Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1. Một số thuật ngữ, khái niệm liên quan đến đề tài 1. Một số thuật ngữ, khái niệm liên quan đến đề tài 1.Tổ chức sản xuất, tổ chức sản xuất chương trình truyền hình Theo tiến sĩ Hà Huy Phượng trong cuốn Tổ chức nội dung thết kế, trình bày báo in có đề cập đến “Tổ chức nội dung báo và tạp chí là việc lập kế hoạch nội dung từng số báo, trang báo, tạp chí sắp xuất bản, tổ chức thực hiện để đạt được mục đích mục tiêu và đáp ứng nhu cầu tiếp nhận thông tin của công chúng mà cơ quan báo chí đó hướng đến” [2, tr. 2] Theo từ điển tiếng Việt “tổ chức là (1) làm cho một chỉnh thể có một cấu tạo, một cấu trúc và những chứng năng ching nhất đinh.
Tổ chức một đoàn thám hiểm, tổ chức bộ máy giúp việc, từ được tổ chức thành câu. (2) kết hợp hạn chế. Làm cho có tổ chức, có nề nếp. Tổ chức đời sống gia đình (3) làm những gì cần thiết đề tiến hình một hoạt động nào đó nhằm có đượng hiệu quả tốt nhất.
Tổ chức hội nghị. Tổ chức đi tham quan. làm công tác tổ chức của cơ quan và công tác cán bộ, tổ chức cán bộ (nói tắt). Phòng tổ chức.
cán bộ tổ chức của xí nghiệp. Các công tác tổ chức (5) (kng). Đưa cào, kết nạp vào tổ chức nào đó. Đực tổ chức vào Đoàn thnah niên (6) (kng) tổ chức lễ cưới (nói tắt) hai anh chị sẽ định tổ chức vào cuối năm” II d (1) Tập hợp người được tổ chức lại, hoạt động vì những quyền lợi chung, nhằm một mục đúc chung.
Tổ chức công đoàn. Các tổ chức quần chúng. Môt tổ chức khoa học. Tổ chức chính trị - xã hội có kỷ luật chặt chẽ, trong quan hệ với các thành viên của nó.
Phát biểu trong tổ chức, có ý nghĩa tổ chức” [ , tr 1007] Tổ chức sản xuất chương trình “Dự báo thời tiết” của Đài THVN 11 Sản xuất: (I) Tạo ra của cải vật chất, nói chung. Sản xuất lương thực, sản xuất vận dụng tiêu dùng. (II) Hoạt động sản xuất, cấu tạo ra vật phẩm cho xã hội bằng cách dùng tư liệu lao động tác động vào đối tượng lao động. Sản xuất nông nghiệp, sản xuất công nghiệp [ , tr 845] Chương trình: (1) toàn bộ nói chung những dự kiến hoạt động theo một chương trình nhất định và trong một thời gian nhất định, nêu một các vắn tắt.
Chương trình làm việc. thông qua chương trình nghị sự. (2) (cũ) Như cương lĩnh, chương trình của một chính đảng (3) toàn bộ nội dung học tập, giảng dạy nêu một cách vắn tắt, được quy định chính thức cho từng môn học, bậc học, cấp học, (4) Dẫy các lệnh được viết theo một cú pháp nhất đinh, mô tả các giải quyết một bài toán trên máy tính, hay trong một ngôn ngữ lập trình [ , tr 193] Truyền hình: truyền hình ảnh, thường đồng thời có cả âm thanh. Đi xã bằng radio hoặc bằng đường dây.
[ ,tr 1053] Như vậy có thể hiểu Tổ chức sản xuất chương trình truyền hình là tổ chức sắp sếp các quy trình một các chặt chẽ một sản phẩm được sắp xếp một cách trình tự để truyền được tín hiệu hình ảnh đồng thời có cả âm thanh. Chương trình truyền hình - Chương trình truyền hình So với các loại hình truyền thông khác, truyền hình mãi đến đầu thế kỉ XX mới ra đời. Mặc dù “sinh sau đẻ muộn” nhưng do biết phát huy, lựa chọn những tinh hoa của các loại hình đi trước như hội họa, nhiếp ảnh, báo in, phát thanh đặc biệt là điện ảnh, nên truyền hình đã nhanh chóng chiếm được vị trí quan trọng trong công chúng. Sự xuất hiện của truyền hình như một điều thần kỳ trong sáng tạo của con người.
Nhiều tài liệu đã xếp truyền hình là một trong một số ít phát minh vĩ đại của thế kỷ XX bởi nó đã góp phần làm thay đổi cơ bản phương thức Tổ chức sản xuất chương trình “Dự báo thời tiết” của Đài THVN 12 sống và phương thức tư duy của con người, đưa nền văn minh của con người lên một tầm cao mới. Nhờ có hình ảnh và âm thanh, truyền hình đã chuyển tải đến cho công chúng những thông tin - những “món ăn tinh thần” chân thực, sinh động hấp dẫn. Những “món ăn” này là những thể loại truyền hình phong phú nhưng chúng “ít khi tồn tại dưới dạng thuần khiết”, [44, tr.103] rời rạc mà chúng thường là những viên gạch, những bộ phận cấu thành để tạo ra những cấu trúc truyền hình phức tạp hơn. Cấu trúc này được những người làm truyền hình gọi là chương trình truyền hình.
Tuy nhiên, trên thực tế các chương trình truyền hình không phải là sự lắp ghép một cách cơ học các thể loại truyền hình để thành một sản phẩm lớn mà giữa chúng cần có những đường khâu nối hoặc những “gia giảm” để sản phẩm hoàn thiện đó đến với công chúng một cách hoàn hảo.TS Tạ Ngọc Tấn trong cuốn “Truyền thông đại chúng”, NXB Chính trị - quốc gia, H, 2001: “Chương trình truyền hình dùng để chỉ một hay nhiều tác phẩm hoàn chỉnh hoặc kết hợp với một số thông tin tài liệu khác được tổ chức theo một chủ đề cụ thể với hình thức tương đối nhất quán, thời lượng tương đối ổn định và được phát đi theo định kỳ” [95, tr. Thực tế, ngoài những tin, bài (thể loại tin, hoặc phóng sự, hoặc phỏng vấn.), để định vị, tồn tại độc lập được, chương trình thường có hình hiệu, nhạc hiệu, lời dẫn (làm nhiệm vụ khâu nối các phần). Chính hình thức và cấu trúc như vậy nên thời lượng chương trình truyền hình thường lớn, tính chất, nội dung thông tin của chương trình phong phú. Để có một chương trình truyền hình với đặc điểm, tính chất như thế, quy trình sản xuất luôn phức tạp, tốn kém về cả nhân lực, thời gian.
- Sản xuất chương trình truyền hình Tổ chức sản xuất chương trình “Dự báo thời tiết” của Đài THVN 13 Để có những chương trình truyền hình, cần phải trải qua một quy trình với nhiều công đoạn khác nhau.1: Sơ đồ quy trình sản xuất một chương trình TH Với quy trình này, sản phẩm truyền hình đến được với công chúng phải trải qua 6 bước với ba khâu cơ bản: 1. Phân phối (Ý tưởng, kịch bản, (Duyệt) (Phát sóng) thực hiện) Trong ba khâu này, chỉ có hai khâu đầu (triển khai và đóng gói) là hoạt động sản xuất làm ra sản phẩm. Bởi, đó là quá trình sử dụng sức lao động (thể lực + trí lực của con người) cùng với tư liệu sản xuất (máy móc, phương tiện) và nguồn tài chính hợp lí để làm nên sản phẩm truyền hình - chương trình truyền hình. “So với các loại hình báo chí khác, hoạt động làm nên sản phẩm truyền hình có tính đặc thù: đó là hoạt động mang tính tập thể.
Nghĩa là, người làm nên sản phẩm truyền hình không chỉ là phóng viên mà là tập thể gồm nhiều người với nhiều chuyên môn, trong đó phóng viên đóng vai trò chủ đạo. Tổ chức sản xuất chương trình “Dự báo thời tiết” của Đài THVN 14 Ở Việt Nam, chức danh “phóng viên” đã được đưa vào văn bản pháp lí. Phóng viên là người làm việc trong tổ chức pháp nhân cụ thể như tòa soạn báo hoặc đài phát thanh, đài truyền hình. Trong Quyết định số 48/TCCP – VP của Bộ trưởng – Trưởng ban Tổ chức – Cán bộ Chính phủ về việc ban hành tiêu chuẩn nghiệp vụ ngạch công chức ngành Văn hóa – Thông tin, đã quy định “phóng viên”: “là công chức chuyên môn nghiệp vụ trong các cơ quan báo chí, thực hiện viết tin, bài, chụp ảnh, quay phim các loại hình báo chí” [6, tr.
Tùy từng loại hình truyền thông số lượng phóng viên tham gia để làm nên một sản phẩm báo chí là khác nhau. Với một chương trình truyền hình, thường cần tới một nhóm người thực hiện - được gọi là êkip. Mỗi êkip thường có khoảng 2, 3 phóng viên. Cũng có trường hợp, do quy mô, tính chất chương trình, êkip sản xuất chương trình có thể lên tới hàng chục, người thậm chí cả trăm người với các chức danh khác nhau.2: Sơ đồ nhân sự tham gia sản xuất một chương trình TH Chương trình truyền hình là sản phẩm do một tập thể thực hiện.
Trong đó, mỗi thành viên là một mắt xích trong dây chuyền sản xuất. Chất lượng chương trình phụ thuộc vào năng lực của từng thành viên trong êkip. Vậy nên, Tổ chức sản xuất chương trình “Dự báo thời tiết” của Đài THVN 15 dù ít hay nhiều người tham gia sản xuất thì mỗi thành viên đều cần phải có trách nhiệm trong việc chung sức thực hiện chương trình. Bên cạnh yếu tố con người, để làm nên sản phẩm truyền hình, máy móc, phương tiện kỹ thuật cũng là yếu tố quan trọng.
Đó là công cụ chuyển hóa ý đồ tư tưởng, nội dung thành thông tin hình ảnh, âm thanh sinh động trong mỗi một chương trình. Máy móc, thiết bị kỹ thuật làm cho truyền hình khác biệt với các loại hình báo chí khác. Đây cũng là điều đòi hỏi để có một chương trình truyền hình, cần phải có một nguồn lực tài chính lớn hơn nhiều so với sản phẩm báo chí khác.3: Các yếu tố làm nên một sản phẩm truyền hình Tài chính Con người Sản phẩm Phương tiện kỹ thuật Tóm lại, hoạt động sản xuất chương trình truyền hình là hoạt động làm ra sản phẩm - các chương trình truyền hình. Con người, tư liệu lao động, tài chính là ba yếu tố quan trọng, có quan hệ mật thiết với nhau góp phần cùng làm nên sản phẩm truyền hình.
Mỗi yếu tố có một vị trí, vai trò quan trọng trong việc quyết định chất lượng sản phẩm làm ra. Chương trình “Dự báo thời tiết” Dự báo thời tiết là một ngành ứng dụng của khoa học và công nghệ để tiên đoán trạng thái và vị trí của bầu khí quyển trong tương lai gần. Loài người đã nỗ lực dự báo thời tiết một cách không chính thức từ nhiều thiên niên kỳ trước, và việc dự báo thời tiết một cách chính thức bắt đầu từ thế kỷ mười chín. Công tác dự báo thời tiết được thực hiện bằng cách thu thập số Tổ chức sản xuất chương trình “Dự báo thời tiết” của Đài THVN 16 liệu về trạng thái hiện tại của bầu khí quyển và áp dụng những hiểu biết khoa học về các quá trình của khí quyển để tiên đoán sự tiến triển của khí quyển.