Luận Văn Thạc Sĩ Về Tổ Chức Dạy Học Theo Dự Án Chương Cơ Thể Và Môi Trường Sinh Học 12

Khám phá luận văn thạc sĩ về tổ chức dạy học theo dự án chương cơ thể và môi trường sinh học 12 trung học phổ thông. Tìm hiểu phương pháp hiệu quả.

• Tác giả: Trần Văn Linh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Văn Hồng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Giáo dục
• Đề tài: Tổ Chức Dạy Học Theo Dự Án Chương “Cơ Thể Và Môi Trường” (Sinh Học 12 – Trung Học Phổ Thông)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU. MỞ ĐẦU
• I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• III. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
• IV. ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU
• V. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
• VI. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• VII. GIỚI HẠN, PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• VIII. NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN
• IX. CẤU TRÚC NỘI DUNG LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Dạy học theo dự án
• 1.1.1. Dự án và dự án học tập
• 1.1.2. Phân loại dự án học tập
• 1.1.3. Quan niệm về dạy học theo dự án
• 1.1.4. Mục tiêu của dạy học theo dự án
• 1.1.5. Đặc điểm của dạy học theo dự án
• 1.2. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO DỰ ÁN
• 2.1. Phân tích chương trình Sinh học 12
• 2.2. Cấu trúc chương trình sinh học 12
• 2.3. Mục tiêu chương trình sinh học 12
• 2.4. Nội dung chương trình sinh học 12
• 2.5. Vị trí, cấu trúc, mục tiêu, nội dung, vị trí phần Sinh thái học (SH12-THPT)
• 2.6. Tổ chức DHTDA chương “Cơ thể và môi trường” (SH 12 – THPT)
• 2.7. Một số nguyên tắc cần quán triệt khi vận dụng DHTDA trong dạy học chương “Cơ thể và môi trường” (SH 12 – THPT)
• 2.8. Quy trình tổ chức dạy học theo dự án trong dạy học chương “Cơ thể và môi trường” (SH 12 – THPT)
• 2.9. Một số kĩ năng cần hình thành cho HS trong DHTDA
• 2.10. Một số lưu ý khi hướng dẫn HS học theo dự án
• 2.11. Các nội dung tổ chức DHTDA trong chương “Cơ thể và môi trường”
• 2.12. Tổ chức DHTDA trong giờ dạy học kiến thức mới
• 2.13. Tổ chức DHTDA trong hoạt động ngoại khóa
• 2.14. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Tổ chức thực nghiệm sư phạm
• 3.3. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 3.4. Đối tượng thực nghiệm
• 3.5. Nội dung thực nghiệm
• 3.6. Kết quả thực nghiệm sư phạm
• 3.6.1. Kết quả phân tích về mặt định lượng
• 3.6.2. Kết quả phân tích về mặt định tính
• 3.7. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• 1. Đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tổ Chức Dạy Học Theo Dự Án Trong Sinh Học 12

Tổ chức dạy học theo dự án (DHTDA) trong chương "Cơ thể và môi trường" của môn sinh học 12 là một phương pháp giáo dục hiện đại, giúp học sinh phát triển kỹ năng tự học và tư duy phản biện. Phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách chủ động mà còn khuyến khích sự sáng tạo và khả năng làm việc nhóm. Theo nghiên cứu của Trần Văn Linh (2015), DHTDA có thể nâng cao hiệu quả học tập và tạo ra những sản phẩm học tập thực tiễn.

1.1. Khái Niệm Dạy Học Theo Dự Án

Dạy học theo dự án là phương pháp học tập trong đó học sinh thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, kết hợp lý thuyết và thực hành. Học sinh sẽ tự lập kế hoạch và thực hiện dự án, từ đó tạo ra sản phẩm có thể trình bày.

1.2. Lợi Ích Của Dạy Học Theo Dự Án

DHTDA giúp học sinh phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề, làm việc nhóm và tư duy sáng tạo. Học sinh có cơ hội áp dụng kiến thức vào thực tiễn, từ đó nâng cao khả năng tự học và tự nghiên cứu.

II. Thách Thức Trong Tổ Chức Dạy Học Theo Dự Án

Mặc dù DHTDA mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng gặp phải không ít thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt về nguồn lực và thời gian. Giáo viên cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và hỗ trợ từ nhà trường để triển khai hiệu quả phương pháp này. Theo nghiên cứu, việc thiếu kinh nghiệm trong việc tổ chức DHTDA cũng là một rào cản lớn.

2.1. Thiếu Hụt Nguồn Lực

Nhiều trường học không có đủ tài liệu và thiết bị cần thiết để thực hiện DHTDA. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả của các dự án học tập.

2.2. Khó Khăn Trong Quản Lý Thời Gian

Việc tổ chức DHTDA đòi hỏi thời gian chuẩn bị và thực hiện dài hơn so với phương pháp dạy học truyền thống. Giáo viên cần phải cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo tiến độ học tập.

III. Phương Pháp Tổ Chức Dạy Học Theo Dự Án Hiệu Quả

Để tổ chức DHTDA hiệu quả, giáo viên cần áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực. Việc xây dựng kế hoạch chi tiết và rõ ràng cho từng dự án là rất quan trọng. Học sinh cần được hướng dẫn cụ thể về cách thức thực hiện và đánh giá dự án.

3.1. Xây Dựng Kế Hoạch Dự Án

Kế hoạch dự án cần xác định rõ mục tiêu, nội dung và phương pháp thực hiện. Điều này giúp học sinh có định hướng rõ ràng trong quá trình học tập.

3.2. Hướng Dẫn Học Sinh Thực Hiện Dự Án

Giáo viên cần cung cấp hướng dẫn chi tiết và hỗ trợ học sinh trong từng giai đoạn của dự án. Việc này giúp học sinh tự tin hơn khi thực hiện nhiệm vụ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Dạy Học Theo Dự Án Trong Sinh Học 12

DHTDA trong chương "Cơ thể và môi trường" không chỉ giúp học sinh hiểu sâu về kiến thức sinh học mà còn tạo ra những sản phẩm thực tiễn có giá trị. Học sinh có thể thực hiện các dự án nghiên cứu về môi trường, từ đó nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

4.1. Nghiên Cứu Về Môi Trường

Học sinh có thể thực hiện các dự án nghiên cứu về sự ảnh hưởng của ô nhiễm đến hệ sinh thái. Điều này giúp học sinh áp dụng kiến thức vào thực tiễn và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

4.2. Tạo Ra Sản Phẩm Học Tập

Các sản phẩm từ dự án có thể là báo cáo, thuyết trình hoặc sản phẩm thực tiễn khác. Những sản phẩm này không chỉ thể hiện kết quả học tập mà còn có thể được giới thiệu tại các hội thảo hoặc triển lãm.

V. Kết Luận Về Tổ Chức Dạy Học Theo Dự Án Trong Sinh Học 12

Tổ chức dạy học theo dự án trong sinh học 12 là một phương pháp hiệu quả, giúp học sinh phát triển toàn diện. Việc áp dụng DHTDA không chỉ nâng cao chất lượng học tập mà còn giúp học sinh hình thành các kỹ năng cần thiết cho tương lai. Cần có sự hỗ trợ từ nhà trường và giáo viên để triển khai phương pháp này một cách hiệu quả.

5.1. Tương Lai Của Dạy Học Theo Dự Án

DHTDA sẽ tiếp tục được phát triển và áp dụng rộng rãi trong giáo dục. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu của xã hội.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có chính sách hỗ trợ từ các cấp quản lý giáo dục để tạo điều kiện cho giáo viên và học sinh trong việc thực hiện DHTDA. Điều này sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, dạy học theo dự án (DHTDA) đã trở thành một xu hướng được quan tâm trên thế giới và tại Việt Nam. Theo báo cáo của ngành giáo dục, việc áp dụng DHTDA giúp phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh (HS), đồng thời hình thành các năng lực cần thiết như tư duy phản biện, hợp tác và giải quyết vấn đề. Luận văn tập trung nghiên cứu tổ chức dạy học theo dự án trong chương trình Sinh học lớp 12, phần “Cơ thể và môi trường” tại các trường THPT huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng trong năm học 2014-2015. Mục tiêu nghiên cứu nhằm vận dụng DHTDA để nâng cao kết quả học tập và phát triển năng lực cho HS trong môn Sinh học, đồng thời xây dựng nguyên tắc và quy trình tổ chức dạy học theo dự án phù hợp với đặc thù nội dung chương trình. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học tích cực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Qua thực nghiệm sư phạm, luận văn cung cấp số liệu cụ thể về hiệu quả của DHTDA trong việc cải thiện điểm số và thái độ học tập của HS, đồng thời đề xuất các giải pháp khả thi cho giáo viên và nhà trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình giáo dục tích cực, trong đó nổi bật là:

• Lý thuyết dạy học theo dự án (Project-Based Learning - PBL): DHTDA được hiểu là phương pháp dạy học lấy HS làm trung tâm, trong đó HS thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, nhằm tạo ra sản phẩm cụ thể. DHTDA phát huy tính tự lực, sáng tạo và hợp tác của HS trong quá trình học tập.

• Lý thuyết phát triển năng lực học sinh: Năng lực được định nghĩa là tổ hợp các thuộc tính tâm lý và kỹ năng cần thiết để hoàn thành một hoạt động học tập hoặc nghề nghiệp. Luận văn tập trung phát triển các năng lực như năng lực hợp tác, sáng tạo, giao tiếp, tổ chức và giải quyết vấn đề thông qua DHTDA.

• Mô hình tổ chức dạy học tích cực: DHTDA được xem là một hình thức tổ chức dạy học tích cực, kết hợp các phương pháp như dạy học hợp tác, dạy học giải quyết vấn đề và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học.

Các khái niệm chính bao gồm: dự án học tập, năng lực học sinh, đánh giá quá trình và sản phẩm, vai trò của giáo viên và học sinh trong DHTDA.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Tài liệu pháp luật, văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các công trình nghiên cứu về DHTDA trong và ngoài nước; khảo sát thực trạng vận dụng DHTDA tại các trường THPT huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng; dữ liệu thực nghiệm sư phạm thu thập từ các lớp học Sinh học 12.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định tính các tài liệu, khảo sát ý kiến giáo viên và học sinh; phân tích định lượng kết quả học tập qua các bài kiểm tra, sử dụng phần mềm Excel để xử lý số liệu; so sánh điểm số trước và sau khi áp dụng DHTDA.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Thực nghiệm sư phạm được tiến hành trên các lớp học thuộc các trường THPT huyện Phục Hòa, với sự tham gia của nhiều nhóm học sinh có trình độ khác nhau nhằm đảm bảo tính đại diện và khách quan.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong năm học 2014-2015, bao gồm giai đoạn khảo sát thực trạng, xây dựng dự án học tập, tổ chức dạy học theo dự án và đánh giá kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả học tập được cải thiện rõ rệt: Kết quả thực nghiệm cho thấy điểm trung bình các bài kiểm tra của lớp áp dụng DHTDA tăng khoảng 15-20% so với lớp đối chứng sử dụng phương pháp truyền thống. Biểu đồ tần suất điểm cho thấy tỷ lệ HS đạt điểm khá và giỏi tăng từ 40% lên gần 65%.

2. Phát triển năng lực học sinh: Qua khảo sát ý kiến, hơn 80% HS cho biết DHTDA giúp các em phát triển kỹ năng làm việc nhóm, tư duy sáng tạo và khả năng tự học. Giáo viên cũng đánh giá cao sự chủ động và tích cực của HS trong quá trình học tập.

3. Vai trò của giáo viên chuyển đổi: Giáo viên tham gia thực nghiệm nhận thấy vai trò của mình chuyển từ người truyền đạt kiến thức sang người hướng dẫn, tư vấn và hỗ trợ HS, giúp HS tự lực giải quyết các nhiệm vụ học tập phức hợp.

4. Khó khăn và hạn chế: Một số HS gặp khó khăn trong việc phân chia công việc và quản lý thời gian khi làm việc nhóm. Giáo viên cần nhiều thời gian chuẩn bị và hướng dẫn để tổ chức DHTDA hiệu quả. Tỷ lệ HS chưa quen với phương pháp này chiếm khoảng 20%.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các công trình quốc tế và trong nước về DHTDA, khẳng định tính ưu việt của phương pháp trong việc nâng cao chất lượng học tập và phát triển năng lực toàn diện cho HS. Việc tăng điểm số và sự hài lòng của HS phản ánh sự chuyển biến tích cực trong thái độ học tập và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Biểu đồ tần suất điểm và bảng phân tích phương sai minh họa rõ sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng.

Nguyên nhân thành công được giải thích bởi việc DHTDA tạo môi trường học tập tương tác, khuyến khích HS tự lực và hợp tác, đồng thời gắn kết lý thuyết với thực hành. Tuy nhiên, khó khăn trong quản lý nhóm và thời gian chuẩn bị cho thấy cần có sự đào tạo và hỗ trợ chuyên sâu hơn cho giáo viên và HS khi triển khai rộng rãi.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, luận văn bổ sung bằng số liệu thực nghiệm cụ thể tại địa phương, góp phần làm rõ tính khả thi và hiệu quả của DHTDA trong điều kiện thực tế của các trường THPT vùng nông thôn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo giáo viên về DHTDA: Tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ năng tổ chức, hướng dẫn và đánh giá DHTDA nhằm nâng cao năng lực chuyên môn và sự tự tin cho giáo viên. Mục tiêu đạt 80% giáo viên trong trường được đào tạo trong vòng 1 năm.

2. Xây dựng và phổ biến bộ dự án học tập mẫu: Phát triển các dự án học tập mẫu phù hợp với chương trình Sinh học 12, đặc biệt phần “Cơ thể và môi trường”, để giáo viên tham khảo và áp dụng. Thời gian hoàn thành trong 6 tháng, do phòng giáo dục phối hợp với các chuyên gia thực hiện.

3. Tăng cường hỗ trợ về cơ sở vật chất và tài liệu: Cung cấp đầy đủ tài liệu tham khảo, thiết bị dạy học và công nghệ thông tin để hỗ trợ HS trong quá trình thực hiện dự án. Nhà trường cần đầu tư ngân sách và phối hợp với các tổ chức hỗ trợ trong vòng 1-2 năm.

4. Xây dựng hệ thống đánh giá đa dạng và liên tục: Áp dụng đánh giá quá trình kết hợp với đánh giá sản phẩm và tự đánh giá, đánh giá đồng đẳng để phản ánh toàn diện năng lực HS. Triển khai thí điểm trong năm học tiếp theo và mở rộng sau khi có kết quả đánh giá hiệu quả.

5. Khuyến khích sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng: Tạo điều kiện để phụ huynh và các tổ chức xã hội tham gia hỗ trợ, đánh giá và tạo môi trường học tập thực tiễn cho HS. Thực hiện các buổi hội thảo, tọa đàm định kỳ hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên phổ thông, đặc biệt môn Sinh học: Nhận được hướng dẫn chi tiết về tổ chức dạy học theo dự án, cách xây dựng dự án học tập và đánh giá hiệu quả, giúp đổi mới phương pháp dạy học.

2. Nhà quản lý giáo dục: Có cơ sở khoa học để xây dựng chính sách, kế hoạch đào tạo giáo viên và phát triển chương trình giáo dục tích hợp phương pháp dạy học theo dự án.

3. Sinh viên sư phạm và nghiên cứu sinh: Tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết và thực tiễn DHTDA, giúp nâng cao kiến thức và kỹ năng nghiên cứu, áp dụng trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học giáo dục.

4. Các tổ chức phát triển giáo dục và đào tạo: Cung cấp dữ liệu thực nghiệm và đề xuất giải pháp hỗ trợ triển khai DHTDA hiệu quả tại các trường phổ thông, đặc biệt ở vùng nông thôn và miền núi.

Câu hỏi thường gặp

1. Dạy học theo dự án là gì và có điểm gì khác biệt so với phương pháp truyền thống?
   DHTDA là phương pháp dạy học lấy HS làm trung tâm, trong đó HS thực hiện nhiệm vụ học tập phức hợp, kết hợp lý thuyết và thực hành để tạo ra sản phẩm cụ thể. Khác với phương pháp truyền thống, DHTDA phát huy tính tự lực, sáng tạo và hợp tác của HS, không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phát triển năng lực toàn diện.

2. Làm thế nào để xây dựng một dự án học tập hiệu quả trong môn Sinh học?
   Dự án cần gắn liền với nội dung chương trình, có tính thực tiễn, hấp dẫn và phù hợp với năng lực HS. Cần xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, sản phẩm và kế hoạch thực hiện. Ví dụ, dự án về “Ảnh hưởng của môi trường đến cơ thể sinh vật” giúp HS kết nối kiến thức sinh thái với thực tế.

3. Vai trò của giáo viên trong dạy học theo dự án là gì?
   Giáo viên là người hướng dẫn, tư vấn, tạo điều kiện và hỗ trợ HS trong suốt quá trình thực hiện dự án, không phải là người truyền đạt kiến thức một chiều. GV giúp HS phát triển kỹ năng tự học, làm việc nhóm và giải quyết vấn đề.

4. DHTDA có thể áp dụng trong những điều kiện nào?
   DHTDA phù hợp với nhiều cấp học và môn học, đặc biệt khi có đủ thời gian, tài liệu và sự hỗ trợ của giáo viên. Ở các trường THPT vùng nông thôn, cần chú trọng đào tạo GV và chuẩn bị kỹ lưỡng để đảm bảo hiệu quả.

5. Làm thế nào để đánh giá kết quả học tập trong DHTDA?
   Đánh giá cần kết hợp đánh giá quá trình (theo từng giai đoạn dự án), đánh giá sản phẩm (báo cáo, thuyết trình, sản phẩm thực hành) và đánh giá thái độ, kỹ năng làm việc nhóm. Việc đánh giá đa chiều giúp phản ánh toàn diện năng lực HS.

Kết luận

• Dạy học theo dự án là phương pháp tích cực, hiệu quả trong việc nâng cao kết quả học tập và phát triển năng lực toàn diện cho học sinh lớp 12 môn Sinh học, phần “Cơ thể và môi trường”.
• Luận văn đã xây dựng được nguyên tắc, quy trình tổ chức DHTDA phù hợp với đặc thù nội dung chương trình và điều kiện thực tế tại các trường THPT huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng.
• Thực nghiệm sư phạm cho thấy DHTDA giúp tăng điểm số trung bình của HS khoảng 15-20%, đồng thời phát triển kỹ năng làm việc nhóm, tư duy sáng tạo và tự học.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực giáo viên, xây dựng dự án học tập mẫu, cải thiện cơ sở vật chất và hệ thống đánh giá đa dạng.
• Khuyến nghị các nhà quản lý giáo dục, giáo viên và các tổ chức liên quan tiếp tục nghiên cứu, đào tạo và triển khai DHTDA rộng rãi nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

Các trường THPT và phòng giáo dục cần phối hợp triển khai đào tạo giáo viên, xây dựng dự án học tập mẫu và tổ chức thí điểm DHTDA trong năm học tới để nhân rộng mô hình thành công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1. Dạy học theo dự án 1. Dự án và dự án học tập  Dự án Thuật ngữ “Dự án” trong tiếng Anh là “Project” có nghĩa là một đề án, một dự thảo hay một kế hoạch. Khái niệm dự án ngày nay được sử dụng phổ biến trong sản xuất, trong kinh doanh, trong nghiên cứu khoa học cũng như trong quản lý xã hội.

Trong quản lý, “Dự án là một chuỗi các hoạt động liên kết được tạo ra nhằm đạt được kết quả nhất định trong phạm vi ngân sách và thời gian xác định” hay theo tiêu chuẩn Din 69901 của cộng đồng Châu Âu “Dự án là một kế hoạch, một dự tính, về cơ bản được đặc trưng bởi tính duy nhất của các điều kiện trong tính tổng thể của nó, ví dụ có mục đích định trước, giới hạn về thời gian, nhân lực và các điều kiện khác; phân biệt với các dự án khác; có tổ chức dự án chuyên biệt” [dẫn theo 22]. Theo chúng tôi, dự án là một quá trình hoạt động của một người hay một nhóm người để thực hiện kế hoạch tự đề ra để tạo ra sản phẩm nhằm đạt được các mục đích đề ra.  Dự án học tập Ban đầu khái niệm dự án được sử dụng phổ biến trong hầu hết các lĩnh vực kinh tế - xã hội. Sau đó, khái niệm dự án đã lan chuyển từ lĩnh vực kinh tế, xã hội sang lĩnh vực GD&ĐT không chỉ với ý nghĩa là các dự án phát triển giáo dục mà còn được sử dụng như một hình thức, là phương pháp dạy học, hay là một kiểu dạy học.

Chúng tôi cho rằng: DAHT là một dự án trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành; kết hợp kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm thực tiễn thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail]  Phân loại dự án học tập DAHT có thể được phân loại theo nhiều phương diện khác nhau. Dưới đây là một số cách phân loại [dẫn theo22]: a) Phân loại theo chuyên môn - DAHT trong một môn học: Là các DAHT mà trọng tâm nội dung nằm trong một môn học. - DAHT liên môn: Là các DAHT mà trọng tâm nội dung nằm ở nhiều môn khác nhau.

- DAHT ngoài chuyên môn: Là các DAHT không phụ thuộc trực tiếp vào các môn học. b) Phân loại theo sự tham gia của người học DAHT cho nhóm người học, DAHT cá nhân. DAHT dành cho nhóm người học là hình thức DAHT chủ yếu. Ngoài ra còn có DAHT toàn trường, DAHT dành cho một khối lớp và DAHT cho một lớp học.

c) Phân loại theo sự tham gia của GV DAHT dưới sự hướng dẫn của một GV, DAHT với sự cộng tác hướng dẫn của nhiều GV. d) Phân loại theo quỹ thời gian K.Frey đề nghị cách phân chia như sau: - DAHT nhỏ: Là các DAHT được thực hiện trong một số giờ học, có thể từ 2 - 6 giờ học. - DAHT trung bình: Là các DAHT được thực hiện trong một hoặc một số ngày học, nhưng giới hạn là một tuần hoặc 40 giờ học. - DAHT lớn: Là các DAHT được thực hiện với quỹ thời gian lớn, tối thiểu là một tuần (hay 40 giờ học) hoặc có thể kéo dài nhiều tuần.

e) Phân loại theo nhiệm vụ Theo nhiệm vụ trọng tâm của DAHT, có thể phân loại theo các dạng sau: 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - DAHT tìm hiểu: Là các DAHT được thực hiện nhằm khảo sát thực trạng đối tượng. - DAHT nghiên cứu: Là các DAHT được thực hiện nhằm giải quyết các vấn đề, giải thích các hiện tượng. - DAHT thực hành: Là các DAHT được thực hiện nhằm tạo ra các sản phẩm vật chất hoặc thực hiện một kế hoạch hành động thực tiễn, nhằm thực hiện những nhiệm vụ như trang trí, trưng bày, biểu diễn, sáng tác. - DAHT hỗn hợp: Là các DAHT có nội dung kết hợp các dạng nêu trên.

Các loại DAHT trên không hoàn toàn tách biệt với nhau. Trong từng lĩnh vực chuyên môn có thể phân loại các dạng DAHT theo đặc thù riêng. Trong đề tài luận văn này, chúng tôi lựa chọn DAHT hỗn hợp: Là các DAHT có nội dung kết hợp các dạng nêu trên. Quan niệm về dạy học theo dự án Đã có nhiều cách hiểu khác nhau về DHTDA chẳng hạn: K.Frey nhà nghiên cứu giáo dục hàng đầu của nước Đức về DHTDA cho rằng: “Phương pháp dự án là một con đường giáo dục.

Đó là một hình thức của hoạt động học tập, có tác dụng giáo dục. Quyết định là ở chỗ các nhóm học tập xác định một chủ đề học tập, thống nhất về nội dung làm việc, tự lực lập kế hoạch và tiến hành công việc để dẫn đến một sự kết thúc có ý nghĩa, thường xuất hiện một sản phẩm có thể trình ra được” [ Dẫn theo 22]. Nguyễn Văn Cường cho rằng: “Dạy học Project hay DHTDA là một hình thức dạy học, trong đó HS dưới sự điều khiển và giúp đỡ của GV tự lực giải quyết một nhiệm vụ học tập mang tính phức hợp không chỉ về mặt lý thuyết mà đặc biệt về mặt thực hành, thông qua đó tạo ra các sản phẩm thực hành có thể giới thiệu, công bố được” [7]. Theo tài liệu bồi dưỡng của chương trình “Đưa kỹ năng công nghệ thông tin vào dạy và học” của Microsoft đã nêu lên những nét ưu việt của DHTDA: “Cách học dựa trên dự án là một mô hình học tập khác với các hoạt động học tập 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] truyền thống với những bài giảng ngắn, tách biệt và lấy GV làm trung tâm.

Theo đó, các hoạt động học tập được thiết kế một cách cẩn thận, mang tính lâu dài, liên quan đến nhiều lĩnh vực học thuật, lấy HS làm trung tâm và hoà nhập với những vấn đề và thực tiễn của thế giới thực tại ” [21]. Tác giả Nguyễn Thị Diệu Thảo cho rằng: “DHTDA là một PPDH, trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn. Nhiệm vụ này được thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập, từ việc xác định mục đích, lập kế hoạch, đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điều khiển, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện. Kết quả dự án là những sản phẩm có thể trình bày, giới thiệu”[22].

Từ một số ví dụ ở trên cho thấy, mặc dù có những cách hiểu khác nhau về DHTDA, nhưng có thể thấy các tác giả đều thống nhất về một số điểm như sau: - DHTDA là hình thức tổ chức dạy học hướng vào người học, lấy người học làm trung tâm. - Trong DHTDA, người học tự nghiên cứu, tự thực hiện một nhiệm vụ học tập do GV đưa ra hoặc GV cùng với người học đưa ra để hình thành các kiến thức và các kỹ năng cần thiết. - Các hoạt động học tập trong DHTDA được thiết kế cẩn thận, theo sát chương trình học, có phạm vi kiến thức liên môn, lấy người học làm trung tâm. - Phải tạo ra được những sản phẩm thực tế.

Như vậy, trong DHTDA, người ho ̣c phải thực hiện nhiệm vụ học tập phức hợp có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành; kết hợp kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm thực tiễn thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Khi đó, người học phải tự lực lập kế hoạch, thực hiện, đánh giá kết quả, cuối cùng tạo ra được những sản phẩm phù hợp với mục đích và yêu cầ u đã đề ra. Sản phẩm cuối cùng của các DAHT rất đa dạng và phong phú: Có thể là một buổi thuyết trình, một vở kịch, một bản báo cáo hay một trang Web… 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DHTDA hướng người học đến việc tiếp thu các kiến thức và hình thành các kỹ năng thông qua quá trình giải quyết một vấn đề có tính chất phức hợp. Các DAHT cho phép tạo ra cho người học có nhiều cơ hội học tập hơn, đa dạng hơn về chủ đề và quy mô, có thể được tổ chức rộng rãi ở các cấp học, bậc học khác nhau.

DAHT đặt người học vào những vai trò tích cực như: Người giải quyết vấn đề, điều tra viên hay người viết báo cáo. Các nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập. Mục tiêu của dạy học theo dự án - Tất cả các nội dung của môn học đều hướng tới các vấn đề của thực tiễn, gắn kết nội dung học với cuộc sống thực tiễn. - Rèn luyện cho người học phát triển kĩ năng phát hiện và giải quyết vấn đề liên quan đến nội dung học tập và cuộc sống.

- Rèn luyện cho người học nhiều khả năng: tổ chức kiến thức, kỹ năng sống làm việc theo nhóm. - Phát triển tính tích cực và sáng tạo của người học. - Giúp người học nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin vào quá trình học tập và tạo ra sản phẩm 1. Đặc điểm của dạy học theo dự án Theo các tác giả Bernd Meier, Nguyễn Văn Cường, Nguyễn Thị Diệu Thảo [6]; [22], DHTDA có các đặc điểm sau: - Định hướng thực tiễn: Chủ đề của các DAHT xuất phát từ những tình huống của thực tiễn xã hội, thực tiễn nghề nghiệp cũng như thực tiễn đời sống.

Nhiệm vụ của các DAHT cần chứa đựng những vấn đề phù hợp với trình độ và khả năng của người học. Các DAHT góp phần gắn việc học tập trong nhà trường với thực tiễn đời sống và xã hội. Trong những trường hợp lý tưởng, việc thực hiện các DAHT có thể mang lại những tác động tích cực cho xã hội. - Định hướng hứng thú người học: Người học được tham gia lựa chọn những đề tài, những nội dung học tập phù hợp với khả năng và hứng thú của cá nhân.

9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ngoài ra, hứng thú của người học cần được tiếp tục phát triển trong quá trình thực hiện các DAHT. - Định hướng hành động: Trong quá trình thực hiện DAHT có sự kết hợp giữa nghiên cứu lý thuyết và vận dụng lý thuyết vào trong hoạt động thực tiễn và thực hành. Thông qua đó, kiểm tra, củng cố và mở rộng những hiểu biết về lý thuyết cũng như rèn luyện những kỹ năng hành động và kinh nghiệm thực tiễn cho người học. - Tính tự lực cao của người học: Trong DHTDA, người học cần tự lực và tham gia tích cực vào các giai đoạn của quá trình dạy học.

Điều đó cũng đòi hỏi và khuyến khích tính trách nhiệm, sự sáng tạo của người học.