Luận Văn Tốt Nghiệp Về Tổ Chức Kế Toán Tiền Lương Và Các Khoản Trích Theo Lương

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp tổ chức kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở công ty cổ phần vận, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Trường học: Viện Đại Học Mở Hà Nội
• Đề tài: Tổ Chức Kế Toán Tiền Lương Tại Công Ty Cổ Phần Vận Tải
• Loại tài liệu: đề tài

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. PHẦN THỨ NHẤT: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG Ở DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm tiền lương, nhiệm vụ kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương
• 1.2. Bản chất kinh tế của tiền lương
• 1.3. Bản chất kinh tế và đặc điểm của tiền lương
• 1.4. Nhiệm vụ của kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương
• 1.5. Các hình thức tiền lương
• 1.5.1. Hình thức tiền lương theo thời gian
• 1.5.1.1. Trả lương theo thời gian giản đơn
• 1.5.1.2. Trả lương theo thời gian có thưởng
• 1.5.2. Hình thức tiền lương theo sản phẩm
• 1.5.2.1. Tiền lương theo sản phẩm trực tiếp không hạn chế
• 1.5.2.2. Tiền lương sản phẩm gián tiếp
• 1.5.2.3. Tiền lương tính theo sản phẩm có thưởng
• 1.5.2.4. Tiền lương theo sản phẩm lưu tiến
• 1.5.3. Tiền lương khoán
• 1.5.3.1. Khoán công việc
• 1.5.3.2. Khoán quỹ lương
• 1.6. Quỹ tiền lương
• 2. PHẦN THỨ HAI: TÌNH HÌNH TỔ CHỨC KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG Ở CÔNG TY CỔ PHẦN VẬN TẢI VÀ DỊCH VỤ HÀNG HÓA
• 3. PHẦN THỨ BA: NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ ĐỂ HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG Ở CÔNG TY CỔ PHẦN VẬN TẢI VÀ DỊCH VỤ HÀNG HÓA
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tổ Chức Kế Toán Tiền Lương Tại Công Ty Cổ Phần Vận Tải

Tổ chức kế toán tiền lương tại công ty cổ phần vận tải đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý chi phí lao động và đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Việc tổ chức này không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí mà còn tạo ra môi trường làm việc công bằng và minh bạch. Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng, việc tối ưu hóa quy trình kế toán tiền lương trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

1.1. Khái Niệm Về Kế Toán Tiền Lương Tại Doanh Nghiệp

Kế toán tiền lương là quá trình ghi chép, phân tích và tổng hợp các khoản chi phí liên quan đến tiền lương của người lao động. Điều này bao gồm việc tính toán tiền lương, các khoản trích theo lương như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các khoản phụ cấp khác.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Tiền Lương Trong Doanh Nghiệp

Kế toán tiền lương không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý chi phí mà còn đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Nó tạo ra sự công bằng trong việc trả lương và khuyến khích người lao động làm việc hiệu quả hơn.

II. Những Thách Thức Trong Tổ Chức Kế Toán Tiền Lương Tại Công Ty Cổ Phần Vận Tải

Trong quá trình tổ chức kế toán tiền lương, công ty cổ phần vận tải thường gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và sự hài lòng của người lao động. Việc nhận diện và giải quyết kịp thời các vấn đề này là rất quan trọng.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Tính Toán Tiền Lương Chính Xác

Việc tính toán tiền lương chính xác là một trong những thách thức lớn nhất. Điều này đòi hỏi hệ thống kế toán phải được thiết lập một cách khoa học và chính xác để tránh sai sót.

2.2. Quản Lý Các Khoản Trích Theo Lương

Quản lý các khoản trích theo lương như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các khoản phụ cấp khác cũng là một thách thức lớn. Doanh nghiệp cần phải đảm bảo rằng các khoản này được tính toán và chi trả đúng hạn.

III. Phương Pháp Tổ Chức Kế Toán Tiền Lương Hiệu Quả Tại Công Ty Cổ Phần Vận Tải

Để tổ chức kế toán tiền lương hiệu quả, công ty cổ phần vận tải cần áp dụng các phương pháp và công cụ hiện đại. Việc này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác trong công tác kế toán.

3.1. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Kế Toán Tiền Lương

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán tiền lương giúp tự động hóa quy trình tính toán và giảm thiểu sai sót. Các phần mềm kế toán hiện đại có thể hỗ trợ doanh nghiệp trong việc quản lý tiền lương một cách hiệu quả.

3.2. Đào Tạo Nhân Sự Về Kế Toán Tiền Lương

Đào tạo nhân sự là một yếu tố quan trọng để đảm bảo rằng đội ngũ kế toán có đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện công việc một cách hiệu quả. Điều này cũng giúp nâng cao chất lượng công tác kế toán trong doanh nghiệp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Kế Toán Tiền Lương Tại Công Ty Cổ Phần Vận Tải

Việc áp dụng kế toán tiền lương tại công ty cổ phần vận tải không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý chi phí mà còn tạo ra môi trường làm việc tích cực cho người lao động. Các ứng dụng thực tiễn này đã mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp.

4.1. Tăng Cường Sự Minh Bạch Trong Quản Lý Tiền Lương

Kế toán tiền lương giúp tăng cường sự minh bạch trong quản lý tiền lương, từ đó tạo niềm tin cho người lao động. Họ sẽ cảm thấy công bằng hơn khi biết rõ cách tính toán và phân bổ tiền lương.

4.2. Nâng Cao Hiệu Quả Làm Việc Của Nhân Viên

Khi người lao động cảm thấy hài lòng với chế độ tiền lương, họ sẽ có động lực làm việc cao hơn. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả làm việc của toàn bộ doanh nghiệp.

V. Kết Luận Về Tổ Chức Kế Toán Tiền Lương Tại Công Ty Cổ Phần Vận Tải

Tổ chức kế toán tiền lương tại công ty cổ phần vận tải là một yếu tố quan trọng trong việc quản lý chi phí và đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Việc cải tiến quy trình này sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Tương Lai Của Kế Toán Tiền Lương Trong Doanh Nghiệp

Trong tương lai, kế toán tiền lương sẽ ngày càng được cải tiến với sự phát triển của công nghệ. Doanh nghiệp cần phải cập nhật và áp dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả công tác kế toán.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Tiến

Để cải tiến tổ chức kế toán tiền lương, doanh nghiệp cần xem xét các giải pháp như nâng cao chất lượng đào tạo nhân sự, áp dụng công nghệ mới và cải thiện quy trình làm việc.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong quá trình sản xuất kinh doanh của mọi loại hình doanh nghiệp, lao động giữ vai trò là nhân tố quyết định trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển. Khi nền kinh tế chuyển dịch theo cơ chế thị trường và tiến dần tới nền kinh tế tri thức, sức lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao trở thành yếu tố cốt lõi tạo ra năng suất và chất lượng. Để duy trì liên tục quá trình sản xuất kinh doanh, sức lao động bị hao tổn trong quá trình làm việc phải được bù đắp và tái sản xuất thông qua thù lao lao động (tiền lương).

Tiền lương cùng các khoản trích theo lương (Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Kinh phí Công đoàn) là mối quan tâm hàng đầu của cả người sử dụng lao động và người lao động. Việc hạch toán chính xác, đầy đủ và phân bổ hợp lý chi phí tiền lương vào giá thành sản phẩm hoặc chi phí kinh doanh giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt giá thành, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường, đồng thời tạo động lực kích thích người lao động nâng cao năng suất và gắn bó với doanh nghiệp.

Đối với Công ty Cổ phần Vận tải và Dịch vụ Hàng hóa Hà Nội – một doanh nghiệp Nhà nước chuyển đổi sang mô hình công ty cổ phần, việc xây dựng cơ chế trả lương phù hợp, tổ chức hạch toán chính xác và chi trả kịp thời là yêu cầu cấp thiết nhằm ổn định đời sống nhân viên và thúc đẩy hiệu quả kinh doanh. Xuất phát từ thực tiễn đó, tác giả đã thực hiện chuyên đề khóa luận tốt nghiệp với đề tài: "Tổ chức kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở Công ty cổ phần vận tải và dịch vụ hàng hoá".

Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định gồm 3 nội dung trọng tâm:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong các doanh nghiệp theo chế độ kế toán hiện hành.
2. Khảo sát, phân tích và phản ánh thực trạng tổ chức công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Vận tải và Dịch vụ Hàng hóa.
3. Đưa ra các nhận xét, đánh giá về ưu điểm, hạn chế và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại đơn vị.

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, Kinh phí Công đoàn).
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Không gian: Phòng Thống kê Kế toán và các bộ phận liên quan tại Công ty Cổ phần Vận tải và Dịch vụ Hàng hóa (ngã ba Đuôi Cá, phường Giáp Bát, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội).
  • Thời gian: Giai đoạn doanh nghiệp chuyển đổi hoạt động sang mô hình công ty cổ phần (từ tháng 11/2000), phân tích số liệu thực tế các năm 2001 - 2002 và định hướng kế hoạch năm 2003.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và văn bản quy phạm pháp luật

Khóa luận vận dụng hệ thống lý luận kế toán doanh nghiệp Việt Nam và các văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh quan hệ lao động, tiền lương và các quỹ xã hội:

• Khái niệm và bản chất tiền lương: Tiền lương trong nền kinh tế thị trường được định nghĩa là giá cả sức lao động, hình thành trên cơ sở giá trị sức lao động thông qua sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động, đồng thời chịu sự chi phối của các quy luật kinh tế (đặc biệt là quy luật cung - cầu) và sự quản lý vĩ mô của Nhà nước thông qua mức lương tối thiểu (thời điểm khảo sát là 290.000 đồng/tháng).
• Văn bản pháp lý áp dụng:
  • Nghị định số 235/HĐBT ngày 19/09/1985 của Hội đồng Bộ trưởng: Quy định về các thành phần cấu thành quỹ tiền lương của doanh nghiệp.
  • Nghị định số 43/CP ngày 22/06/1993 của Chính phủ: Quy định tạm thời chế độ Bảo hiểm xã hội.
  • Nghị định số 45/CP của Chính phủ: Mở rộng phạm vi áp dụng chính sách BHXH đối với mọi thành phần kinh tế.
  • Quyết định số 2942/QĐ-UB ngày 07/09/1996 của UBND TP. Hà Nội: Về việc đổi tên và điều chỉnh nhiệm vụ kinh doanh của công ty.
  • Quyết định số 35/1998/QĐ-UB ngày 15/09/1998 của UBND TP. Hà Nội: Về việc phê duyệt giá trị doanh nghiệp khi thực hiện cổ phần hóa.
• Hệ thống tài khoản và hình thức kế toán: Vận dụng hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp (TK 334, TK 338, TK 622, TK 627, TK 641, TK 642, TK 335...) và mô hình hạch toán tổng hợp theo hình thức ghi sổ Nhật ký chứng từ.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập tài liệu chuyên môn, quy chế trả lương, hệ thống định mức, bảng giá, biểu mẫu chứng từ kế toán thực tế tại Phòng Thống kê Kế toán và Phòng Tổ chức Hành chính của công ty.
• Phương pháp hạch toán kế toán: Vận dụng phương pháp lập chứng từ, ghi chép sổ kế toán chi tiết, tài khoản kế toán đối ứng, tính giá - phân bổ chi phí và tổng hợp số liệu lên Báo cáo kế toán.
• Phương pháp phân tích kinh tế: Phân tích, so sánh các chỉ tiêu tài chính, doanh thu, lợi nhuận, mức độ hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh giữa các năm 2001 và 2002.
• Nguồn dữ liệu: Hệ thống chứng từ ban đầu (bảng chấm công, phiếu xác nhận sản phẩm hoàn thành, hợp đồng giao khoán việc), bảng thanh toán tiền lương, bảng kê, bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội, sổ chi tiết và sổ Cái các tài khoản kế toán tại Công ty Cổ phần Vận tải và Dịch vụ Hàng hóa Hà Nội.

---

Nội dung chính theo từng phần

Phần thứ nhất: Những lý luận cơ bản về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở doanh nghiệp

Tác giả hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận về tiền lương và hạch toán tiền lương trong doanh nghiệp sản xuất kinh doanh:

1. Bản chất kinh tế và đặc điểm của tiền lương:

   • Tiền lương là biểu hiện bằng tiền của giá cả sức lao động, là yếu tố chi phí đầu vào cấu thành nên giá thành sản phẩm, lao vụ, dịch vụ.
   • Tiền lương là tiền đề vật chất bảo đảm tái sản xuất sức lao động thông qua việc đáp ứng các nhu cầu tiêu dùng của người lao động.
   • Tiền lương là công cụ quản trị giúp người sử dụng lao động kiểm tra, giám sát số lượng và chất lượng lao động, từ đó nâng cao năng suất lao động.

2. Nhiệm vụ của kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương:

   • Theo dõi, ghi chép, phản ánh và tổng hợp chính xác, kịp thời về số lượng, chất lượng, thời gian và kết quả lao động; tính toán chính xác tiền lương, tiền thưởng, trợ cấp phải trả cho nhân viên.
   • Kiểm tra tình hình chấp hành kỷ luật lao động, chính sách chế độ tiền lương, BHXH, BHYT, KPCĐ và việc sử dụng các quỹ này.
   • Tính toán và phân bổ chính xác chi phí tiền lương và các khoản trích theo lương vào chi phí sản xuất kinh doanh theo từng đối tượng sử dụng.
   • Hướng dẫn, kiểm tra các bộ phận thực hiện đúng chế độ ghi chép ban đầu, mở sổ, hạch toán đúng chế độ; lập báo cáo phân tích tình hình sử dụng lao động và quỹ lương, đề xuất giải pháp quản lý hiệu quả.

3. Các hình thức tiền lương áp dụng trong doanh nghiệp:

   • Hình thức tiền lương theo thời gian:
     • Lương thời gian giản đơn: Bao gồm lương tháng, lương tuần, lương ngày và lương giờ. $$\text{Tiền lương tháng} = \text{Mức lương tối thiểu} \times \text{Hệ số mức lương} + \text{Phụ cấp (nếu có)}$$ $$\text{Tiền lương ngày} = \frac{\text{Lương tháng}}{22 \text{ ngày (hoặc 26 ngày)}} \times \text{Số ngày làm việc thực tế}$$ $$\text{Tiền lương giờ} = \frac{\text{Lương ngày}}{\text{Số giờ quy định } (\le 8\text{h})} \times \text{Số giờ làm việc thực tế}$$
     • Lương thời gian có thưởng: Kết hợp lương thời gian giản đơn với các khoản thưởng khi đạt hoặc vượt các chỉ tiêu năng suất, tiết kiệm thời gian hoặc đảm bảo ngày công.
   • Hình thức tiền lương theo sản phẩm:
     • Lương sản phẩm trực tiếp không hạn chế: $\text{Tiền lương} = \text{Sản lượng thực tế} \times \text{Đơn giá tiền lương}$.
     • Lương sản phẩm gián tiếp: Áp dụng cho công nhân phụ trợ theo tỷ lệ kết quả của công nhân chính.
     • Lương sản phẩm có thưởng và lương sản phẩm lũy tiến: Áp dụng đơn giá cố định trong định mức và đơn giá lũy tiến đối với phần sản lượng vượt định mức trong các thời điểm chiến dịch kinh doanh.
     • Lương khoán: Gồm khoán công việc (áp dụng cho việc đột xuất, bốc dỡ, sửa chữa), khoán quỹ lương (áp dụng cho công việc khó định mức chi tiết), và khoán thu nhập (phân phối thu nhập theo thỏa thuận tại Đại hội công nhân viên chức, phù hợp với mô hình công ty cổ phần).

4. Quỹ tiền lương và các quỹ bảo hiểm, kinh phí công đoàn:

   • Phân loại theo hạch toán: Tiền lương chính (trả cho thời gian thực hiện nhiệm vụ chính, hạch toán trực tiếp vào TK 622) và tiền lương phụ (nghỉ phép, hội họp, lễ tết, ngừng việc... hạch toán gián tiếp, trích trước lương nghỉ phép của công nhân sản xuất qua TK 335).
   • Quỹ BHXH (trích 20%): 15% tính vào chi phí doanh nghiệp, 5% trừ vào lương người lao động; chi trả ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí, mất sức.
   • Quỹ BHYT (trích 3%): 2% tính vào chi phí doanh nghiệp, 1% trừ vào lương người lao động.
   • Kinh phí Công đoàn (trích 2%): Tính toàn bộ vào chi phí doanh nghiệp dựa trên quỹ lương thực tế; nộp 50% lên Công đoàn cấp trên, giữ lại 50% chi tiêu tại cơ sở.

5. Hạch toán ban đầu và kế toán tổng hợp:

   • Chứng từ ban đầu: Bảng chấm công, phiếu xác nhận sản phẩm hoàn thành, hợp đồng giao khoán công việc, phiếu báo hỏng, phiếu nghỉ ốm, biên bản ngừng việc, bảng thanh toán tiền lương và bảng thanh toán tiền thưởng (chia làm 2 kỳ: Kỳ 1 tạm ứng, Kỳ 2 thanh toán nốt).
   • Tài khoản kế toán chủ yếu: TK 334 (Phải trả công nhân viên), TK 338 (Phải trả và phải nộp khác - chi tiết 5 tài khoản cấp hai: TK 3381, 3382, 3383, 3384, 3387, 3388), cùng các tài khoản chi phí liên quan (TK 622, TK 627, TK 641, TK 642, TK 335, TK 431).
   • Trình tự ghi sổ theo hình thức Nhật ký chứng từ:
     • Từ chứng từ gốc tập hợp vào Bảng phân bổ số 1 (Tiền lương và BHXH), Bảng phân bổ số 2;
     • Lập Bảng kê số 4, Bảng kê số 5;
     • Ghi vào Nhật ký chứng từ số 1, 2 và 7;
     • Đăng ký vào Sổ chi tiết TK 334, TK 338, TK 642... và Sổ Cái các tài khoản liên quan để phục vụ lập Báo cáo kế toán.

---

Phần thứ hai: Tình hình tổ chức kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở Công ty cổ phần vận tải và dịch vụ hàng hóa

Nội dung phần này phản ánh bức tranh cụ thể về quá trình phát triển, cơ cấu tổ chức và công tác quản lý tại đơn vị thực tập:

1. Quá trình hình thành, chuyển đổi mô hình và cơ cấu vốn:

   • Tiền thân là Công ty Vận tải Hàng hóa Hà Nội, thành lập từ năm 1966 với quy mô thời kỳ cao điểm lên tới hơn 1.000 cán bộ công nhân viên (khối quản lý gồm 11 phòng ban với hơn 200 người).
   • Trải qua các giai đoạn chuyển đổi cơ chế:
     • Năm 1990: Xóa bỏ bao cấp, chuyển sang tự hạch toán kinh doanh; thu gọn thành 6 phòng ban với hơn 100 lao động.
     • Năm 1992: Sắp xếp lại khối quản lý còn 5 phòng nghiệp vụ với gần 40 lao động.
     • Ngày 07/09/1996: UBND TP. Hà Nội ra Quyết định số 2942/QĐ-UB đổi tên và bổ sung nhiệm vụ kinh doanh dịch vụ; tinh gọn còn 4 phòng với khoảng 30 lao động.
     • Ngày 01/11/2000: Chính thức chuyển đổi thành Công ty Cổ phần Vận tải và Dịch vụ Hàng hóa, hoạt động theo Luật Doanh nghiệp và Điều lệ công ty cổ phần.
   • Thông tin đăng ký và cơ cấu vốn:
     • Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số: 0103000140.
     • Trụ sở chính: Ngã ba Đuôi Cá, phường Giáp Bát, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.
     • Vốn điều lệ: 7.200.000.000 đồng (Vốn Nhà nước nắm giữ 30% tương đương 2.160.000.000 đồng; cổ phần bán cho cổ đông trong và ngoài doanh nghiệp chiếm 70% tương đương 5.040.000.000 đồng).
     • Ưu đãi cho người lao động: 50.400 cổ phần theo giá ưu đãi với tổng giá trị ưu đãi 1.000.000.000 đồng; số tiền cho người lao động nghèo trả chậm là 613.000.000 đồng.

2. Chuyển dịch và bổ sung ngành nghề kinh doanh: Công ty thực hiện mở rộng ngành nghề kinh doanh qua 3 đợt điều chỉnh:

   • Lần 1 (26/04/2001): Bổ sung vận chuyển hành khách công cộng bằng xe bus, xây lắp giao thông, xây dựng dân dụng.
   • Lần 2 (13/07/2001): Bổ sung xây dựng công trình thủy lợi vừa và nhỏ, công trình văn hóa, lắp đặt đường dây hạ thế và trạm biến thế dưới 35kV, lắp đặt hệ thống cấp thoát nước.
   • Lần 3 (19/06/2002): Bổ sung kinh doanh bất động sản, lắp ráp ô tô, xe máy và phương tiện vận tải, đầu tư xây dựng bến xe khách.

3. Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2001 - 2002:

   • Hoạt động sản xuất kinh doanh có sự tăng trưởng tích cực sau cổ phần hóa:
     • Năm 2001: Doanh thu thực hiện vượt mức kế hoạch 742.052.000 đồng (chỉ tiêu kế hoạch là 14.210.000.000 đồng, tỷ lệ thực hiện đạt cao).
     • Năm 2002: Lợi nhuận thực hiện đạt 512.060.000 đồng, vượt mức kế hoạch đề ra với tỷ lệ tăng 33% nhờ tối ưu hóa chi phí sử dụng.
     • Định hướng năm 2003: Đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu từ 10% đến 12% so với năm 2002, đẩy mạnh mảng vận chuyển hành khách và du lịch.

4. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý và sản xuất:

   • Mô hình quản lý trực tuyến - chức năng gồm:
     • Hội đồng quản trị và Giám đốc điều hành trực tiếp chỉ đạo.
     • 02 Phó Giám đốc: Phó Giám đốc phụ trách dịch vụ và Phó Giám đốc phụ trách vận tải (trực tiếp phụ trách Bến dịch vụ vận tải 1 và Bến 2).
     • 04 Phòng nghiệp vụ: Phòng Tổ chức Hành chính (TCHC), Phòng Kế toán Thống kê (KT-TK), Phòng Kế hoạch Đầu tư (KH-Đầu tư), Phòng Bảo vệ Thanh tra (BV-Thanh tra).
     • 05 Đơn vị trực thuộc: Trung tâm khai thác hàng hóa, Bến Dịch vụ 1, Bến Dịch vụ 2, Đoàn xe khách, Đoàn xe taxi.

---

Phần thứ ba: Nhận xét, đánh giá và một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở Công ty cổ phần dịch vụ và vận tải hàng hóa

Phần này bao quát các đánh giá tổng hợp và phương hướng giải pháp của tác giả đối với đơn vị:

• Đánh giá tổng quát ưu điểm trong việc duy trì kỷ luật ghi chép chứng từ chấm công, theo dõi lao động và hạch toán phân bổ chi phí lương cho các đội xe, bến bãi và khối phòng ban.
• Chỉ ra các điểm còn tồn tại trong quy trình luân chuyển chứng từ khoán việc, theo dõi trợ cấp ốm đau - bảo hiểm và phân loại chi phí lương chính - lương phụ trong điều kiện hoạt động kinh doanh đa ngành nghề.
• Đề xuất các nhóm kiến nghị nhằm hoàn thiện biểu mẫu kế toán, nâng cao tính chính xác trong phân bổ chi phí tiền lương vào giá thành dịch vụ vận tải, và đảm bảo quyền lợi bảo hiểm, công đoàn cho người lao động theo đúng quy định pháp luật.

---

Kết quả và đóng góp

Bảng tổng hợp các chỉ tiêu tài chính và tổ chức của đơn vị khảo sát

Tiêu chí	Dữ liệu ghi nhận tại văn bản
Năm thành lập ban đầu	1966 (tên gọi: Công ty Vận tải Hàng hóa Hà Nội)
Thời điểm chính thức thành công ty cổ phần	01/11/2000
Vốn điều lệ	7.200.000.000 đồng
Tỷ lệ vốn Nhà nước nắm giữ	30% (tương ứng 2.160.000.000 đồng)
Tỷ lệ cổ phần bán cho cổ đông khác	70% (tương ứng 5.040.000.000 đồng)
Giá trị ưu đãi cổ phần cho người lao động	50.400 cổ phần (trị giá ưu đãi 1.000.000.000 đồng)
Số tiền cho người lao động nghèo trả chậm	613.000.000 đồng
Doanh thu năm 2001	Kế hoạch 14,21 tỷ đồng; thực tế vượt kế hoạch 742,052 triệu đồng
Lợi nhuận năm 2002	512,060 triệu đồng (vượt kế hoạch 33%)
Số lượng phòng ban nghiệp vụ (sau cổ phần hóa)	4 phòng (TCHC, Kế toán Thống kê, Kế hoạch Đầu tư, BV Thanh tra)
Số lượng đơn vị trực thuộc	5 đơn vị (Trung tâm khai thác hàng hóa, Bến DV 1, Bến DV 2, Đoàn xe khách, Đoàn xe taxi)

Bảng tỷ lệ trích nộp các khoản theo lương và hạch toán chi phí

Khoản trích nộp	Tính vào chi phí DN (Nợ TK 622, 627, 641, 642)	Trừ vào lương NLĐ (Nợ TK 334)	Tổng tỷ lệ trích (Có TK 338)	Ghi chú quản lý & phân bổ
Bảo hiểm xã hội (BHXH)	15%	5%	20%	Nộp cơ quan BHXH chi trả hưu trí; doanh nghiệp giữ chi trả tại chỗ (ốm đau, thai sản)
Bảo hiểm y tế (BHYT)	2%	1%	3%	Nộp 100% cho cơ quan quản lý quỹ BHYT
Kinh phí Công đoàn (KPCĐ)	2%	0%	2%	Nộp 50% lên Công đoàn cấp trên, để lại 50% chi tiêu tại Công đoàn cơ sở
Tổng cộng	19%	6%	25%	Tổng số các khoản khấu trừ vào thu nhập NLĐ không vượt quá 30% số còn lại

Đóng góp thực tiễn của đề tài

• Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán lao động, tiền lương và các quỹ trích theo lương áp dụng cho mô hình doanh nghiệp vận tải - dịch vụ chuyển đổi từ doanh nghiệp Nhà nước sang công ty cổ phần.
• Làm rõ quy trình luân chuyển chứng từ từ khâu ghi chép ban đầu (Bảng chấm công, Hợp đồng giao khoán, Phiếu xác nhận sản phẩm) đến việc tổng hợp số liệu theo hình thức kế toán Nhật ký chứng từ (Bảng phân bổ số 1, Bảng kê số 4, 5, Nhật ký chứng từ số 1, 2, 7 và Sổ Cái).
• Phản ánh trung thực số liệu hoạt động, cơ cấu tổ chức bộ máy và sự phát triển ngành nghề kinh doanh của Công ty Cổ phần Vận tải và Dịch vụ Hàng hóa Hà Nội trong giai đoạn đầu sau cổ phần hóa.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Phạm vi dữ liệu nghiên cứu giới hạn tại một doanh nghiệp cổ phần hoạt động trong lĩnh vực vận tải và dịch vụ tại địa bàn Hà Nội, mang tính chất nghiên cứu trường hợp điển hình (case study).
  • Số liệu thực tế tập trung chủ yếu vào giai đoạn chuyển đổi ban đầu sau cổ phần hóa (năm 2001 - 2002), chưa theo dõi được chuỗi dữ liệu dài hạn ở các năm tiếp theo.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng nghiên cứu việc hoàn thiện cơ chế khoán thu nhập và trả lương theo năng suất lao động cho từng đoàn xe taxi và bến dịch vụ vận tải.
  • Nghiên cứu cập nhật quy trình kế toán tiền lương khi áp dụng các chuẩn mực kế toán mới, các mức trích nộp bảo hiểm sửa đổi và việc chuyển đổi từ hình thức Nhật ký chứng từ ghi sổ thủ công sang phần mềm kế toán tự động hóa trên máy tính.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên ngành Kế toán, Kiểm toán, Quản trị Nhân lực: Cung cấp tài liệu mẫu về cấu trúc chuyên đề khóa luận tốt nghiệp kế toán tiền lương; phương pháp lập chứng từ, tính lương thời gian, lương sản phẩm, lương khoán và quy trình định khoản kế toán tổng hợp.
• Cán bộ kế toán và nhà quản lý doanh nghiệp vận tải: Tham khảo phương thức hạch toán tiền lương phân loại thành lương chính và lương phụ; kỹ thuật trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân sản xuất (TK 335) để tránh biến động đột ngột giá thành dịch vụ; cũng như kinh nghiệm sắp xếp tinh gọn bộ máy quản lý và cơ cấu lại các quỹ bảo hiểm, công đoàn sau cổ phần hóa.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ trích nộp các khoản BHXH, BHYT và Kinh phí Công đoàn được áp dụng trong tài liệu là bao nhiêu và phân chia trách nhiệm đóng góp như thế nào?

Tổng tỷ lệ trích nộp các khoản theo lương là 25% trên quỹ lương cơ bản/thực tế, được phân chia cụ thể:

• BHXH (20%): Doanh nghiệp đóng 15% (tính vào chi phí sản xuất kinh doanh), người lao động đóng 5% (trừ trực tiếp vào lương).
• BHYT (3%): Doanh nghiệp đóng 2% (tính vào chi phí sản xuất kinh doanh), người lao động đóng 1% (trừ vào lương).
• Kinh phí Công đoàn (2%): Doanh nghiệp chịu toàn bộ 2% tính vào chi phí kinh doanh; trong đó 50% nộp lên cơ quan Công đoàn cấp trên và 50% giữ lại phục vụ hoạt động tại Công đoàn cơ sở.

2. Quá trình cổ phần hóa và cơ cấu vốn điều lệ của Công ty Cổ phần Vận tải và Dịch vụ Hàng hóa Hà Nội diễn ra như thế nào?

Công ty chính thức chuyển sang hoạt động theo mô hình công ty cổ phần từ ngày 01/11/2000. Vốn điều lệ là 7.200.000.000 đồng, trong đó Nhà nước nắm giữ 30% (2.160.000.000 đồng) và cổ phần bán cho các cổ đông trong và ngoài doanh nghiệp chiếm 70% (5.040.000.000 đồng). Người lao động trong công ty được mua 50.400 cổ phần ưu đãi với tổng giá trị ưu đãi 1.000.000.000 đồng, đồng thời số tiền được trả chậm dành cho lao động nghèo là 613.000.000 đồng.

3. Công ty đã trải qua những giai đoạn tinh giản bộ máy quản lý nào trước khi cổ phần hóa?

• Giai đoạn cao điểm (thời kỳ bao cấp): Quy mô hơn 1.000 CB-CNV với khối quản lý gồm 11 phòng ban (hơn 200 lao động).
• Năm 1990: Chuyển sang cơ chế tự hạch toán, sáp nhập còn 6 phòng ban nghiệp vụ với hơn 100 lao động.
• Năm 1992: Tiếp tục tổ chức lại còn 5 phòng nghiệp vụ với gần 40 lao động.
• Năm 1996 (theo Quyết định 2942/QĐ-UB): Tinh gọn còn 4 phòng với khoảng 30 lao động.
• Sau khi cổ phần hóa (từ 01/11/2000): Duy trì 4 phòng nghiệp vụ (TCHC, KT-TK, KH-Đầu tư, BV-Thanh tra) và 5 đơn vị trực thuộc.

4. Tại sao cần phân biệt tiền lương chính và tiền lương phụ của công nhân sản xuất trong công tác hạch toán?

Tiền lương chính là khoản trả cho thời gian thực tế thực hiện nhiệm vụ sản xuất chính có tiêu hao sức lao động, được hạch toán trực tiếp vào chi phí sản xuất của từng loại sản phẩm/dịch vụ (Nợ TK 622). Tiền lương phụ trả cho thời gian nghỉ phép theo chế độ, hội họp, học tập, ngừng sản xuất... không gắn liền trực tiếp với việc tạo ra sản phẩm cụ thể nên phải hạch toán gián tiếp và phân bổ theo tiêu thức thích hợp. Việc trích trước tiền lương nghỉ phép kế hoạch của công nhân sản xuất vào chi phí (qua TK 335) giúp giá thành sản phẩm không bị biến động đột ngột giữa các tháng trong năm.

5. Quy trình ghi sổ kế toán tổng hợp tiền lương theo hình thức Nhật ký chứng từ được tiến hành theo các bước nào?

Chứng từ gốc (Bảng chấm công, Phiếu xác nhận sản phẩm hoàn thành, Hợp đồng giao khoán) được kiểm tra để lập Bảng phân bổ số 1 (Tiền lương và BHXH) và Bảng phân bổ số 2. Số liệu từ bảng phân bổ được chuyển tiếp sang Bảng kê số 4, Bảng kê số 5, sau đó vào Nhật ký chứng từ số 1, 2 và 7. Từ Nhật ký chứng từ, số liệu được ghi vào Sổ chi tiết các tài khoản (TK 334, TK 338, TK 642...) và Sổ Cái để làm căn cứ lập Báo cáo kế toán tài chính.

---

Kết luận

Chuyên đề khóa luận đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về tiền lương, các hình thức trả lương và chế độ trích lập các quỹ bảo hiểm, kinh phí công đoàn trong doanh nghiệp theo quy định hiện hành. Công trình phản ánh chi tiết thực trạng chuyển đổi mô hình, tinh giản bộ máy tổ chức và quy trình hạch toán lao động tiền lương theo hình thức Nhật ký chứng từ tại Công ty Cổ phần Vận tải và Dịch vụ Hàng hóa Hà Nội. Các số liệu và giải pháp được tác giả đúc kết mang giá trị thực tiễn cao, đóng góp tài liệu tham khảo thiết thực cho công tác kế toán chi phí và quản trị lao động trong các doanh nghiệp vận tải cổ phần hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lêi nãi ®Çu Kh«ng chØ lµ tiÒn ®Ò cho sù tiÕn ho¸ loµi ngêi, lao ®éng cßn lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh ®Õn sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Lao ®éng gi÷ vai trß quan träng trong viÖc t¸i t¹o ra cña c¶i vËt chÊt vµ tinh thÇn cho x· héi. Mét doanh nghiÖp, mét x· héi ®îc coi lµ ph¸t triÓn khi lao ®éng cã n¨ng suÊt, cã chÊt lîng, vµ ®¹t hiÖu qu¶ cao. Nh vËy, nh×n tõ gãc ®é "Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n trong s¶n xuÊt" th× lao ®éng lµ mét trong nh÷ng yÕu tè quan träng trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh.

NhÊt lµ trong t×nh h×nh hiÖn nay nÒn kinh tÕ b¾t ®Çu chuyÓn sang nÒn kinh tÕ tri thøc th× lao ®éng cã trÝ tuÖ, cã kiÕn thøc, cã kü thuËt cao sÏ trë thµnh nh©n tè hµng ®Çu trong viÖc t¹o ra n¨ng suÊt còng nh chÊt lîng lao ®éng. Trong qu¸ tr×nh lao ®éng ngêi lao ®éng ®· hao tèn mét lîng søc lao ®éng nhÊt ®Þnh, do ®ã muèn qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh diÔn ra liªn tôc th× ngêi lao ®éng ph¶i ®îc t¸i s¶n xuÊt søc lao ®éng. Trªn c¬ së tÝnh to¸n gi÷a søc lao ®éng mµ ngêi lao ®éng bá ra víi lîng s¶n phÈm t¹o ra còng nh doanh thu thu vÒ tõ lîng nh÷ng s¶n phÈm ®ã, doanh nghiÖp trÝch ra mét phÇn ®Ò tr¶ cho ngêi ViÖn ®¹i häc më Hµ Néi 1 lao ®éng ®ã chÝnh lµ tiÒn c«ng cña ngêi lao ®éng ( tiÒn l- ¬ng ). TiÒn l¬ng mµ doanh nghiÖp tr¶ cho ngêi lao ®éng ®îc dïng ®Ó bï ®¾p søc lao ®éng mµ ngêi lao ®éng ®· bá ra.

XÐt vÒ mèi quan hÖ th× lao ®éng vµ tiÒn l¬ng cã quan hÖ mËt thiÕt vµ t¸c ®éng qua l¹i víi nhau. Nh vËy, trong c¸c chiÕn lîc kinh doanh cña doanh nghiÖp, yÕu tè con ngêi lu«n ®îc ®Æt ë vÞ trÝ hµng ®Çu. Ngêi lao ®éng chØ ph¸t huy hÕt kh¶ n¨ng cña m×nh khi søc lao ®éng mµ hä bá ra ®îc ®Òn bï xøng ®¸ng díi d¹ng tiÒn l- ¬ng. G¾n víi tiÒn l¬ng lµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng gåm B¶o hiÓm x· héi, b¶o hiÓm y tÕ, kinh phÝ C«ng ®oµn.

§©y lµ c¸c quü x· héi thÓ hiÖn sù quan t©m cña toµn x· héi ®Õn tõng ngêi lao ®éng. Cã thÓ nãi r»ng, tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng lµ mét trong nh÷ng vÊn ®Ò ®îc c¶ doanh nghiÖp vµ ngêi lao ®éng quan t©m. V× vËy viÖc h¹ch to¸n, ph©n bæ chÝnh x¸c tiÒn l¬ng cïng c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng vµo gi¸ thµnh s¶n phÈm sÏ mét phÇn gióp cho doanh nghiÖp cã søc c¹nh tranh trªn thÞ trêng nhê gi¸ c¶ hîp lý. Qua ®ã còng gãp cho ngêi lao ®éng thÊy ®îc quyÒn vµ nghÜa vô cña m×nh trong viÖc t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, tõ ®ã thóc ®Èy viÖc n©ng cao chÊt lîng lao ®éng cña doanh nghiÖp.

MÆt kh¸c viÖc tÝnh ®óng, ViÖn ®¹i häc më Hµ Néi 2 tÝnh ®ñ vµ thanh to¸n kÞp thêi tiÒn l¬ng cho ngêi lao ®éng còng lµ ®éng lùc thóc ®Èy hä h¨ng say s¶n xuÊt vµ yªn t©m tin tëng vµo sù ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. Lµ mét doanh nghiÖp cæ phÇn Nhµ níc, nªn ®èi víi C«ng ty cæ phÇn vËn t¶i vµ dÞch vô hµng ho¸ viÖc x©y dùng mét c¬ chÕ tr¶ l¬ng phï hîp, h¹ch to¸n ®ñ vµ thanh to¸n kÞp thêi nh»m n©ng cao ®êi sèng, t¹o niÒm tin, khuyÕn khÝch ngêi lao ®éng h¨ng say lµm viÖc lµ mét viÖc rÊt cÇn thiÕt lu«n ®îc ®Æt ra hµng ®Çu. NhËn thøc ®îc vÊn ®Ò trªn, trong thêi gian thùc tËp ë C«ng ty cæ phÇn vËn t¶i vµ dÞch vô hµng ho¸ t«i ®· chän ®Ò tµi: "Tæ chøc kÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng ë C«ng ty cæ phÇn vËn t¶i vµ dÞch vô hµng ho¸ ". Chuyªn ®Ò gåm 3 phÇn: PhÇn I: Nh÷ng lý luËn c¬ b¶n vÒ kÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng ë doanh nghiÖp.

PhÇn II: T×nh h×nh tæ chøc kÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng ë C«ng ty cæ phÇn dÞch vô vµ vËn t¶i hµng ho¸. PhÇn III: NhËn xÐt, ®¸nh gi¸ vµ mét sè ý kiÕn ®Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng ë C«ng ty cæ phÇn dÞch vô vµ vËn t¶i hµng ho¸. ViÖn ®¹i häc më Hµ Néi 3 Trong qu¸ tr×nh thùc tËp nghiªn cøu, su tÇm tµi liÖu em ®îc sù quan t©m, sù gióp ®ì cña toµn thÓ c¸n bé nh©n viªn phßng thèng kª kÕ to¸n - C«ng ty cæ phÇn vËn t¶i vµ dÞch vô hµng hãa ®· t¹o ®iÒu kiÖn cho em hoµn thµnh chuyªn ®Ò nµy. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n vµ mong thÇy h- íng dÉn gióp ®ì em ®Ó n©ng cao thªm chÊt lîng cña ®Ò tµi.

ViÖn ®¹i häc më Hµ Néi 4 PhÇn thø nhÊt Nh÷ng lý luËn c¬ b¶n vÒ kÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng ë doanh nghiÖp. Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm tiÒn l¬ng, nhiÖm vô kÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng. Kh¸i niÖm tiÒn l¬ng vµ b¶n chÊt kinh tÕ cña tiÒn l- ¬ng a. Kh¸i niÖm vÒ tiÒn l¬ng.

Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt lµ qu¸ tr×nh kÕt hîp ®ång thêi còng lµ qu¸ tr×nh tiªu hao c¸c yÕu tè c¬ b¶n ( Lao ®éng, ®èi tîng lao ®éng vµ t liÖu lao ®éng ). Trong ®ã, lao ®éng víi t c¸ch lµ ho¹t ®éng ch©n tay vµ trÝ ãc cña con ngêi sö dông c¸c t liÖu lao ®éng nh»m t¸c ®éng, biÕn ®æi c¸c ®èi tîng lao ®éng thµnh c¸c vËt phÈm cã Ých phôc vô cho nhu cÇu sinh ho¹t cña m×nh. §Ó ®¶m b¶o tiÕn hµnh liªn tôc qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt, tríc hÕt cÇn ph¶i b¶o ®¶m t¸i s¶n xuÊt søc lao ®éng, nghÜa lµ søc lao ®éng mµ con ngêi bá ra ph¶i ®îc båi hoµn díi d¹ng thï lao lao ®éng. TiÒn l¬ng (tiÒn c«ng) chÝnh lµ phÇn thï lao lao ®éng ®îc biÓu hiÖn b»ng tiÒn mµ doanh nghiÖp tr¶ cho ViÖn ®¹i häc më Hµ Néi 5 ngêi lao ®éng c¨n cø vµo thêi gian, khèi lîng vµ chÊt lîng c«ng viÖc cña hä.

ë ViÖt Nam tríc ®©y trong nÒn kinh tÕ bao cÊp, tiÒn l- ¬ng ®îc hiÓu lµ mét phÇn thu nhËp quèc d©n, ®îc Nhµ níc ph©n phèi mét c¸ch cã kÕ ho¹ch cho ngêi lao ®éng theo sè l- îng vµ chÊt lîng lao ®éng. Khi chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng, víi nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ tham gia ho¹t ®éng kinh doanh, cã sù qu¶n lý vÜ m« cña Nhµ níc, tiÒn l¬ng ®îc hiÓu theo ®óng nghÜa cña nã trong nÒn kinh tÕ ®ã. Nhµ níc ®Þnh híng c¬ b¶n cho chÝnh s¸ch l¬ng míi b»ng mét hÖ thèng ®îc ¸p dông cho mçi ngêi lao ®éng lµm viÖc trong c¸c thµnh phÇn kinh tÕ quèc d©n vµ Nhµ níc c«ng nhËn sù ho¹t ®éng cña thÞ trêng søc lao ®éng. Quan niÖm hiÖn nay cña Nhµ níc vÒ tiÒn l¬ng nh sau: "TiÒn l¬ng lµ gi¸ c¶ søc lao ®éng ®îc h×nh thµnh trªn c¬ së gi¸ trÞ søc lao ®éng th«ng qua sù tho¶ thuËn gi÷a ngêi cã søc lao ®éng vµ ngêi s¶n xuÊt lao ®éng, ®ång thêi chÞu sù chi phèi cña c¸c qui luËt kinh tÕ, trong ®ã cã quy luËt cung - cÇu".

Trong c¬ chÕ míi, còng nh toµn bé c¸c lo¹i gi¸ c¶ kh¸c trªn thÞ trêng, tiÒn l¬ng vµ tiÒn c«ng cña ngêi lao ®éng ë khu vùc s¶n xuÊt kinh doanh do thÞ trêng quyÕt ®Þnh. Tuy nhiªn sù qu¶n lý vÜ m« cña Nhµ níc vÒ tiÒn l¬ng ®èi víi khu ViÖn ®¹i häc më Hµ Néi 6 vùc s¶n xuÊt kinh doanh buéc c¸c doanh nghiÖp ph¶i b¶o ®¶m cho ngêi lao ®éng cã thu nhËp tèi thiÓu b»ng møc l¬ng tèi thiÓu do Nhµ níc ban hµnh ®Ó ngêi lao ®éng cã thÓ ¨n ë, sinh ho¹t vµ häc tËp ë møc cÇn thiÕt. Cßn nh÷ng ngêi lao ®éng ë khu vùc hµnh chÝnh sù nghiÖp hëng l¬ng theo chÕ ®é tiÒn l¬ng do Nhµ níc qui ®Þnh theo chøc danh vµ tiªu chuÈn, tr×nh ®é nghiÖp vô cho tõng ®¬n vÞ c«ng t¸c. Nguån chi tr¶ lÊy tõ ng©n s¸ch Nhµ níc.

B¶n chÊt kinh tÕ vµ ®Æc ®iÓm cña tiÒn l¬ng TiÒn l¬ng chÝnh lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña cña gi¸ c¶ søc lao ®éng, do ®ã tiÒn l¬ng lµ mét ph¹m trï kinh tÕ g¾n liÒn víi lao ®éng, tiÒn tÖ vµ nÒn s¶n xuÊt hµng ho¸. MÆt kh¸c trong ®iÒu kiÖn tån t¹i nÒn s¶n xuÊt hµng ho¸ vµ tiÒn tÖ, tiÒn l¬ng lµ mét yÕu tè chi phÝ s¶n xuÊt, kinh doanh cÊu thµnh nªn gi¸ thµnh cña s¶n phÈm, lao vô, dÞch vô. Ngoµi ra tiÒn l¬ng cßn lµ mét ®ßn bÈy kinh tÕ quan träng ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh, t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, cã t¸c dông ®éng viªn khuyÕn khÝch tinh thÇn h¨ng h¸i lao ®éng, kÝch thÝch vµ t¹o mèi quan t©m cña ngêi lao ®éng ®Õn kÕt qu¶ c«ng viÖc cña hä. Nãi c¸ch kh¸c, tiÒn l¬ng chÝnh lµ mét nh©n tè thóc ®Èy n¨ng suÊt lao ®éng.

§Æc ®iÓm cña tiÒn l¬ng ViÖn ®¹i häc më Hµ Néi 7 - TiÒn l¬ng lµ yÕu tè ®Çu vµo cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, lµ vèn øng tríc vµ ®©y lµ mét kho¶n chi phÝ trong gi¸ thµnh s¶n phÈm. - Trong qu¸ tr×nh lao ®éng søc lao ®éng cña con ngêi bÞ hao mßn dÇn cïng víi qu¸ tr×nh t¹o ra s¶n phÈm. Muèn duy tr× vµ n©ng cao kh¶ n¨ng lµm viÖc cña con ngêi th× cÇn ph¶i t¸i s¶n xuÊt søc lao ®éng. Do ®ã tiÒn l¬ng lµ mét trong nh÷ng tiÒn ®Ò vËt chÊt cã kh¨ n¨ng t¸i s¶n xuÊt søc lao ®éng trªn c¬ së bï l¹i søc lao ®éng ®· hao phÝ, bï l¹i th«ng qua sù tho¶ m·n c¸c nhu cÇu tiªu dïng cña ngêi lao ®éng.

- §èi víi c¸c nhµ qu¶n lý th× tiÒn l¬ng lµ mét trong nh÷ng c«ng cô ®Ó qu¶n lý doanh nghiÖp. Th«ng qua viÖc tr¶ l¬ng cho ngêi lao ®éng, ngêi sö dông lao ®éng cã thÓ tiÕn hµnh kiÓm tra, theo dâi, gi¸m s¸t ngêi lao ®éng lµm viÖc theo kÕ ho¹ch tæ chøc cña m×nh ®Ó ®¶m b¶o tiÒn l¬ng bá ra ph¶i ®em l¹i kÕt qu¶ vµ hiÖu qu¶ cao. Nh vËy ngêi sö dông søc lao ®éng qu¶n lý mét c¸ch chÆt chÏ vÒ sè lîng vµ chÊt lîng lao ®éng cña m×nh ®Ó tr¶ c«ng xøng ®¸ng. NhiÖm vô cña kÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng.

Trong mét doanh nghiÖp, ®Ó c«ng t¸c kÕ to¸n hoµn thµnh tèt nhiÖm vô cña m×nh vµ trë thµnh mét c«ng cô ®¾c lùc phôc vô c«ng t¸c qu¶n lý toµn doanh nghiÖp th× nhiÖm ViÖn ®¹i häc më Hµ Néi 8 vô cña bÊt kú c«ng t¸c kÕ to¸n nµo ®Òu ph¶i dùa trªn ®Æc ®iÓm, vai trß cña ®èi tîng ®îc kÕ to¸n. KÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng còng kh«ng n»m ngoµi qui luËt nµy.