướng 3: Không vận dụng chuẩn mực kế toán quốc tế mà cập nhật chuẩn mực kế toán quốc gia tiệm cận với chuẩn mực kế toán quốc tế theo một lộ trình thích hợp. Nguyễn Thị Kim Tuyến Hệ thống chuẩn mực kế toán quốc tế • Chuẩn mực kế toán quốc tế: IASC đã ban hành tổng cộng 41 chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS), đến nay có 24 chuẩn mực còn hiệu lực. Microsoft Word Document • Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế: IASB đã ban hành 17 IFRS đang được áp dụng ở khắp các quốc gia trên toàn cầu.