Luận Văn Thạc Sĩ: Tổ Chức Hoạt Động Dạy Học Tại Trường Trung Học Cơ Sở Ái Mộ, Quận Long Biên

Luận văn thạc sĩ giáo dục nghiên cứu vnu ued tổ chức hoạt động dạy học tại trường trung học cơ sở ái mộ quận long biên thành phố hà nội, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Ngô Thị Thúy Anh
• Người hướng dẫn: Ts. Trần Thị Hoài
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Tổ Chức Hoạt Động Dạy Học Tại Trường Trung Học Cơ Sở Ái Mộ, Theo Hướng Tích Hợp
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lí do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu của đề tài
• 0.4. Giả thuyết khoa học
• 0.5. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
• 0.6. Phạm vi nghiên cứu đề tài
• 0.7. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO ĐỊNH HƯỚNG TÍCH HỢP
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.3. Khái niệm dạy học
• 1.4. Khái niệm tích hợp
• 1.5. Dạy học theo hướng tích hợp
• 1.6. Tổ chức hoạt động dạy học theo hướng tích hợp
• 1.6.1. Vị trí, nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học cơ sở
• 1.6.2. Xác định mục tiêu, nội dung, chương trình dạy học dựa trên quan điểm tích hợp
• 1.6.3. Xây dựng chương trình, kế hoạch và giáo án dạy học theo hướng tích hợp trong trường trung học cơ sở
• 1.6.4. Các điều kiện cần và đủ cho việc tổ chức hoạt động dạy học theo hướng tích hợp
• 1.6.5. Nội dung tổ chức hoạt động dạy học tại trường trung học cơ sở theo hướng dạy học tích hợp
• 1.6.6. Tổ chức chương trình dạy học
• 1.6.7. Tổ chức phân công giảng dạy cho giáo viên
• 1.6.8. Tổ chức việc chuẩn bị kế hoạch bài dạy của giáo viên
• 1.6.9. Tổ chức giờ dạy của giáo viên
• 1.6.10. Tổ chức việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học
• 1.6.11. Tổ chức sinh hoạt tổ/nhóm chuyên môn của giáo viên
• 1.6.12. Tổ chức hoạt động bồi dưỡng giáo viên theo định hướng tích hợp
• 1.6.13. Tổ chức công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh
• 1.6.14. Tổ chức sử dụng thiết bị dạy học
• 1.7. Các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức hoạt động dạy học theo hướng dạy học tích hợp
• 1.7.1. Năng lực tổ chức các hoạt động dạy học theo hướng tích hợp của người quản lý cơ sở giáo dục
• 1.7.2. Năng lực quản lý của tổ trưởng chuyên môn
• 1.7.3. Năng lực của giáo viên
• 1.7.4. Điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và các điều kiện kinh tế xã hội khác
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ÁI MỘ, QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG TÍCH HỢP
• 2.1. Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục - đào tạo tại phường Ngọc Lâm, quận Long Biên, thành phố Hà Nội
• 2.2. Khái quát về trường trung học cơ sở Ái Mộ, quận Long Biên, thành phố Hà Nội
• 2.3. Giới thiệu tổ chức khảo sát thực trạng
• 2.3.1. Mục đích khảo sát
• 2.3.2. Nội dung khảo sát
• 2.3.3. Phạm vi, đối tượng khảo sát
• 2.3.4. Phương pháp khảo sát, cách đánh giá
• 2.3.5. Xử lý số liệu
• 2.4. Kết quả khảo sát thực trạng tổ chức hoạt động dạy học tại trường trung học cơ sở Ái Mộ theo hướng tích hợp
• 2.4.1. Thực trạng dạy học theo hướng tích hợp
• 2.4.2. Thực trạng tổ chức giờ dạy của giáo viên
• 2.4.3. Thực trạng sử dụng thiết bị dạy học
• 2.4.4. Thực trạng sinh hoạt tổ chuyên môn của giáo viên
• 2.4.5. Thực trạng hoạt động bồi dưỡng giáo viên
• 2.4.6. Đánh giá tổng quát thực trạng tổ chức các hoạt động dạy học theo hướng tích hợp tại trường trung học cơ sở Ái Mộ quận Long Biên – thành phố Hà Nội
• 2.4.7. Điểm tồn tại
• 2.4.8. Nguyên nhân của những tồn tại
• 2.4.9. Giải pháp khắc phục tồn tại
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ÁI MỘ, QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG TÍCH HỢP
• 3.1. Những nguyên tắc trong việc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc về mặt pháp lí
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính phát triển
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
• 3.2. Một số biện pháp quản lý cụ thể
• 3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lí và giáo viên về sự cần thiết và tầm quan trọng của việc tổ chức hoạt động dạy học theo hướng tích hợp
• 3.2.2. Biện pháp 2: Giám sát chặt chẽ việc thực hiện kế hoạch dạy học của giáo viên
• 3.2.3. Biện pháp 3: Tích cực bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên theo định hướng dạy học tích hợp
• 3.2.4. Biện pháp 4: Tăng cường kiểm tra, đánh giá giờ dạy của giáo viên theo yêu cầu dạy học tích hợp
• 3.2.5. Biện pháp 5: Thường xuyên kiểm tra việc sinh hoạt tổ chuyên môn của giáo viên
• 3.2.6. Biện pháp 6: Từng bước đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu dạy học tích hợp
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo sát nhận thức của cán bộ và giáo viên về tính cần thiết và hiệu quả của biện pháp đề xuất
• 3.4.1. Nội dung và phương pháp
• 3.4.2. Kết quả đánh giá tính cần thiết và hiệu quả của các biện pháp đề xuất
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về tổ chức hoạt động dạy học tích hợp tại THCS Ái Mộ

Tổ chức hoạt động dạy học tích hợp tại trường Trung học cơ sở Ái Mộ, Long Biên, là một trong những phương pháp giáo dục tiên tiến nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Việc áp dụng phương pháp này không chỉ giúp học sinh phát triển toàn diện mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện. Theo nghiên cứu của Ngô Thị Thúy Anh (2018), việc tổ chức hoạt động dạy học tích hợp đã mang lại nhiều lợi ích cho học sinh, giúp các em dễ dàng liên kết kiến thức giữa các môn học khác nhau.

1.1. Khái niệm và vai trò của dạy học tích hợp

Dạy học tích hợp là phương pháp giáo dục kết hợp nhiều môn học khác nhau để tạo ra một cái nhìn tổng thể về kiến thức. Phương pháp này giúp học sinh hiểu rõ hơn về mối liên hệ giữa các lĩnh vực học tập, từ đó phát triển kỹ năng tư duy và khả năng giải quyết vấn đề. Theo Đỗ Ngọc Thống, việc tích hợp kiến thức không chỉ giúp học sinh nắm vững nội dung mà còn khuyến khích sự sáng tạo trong học tập.

1.2. Lợi ích của việc tổ chức hoạt động dạy học tích hợp

Việc tổ chức hoạt động dạy học tích hợp mang lại nhiều lợi ích cho học sinh như: phát triển tư duy phản biện, khả năng làm việc nhóm và kỹ năng giao tiếp. Học sinh có thể áp dụng kiến thức vào thực tiễn, từ đó nâng cao khả năng tự học và tự nghiên cứu. Nghiên cứu cho thấy, học sinh tham gia vào các hoạt động dạy học tích hợp có kết quả học tập tốt hơn so với phương pháp dạy học truyền thống.

II. Thách thức trong tổ chức hoạt động dạy học tích hợp tại THCS Ái Mộ

Mặc dù tổ chức hoạt động dạy học tích hợp mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng gặp phải không ít thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học. Nhiều giáo viên còn gặp khó khăn trong việc thiết kế bài giảng tích hợp, do chưa có đủ kinh nghiệm và kiến thức về phương pháp này. Theo khảo sát, chỉ có 60% giáo viên cảm thấy tự tin khi áp dụng phương pháp dạy học tích hợp.

2.1. Thiếu hụt về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học

Cơ sở vật chất đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức hoạt động dạy học tích hợp. Tại trường THCS Ái Mộ, nhiều phòng học chưa được trang bị đầy đủ thiết bị dạy học hiện đại, điều này ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy. Việc thiếu thiết bị hỗ trợ như máy chiếu, bảng tương tác khiến giáo viên gặp khó khăn trong việc truyền đạt kiến thức một cách sinh động.

2.2. Khó khăn trong việc thiết kế bài giảng tích hợp

Nhiều giáo viên chưa có đủ kinh nghiệm trong việc thiết kế bài giảng tích hợp. Họ thường gặp khó khăn trong việc lựa chọn nội dung và phương pháp dạy học phù hợp. Điều này dẫn đến việc bài giảng không đạt hiệu quả như mong muốn. Theo nghiên cứu của Ngô Thị Thúy Anh, việc đào tạo và bồi dưỡng giáo viên về phương pháp dạy học tích hợp là rất cần thiết.

III. Phương pháp tổ chức hoạt động dạy học tích hợp hiệu quả

Để tổ chức hoạt động dạy học tích hợp hiệu quả, cần áp dụng một số phương pháp cụ thể. Việc nâng cao nhận thức cho giáo viên về tầm quan trọng của dạy học tích hợp là rất cần thiết. Ngoài ra, cần xây dựng kế hoạch dạy học rõ ràng và cụ thể, đảm bảo tính liên kết giữa các môn học.

3.1. Nâng cao nhận thức cho giáo viên

Giáo viên cần được đào tạo về phương pháp dạy học tích hợp để hiểu rõ hơn về lợi ích và cách thức áp dụng. Các buổi hội thảo, tập huấn sẽ giúp giáo viên nâng cao kỹ năng và kiến thức cần thiết. Theo nghiên cứu, giáo viên có nhận thức tốt về dạy học tích hợp sẽ có khả năng áp dụng phương pháp này hiệu quả hơn.

3.2. Xây dựng kế hoạch dạy học liên môn

Kế hoạch dạy học cần được xây dựng một cách chi tiết, đảm bảo tính liên kết giữa các môn học. Việc này không chỉ giúp giáo viên dễ dàng hơn trong việc giảng dạy mà còn giúp học sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức. Kế hoạch cần được điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với nhu cầu và khả năng của học sinh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại THCS Ái Mộ

Việc tổ chức hoạt động dạy học tích hợp tại trường THCS Ái Mộ đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển kỹ năng sống cần thiết. Theo khảo sát, 80% học sinh cho biết họ cảm thấy hứng thú hơn với các môn học khi được học theo phương pháp tích hợp.

4.1. Kết quả học tập của học sinh

Kết quả học tập của học sinh tại trường THCS Ái Mộ đã có sự cải thiện rõ rệt. Nhiều học sinh đạt điểm cao trong các kỳ thi và có khả năng áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa cũng giúp học sinh phát triển toàn diện hơn.

4.2. Phản hồi từ giáo viên và phụ huynh

Giáo viên và phụ huynh đều nhận thấy sự tiến bộ của học sinh khi áp dụng phương pháp dạy học tích hợp. Nhiều phụ huynh cho biết con em họ trở nên tự tin hơn trong học tập và có khả năng giao tiếp tốt hơn. Điều này cho thấy phương pháp dạy học tích hợp đã phát huy hiệu quả trong việc giáo dục học sinh.

V. Kết luận và tương lai của tổ chức hoạt động dạy học tích hợp

Tổ chức hoạt động dạy học tích hợp tại trường THCS Ái Mộ đã chứng minh được tính hiệu quả và cần thiết trong bối cảnh giáo dục hiện đại. Để tiếp tục phát triển, cần có sự đầu tư mạnh mẽ hơn về cơ sở vật chất và đào tạo giáo viên. Tương lai của dạy học tích hợp tại trường sẽ phụ thuộc vào sự nỗ lực của toàn bộ cán bộ, giáo viên và học sinh.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, trường THCS Ái Mộ sẽ tiếp tục đẩy mạnh việc tổ chức hoạt động dạy học tích hợp. Các chương trình đào tạo cho giáo viên sẽ được mở rộng, nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy. Đồng thời, cần có sự đầu tư vào cơ sở vật chất để đáp ứng nhu cầu dạy học hiện đại.

5.2. Khuyến nghị cho các trường khác

Các trường khác cũng nên tham khảo mô hình tổ chức hoạt động dạy học tích hợp tại THCS Ái Mộ. Việc áp dụng phương pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên, phụ huynh và học sinh để đạt được kết quả tốt nhất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết số 88/2014/QH13, việc chuyển đổi từ phương thức truyền thụ kiến thức một chiều sang phát triển năng lực, phẩm chất người học đã trở thành yêu cầu cấp thiết. Dạy học tích hợp đóng vai trò nền tảng trong việc tinh giản kiến thức trùng lặp, liên kết các nội dung liên môn như Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý và Giáo dục công dân nhằm trang bị cho học sinh khả năng vận dụng tri thức vào giải quyết các vấn đề thực tiễn. Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán quản lý hoạt động giảng dạy theo định hướng tích hợp tại trường Trung học cơ sở Ái Mộ, quận Long Biên, thành phố Hà Nội.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý dạy học tích hợp, đánh giá toàn diện thực trạng tổ chức dạy học của cán bộ quản lý và giáo viên, từ đó đề xuất 6 nhóm biện pháp quản lý khả thi nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường. Không gian nghiên cứu được xác định tại trường Trung học cơ sở Ái Mộ, ngôi trường chuẩn Quốc gia từ tháng 11/2010 với diện tích 5.995 m2 gồm 32 phòng học tiêu chuẩn và khu sân chơi 2.500 m2. Phạm vi thời gian khảo sát thực tế diễn ra từ tháng 8/2017 đến tháng 5/2018, đồng thời phân tích chuỗi dữ liệu giáo dục hồi cứu giai đoạn 3 năm học từ 2014-2015 đến 2016-2017. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn lớn khi cung cấp khung giải pháp đồng bộ giúp cải thiện hiệu suất giảng dạy của 62 giáo viên, nâng cao chất lượng học tập cho 434 học sinh và định hình chuẩn quản lý dạy học liên môn tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết dạy học tích hợp và tiếp cận quản lý hệ thống trong giáo dục phổ thông. Dạy học tích hợp được định nghĩa là quá trình liên kết hữu cơ, có hệ thống giữa các khối tri thức thuộc nhiều môn học khác nhau thành một chỉnh thể thống nhất dựa trên mối liên hệ bản chất về mặt lý luận và thực tiễn. Nghiên cứu kế thừa quan điểm của tác giả Đỗ Ngọc Thống về sự phân biệt giữa việc cộng gộp cơ học kiến thức và tích hợp bản chất trong bộ môn Ngữ văn, đồng thời áp dụng nguyên tắc liên môn của tác giả Trần Viết Thụ và mô hình tích hợp nội dung chuyên đề dân số của tác giả Lê Trọng Sơn.

Mô hình nghiên cứu phân tích 4 khái niệm cốt lõi bao gồm: dạy học, tích hợp giáo dục, dạy học theo hướng tích hợp và tổ chức hoạt động dạy học tích hợp. Về phương diện quản lý, nghiên cứu áp dụng tiếp cận hoạt động nhân cách và tiếp cận chức năng quản lý bao gồm 4 khâu: kế hoạch hóa, tổ chức thực hiện, chỉ đạo điều hành và kiểm tra đánh giá, bám sát các quy định tại Điều 24 và Điều 27 Luật Giáo dục năm 2005 cùng Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ trường trung học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng hệ thống dữ liệu sơ cấp và thứ cấp thu thập thông qua quy trình khảo sát nghiêm ngặt. Tổng dung lượng mẫu khảo sát thực tế gồm 499 khách thể, bao gồm 3 cán bộ quản lý, 62 giáo viên trực tiếp giảng dạy thuộc 4 tổ chuyên môn và 434 học sinh các khối lớp tại trường Trung học cơ sở Ái Mộ. Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn thể đối với cán bộ quản lý và giáo viên nhằm đảm bảo tính bao quát 100% lực lượng sư phạm của nhà trường, kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng đối với học sinh ở các khối lớp để phản ánh chân thực nhận thức của người học.

Phương pháp phân tích bao gồm nghiên cứu lý luận từ các văn bản pháp quy, điều tra viết bằng phiếu trưng cầu ý kiến với thang đo Likert, phỏng vấn sâu trực tiếp cán bộ quản lý và xử lý dữ liệu bằng toán thống kê. Lý do lựa chọn phương pháp thống kê toán học là nhằm kiểm định độ tin cậy của các số liệu điều tra định lượng, xác định mối tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý. Tiến độ nghiên cứu được triển khai đồng bộ qua 3 giai đoạn: thu thập số liệu văn bản từ năm 2014 đến 2017, khảo sát thực địa từ tháng 8/2017 đến tháng 5/2018 và nghiệm thu hoàn thiện luận văn vào tháng 8/2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại trường Trung học cơ sở Ái Mộ đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng về tổ chức hoạt động dạy học tích hợp:

Thứ nhất, nhận thức của đội ngũ sư phạm về tầm quan trọng của dạy học tích hợp đạt mức cao, với khoảng 88,5% cán bộ quản lý và giáo viên khẳng định tính cấp thiết của việc đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm phát triển phẩm chất học sinh. Tuy nhiên, mức độ sẵn sàng thiết kế bài giảng tích hợp liên môn sâu chỉ đạt khoảng 61,2% do giáo viên vẫn quen với phương thức giảng dạy đơn môn truyền thống.

Thứ hai, việc chuẩn bị kế hoạch bài dạy tích hợp của giáo viên có sự chuyển biến nhưng chưa đồng đều. Khoảng 72,4% giáo viên đã chủ động đưa các nội dung giáo dục tư tưởng, kỹ năng sống và bảo vệ môi trường vào giáo án. Dù vậy, tỷ lệ giờ dạy thực hành tích hợp liên môn sâu rộng giữa các phân môn như Ngữ văn với Lịch sử, Địa lý và Giáo dục công dân mới chỉ đạt khoảng 45,8% trên tổng số tiết học được phân công.

Thứ ba, việc khai thác cơ sở vật chất và thiết bị dạy học hiện đại còn khoảng cách so với tiềm năng. Dù trường sở hữu 32 phòng học và nhiều phòng chuyên đề trang bị bảng tương tác thông minh, máy chiếu đa vật thể, song tần suất sử dụng thường xuyên của giáo viên trong các tiết dạy tích hợp chỉ đạt khoảng 64,5%, phần lớn do thời gian chuẩn bị học liệu điện tử còn kéo dài.

Thứ tư, sinh hoạt tổ chuyên môn duy trì đều đặn theo quy định 2 tuần/lần, tuy nhiên khoảng 58,0% thời lượng sinh hoạt vẫn tập trung xử lý công tác hành chính sự vụ thay vì đi sâu vào thảo luận các chuyên đề tích hợp khó. Quy định dự giờ 4 tiết/giáo viên/năm học được thực hiện đầy đủ nhưng khâu rút kinh nghiệm về phương pháp tích hợp chưa thực sự chuyên sâu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên bắt nguồn từ cả yếu tố chủ quan và khách quan. Về mặt chủ quan, năng lực sư phạm tích hợp của một bộ phận giáo viên chưa theo kịp yêu cầu đổi mới, việc nghiên cứu chương trình của các bộ môn liên quan còn hạn chế. Về mặt khách quan, chương trình giáo dục phổ thông hiện hành vẫn thiết kế theo hướng phân môn, nguồn tài liệu hướng dẫn dạy học tích hợp chuẩn hóa chưa nhiều, áp lực thi cử theo môn học riêng lẻ vẫn tạo sức ép lớn lên giáo viên và học sinh.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế tại Pháp, Anh, Mỹ hay Trung Quốc, việc triển khai dạy học tích hợp đòi hỏi sự chuyển dịch triệt để từ vai trò người truyền thụ sang người tổ chức hoạt động học tập. Để minh chứng rõ nét cho các kết luận này, dữ liệu nghiên cứu có thể được thể hiện trực quan qua bảng tổng hợp điểm trung bình đánh giá thực trạng các khâu quản lý và biểu đồ cột so sánh tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của 6 nhóm biện pháp. Biểu đồ chỉ ra rằng các biện pháp bồi dưỡng chuyên môn và giám sát kế hoạch dạy học luôn đạt điểm số đánh giá khả thi cao trên 4,2/5,0 điểm.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát thực tế, luận văn đề xuất 6 biện pháp quản lý đồng bộ với mục tiêu hành động rõ ràng:

1. Nâng cao nhận thức cho 100% cán bộ quản lý và giáo viên về bản chất của dạy học tích hợp thông qua các buổi hội thảo chuyên đề, phấn đấu hoàn thành trong học kỳ 1 của năm học.
2. Giám sát chặt chẽ việc xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy học cá nhân, đảm bảo 100% giáo án tích hợp được tổ chuyên môn phê duyệt trước khi lên lớp, duy trì kiểm tra định kỳ hàng tháng và đột xuất.
3. Tích cực bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm tích hợp cho 62 giáo viên, tổ chức mời các chuyên gia từ trường Đại học Sư phạm Hà Nội tập huấn kỹ năng tích hợp liên môn từ khâu xác định mục tiêu đến đánh giá kết quả, thực hiện định kỳ 1 đợt/học kỳ.
4. Tăng cường thanh tra, kiểm tra và đánh giá giờ dạy tích hợp của giáo viên, nâng định mức dự giờ chéo từ 4 tiết/năm lên tối thiểu 6 tiết/năm để kịp thời rút kinh nghiệm chuyên môn.
5. Đổi mới nội dung sinh hoạt của 4 tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, dành ít nhất 70% thời lượng sinh hoạt định kỳ 2 tuần/lần cho việc thảo luận các chủ đề dạy học tích hợp.
6. Từng bước đầu tư, nâng cấp trang thiết bị dạy học hiện đại tại 32 phòng học, tối ưu hóa hệ thống máy chiếu đa vật thể và bảng tương tác thông minh, đảm bảo tỷ lệ sử dụng thiết bị trong các giờ dạy tích hợp đạt trên 85% trước năm 2020.

Chủ thể thực hiện chính bao gồm Ban Giám hiệu, 4 Tổ trưởng chuyên môn và toàn thể giáo viên trường Trung học cơ sở Ái Mộ, dưới sự chỉ đạo của Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Long Biên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tế cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

Thứ nhất, cán bộ quản lý các trường trung học cơ sở có thể sử dụng khung 6 biện pháp quản lý làm cẩm nang điều hành, chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học và tổ chức sinh hoạt chuyên môn tại đơn vị.

Thứ hai, giáo viên các bộ môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân và Khoa học tự nhiên có thể tham khảo giáo án minh họa bài "Phong cách Hồ Chí Minh" để nắm vững quy trình thiết kế bài học tích hợp liên môn chuẩn mực.

Thứ ba, học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục tìm thấy trong luận văn một mô hình nghiên cứu thực chứng hoàn chỉnh từ phương pháp chọn mẫu 499 khách thể đến kỹ thuật xử lý dữ liệu khảo sát.

Thứ tư, cán bộ chuyên trách tại các Phòng Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo có thêm cơ sở thực tiễn để hoạch định chính sách bồi dưỡng giáo viên và đầu tư cơ sở vật chất cho các trường học chuẩn Quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

Dạy học tích hợp mang lại lợi ích cốt lõi gì cho học sinh trung học cơ sở? Dạy học tích hợp giúp học sinh nắm vững bản chất sự vật trong một chỉnh thể thống nhất, giảm tải sự trùng lặp kiến thức giữa các môn học và phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn. Ví dụ, khi học văn bản "Phong cách Hồ Chí Minh", học sinh được tiếp thu đồng thời tri thức văn học, lịch sử cứu nước và giáo dục lối sống giản dị.

Cỡ mẫu và đối tượng khảo sát của luận văn được xác định như thế nào? Nghiên cứu tiến hành khảo sát trên tổng số 499 khách thể tại trường Trung học cơ sở Ái Mộ, bao gồm 3 cán bộ quản lý, 62 giáo viên thuộc 4 tổ chuyên môn và 434 học sinh, đảm bảo tính đại diện và phản ánh đa chiều từ cả người quản lý, người dạy và người học.

Trở ngại lớn nhất khi triển khai dạy học tích hợp tại trường Trung học cơ sở Ái Mộ là gì? Trở ngại chính là năng lực thiết kế bài giảng liên môn của giáo viên chưa đồng đều và thời lượng sinh hoạt tổ chuyên môn định kỳ 2 tuần/lần còn bị chi phối bởi các công việc hành chính sự vụ chiếm tới khoảng 58% thời gian.

Các biện pháp quản lý đề xuất trong luận văn có tính khả thi ra sao? Kết quả khảo sát lấy ý kiến của 65 cán bộ quản lý và giáo viên cho thấy cả 6 nhóm biện pháp đều được đánh giá cao với điểm trung bình mức độ cần thiết và khả thi đạt từ 4,2 đến 4,8 trên thang điểm 5,0.

Cơ sở vật chất đóng vai trò như thế nào trong dạy học tích hợp? Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học hiện đại như máy chiếu đa vật thể, bảng tương tác thông minh tại 32 phòng học là điều kiện tiên quyết giúp trực quan hóa kiến thức phức hợp, khơi gợi hứng thú và thúc đẩy học sinh tự học tích cực.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại cấp trung học cơ sở theo chuẩn chương trình mới.
• Đánh giá chính xác thực trạng dạy học và quản lý dạy học tại trường Trung học cơ sở Ái Mộ qua dữ liệu khảo sát 499 cán bộ, giáo viên và học sinh giai đoạn 2014-2018.
• Xây dựng 6 nhóm biện pháp quản lý có tính khoa học, khả thi cao, gắn liền với thực tiễn cơ sở vật chất 32 phòng học và đội ngũ 62 giáo viên của nhà trường.
• Cung cấp giáo án mẫu bài học tích hợp liên môn làm tài liệu tham khảo giá trị cho công tác đổi mới phương pháp giảng dạy.
• Kế hoạch tiếp theo cần tiếp tục mở rộng mô hình khảo sát trên quy mô toàn quận Long Biên và tiến hành thử nghiệm các chủ đề tích hợp liên môn Khoa học tự nhiên.

Quý độc giả, cán bộ quản lý và quý thầy cô giáo quan tâm có thể khai thác các mô hình quản lý và khung giáo án thực nghiệm của luận văn để áp dụng hiệu quả vào công tác quản lý và giảng dạy tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ UẬN V TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠ HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO ĐỊNH HƯỚNG TÍCH HỢP 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Nghiên cứu ở nước ngoài Nó cũng là xu hướng dạy học chung của nhiều quốc gia có trình độ dạy học tiên tiến như Ph p, nh, Hoa Kỳ Trung uốc, Phillipines. Tác giả Đỗ Ngọc Thống đã nêu một hệ thống quan điểm tích hợp và dạy học theo hướng tích hợp, đã nhấn mạnh sự khác biệt gi a cộng gộp kiến thức và tích hợp kiến thức trong cuốn “Đổi mới dạy và học Ng văn ở THC ” [33] Tác giả Trần Viết Thụ trong công trình nghiên cứu “Vận dụng nguyên tắc liên môn khi dạy các vấn đề văn hóa trong s ch gi o hoa trong lịch sử trung học phổ thông” đã vận dụng kiến thức văn học, địa lý, chính trị vào giảng dạy bộ môn lịch sử theo quan điểm liên môn.

[34] Tác giả Lê Trọng ơn với công trình “Vận dụng tích hợp giáo dục dân số qua dạy học phần sinh lý người ở lớp 9 THC ” t c giả đã nhấn mạnh việc tích hợp dân số vào môn Sinh học 9 là thích hợp với nội dung cũng như độ tuổi của học sinh. [32] Các tác giả đã nghiên cứu hoạt động dạy học theo hướng tích hợp ở các nhà trường, đồng thời giúp cho tác giả định hướng nghiên cứu đề tài trong luận văn của mình. Khái niệm dạy học Tóm lại “Dạy học là một bộ phận của qu trình sư phạm tổng thể, là một trong nh ng con đường để thực hiện mục đích gi o dục. * Chức năng của việc dạy học 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + Gi a dạy với học.

* Bản chất của hoạt động học Mọi hoạt động đều có ý thức. - Quá trình dạy học là chuỗi liên tiếp các hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh. Hai hoạt động này đan xen, hỗ trợ nhau cùng phát triển, luôn luôn tương t c với nhau, thâm nhập vào nhau, sinh thành ra nhau, giáo viên thể hiện vai trò chủ đạo hướng học sinh vào nh ng hoạt động có mục đích và nội dung cụ thể. - Đây là hâu cơ bản để tiếp tục hoàn thiện tổ chức hoạt động học của học sinh.

Khái niệm tích hợp “ Tích hợp giáo dục là quá trình học sinh dưới sự chỉ đạo của giáo viên thực hiện việc chuyển đổi liên tiếp các thông tin từ ngôn ng của một môn học sang ngôn ng môn học khác mà nhờ qu trình đó học sinh nắm v ng kiến thức, hình thành khái niệm, phát triển các phẩm chất c nhân” [8; tr 45] “ Tích hợp là sự kết hợp một cách h u cơ, có hệ thống các kiến thức (khái niệm) thuộc các môn học khác nhau thành một nội dung thống nhất, dựa trên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực tiễn được đề cập trong các môn học đó” [6; tr 7] Như vậy, tích hợp có thể hiểu là sự kết hợp, sự hợp nhất, sự hòa nhập các bộ phận, các phần tử khác nhau thành một thể thống nhất thường được thể hiện ở các khía cạnh sau: - Tích hợp kiến thức lí thuyết và thực tiễn. - Tích hợp nh ng kiến thức, ĩ năng, th i độ cần được dạy trong tất cả các môn học, bao gồm khả năng sử dụng ngôn ng , tình cảm với gia đình, quê hương, đất nước, nh ng hiểu biết cơ bản về môi trường, khoa học, năng lực suy nghĩ và năng lực tìm tòi, nghiên cứu… 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Dạy học theo hướng tích hợp Dạy học tích hợp là hoạt động dạy học đòi hỏi nhiều sự đầu tư của GV cho mỗi bài dạy, không chỉ về kiến thức, về PP mà còn cả về hoạt động tìm hiểu HS. GV cần biết H đã được trang bị nh ng kiến thức gì trước khi học một bài cụ thể, HS cần được học cái gì trong bài học này, làm thế nào để HS có thể hứng thú với kiến thức mới ấy, phương ph p GV đưa ra có ph hợp với đối tượng H chưa Về m t nội dung, dạy học tích hợp cần bắt đầu từ việc dạy nh ng kiến thức cơ bản nhất và h u dụng nhất.

Kiến thức dù ở thời đại nào cũng sẽ nhanh chóng trở nên lạc hậu nếu hông được thường xuyên bổ sung cập nhật, trong hi đó thời gian HS học trong nhà trường phổ thông lại có hạn cho nên nhà trường không thể dạy HS theo lối “nhồi nhét” iến thức. Về m t PP, dạy học tích hợp dựa trên cơ sở vận dụng nh ng gì H đã biết để hướng dẫn HS tiếp cận một kiến thức mới, tức là dạy HS cách chiếm lĩnh iến thức. Muốn hơi gợi được th i độ học tập chủ động của HS, GV cần tạo ra được nh ng vấn đề có sự mâu thuẫn gi a c i đã biết và c i chưa biết, sau đó dẫn dắt HS tìm câu trả lời cho c i chưa biết. Khi tham gia vào hoạt động học tập, HS cùng lúc phải thực hiện nhiều thao tác: quan sát, phân tích, nêu nhận xét…và nhiều ĩ năng như: c ch ứng xử khi làm việc với tập thể, cách tranh luận, bày tỏ ý kiến, huy động kiến thức đã biết về môn học ho c nh ng kiến thức có liên quan để giải quyết vấn đề.

Còn GV có vai trò là người hướng dẫn, điều chỉnh, nhận xét để giúp HS nhận ra vấn đề (về kiến thức, về cách thức làm việc, về th i độ cần có khi tham gia thảo luận…) 1. Tổ chức hoạt động dạy học theo hướng tích hợp Trong dạy học chủ động, người học là đối tượng của hoạt động dạy học. Giáo viên tổ chức và chỉ đạo hoạt động học tập để giúp người học khám phá nh ng điều chưa biết. Giáo viên cần là người tạo ra nh ng tính huống và 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] c c phương ph p tiếp cận mới mẻ cho người học.

Từ đó, người học sẽ tiếp thu được nh ng kiến thức, ĩ năng, th i độ mới sau khi tiếp thu bài học Điều này giúp người học tiếp thu được một cách tự nhiên thay vì nhồi nhét, có thể phát huy được tính chủ động sáng tạo trong vận dụng. Phương ph p này người giáo viên không chỉ là người truyền đạt kiến thức, cần là người xây dựng phương ph p tiếp thu cho học viên và phát huy khả năng vận dụng kiến thức cho người học. Phương ph p học tập tích cực còn chú trọng tới rèn luyện cho người học khả năng tự học. Trong sự phát triển nhanh chóng của kỉ nguyên tri thức, lượng thông tin tăng vượt trội.

Việc tiếp thu các kiến thức mới chủ động là nhu cầu tất yếu. Ngày nay, việc tự học dễ dàng hơn với sự hỗ trợ của internet và thời đại bùng nổ thông tin, việc lựa chọn thông tin học tập là vô cùng cần thiết để tránh tiếp thu nh ng thông tin hông đúng Kỹ năng tự học cần được định hướng phương ph p và sự chọn lọc thông tin Đồng thời, khả năng tổng hợp và kết luận thông tin cũng cần được sự rèn luyện Đây là nh ng kỹ năng đ c biệt cần thiết trong hỗ trợ việc tự học. Trong một nhóm đào tạo, trình độ và kiến thức nền tảng của các cá nhân khác nhau, việc phối hợp trong học tập là điều rất cần thiết. Các học sinh hợp t c để trao đổi và hoàn thiện kiến thức theo nhóm kiến thức mà mình đang học Để có được sự tương t c này, c c học sinh cần học cách phối hợp.

Tuy nhiên, trong thực tế, không phải mọi kiến thức, ĩ năng, th i độ đều được tạo bởi nh ng hoạt động độc lập Trường học là môi trường giao tiếp dạy - học, học - học , tạo nên mối quan hệ hợp tác gi a các cá thể tạo nên môi trường học tập Thông qua qu trình trao đổi tương t c để hình thành tri thức ở các cá nhân. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Với c ch đào tạo truyền thống, giáo viên gi độc quyền đ nh giá học sinh Gi o viên có vai trò hướng dẫn học sinh phát triển ĩ năng tự đ nh gi để tự điều chỉnh cách học trong phương ph p học tập tích cực. Ở phương ph p này, người giáo viên cần tạo điều kiện thuận lợi để học sinh được tham gia đ nh gi lẫn nhau cũng như tự đ nh gi Việc đ nh gía trong phương ph p học tập tích cực cần có tính khuyến khích và hỗ trợ người quản lý có nh ng điều chỉnh chương trình đào tạo. Sự đ nh gía của thầy giáo cần có tính kết hợp với sự tự đ nh gi của học trò về phía đào tạo.

Điều này tạo ra tính tương t c hai chiều để đảm bảo quá trình đào tạo luôn được đổi mới, và hoàn thiện. oạt động ạ học tại trư ng trung học cơ sở theo hướng tích hợp. trí nhiệ vụ và qu ền hạn của trư ng trung học cơ sở Điều 2 và Điều 3 Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học, an hành èm theo Thông tư số: 12/2011/TT- GDĐT ngày 23/8/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định:[5] 4. Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trong phạm vi được phân công.

Xác đ nh mục tiêu, nội ung chương trình ạy học bám sát vào quan điểm tích hợp. Mục tiêu của giáo dục trung học cơ sở Để nền gi o dục Việt Nam ph t triển ngày càng mạnh mẽ hơn thì việc phát huy nguồn lực con người là yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền v ng. Ngoài ra các mục tiêu cụ thể nhằm x c định nhằm thực hiện phổ cập giáo dục tiểu học trong cả nước năm 2000, phổ cập giáo dục THC năm 2010, phổ cập bậc trung học năm 2020 Giáo dục THCS bảo đảm phần lớn thanh, thiếu niên trong độ tuổi phổ cập giáo dục ở thành thị và v ng nông thôn có đủ kiến thức để học THPT, 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trung cấp chuyên nghiệp ho c đào tạo nghề. Từ đó, tạo điều kiện cho mọi người, ở mọi lứa tuổi được học tập thường xuyên, học tập suốt đời.

Để x c định mục tiêu dạy học cho từng bài học, từng tiết dạy cụ thể, GV cần bám sát vào mục tiêu chung và theo quan điểm đổi mới, trong đó có mục tiêu dạy học theo hướng tích hợp.