Tính dễ bị tổn thương do ngập lụt và xâm nhập mặn đến sinh kế nông hộ ở xã tân tập huyện cần giuộc long an hiện trạng và giải pháp

Bài viết phân tích tình trạng dễ bị tổn thương do ngập lụt và xâm nhập mặn đến sinh kế nông hộ tại xã Tân Tập, huyện Cần Giuộc, Long An.

• Tác giả: Nguyễn Minh Hiếu
• Người hướng dẫn: TS. Lê Thị Kim Thoa
• Trường học: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Địa lý học
• Đề tài: Tính Dễ Bị Tổn Thương Do Ngập Lụt Và Xâm Nhập Mặn Đến Sinh Kế Nông Hộ Tại Tân Tập, Long An: Hiện Trạng Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tình Hình Ngập Lụt Xâm Nhập Mặn Tại Tân Tập

Xã Tân Tập, huyện Cần Giuộc, Long An, nằm trong vùng hạ của huyện, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chế độ bán nhật triều của biển Đông. Địa hình thấp trũng (0,5 – 0,8 m) khiến nơi đây thường xuyên đối mặt với tình trạng ngập lụt. Tình hình càng trở nên nghiêm trọng hơn do tác động của biến đổi khí hậu, gây ra những đợt triều cường kết hợp mưa lớn và lũ đầu nguồn. Hệ thống đê điều hiện tại không đủ khả năng bảo vệ ruộng đồng và khu vực nuôi trồng thủy sản, dẫn đến tình trạng xâm nhập mặn sâu vào nội đồng, gây thiệt hại lớn về kinh tế. Theo nghiên cứu của Nguyễn Minh Hiếu (2017), biên độ triều trong năm biến thiên khoảng 2,95 m, đỉnh triều cao nhất vào tháng 3, 4 (Hmax 170cm), cho thấy mức độ ảnh hưởng lớn của thủy triều đến khu vực. Các tác động này ngày càng gia tăng với diễn biến bất thường và khó dự đoán, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đặc biệt là sinh kế nông hộ.

1.1. Diễn Biến Phức Tạp Của Ngập Lụt Tại Tân Tập

Tình trạng ngập lụt tại Tân Tập không chỉ do vị trí địa lý thấp trũng mà còn do tác động của biến đổi khí hậu. Mưa lớn kéo dài kết hợp với triều cường gây ra những đợt ngập úng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và đời sống của người dân. Hệ thống thoát nước chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế, làm cho tình trạng ngập lụt kéo dài hơn. Theo tài liệu nghiên cứu, tình hình ngập lụt ngày càng diễn biến phức tạp, gây khó khăn cho công tác phòng chống và giảm nhẹ rủi ro.

1.2. Thực Trạng Xâm Nhập Mặn Ảnh Hưởng Đến Đất Nông Nghiệp

Xâm nhập mặn là một vấn đề nghiêm trọng tại Tân Tập, đặc biệt là trong mùa khô. Nước mặn xâm nhập sâu vào nội đồng, làm tăng độ mặn của đất nông nghiệp, gây ảnh hưởng đến năng suất cây trồng. Các loại cây trồng nhạy cảm với độ mặn cao như lúa bị thiệt hại nặng nề. Theo số liệu thống kê, diện tích đất bị nhiễm mặn ngày càng tăng, đe dọa đến an ninh lương thực của địa phương.

II. Ảnh Hưởng Ngập Lụt Xâm Nhập Mặn Đến Sinh Kế Nông Hộ Long An

Tình trạng ngập lụt và xâm nhập mặn gây ra những tác động tiêu cực đến sinh kế nông hộ tại Tân Tập. Sản xuất nông nghiệp bị ảnh hưởng nghiêm trọng, năng suất cây trồng giảm sút, thậm chí mất trắng. Thu nhập của người dân giảm, đời sống gặp nhiều khó khăn. Nhiều hộ gia đình phải chuyển đổi sang các ngành nghề khác để kiếm sống. Theo nghiên cứu, các hộ nghèo và cận nghèo là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế mà còn tác động đến đời sống nông dân và phát triển nông thôn.

2.1. Thiệt Hại Kinh Tế Do Ngập Lụt Gây Ra Cho Nông Nghiệp

Ngập lụt gây ra những thiệt hại lớn về kinh tế cho nông nghiệp tại Tân Tập. Ruộng lúa bị ngập úng, cây trồng bị hư hại, năng suất giảm sút. Chi phí sản xuất tăng lên do phải đầu tư thêm vào việc bơm tiêu nước và phục hồi đất. Nhiều hộ nông dân phải gánh chịu những khoản nợ lớn do mất mùa. Theo báo cáo của UBND xã Tân Tập, thiệt hại do ngập lụt gây ra hàng năm lên đến hàng tỷ đồng.

2.2. Tác Động Của Xâm Nhập Mặn Đến Nuôi Trồng Thủy Sản

Xâm nhập mặn gây ra những tác động tiêu cực đến nuôi trồng thủy sản tại Tân Tập. Độ mặn của nước tăng cao, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của tôm cá. Nhiều ao nuôi bị nhiễm mặn, gây thiệt hại lớn cho người nuôi. Chi phí xử lý nước tăng lên, làm giảm lợi nhuận của người dân. Theo kinh nghiệm canh tác của người dân, việc lựa chọn giống cây trồng và vật nuôi phù hợp với điều kiện mặn là rất quan trọng.

2.3. Ảnh Hưởng Đến Thu Nhập Và Đời Sống Của Nông Dân

Tình trạng ngập lụt và xâm nhập mặn ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập nông hộ và đời sống nông dân. Thu nhập giảm sút, đời sống gặp nhiều khó khăn. Nhiều hộ gia đình phải cắt giảm chi tiêu, thậm chí phải bán tài sản để trang trải cuộc sống. Tình trạng này gây ra những hệ lụy về mặt xã hội, như tăng tỷ lệ nghèo đói và bất bình đẳng.

III. Giải Pháp Giảm Thiểu Tổn Thương Do Ngập Lụt Xâm Nhập Mặn

Để giảm thiểu tổn thương do ngập lụt và xâm nhập mặn đến sinh kế nông hộ tại Tân Tập, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm cả giải pháp công trình và phi công trình, tập trung vào việc tăng cường khả năng thích ứng của người dân và bảo vệ môi trường. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội và người dân để triển khai các giải pháp một cách hiệu quả. Theo các chuyên gia, việc áp dụng nông nghiệp bền vững và quản lý rủi ro thiên tai là rất quan trọng.

3.1. Giải Pháp Công Trình Nâng Cấp Hệ Thống Thủy Lợi

Nâng cấp và hoàn thiện hệ thống thủy lợi là một giải pháp quan trọng để phòng chống ngập lụt và xâm nhập mặn. Cần xây dựng và nâng cấp các tuyến đê bao, cống điều tiết nước, trạm bơm tiêu để kiểm soát mực nước và ngăn chặn nước mặn xâm nhập. Việc duy tu, bảo dưỡng thường xuyên hệ thống thủy lợi cũng rất quan trọng để đảm bảo hoạt động hiệu quả. Theo tài liệu nghiên cứu, việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng nông thôn là cần thiết để nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng.

3.2. Giải Pháp Phi Công Trình Thay Đổi Cơ Cấu Cây Trồng

Thay đổi cơ cấu cây trồng là một giải pháp phi công trình hiệu quả để thích ứng với xâm nhập mặn. Cần khuyến khích người dân chuyển đổi sang các loại cây trồng chịu mặn tốt hơn, như lúa chịu mặn, rau màu chịu mặn, hoặc các loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao. Cần có sự hỗ trợ về kỹ thuật và vốn để người dân thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng một cách thành công. Theo kinh nghiệm của các địa phương khác, việc xây dựng chuỗi giá trị nông sản là rất quan trọng để nâng cao thu nhập cho người dân.

3.3. Nâng Cao Nhận Thức Về Biến Đổi Khí Hậu Cho Nông Dân

Nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu và các biện pháp ứng phó là rất quan trọng để tăng cường khả năng thích ứng của người dân. Cần tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo, diễn đàn để cung cấp thông tin về biến đổi khí hậu, các tác động của nó và các biện pháp phòng chống. Cần khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động cộng đồng để chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau. Theo các chuyên gia, việc tăng cường hợp tác xã nông nghiệp là rất quan trọng để hỗ trợ người dân trong quá trình ứng phó với biến đổi khí hậu.

IV. Ứng Dụng Khoa Học Kỹ Thuật Trong Sản Xuất Nông Nghiệp Bền Vững

Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của nông sản. Cần khuyến khích người dân áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, như sử dụng giống cây trồng và vật nuôi mới, áp dụng các quy trình canh tác tiên tiến, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hợp lý. Cần có sự hỗ trợ về kỹ thuật và vốn để người dân tiếp cận và ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật một cách hiệu quả. Theo các nghiên cứu, việc áp dụng nông nghiệp công nghệ cao là xu hướng tất yếu để phát triển nông nghiệp bền vững.

4.1. Sử Dụng Giống Cây Trồng Chịu Mặn Chịu Ngập Úng Tốt

Việc sử dụng giống cây trồng chịu mặn và chịu ngập úng tốt là một giải pháp quan trọng để thích ứng với điều kiện khắc nghiệt của môi trường. Cần nghiên cứu và phát triển các giống cây trồng mới có khả năng chịu mặn và chịu ngập úng tốt hơn, đồng thời có năng suất và chất lượng cao. Cần có sự hỗ trợ về giống và kỹ thuật để người dân tiếp cận và sử dụng các giống cây trồng mới một cách hiệu quả. Theo kinh nghiệm của các địa phương khác, việc xây dựng thương hiệu nông sản là rất quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm.

4.2. Áp Dụng Quy Trình Canh Tác Tiên Tiến Tiết Kiệm Nước

Việc áp dụng quy trình canh tác tiên tiến và tiết kiệm nước là một giải pháp quan trọng để giảm thiểu tác động của xâm nhập mặn và hạn hán. Cần khuyến khích người dân áp dụng các kỹ thuật tưới tiết kiệm nước, như tưới nhỏ giọt, tưới phun mưa, đồng thời áp dụng các biện pháp canh tác giúp giữ ẩm cho đất. Cần có sự hỗ trợ về kỹ thuật và vốn để người dân tiếp cận và áp dụng các quy trình canh tác tiên tiến một cách hiệu quả. Theo các chuyên gia, việc quản lý nguồn nước ngọt một cách hiệu quả là rất quan trọng để đảm bảo an ninh lương thực.

V. Chính Sách Hỗ Trợ Nông Dân Ứng Phó Biến Đổi Khí Hậu Long An

Để hỗ trợ nông dân ứng phó với biến đổi khí hậu, cần có những chính sách hỗ trợ phù hợp và hiệu quả. Các chính sách này bao gồm hỗ trợ về vốn, kỹ thuật, giống cây trồng, vật nuôi, bảo hiểm nông nghiệp, và các chính sách an sinh xã hội. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các tổ chức xã hội và người dân để triển khai các chính sách một cách hiệu quả. Theo các nghiên cứu, việc xây dựng mô hình sinh kế bền vững là rất quan trọng để giúp người dân thích ứng với biến đổi khí hậu.

5.1. Cung Cấp Tín Dụng Ưu Đãi Cho Nông Hộ Đầu Tư Sản Xuất

Việc cung cấp tín dụng ưu đãi cho nông hộ là một giải pháp quan trọng để giúp người dân có vốn đầu tư vào sản xuất. Cần có các chương trình tín dụng với lãi suất thấp, thủ tục đơn giản, và thời gian vay linh hoạt để đáp ứng nhu cầu của người dân. Cần có sự giám sát chặt chẽ việc sử dụng vốn vay để đảm bảo hiệu quả. Theo kinh nghiệm của các địa phương khác, việc xây dựng quỹ hỗ trợ nông dân là rất quan trọng để giúp người dân vượt qua khó khăn.

5.2. Hỗ Trợ Kỹ Thuật Chuyển Giao Công Nghệ Cho Nông Dân

Việc hỗ trợ kỹ thuật và chuyển giao công nghệ cho nông dân là một giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực sản xuất của người dân. Cần tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo, diễn đàn để cung cấp thông tin về các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới nhất. Cần có đội ngũ cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn cao để hướng dẫn và hỗ trợ người dân trong quá trình sản xuất. Theo các chuyên gia, việc xây dựng mạng lưới khuyến nông là rất quan trọng để đưa các tiến bộ khoa học kỹ thuật đến với người dân.

VI. Kết Luận Và Hướng Nghiên Cứu Về Sinh Kế Bền Vững

Nghiên cứu về tổn thương do ngập lụt và xâm nhập mặn đến sinh kế nông hộ tại Tân Tập cho thấy những thách thức lớn mà người dân đang phải đối mặt. Để đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả, bao gồm cả giải pháp công trình và phi công trình, chính sách hỗ trợ và ứng dụng khoa học kỹ thuật. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội và người dân để triển khai các giải pháp một cách hiệu quả. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các giải pháp đã được triển khai và đề xuất các giải pháp mới phù hợp với điều kiện thực tế.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Quản Lý Rủi Ro Thiên Tai

Việc quản lý rủi ro thiên tai là rất quan trọng để giảm thiểu tổn thất do thiên tai gây ra. Cần xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, lập kế hoạch ứng phó với thiên tai, và tổ chức diễn tập thường xuyên để nâng cao khả năng ứng phó của cộng đồng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng để đảm bảo công tác cứu hộ, cứu nạn được thực hiện kịp thời và hiệu quả. Theo các chuyên gia, việc xây dựng cộng đồng an toàn là mục tiêu quan trọng trong công tác quản lý rủi ro thiên tai.

6.2. Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững Thích Ứng Biến Đổi Khí Hậu

Việc phát triển nông nghiệp bền vững là một giải pháp quan trọng để thích ứng với biến đổi khí hậu. Cần khuyến khích người dân áp dụng các phương pháp canh tác thân thiện với môi trường, sử dụng tài nguyên một cách hiệu quả, và bảo vệ đa dạng sinh học. Cần có sự hỗ trợ về kỹ thuật và vốn để người dân thực hiện chuyển đổi sang nông nghiệp bền vững một cách thành công. Theo các nghiên cứu, việc xây dựng nền kinh tế xanh là xu hướng tất yếu để phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chúng ta đang sống trong thời kỳ có nhiều sự thay đổi về môi trường, đặc biệt là hiện tượng biến đổi khí hậu (BĐKH) hiện đang và sẽ là một trong những thách thức nghiêm trọng đối với việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững và xóa đói giảm nghèo tại các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Nhận thức rõ những ảnh hưởng sâu sắc của BĐKH đến tình hình phát triển kinh tế – xã hội, Chính phủ Việt Nam đã sớm tham gia và phê chuẩn Công ước Khung của Liên hiệp quốc về BĐKH – UNFCC vào năm 1994 và Nghị định thư Kyoto vào năm 2002. Cùng với việc tham gia các tổ chức trên, chính phủ Việt Nam đã sớm thành lập Ban chỉ đạo về phòng chống BĐKH các cấp ở nhiều đơn vị, bộ, ngành, địa phương. Tiến hành xây dựng các kịch bản BĐKH quốc gia, tổ chức nhiều chương trình hội nghị, hội thảo, di n đàn… về BĐKH nhằm nâng cao sự hiểu biết, năng lực quản lý để đề ra các kế hoạch nhằm khắc phục, giảm nhẹ những ảnh hưởng do BĐKH gây ra.

Là huyện phía Đông thuộc tỉnh Long An, Cần Giuộc hay còn gọi là vùng hạ (cùng với huyện Cần Đước), mang đặc trưng của đồng bằng gần cửa sông, tương đối bằng phẳng, song bị chia cắt mạnh bởi sông rạch, thường xuyên bị triều cường tác động bởi cao độ từ 0,5 – 1,2 m so với mực nước biển. Địa hình nghiêng đều, lượn sóng nhẹ và thấp dần từ Tây Bắc sang Đông Nam. Sông Rạch Cát (còn gọi sông Cần Giuộc) dài 32 km, chảy qua Cần Giuộc theo hướng Bắc – Nam, đổ ra sông Soài Rạp, chia huyện Cần Giuộc ra làm 2 vùng với đặc điểm tự nhiên, kinh tế khác biệt là vùng thượng và vùng hạ. Xã Tân Tập là vùng hạ của huyện, do địa hình thấp 0,5 – 0,8 m, lại nằm ở cửa sông Soài Rạp nên chịu ảnh hưởng của chế độ bán nhật triều của biển Đông với biên độ lớn (Biên độ triều trong năm biến thiên khoảng ,95 m, đỉnh triều cao nhất vào tháng 3, 4 - Hmax 170cm), do vậy hàng năm đều xảy ra tình trạng ngập lụt.

Đặc biệt với sự tác động của BĐKH thời gian gần đây, tình hình ngập lụt do thủy triều kết hợp mưa lớn, và nhất là lũ đầu nguồn đã làm cho hệ thống đê điều không bảo vệ được ruộng đồng và khu vực nuôi trồng thủy hải sản, dẫn đến hiện tượng xâm nhập mặn lấn sâu vào nội đồng gây thiệt hại hàng tỉ đồng mặc d chính quyền địa phương hàng năm đều có biện pháp tu bổ đê điều, công trình thủy lợi. Những tác động này có xu hướng Tính dễ bị tổn thương do ngập lụt và xâm nhập mặn đến sinh kế các nông hộ ở xã Tân Tập, huyện Cần Giuộc, Long An - Hiện trạng và giải pháp Page 10 ngày càng tăng với di n biến bất thường và khó dự đoán đã gây ảnh hưởng đến tình hình phát triển kinh tế- xã hội của địa phương, đặc biệt là sinh kế của các hộ gia đình nghèo sinh sống ở các v ng đất thấp, ven cửa sông với nghề chính là làm nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Chính điều đó đặt ra bài toán khó khăn cho chính quyền sở tại trong việc ứng phó, phòng chống giảm nhẹ rủi ro BĐKH gây ra. Bên cạnh các giải pháp công trình và phi công trình của chính quyền địa phương nhằm ứng phó với BĐKH, người dân tại đây cũng đã vận dụng những kinh nghiệm được đúc kết qua nhiều thế hệ để ứng phó với các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Tuy nhiên, tình hình ngập lụt và xâm nhập mặn trong thời gian gần đây ngày càng di n biến phức tạp, gây ảnh hưởng sâu sắc đến hoạt động sinh kế của hầu hết các nông hộ trên địa bàn. Xuất phát từ tình hình thực ti n di n ra trên địa bàn xã Tân Tập, tôi mạnh dạn chọn chủ đề “Tính dễ bị tổn thương do ngập lụt và xâm nhập mặn đến sinh kế các nông hộ ở xã Tân Tập, huyện Cần Giuộc, Long An - Hiện trạng và giải pháp” làm nội dung nghiên cứu. Mục tiêu của đề tài 2. Mục tiêu tổng quát Tìm hiểu tính d bị tổn thương (TDBTT) về sinh kế của các hộ trồng lúa và nuôi trồng thủy sản ở xã Tân Tập trước tác động của hiện tượng ngập lụt, xâm nhập mặn và hạn hán, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm giảm thiểu TDBTT của các nông hộ trước tác động của tình hình xâm nhập mặn, ngập lụt và hạn hán di n ra ngày càng sâu rộng trên địa bàn.

Mục tiêu cụ thể  Nghiên cứu đặc điểm và di n biến của tình hình ngập lụt, xâm nhập mặn và hạn hán trên địa bàn xã Tân Tập.  Nhận định chung về xu hướng ngập lụt, xâm nhập mặn và hạn hán tại địa bàn nghiên cứu  Tìm hiểu các đặc điểm, nguồn lực sinh kế của các nông hộ trồng lúa và nuôi tôm tại địa bàn nghiên cứu.  Tìm hiểu khả năng thích ứng của các nông hộ nơi đây trước tác động của ngập lụt và xâm nhập mặn. Tính dễ bị tổn thương do ngập lụt và xâm nhập mặn đến sinh kế các nông hộ ở xã Tân Tập, huyện Cần Giuộc, Long An - Hiện trạng và giải pháp Page 11  Đánh giá TDBTT về sinh kế của các nông hộ dưới tác động của ngập lụt và xâm nhập mặn.

 Đề xuất một số giải pháp nhằm giảm thiểu TDBTT về sinh kế của các nông hộ trồng lúa và nuôi tôm tại xã Tân Tập. Giả thiết nghiên cứu Dựa trên tổng quan nghiên cứu về các hiện tượng môi trường trong bối cảnh BĐKH, đề tài này nêu lên một số giả thuyết nghiên cứu như sau:  Một là: Đa phần nông hộ tại địa bàn nghiên cứu chưa nhận biết đầy đủ về sự thay đổi của môi trường dưới tác động của BĐKH và khả năng ứng phó, thích nghi của nông hộ nơi đây còn mang tính nhất thời, ngắn hạn, dựa theo kinh nghiệm, mang tính bị động.  Hai là: Nguồn lực sinh kế của nông hộ tại địa bàn nghiên cứu rất thiếu và yếu, rất d bị tổn thương (DBTT) trước rủi ro của thiên tai. Điều kiện về sinh kế của các nông hộ không giống nhau đối với các nhóm khác nhau, trước tác động của thiên tai nhóm đối tượng là hộ nghèo- cận nghèo DBTT nhất, dưới các hình thức mất sinh kế, tài sản và việc làm.

 Ba là: Chính sách hỗ trợ, can thiệp của Nhà nước luôn đi sau di n biến thực ti n của biến đổi môi trường, chưa ph hợp với hoàn cảnh thực tế của người dân trong việc thích ứng và giảm thiểu TDBTT của ngập lụt, xâm nhập mặn và hạn hán. Giới hạn nghiên cứu 4. Đối tượng nghiên cứu TDBTT về sinh kế của các hộ làm nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản trước tác động của ngập lụt và xâm nhập mặn. Khách thể nghiên cứu Khách thể nghiên cứu là hộ gia đình trồng lúa và nuôi trồng thủy sản xã Tân Tập (chỉ nghiên cứu những hộ có hộ khẩu thường trú tại xã và định cư liên tục tại địa bàn ít nhất là 5 năm).

Tính dễ bị tổn thương do ngập lụt và xâm nhập mặn đến sinh kế các nông hộ ở xã Tân Tập, huyện Cần Giuộc, Long An - Hiện trạng và giải pháp Page 12 4. Phạm vi nghiên cứu Địa bàn nghiên cứu: Đề tài này chỉ tập trung nghiên cứu đánh giá TDBTT về sinh kế của các nông hộ trồng lúa và nuôi thủy sản tại xã Tân Tập, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An dưới tác động của ngập lụt và xâm nhập mặn. Mốc thời gian, nghiên cứu: Tập trung vào giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2015. Về mặt nội dung: TDBTT về sinh kế của các hộ trồng lúa và nuôi thủy sản tại xã Tân Tập được phân tích, đánh giá dựa trên tiêu chí đánh giá về TDBTT của tổ chức IPCC (độ phơi nhi m, độ nhạy cảm và khả năng thích ứng) bên cạnh đó luận văn còn tham khảo một số tiêu chí của Chỉ số tổn thương Sinh kế (LVI) được phát triển bởi Hahn và các cộng sự (2009), các bước xây dựng chỉ số d bị tổn thương (CVI) của Hà Hải Dương (2015) để ước tính ảnh hưởng của BĐKH tại địa bàn đối với sinh kế của nông hộ.

Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp giảm thiểu TDBTT về sinh kế của các nông hộ trước tác động ngập lụt và xâm nhập mặn tại địa bàn nghiên cứu. Ý nghĩa nghiên cứu 4. Ý nghĩa h a h c Kết quả nghiên cứu chỉ ra những tác động tiêu cực do thiên tai (ngập lụt, xâm nhập mặn và hạn hán) ảnh hưởng tới nguồn lực sinh kế và hoạt động sinh kế của nông hộ tại xã Tân Tập- đây cũng là nguyên nhân trực tiếp gây nên TDBTT sinh kế của họ; đồng thời đưa ra một số giải pháp nhằm hạn chế tối đa TDBTT do tác động tiêu cực thiên tai tới nguồn lực sinh kế và hoạt động sinh kế của họ trong thời gian tới. Về mặt thực tiễn Kết quả luận văn là tài liệu tham khảo về “Nghiên cứu tác động của thiên tai (ngập lụt, xâm nhập mặn và hạn hán) đối với TDBTT sinh kế nông hộ tại xã Tân Tập nói riêng và các nông hộ tại các vùng ven sông, ven biển v ng Đồng bằng Sông Cửu Long nói chung”, đồng thời định hướng phát triển kinh tế- xã hội ở quy mô nhỏ (cấp vi mô).

Tính dễ bị tổn thương do ngập lụt và xâm nhập mặn đến sinh kế các nông hộ ở xã Tân Tập, huyện Cần Giuộc, Long An - Hiện trạng và giải pháp Page 13 5. hương pháp nghiên cứu 5. hương pháp thu thập và phân tích dữ liệu 5. Dữ liệu thứ cấp Với phương pháp này, luận văn tập hợp và phân tích các tài liệu như sách, các báo cáo, số liệu thống kê, các văn bản….

có liên quan đến điều kiện sinh thái môi trường, cấu trúc dân số, kinh tế - xã hội, và vấn đề ngập lụt, ngập mặn ảnh hưởng đến TDBTT sinh kế người dân tại địa phương nhằm xây dựng một bức tranh tổng quát về bối cảnh nghiên cứu, các cách tiếp cận nghiên cứu, các luận điểm, luận cứ, các kết quả phân tích thực nghiệm, các khác biệt và tranh luận đối với các vấn đề liên quan đến đề tài. Dữ liệu sơ cấp Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua bảng hỏi và phỏng vấn sâu.