Luận văn tình hình bệnh phân trắng trên đàn lợn con dưới một tháng tuổi tại xã châu khê huyện con cuông tỉnh nghệ an và nghệ an

Bệnh phân trắng lợn con là một vấn đề nhức nhối trong ngành chăn nuôi lợn tại Nghệ An nói riêng và cả nước nói chung. 59 trang · Đại học Thái Nguyên · 2014.

• Tác giả: Trần Thị Thanh Trầm
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Quang
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Sư phạm kỹ thuật
• Đề tài: Tình Hình Bệnh Phân Trắng Trên Đàn Lợn Con Dưới Một Tháng Tuổi Tại Xã Châu Khê, Huyện Con Cuông, Tỉnh Nghệ An Và Sử Dụng Thuốc Điều Trị
• Loại tài liệu: chuyên đề tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Nghệ An

Mục lục chi tiết

• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Sự cần thiết để tiến hành chuyên đề
• 1.2. Điều kiện để tiến hành chuyên đề
• 1.2.1. Điều kiện bản thân
• 1.2.2. Điều kiện của cơ sở
• 1.2.2.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.2.2.2. Điều kiện khí hậu, thủy văn
• 1.2.2.3. Điều kiện giao thông, thủy lợi
• 1.2.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.2.3.1. Tình hình xã hội
• 1.2.3.2. Văn hóa xã hội, y tế, giáo dục và một số ngành nghề khác
• 1.3. Tình hình sản xuất
• 1.3.1. Tình hình sản xuất ngành trồng trọt
• 1.3.2. Ngành chăn nuôi
• 1.3.2.1. Chăn nuôi lợn
• 1.3.2.2. Chăn nuôi trâu, bò
• 1.3.2.3. Chăn nuôi dê
• 1.3.2.4. Chăn nuôi gia cầm
• 1.3.3. Công tác thú y
• 1.3.4. Nhận xét chung
• 2. Phần 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, ĐỊA ĐIỂM, THỜI GIAN VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 2.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian thực hiện
• 2.2. Nội dung thực hiện
• 2.3. Các chỉ tiêu theo dõi
• 2.4. Phương pháp thực hiện
• 2.5. Một số công thức tính toán
• 3. Phần 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Công tác phục vụ sản xuất
• 3.2. Công tác chăn nuôi
• 3.3. Công tác tiêm phòng
• 3.4. Công tác chẩn đoán và điều trị
• 3.5. Kết quả thực hiện chuyên đề
• 3.5.1. Tình hình mắc bệnh phân trắng ở lợn con dưới một tháng tuổi tại xã Châu Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An
• 3.5.2. Tình hình bệnh phân trắng trên đàn lợn con dưới một tháng tuổi tại xã Châu Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An
• 3.5.3. Tình hình bệnh phân trắng trên đàn lợn con qua các tháng tại xã Châu Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An
• 3.5.4. Tình hình lợn con chết do mắc bệnh phân trắng tại xã Châu Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An
• 3.5.5. Biểu hiện lâm sàng bệnh phân trắng lợn con
• 3.5.6. Hiệu quả điều trị bệnh phân trắng lợn con bằng hai loại thuốc Norfloxacin 5% và Colistin
• 4. Phần 4: KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Bệnh Phân Trắng Lợn Con Thực Trạng Tại Nghệ An

Bệnh phân trắng lợn con là một vấn đề nhức nhối trong ngành chăn nuôi lợn tại Nghệ An nói riêng và cả nước nói chung. Bệnh gây ra những thiệt hại đáng kể về kinh tế do tỷ lệ chết cao, chậm lớn và chi phí điều trị. Nguyên nhân chủ yếu là do vi khuẩn E.coli gây ra, tiết ra độc tố phá hủy thành mạch máu, gây phù thũng và tiêu chảy. Lợn con mất nước, rối loạn hấp thu, dẫn đến gầy yếu và suy kiệt. Việc nghiên cứu và tìm ra các biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả là vô cùng quan trọng để bảo vệ đàn lợn và nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Chuyên đề "Tình hình bệnh phân trắng trên đàn lợn con dưới một tháng tuổi tại xã Châu Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An và sử dụng thuốc điều trị" được thực hiện nhằm đánh giá thực trạng và tìm kiếm giải pháp.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Nghiên Cứu Bệnh Phân Trắng

Nghiên cứu về bệnh phân trắng lợn con giúp nắm bắt tình hình dịch tễ, từ đó đưa ra các biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả. Điều này góp phần giảm thiểu thiệt hại kinh tế, nâng cao chất lượng lợn giống và tăng hiệu quả chăn nuôi. Đồng thời, nghiên cứu còn giúp rèn luyện tay nghề, tác phong làm việc nghiêm túc, độc lập và sáng tạo cho người thực hiện. Quan trọng hơn, nó đáp ứng nhu cầu thực tiễn, nâng cao năng suất đàn lợn, góp phần vào sự phát triển chăn nuôi bền vững. Theo tài liệu, việc nghiên cứu này xuất phát từ thực tế dịch bệnh gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi.

1.2. Điều Kiện Tự Nhiên Ảnh Hưởng Đến Bệnh Phân Trắng Tại Nghệ An

Xã Châu Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An có vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên đặc thù, ảnh hưởng đến tình hình dịch bệnh trên lợn. Địa hình bán sơn địa, khí hậu nhiệt đới gió mùa với hai mùa rõ rệt, lượng mưa phân bố không đều trong năm tạo điều kiện cho mầm bệnh phát triển. Giao thông khó khăn ở một số vùng sâu vùng xa cũng gây trở ngại cho việc tiếp cận thông tin và kỹ thuật phòng bệnh. Tuy nhiên, diện tích đất đai rộng lớn lại tạo điều kiện cho phát triển chăn nuôi. Cần xem xét kỹ lưỡng các yếu tố này để đưa ra giải pháp phòng bệnh phù hợp.

II. Thách Thức Dịch Tễ Bệnh Phân Trắng Ở Lợn Con Tại Nghệ An

Mặc dù ngành chăn nuôi lợn tại Nghệ An đã có những bước phát triển đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong công tác phòng chống dịch bệnh, đặc biệt là bệnh phân trắng lợn con. Tình hình dịch tễ phức tạp, sự biến đổi của mầm bệnh, và những hạn chế trong công tác quản lý dịch bệnh là những yếu tố gây khó khăn cho việc kiểm soát bệnh. Bên cạnh đó, tập quán chăn nuôi nhỏ lẻ, điều kiện vệ sinh chuồng trại chưa đảm bảo, và kiến thức phòng bệnh của người chăn nuôi còn hạn chế cũng là những nguyên nhân khiến bệnh dễ lây lan và bùng phát.

2.1. Thực Trạng Chăn Nuôi Lợn Tại Xã Châu Khê Con Cuông

Xã Châu Khê có tổng đàn lợn khoảng 3500 con (năm 2013). Tình hình chăn nuôi có sự phân hóa rõ rệt theo vùng. Vùng gần trung tâm xã, người dân đã biết áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăn nuôi nên cho hiệu quả kinh tế cao hơn. Các xóm vùng sâu, vùng xa, do trình độ dân trí thấp chưa biết áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, chăn nuôi theo cách cổ truyền, tận dụng thức ăn có sẵn nên hiệu quả chưa cao. Đa số là chăn nuôi hộ gia đình nhỏ lẻ, chưa có sự đầu tư lớn về các mặt như: giống, thức ăn, chế độ chăm sóc.

2.2. Hạn Chế Trong Công Tác Thú Y Và Phòng Dịch Bệnh

Mạng lưới thú y từ xã đến cơ sở đã được thiết lập, tuy nhiên, hiệu quả hoạt động chưa cao. Công tác tiêm phòng chưa đạt hiệu quả ở một số xóm vùng sâu, vùng xa do địa hình đi lại khó khăn. Việc tuyên truyền vận động bà con tiêm phòng và công tác thú y đạt hiệu quả chưa cao. Công tác kiểm dịch chưa thường xuyên đúng định kỳ, trên thị trường vẫn còn những sản phẩm không rõ nguồn gốc. Nhận thức của người dân chưa thực sự đồng đều về công tác tuyên truyền, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

III. Cách Phòng Bệnh Phân Trắng Lợn Con Hiệu Quả Tại Nghệ An

Phòng bệnh luôn là giải pháp tối ưu để giảm thiểu thiệt hại do bệnh phân trắng lợn con gây ra. Các biện pháp phòng bệnh cần được thực hiện đồng bộ và thường xuyên, bao gồm: tăng cường vệ sinh chuồng trại, đảm bảo môi trường chăn nuôi sạch sẽ, khô ráo; cung cấp thức ăn đầy đủ dinh dưỡng và đảm bảo chất lượng; thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine phòng bệnh; và quản lý chặt chẽ đàn lợn, phát hiện sớm các trường hợp bệnh để cách ly và điều trị kịp thời. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc nâng cao kiến thức phòng bệnh cho người chăn nuôi.

3.1. Vệ Sinh Chuồng Trại Và Môi Trường Chăn Nuôi

Vệ sinh chuồng trại là yếu tố then chốt trong phòng bệnh. Chuồng trại cần được vệ sinh, khử trùng thường xuyên bằng các loại thuốc sát trùng phù hợp. Đảm bảo chuồng trại luôn khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm ướt. Định kỳ phun thuốc diệt côn trùng, ruồi muỗi để ngăn ngừa lây lan mầm bệnh. Chất thải cần được thu gom và xử lý đúng cách để tránh ô nhiễm môi trường. Theo tài liệu, việc vệ sinh chuồng trại chưa được thực hiện tốt ở nhiều hộ chăn nuôi.

3.2. Dinh Dưỡng Và Chăm Sóc Lợn Con Đúng Cách

Cung cấp thức ăn đầy đủ dinh dưỡng và đảm bảo chất lượng là yếu tố quan trọng để tăng cường sức đề kháng cho lợn con. Thức ăn cần đảm bảo vệ sinh, không bị nấm mốc, ôi thiu. Bổ sung vitamin và khoáng chất cần thiết cho sự phát triển của lợn con. Chăm sóc lợn con đúng cách, đảm bảo đủ ấm, tránh gió lùa. Theo tài liệu, nhiều hộ chăn nuôi chưa chú trọng đến dinh dưỡng và chăm sóc lợn con đúng cách.

IV. Phương Pháp Điều Trị Bệnh Phân Trắng Lợn Con Tại Nghệ An

Khi lợn con mắc bệnh phân trắng, việc điều trị cần được thực hiện kịp thời và đúng phác đồ. Sử dụng kháng sinh phù hợp để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Bù nước và điện giải để khắc phục tình trạng mất nước do tiêu chảy. Sử dụng các loại thuốc hỗ trợ tiêu hóa để cải thiện khả năng hấp thu dinh dưỡng. Đồng thời, cần cách ly lợn bệnh để tránh lây lan sang lợn khỏe. Theo tài liệu, việc sử dụng thuốc Norfloxacin 5% và Colistin đã cho thấy hiệu quả trong điều trị bệnh phân trắng lợn con.

4.1. Sử Dụng Kháng Sinh Trong Điều Trị Bệnh Phân Trắng

Việc sử dụng kháng sinh cần tuân thủ theo hướng dẫn của thú y. Lựa chọn kháng sinh phù hợp với loại vi khuẩn gây bệnh và tình trạng bệnh của lợn con. Sử dụng đúng liều lượng và thời gian điều trị. Tránh sử dụng kháng sinh bừa bãi để hạn chế tình trạng kháng kháng sinh. Theo tài liệu, Norfloxacin 5% và Colistin là hai loại thuốc kháng sinh được sử dụng để điều trị bệnh phân trắng lợn con.

4.2. Bù Nước Và Điện Giải Cho Lợn Con Bị Tiêu Chảy

Tiêu chảy gây mất nước và điện giải nghiêm trọng ở lợn con. Cần bù nước và điện giải kịp thời bằng cách cho lợn con uống dung dịch oresol hoặc truyền dịch. Theo dõi tình trạng mất nước của lợn con để điều chỉnh lượng nước và điện giải cần bù. Bù nước và điện giải giúp lợn con phục hồi sức khỏe và tăng cường khả năng chống lại bệnh tật.

V. Ứng Dụng Hiệu Quả Thuốc Điều Trị Phân Trắng Tại Châu Khê

Chuyên đề đã đánh giá hiệu quả điều trị bệnh phân trắng lợn con bằng hai loại thuốc Norfloxacin 5% và Colistin tại xã Châu Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An. Kết quả cho thấy cả hai loại thuốc đều có hiệu quả trong việc giảm tỷ lệ chết và cải thiện tình trạng sức khỏe của lợn con. Tuy nhiên, hiệu quả của thuốc còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: thời điểm điều trị, tình trạng bệnh, và điều kiện chăm sóc. Cần có thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá chính xác hiệu quả của các loại thuốc điều trị bệnh phân trắng lợn con.

5.1. Đánh Giá Hiệu Quả Của Norfloxacin 5 Trong Điều Trị

Norfloxacin 5% là một loại kháng sinh được sử dụng phổ biến trong điều trị bệnh phân trắng lợn con. Thuốc có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn E.coli gây bệnh. Tuy nhiên, cần sử dụng đúng liều lượng và thời gian điều trị để đạt hiệu quả tốt nhất. Theo tài liệu, Norfloxacin 5% đã cho thấy hiệu quả trong việc giảm tỷ lệ chết và cải thiện tình trạng sức khỏe của lợn con tại xã Châu Khê.

5.2. Đánh Giá Hiệu Quả Của Colistin Trong Điều Trị

Colistin là một loại kháng sinh khác cũng được sử dụng để điều trị bệnh phân trắng lợn con. Thuốc có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn Gram âm, bao gồm cả E.coli. Tuy nhiên, cần thận trọng khi sử dụng Colistin vì thuốc có thể gây ra một số tác dụng phụ. Theo tài liệu, Colistin cũng đã cho thấy hiệu quả trong việc giảm tỷ lệ chết và cải thiện tình trạng sức khỏe của lợn con tại xã Châu Khê.

VI. Kết Luận Giải Pháp Cho Bệnh Phân Trắng Lợn Con Tại Nghệ An

Bệnh phân trắng lợn con là một vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ của nhiều giải pháp. Phòng bệnh là giải pháp tối ưu, nhưng khi bệnh xảy ra, cần điều trị kịp thời và đúng phác đồ. Nâng cao kiến thức phòng bệnh cho người chăn nuôi, tăng cường công tác thú y, và quản lý chặt chẽ dịch bệnh là những yếu tố quan trọng để kiểm soát bệnh phân trắng lợn con và bảo vệ ngành chăn nuôi lợn tại Nghệ An.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Công Tác Tuyên Truyền Và Tập Huấn

Nâng cao kiến thức phòng bệnh cho người chăn nuôi là yếu tố then chốt để kiểm soát bệnh phân trắng lợn con. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, tập huấn về các biện pháp phòng bệnh, điều trị bệnh, và sử dụng thuốc an toàn. Theo tài liệu, nhận thức của người dân về công tác phòng bệnh còn hạn chế.

6.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cụ Thể Để Phòng Chống Bệnh

Cần có các giải pháp cụ thể để phòng chống bệnh phân trắng lợn con, bao gồm: tăng cường vệ sinh chuồng trại, đảm bảo dinh dưỡng cho lợn con, thực hiện tiêm phòng đầy đủ, quản lý chặt chẽ dịch bệnh, và sử dụng thuốc an toàn. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, người chăn nuôi, và các nhà khoa học để đạt hiệu quả tốt nhất.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp, chăn nuôi đóng vai trò quan trọng và có xu hướng tăng trưởng nhanh về số lượng cũng như chất lượng con giống. Việc nhập khẩu và lai tạo các giống gia súc ngoại nhằm cải tạo giống nội địa đã nâng cao năng suất thịt. Tuy nhiên, đi đôi với sự phát triển chăn nuôi quy mô nông hộ và tập trung, tình hình dịch bệnh trên đàn gia súc diễn biến phức tạp, trong đó bệnh phân trắng ở lợn con theo mẹ là một trong những hội chứng truyền nhiễm phổ biến, gây thiệt hại kinh tế lớn.

Bệnh phân trắng lợn con chủ yếu do vi khuẩn đường ruột Escherichia coli (E. coli) gây ra. Vi khuẩn này tiết ra độc tố đường ruột xâm nhập vào hệ tuần hoàn, phá hủy nội mạc mạch máu, gây thẩm xuất dịch, viêm ruột hoại tử, dẫn đến tiêu chảy cấp tính, phân lỏng màu trắng xám hoặc vàng đục, mất nước và rối loạn điện giải. Lợn con mắc bệnh bị gầy sút, suy nhược nhanh chóng, còi cọc và có tỷ lệ tử vong cao nếu không được can thiệp điều trị kịp thời.

Xuất phát từ thực tế chăn nuôi tại địa phương miền núi, chuyên đề tốt nghiệp đại học "Tình hình bệnh phân trắng trên đàn lợn con dưới một tháng tuổi tại xã Châu Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An và sử dụng thuốc điều trị" được thực hiện nhằm đáp ứng các nhiệm vụ và mục tiêu cụ thể:

1. Xác định tình hình dịch tễ và tỷ lệ mắc bệnh phân trắng trên đàn lợn con dưới một tháng tuổi tại các nông hộ thuộc xã Châu Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An theo lứa tuổi, thời gian (các tháng) và địa bàn cư trú.
2. Đánh giá tỷ lệ tử vong và các biểu hiện triệu chứng lâm sàng đặc trưng của bệnh phân trắng trên đàn lợn con theo mẹ.
3. Khảo sát và thử nghiệm phác đồ điều trị bệnh phân trắng lợn con bằng hai loại thuốc kháng sinh thông dụng (Norfloxacin 5% và Colistin).
4. Tham gia trực tiếp vào công tác phục vụ sản xuất chăn nuôi - thú y tại cơ sở thực tập, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn con giai đoạn từ sơ sinh đến 30 ngày tuổi nuôi tại các hộ gia đình.
• Phạm vi không gian: Địa bàn xã Châu Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An (khảo sát chuyên sâu tại 3 thôn/xóm: Châu Sơn, Bãi Gạo, Khe Choăng).
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu và theo dõi thực địa diễn ra từ ngày 16/06/2014 đến ngày 08/09/2014.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết và sinh lý bệnh học

Chuyên đề tổng quan các đặc điểm sinh lý học cơ bản của lợn con theo mẹ và cơ chế bệnh sinh của vi khuẩn E. coli:

• Đặc điểm sinh trưởng và tiêu hóa: Lợn con có tốc độ tăng khối lượng nhanh (sau 10 ngày tăng gấp 2 lần, sau 21 ngày tăng 4 lần và sau 30 ngày tăng 5–6 lần so với sơ sinh). Tuy nhiên, bộ máy tiêu hóa phát triển chưa hoàn thiện. Lợn con dưới một tháng tuổi có dịch vị thiếu axit clohydric (HCl) tự do, khiến men pepsinogen không được kích hoạt đầy đủ thành pepsin để phân giải protein, đồng thời làm mất đi hàng rào sát khuẩn tự nhiên của dạ dày.
• Cơ năng điều tiết thân nhiệt: Trung khu điều nhiệt và vỏ đại não chưa hoàn chỉnh, lớp mỡ dưới da mỏng, lượng glycogen dự trữ thấp, diện tích bề mặt cơ thể so với thể trọng lớn dẫn đến khả năng chống rét kém, dễ bị stress nhiệt khi thời tiết thay đổi đột ngột.
• Căn bệnh học vi khuẩn E. coli: Trực khuẩn Gram âm, kích thước 2–3 x 0,6 µm, có lông di động quanh thân, hiếu khí và kỵ khí tùy tiện. Vi khuẩn sở hữu hệ kháng nguyên phức tạp gồm kháng nguyên thân O (chịu nhiệt, bản chất nội độc tố), kháng nguyên lông H (bản chất protein) và kháng nguyên bề mặt K (polysaccharide). Khi sức đề kháng của lợn giảm, E. coli bám dính vào niêm mạc ruột non, tăng sinh và tiết enterotoxin gây xuất tiết dịch ồ ạt vào lòng ruột.
• Yếu tố cảm nhiễm phối hợp: Thiếu sắt (bần huyết), sữa mẹ suy giảm chất lượng và sản lượng sau ngày thứ 20, vệ sinh chuồng trại kém, thức ăn của lợn nái thay đổi đột ngột và độ ẩm môi trường cao.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp điều tra dịch tễ học thú y và thực nghiệm lâm sàng:

• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Kế thừa số liệu thống kê về diện tích, dân sinh, quy mô đàn gia súc - gia cầm và báo cáo tiêm phòng dịch tễ từ Ủy ban nhân dân xã Châu Khê và Trạm Thú y huyện Con Cuông.
• Thu thập dữ liệu sơ cấp: Điều tra trực tiếp tại 27 đàn lợn (tổng số 280 lợn con) tại các hộ chăn nuôi thuộc 3 xóm đại diện (Châu Sơn, Bãi Gạo, Khe Choăng). Theo dõi lợn con từ sơ sinh đến 30 ngày tuổi, ghi chép sổ nhật ký thú y hàng ngày về số con mắc, lứa tuổi mắc, triệu chứng lâm sàng và số con chết.
• Phương pháp can thiệp điều trị: Sử dụng 2 loại kháng sinh:
  • Norfloxacin 5% (dung dịch tiêm, do Hanvet sản xuất, liều 1 ml/5–10 kg thể trọng).
  • Colistin (kháng sinh nhóm Cyclo-Polypeptide, do Bio-Pharmachemie sản xuất, liều dùng đường uống: lợn dưới 5 kg dùng 0,3–0,5 ml/lần, lợn trên 5 kg dùng 0,7–1 ml/lần, 2 lần/ngày).
• Các công thức xử lý số liệu:

$$\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \frac{\text{Tổng số lợn mắc bệnh}}{\text{Tổng số lợn điều tra}} \times 100$$

$$\text{Tỷ lệ chết (%)} = \frac{\text{Tổng số con chết}}{\text{Tổng số con mắc bệnh}} \times 100$$

$$\text{Tỷ lệ khỏi bệnh (%)} = \frac{\text{Tổng số con khỏi bệnh}}{\text{Tổng số con điều trị}} \times 100$$

$$\text{Thời gian điều trị bình quân (ngày/con)} = \frac{\sum \text{Số ngày điều trị từng con}}{\sum \text{Số con điều trị}}$$

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu và tổng quan tài liệu

Phần này trình bày tính cấp thiết của đề tài, các điều kiện cơ sở tại địa bàn thực tập và tổng quan y văn chuyên ngành.

• Về tự nhiên - xã hội: Xã Châu Khê là xã miền núi biên giới của huyện Con Cuông (tổng diện tích 44.057,66 ha; trong đó đất nông - lâm nghiệp chiếm trên 97%), dân số 5.710 người (1.240 hộ) gồm 3 dân tộc Kinh, Thái, Đan Lai. Khí hậu chia làm 2 mùa rõ rệt, nhiệt độ cao nhất 39–40°C, mùa đông hạ xuống 5–8°C, độ ẩm trung bình 80%.
• Về tình hình chăn nuôi: Tổng đàn lợn toàn xã đạt 3.500 con, đàn trâu 815 con, đàn bò 1.690 con (thống kê năm 2013–2014). Chăn nuôi nông hộ chiếm tỷ trọng lớn, kỹ thuật thâm canh chưa đồng đều.
• Về tổng quan tài liệu: Khái quát các công trình nghiên cứu trong nước (Trần Văn Phùng, Đoàn Thị Băng Tâm, Trịnh Văn Thịnh, Phạm Sỹ Lăng, Bùi Thị Tho, Từ Quang Hiển...) và ngoài nước (Jones, Kohler, Smith...) về cơ chế sinh học, tính kháng thuốc của vi khuẩn đường ruột và các yếu tố môi trường tác động đến tỷ lệ mắc bệnh phân trắng lợn con.

Phần 2: Đối tượng, nội dung, địa điểm, thời gian và phương pháp tiến hành

Xác định cụ thể quy trình theo dõi lâm sàng và các chỉ tiêu nghiên cứu trên đàn lợn con từ sơ sinh đến 30 ngày tuổi tại xã Châu Khê trong khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 9 năm 2014. Thiết lập hệ thống bảng biểu thu thập số liệu dịch tễ học và các công thức toán học tính toán tỷ lệ mắc, tỷ lệ chết, thời gian điều trị và tỷ lệ khỏi bệnh.

Phần 3: Kết quả và thảo luận

Chương này phản ánh toàn bộ dữ liệu thực nghiệm thu thập được qua 2 nội dung chính:

1. Công tác phục vụ sản xuất chăn nuôi và thú y tại địa phương

Trong thời gian thực tập, tác giả tham gia thực hiện các hoạt động chuyên môn thú y cơ sở với kết quả cụ thể:

• Tiêm phòng vắc-xin: Đạt tỷ lệ an toàn 100% với 66 liều Lở mồm long móng (LMLM) trâu bò; 35 liều LMLM lợn; 73 liều Tụ huyết trùng trâu bò; 38 liều Tụ dấu lợn; 49 liều Dịch tả lợn; 165 liều vắc-xin Dại chó.
• Chẩn đoán và điều trị các bệnh khác: Điều trị khỏi hoàn toàn (tỷ lệ 100%) các ca bệnh: Sưng phù đầu do E. coli (10 con), Bại liệt sau khi đẻ (2 con), Suyễn lợn (12 con), Viêm da (3 con), Nhiễm trùng sau thiến (4 con).
• Công tác kỹ thuật hỗ trợ: Thiến 50 lợn đực; tẩy giun sán bằng Levamisol cho 200 lợn; tiêm sắt Dextran-Fe bổ sung cho 130 lợn con sơ sinh vào ngày tuổi thứ 3 và thứ 10.

Nội dung công tác	Số lượng thực hiện (con/liều)	Tỷ lệ an toàn / khỏi bệnh (%)
Vắc-xin phòng bệnh cho gia súc, gia cầm	426	100,00
Điều trị bệnh sưng phù đầu lợn	10	100,00
Điều trị bệnh suyễn lợn	12	100,00
Điều trị bệnh bại liệt sau đẻ	2	100,00
Điều trị viêm da và nhiễm trùng thiến	7	100,00
Tiêm phòng thiếu máu (Fe Dextran-B12)	130	100,00
Thiến lợn đực an toàn	50	100,00
Tẩy giun sán đàn lợn	200	100,00

2. Kết quả nghiên cứu chuyên đề bệnh phân trắng lợn con

• Tình hình mắc bệnh theo xóm: Khảo sát 27 đàn (280 lợn con) tại 3 xóm, có 15 đàn mắc (55,56%) và 110 lợn con mắc (39,29%). Xóm Châu Sơn có tỷ lệ đàn mắc cao nhất (71,43%), xóm Khe Choăng có tỷ lệ đàn mắc thấp nhất (45,45%).

Địa phương (xóm)	Số đàn theo dõi	Số đàn mắc	Tỷ lệ đàn mắc (%)	Số con theo dõi	Số con mắc	Tỷ lệ con mắc (%)
Châu Sơn	7	5	71,43	105	42	40,00
Bãi Gạo	9	5	55,56	80	31	38,75
Khe Choăng	11	5	45,45	95	37	38,95
Tính chung	27	15	55,56	280	110	39,29

• Tình hình mắc bệnh theo lứa tuổi: Tỷ lệ mắc bệnh có xu hướng tăng dần theo ngày tuổi trong 3 tuần đầu đời và giảm mạnh sau tuần thứ 3:

  • Sơ sinh đến 7 ngày tuổi: 25,00% (15/60 con).
  • 8 đến 15 ngày tuổi: 36,67% (33/90 con).
  • 16 đến 21 ngày tuổi: 47,69% (62/130 con) – giai đoạn mắc cao nhất.
  • 22 đến 30 ngày tuổi: 0,00% (0/140 con).
  • Tỷ lệ mắc bình quân chung theo dõi trên các đợt lứa tuổi là 26,19% (110/420 lượt con).

• Tình hình mắc bệnh và chết qua các tháng: Tỷ lệ mắc bệnh tăng dần theo sự biến đổi bất thường của thời tiết mùa hè - thu:

  • Tháng 6: Tỷ lệ đàn mắc 42,86%; tỷ lệ con mắc 33,34%; số con chết 2 con (tỷ lệ chết 8,00%).
  • Tháng 7: Tỷ lệ đàn mắc 55,56%; tỷ lệ con mắc 36,84%; số con chết 4 con (tỷ lệ chết 11,43%).
  • Tháng 8: Tỷ lệ đàn mắc 63,64%; tỷ lệ con mắc 45,46%; số con chết 7 con (tỷ lệ chết 14,00%).
  • Tổng cộng cả 3 tháng: Khảo sát 280 con, có 110 con mắc bệnh (39,29%), 13 con chết, tỷ lệ chết trung bình là 11,82%.

• Triệu chứng lâm sàng quan sát: Lợn ỉa phân lỏng màu trắng sữa, trắng xám hoặc vàng nhạt, mùi tanh khắm; lông xù, lưng cong, mắt trũng sâu, da nhăn nheo do mất nước; giảm bú hoặc bỏ bú hoàn toàn, sốt nhẹ và thân nhiệt hạ dần trước khi chết do suy kiệt.

• Kết quả thử nghiệm điều trị: Cả 2 loại thuốc kháng sinh Norfloxacin 5% và Colistin đều mang lại hiệu quả trị bệnh tốt trên thực địa (số liệu ghi nhận ở nhóm sử dụng Norfloxacin 5% điều trị cho 55 con có 51 con khỏi bệnh).

Phần 4: Kết luận, tồn tại và đề nghị

• Kết luận: Bệnh phân trắng lợn con tại xã Châu Khê diễn ra phổ biến (39,29% cá thể), chịu ảnh hưởng lớn bởi yếu tố lứa tuổi (tập trung cao nhất ở giai đoạn 16–21 ngày tuổi) và thời tiết (tháng 8 có tỷ lệ mắc 45,46% và tỷ lệ chết 14,00%). Chế độ dinh dưỡng của lợn mẹ và điều kiện vệ sinh chuồng trại đóng vai trò quyết định đến tần suất phát bệnh.
• Tồn tại: Công tác tiêm phòng tại các xóm vùng sâu, vùng xa chưa thực sự triệt để; người dân còn nuôi theo tập quán cũ, tận dụng thức ăn không đồng đều dinh dưỡng; trang thiết bị chẩn đoán thú y tại xã còn thiếu thốn.
• Đề nghị: Hướng dẫn nông hộ tập ăn sớm cho lợn con từ 14–15 ngày tuổi, tiêm phòng sắt Dextran-Fe định kỳ vào ngày thứ 3 và thứ 10 sau sinh, đồng thời áp dụng nghiêm ngặt các quy định tiêu độc khử trùng chuồng nuôi.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính dựa trên số liệu văn bản

1. Quy mô dịch tễ học: Xác định tỷ lệ đàn lợn con theo mẹ mắc bệnh phân trắng tại xã Châu Khê là 55,56%, tỷ lệ nhiễm theo cá thể là 39,29%.
2. Quy luật phát sinh theo tuổi: Chỉ ra đỉnh điểm phát bệnh phân trắng nằm ở giai đoạn lợn con 16–21 ngày tuổi (chiếm tỷ lệ mắc 47,69%), trong khi giai đoạn 22–30 ngày tuổi tỷ lệ mắc giảm về 0%.
3. Quy luật theo thời tiết: Tỷ lệ mắc và tỷ lệ chết có sự gia tăng từ tháng 6 (mắc 33,34%, chết 8,00%) đến tháng 8 (mắc 45,46%, chết 14,00%) do khí hậu nắng nóng xen lẫn mưa ẩm thất thường. Tỷ lệ tử vong chung của bệnh là 11,82%.
4. Hiệu quả điều trị: Khẳng định tính mẫn cảm và hiệu lực lâm sàng cao của Norfloxacin 5% và Colistin đối với hội chứng phân trắng lợn con tại địa phương.

Đóng góp thực tiễn

• Cung cấp dẫn liệu thực tế về tình hình dịch bệnh truyền nhiễm đường tiêu hóa trên gia súc non tại huyện miền núi Con Cuông, tỉnh Nghệ An.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật cụ thể: can thiệp bổ sung sắt Dextran-Fe, tập ăn sớm cho lợn con nhằm kích thích bài tiết dịch vị chứa HCl tự do, giảm thiểu mâu thuẫn giữa nhu cầu dinh dưỡng của lợn con và sản lượng sữa mẹ giảm dần sau tuần thứ 2.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Thời gian theo dõi thực địa ngắn (hơn 2 tháng, từ tháng 6 đến tháng 9/2014), chưa bao quát được diễn biến dịch tễ vào mùa đông - xuân (thời điểm độ ẩm không khí tăng cao).
  • Chưa thực hiện việc lấy mẫu phân lập vi khuẩn, giám định serotype của các chủng E. coli và làm kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm do giới hạn về điều kiện trang thiết bị tại trạm thú y cơ sở.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng phạm vi khảo sát xuyên suốt 12 tháng trong năm để đánh giá biến động dịch tễ học theo mùa vụ hoàn chỉnh.
  • Phân lập, định danh độc lực các chủng E. coli và kiểm tra mức độ kháng thuốc của vi khuẩn đối với các loại kháng sinh thế hệ mới.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Sinh viên các chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Sư phạm Kỹ thuật Nông nghiệp; cán bộ thú y tuyến xã, huyện và các hộ chăn nuôi lợn nái sinh sản.
• Nội dung tham khảo hữu ích:
  • Quy trình quản lý tiểu khí hậu chuồng nuôi và biện pháp phòng ngừa hội chứng khó tiêu, tiêu chảy ở lợn con theo mẹ.
  • Phác đồ điều trị kết hợp thuốc đặc hiệu (Norfloxacin 5%, Colistin) với các thuốc trợ sức, trợ lực và cân bằng điện giải.
  • Tư liệu thực tế về chẩn đoán và xử lý các ca bệnh nội khoa, ngoại khoa thường gặp ở đàn gia súc nông hộ (sưng phù đầu, suyễn lợn, bại liệt sau sinh).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao bệnh phân trắng lợn con lại xuất hiện cao nhất ở giai đoạn 16–21 ngày tuổi?

Giai đoạn 16–21 ngày tuổi là thời điểm lợn con sinh trưởng rất nhanh, nhu cầu dinh dưỡng tăng cao nhưng sản lượng và chất lượng sữa của lợn mẹ bắt đầu giảm mạnh. Mặt khác, lượng kháng thể thụ động nhận từ sữa đầu đã cạn kiệt trong khi hệ miễn dịch chủ động của lợn con chưa hoàn chỉnh, dẫn đến sự thiếu hụt dinh dưỡng và giảm sức đề kháng, tạo điều kiện cho E. coli bùng phát gây bệnh (chiếm tỷ lệ mắc 47,69%).

2. Sự khác biệt về tỷ lệ mắc bệnh giữa xóm Châu Sơn và xóm Khe Choăng xuất phát từ nguyên nhân nào?

Tại xóm Khe Choăng, các hộ chăn nuôi áp dụng phương thức nuôi lợn nái bằng thức ăn hỗn hợp công nghiệp và thường xuyên được tiếp cận chuyển giao kỹ thuật thú y nên tỷ lệ mắc bệnh thấp nhất (45,45% số đàn). Ngược lại, tại xóm Châu Sơn và Bãi Gạo, người dân chủ yếu nuôi theo hình thức tận dụng thức ăn địa phương (ngô, khoai, sắn), thay đổi khẩu phần đột ngột làm ảnh hưởng đến chất lượng sữa mẹ, kết hợp chuồng trại vệ sinh kém dẫn đến tỷ lệ đàn mắc bệnh cao hơn (Châu Sơn đạt 71,43%).

3. Tỷ lệ chết do bệnh phân trắng lợn con trong nghiên cứu là bao nhiêu và tháng nào có tỷ lệ chết cao nhất?

Tổng số lợn con chết do mắc bệnh phân trắng trong suốt thời gian theo dõi là 13 con trên tổng số 110 con mắc bệnh, chiếm tỷ lệ chết trung bình 11,82%. Trong đó, tháng 8 có tỷ lệ chết cao nhất (14,00%, tương ứng 7 con chết trên 50 con mắc) do thời tiết nắng gắt xen kẽ mưa ẩm thất thường kết hợp với việc phát hiện bệnh muộn ở một số nông hộ.

4. Hai loại thuốc kháng sinh được tác giả sử dụng trong phác đồ điều trị bệnh phân trắng là gì?

Tác giả đã sử dụng hai loại kháng sinh đặc trị vi khuẩn Gram âm đường ruột: Norfloxacin 5% (dẫn xuất Fluoroquinolone của Hanvet, liều 1 ml/5–10 kg thể trọng) và Colistin (kháng sinh nhóm Polypeptide của Bio-Pharmachemie, dùng theo đường uống 2 lần/ngày).

---

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp đã phản ánh toàn diện tình hình dịch tễ của bệnh phân trắng trên đàn lợn con dưới một tháng tuổi tại xã Châu Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An với tỷ lệ mắc 39,29% và tỷ lệ chết 11,82%. Nghiên cứu xác định bệnh bùng phát mạnh nhất ở giai đoạn lợn con từ 16–21 ngày tuổi và trong điều kiện thời tiết nóng ẩm bất thường của tháng 8. Kết quả nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc kết hợp các biện pháp chăm sóc nuôi dưỡng, tập ăn sớm, bổ sung sắt và sử dụng phác đồ kháng sinh phù hợp (Norfloxacin 5%, Colistin) nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi lợn tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây ngành chăn nuôi đã và đang phát triển một cách mạnh mẽ ở khắp các tỉnh thành trong cả nước. Việc phát triển này được thể hiện ở số lượng đàn gia súc, gia cầm hàng năm tăng lên đáng kể. Chất lượng ngành chăn nuôi cũng được nâng lên, các giống gia súc ở nước ngoài được nhập vào nước ta để cải tạo giống nuôi trong nước. Trong ngành chăn nuôi thì chăn nuôi lợn phát triển hơn cả, ngày nay việc chăn nuôi lợn được tập trung đầu tư cả về số lượng và chất lượng đàn, giống.

Song song với việc chăn nuôi phát triển thì dịch bệnh cũng nảy sinh nhiều, một trong những dịch bệnh xảy ra là bệnh phân trắng lợn con. Bệnh phân trắng là bệnh khá phổ biến, xuất hiện từ lâu trên thế giới và ở Việt Nam, gây thiệt hại không nhỏ trong ngành chăn nuôi. Bệnh chủ yếu do nhóm vi khuẩn đường ruột E.coli gây ra.coli tiết ra độc tố nhiễm vào máu phá hủy nội mạc, thành mạch gây thẩm xuất, phù thũng làm cho lợn đi lại chậm chạp, tiêu chảy, phân lỏng màu trắng, lợn mất nước nhiều do tiêu chảy, khát nước dẫn đến rối loạn hấp thu và trao đổi chất trong cơ thể, làm lợn gầy yếu hốc hác. Nếu không tác động kịp thời tỷ lệ chết cao, gây thiệt hại lớn, bởi vậy việc nghiên cứu để tìm ra biện pháp phòng trị bệnh thích hợp để đạt hiệu quả cao trong chăn nuôi lợn là một vấn đề được nhiều người quan tâm.

Xuất phát từ thực tế nói trên, em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Tình hình bệnh phân trắng trên đàn lợn con dưới một tháng tuổi tại xã Châu Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An và sử dụng thuốc điều trị”. Sự cần thiết để tiến hành chuyên đề - Nắm được tình hình dịch tễ của bệnh phân trắng ở lợn con, từ đó có 2 những biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả, làm giảm thiệt hại, nâng cao chất lượng lợn giống, tăng hiệu quả chăn nuôi. - Rèn luyện tay nghề, tác phong làm việc nghiêm túc, độc lập và sáng tạo. - Đáp ứng nhu cầu thực tiễn, nâng cao năng suất đàn lợn, góp phần vào sự phát triển chăn nuôi bền vững.

Điều kiện để tiến hành chuyên đề 1. Điều kiện bản thân Trong thời gian học tập tại trường, em đã được học các môn cơ sở, các môn học về chuyên ngành, với khối kiến thức đó, em có thể thử nghiệm trong thực tế sản xuất. Cùng với sự chỉ bảo của thầy giáo hướng dẫn TS. Nguyễn Văn Quang, cùng với sự giúp đỡ của cơ sở thực tập, là cơ hội tốt để em vận dụng kiến thức đã được trang bị vào thực tiễn sản xuất, góp phần tích cực vào phát triển chăn nuôi ở địa phương.

Điều kiện của cơ sở 1. Điều kiện tự nhiên * Vị trí địa lý Châu Khê là một xã miền núi thuộc huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An , nằm trên quốc lộ 7, cách thành phố Vinh 120km về phía Nam, tiếp giáp với các địa phương sau: - Phía Bắc giáp với xã Cam Lâm, huyện Con Cuông. - Phía Nam giáp với nước cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. - Phía Đông giáp xã Cam Lâm, xã Chi Khê, Xã Yên Khê, xã Lục Dạ và xã Môn Sơn huyện Con Cuông.

- Phía Tây giáp xã Lạng Khê, huyện Con Cuông, giáp với huyện Tương Dương và Nước Lào. * Điều kiện địa hình, đất đai - Địa hình: 3 Địa hình xã Châu Khê tương đối phức tạp, là xã bán sơn địa có địa hình lòng chảo cao dần về hai phía Đông Bắc và Tây Nam có các đỉnh núi cao bao bọc xung quanh, cao nhất chưa đến 1000m, Thấp dần về phía Đông. Địa hình bị chia cắt phức tạp tạo thành nhiều khe sâu và dốc lớn. - Đất đai: Xã Châu Khê có tổng diện tích đất tự nhiên là: 44.

Trong đó: STT Loại đất ĐVT Diện tích Tỷ lệ 1 Đất nông nghiệp Ha 42.930,42 97,44% 2 Đất phi nông nghiệp Ha 266,99 0,61% 3 Đất chưa sử dụng Ha 860,25 1,95 % ( Nguồn: Do xã Châu Khê cung cấp, 2014) Qua số liệu trên ta thấy, xã Châu Khê có diện tích khá lớn tạo điều kiện cho phát triển chăn nuôi trồng trọt và lâm nghiệp. * Điều kiện khí hậu, thủy văn Châu Khê là một xã miền núi của huyện nên khí hậu cũng chịu ảnh hưởng chung của tiểu khí hậu trong vùng. Qua tham khảo về khí tượng thủy văn của xã diễn biến qua các tháng, thì xã Châu Khê nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa chia ra hai mùa rõ rệt: Mùa khô từ tháng 4 đến tháng 8, mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 3 năm sau. Nhiệt độ trung bình hàng năm là 22oC, mùa hè có ngày lên tới 39 - 40oC tháng nóng nhất là tháng 7 và mùa rét có lúc nhiệt độ hạ xuống 5 - 8oC, ẩm độ trung bình của xã là 80 % (biến động 45% - 80% ).

Lượng mưa trung bình ở xã Châu Khê từ 11.700mm /năm, lượng mưa phân bố không đều trong năm: - Mùa khô từ tháng 5 đến tháng 10, chiếm 80%-85% tổng lượng mưa cả năm (tháng 8, 9 có lượng mưa lớn nhất: 220mm - 540mm/tháng). 4 - Mùa mưa chiếm 68% lượng mưa cả năm(tháng 6 và tháng 7 ít mưa nhất: khoảng 24 - 25mm/tháng cho nên dẽ gây hạn). * Điều kiện giao thông, thủy lợi - Giao thông: Do địa hình miền núi phức tạp nên việc phát triển giao thông và một số xóm vùng sâu vùng xa rất khó khăn, phức tạp. Vào mùa mưa lũ gây ảnh hưởng không nhỏ đến thông tin liên lạc, giao lưu văn hóa, mở mang dân trí, nhất là đưa khoa học kỹ thuật vào phát triển nông nghiệp.

Dọc trung tâm xã có đường quốc lộ 7 chạy qua nên những xóm nằm dọc 2 bên trục đường có điều kiện phát triển hơn về mọi mặt. - Thủy lợi: Châu Khê có diện tích đất sông suối và mặt nước chuyên dụng tương đối lớn 111,65 ha. Nguồn nước chủ yếu là do các khe suối, có suối lớn nhất là suối Choăng có tổng chiều dài khoảng 35km. Ngoài ra còn có một số hệ thống Khe suối như: Khe Nóng, Khe Bu, Khe Bát, Khe Luông…trên các khe suối đã được xây dựng đập chứa nước phục vụ sản xuất và đời sống sinh hoạt.

Điều kiện kinh tế - xã hội 1. Tình hình xã hội Xã Châu Khê có 10 thôn bản gồm: 1. Khe Choăng 6. Khe Bu 5 *Về dân cư: Theo số liệu thống kê, điều tra cơ bản thì toàn xã có 5.710 nhân khẩu, 1240 hộ(2014) cư trú tại 10 thôn bản.Trên địa bàn xã có 03 dân tộc anh em sinh sống, với bản sắc dân tộc đa dạng, Kinh, Thái, Đan Lai.

Theo kết quả điều tra dân số, tổng số lao động toàn xã là 2.530 lao động chiếm 44,30% tổng số dân của xã trong đó lao động nông nghiệp chiếm 86,56%, lao động ở đây mang tính chất thời vụ, lao động chủ yếu theo mùa vụ do đó thu nhập của người dân chỉ đạt mức 5,5 triệu đồng/người/năm. Do tính chất, vị trí địa lý nên sự phân bố dân cư trong xã không đồng đều, các khu vực gần trung tâm xã dân cư sống tập trung hơn. Văn hóa xã hội, y tế, giáo dục và một số ngành nghề khác. * Về văn hóa: Đời sống văn hóa hiện nay có mạng lưới thông tin từ huyện tới các xã, từ xã tới các xóm, thông tin được tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

Mạng lưới bưu điện xã Châu Khê có bưu điện trung tâm đặt tại thôn Khe Choăng là trung tâm của xã để phát hành báo chí, cung cấp dịch vụ bưu chính công ích, cung cấp dịch vụ bưu chính quốc tế. Mặt khác là xã có bề dày truyền thống về hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, trong những năm qua văn hóa văn nghệ được nhân dân ủng hộ và tham gia tích cực. Phong trào xây dựng làng văn hóa và gia đình văn hóa thường xuyên được quan tâm. Hiện nay xã có 0,43 ha đất văn hóa tại các thôn bản trong xã.

* Về giáo dục: Do tính chất của vị trí vùng miền núi, sự phát triển giao thông, thông tin văn hóa, giáo dục không đồng đều nên trình độ dân trí ở các khu vực gần trung tâm cao hơn vùng sâu vùng xa. Và trên địa bàn xã Châu Khê đã có 1 trường mầm non, 2 trường tiểu học và 1 trường trung học cơ sở. 6 Những năm gần đây ngành giáo dục của xã nói riêng và của huyện Con Cuông nói chung tiếp tục phát triển cả về số lượng, chất lượng dạy và học các cấp học, bậc học, tỷ lệ huy động các cháu trong độ tuổi đến trường tăng, cơ sở vật chất từng bước được đầu tư nâng cấp, từ đó hoàn thành phổ cập trung học cơ sở. * Về y tế: Xã Châu Khê có một trạm y tế, cơ sở vật chất và phương tiện chữa bệnh còn thiếu thốn, thuốc thang chỉ được phục vụ cho đau ốm nhẹ, việc khám chữa bệnh cho nhân dân chủ yếu điều trị tại bệnh viện huyện.

Bên cạnh đó cũng có các chương trình y tế triển khai tới các thôn bản, nên phần nào đã ngăn ngừa được các dịch bệnh ảnh hưởng đến sức khỏe của nhân dân. * Về tập quán sản xuất: Đa số các hộ nông dân xã Châu Khê vẫn sản xuất theo phương thức cổ truyền trình độ thâm canh thấp. ít có điều kiện tiếp xúc với trình độ khoa học kỹ thuật. Hiện nay mới có một số gia đình đã áp dụng mô hình VAC vào sản xuất bước đầu đạt kết quả tốt.

Tình hình sản xuất 1. Tình hình sản xuất ngành trồng trọt Trồng trọt là ngành sản xuất chính của nhân dân trong xã, với diện tích đất đai và khí hậu phong phú là yếu tố cơ bản để xã phát triển ngành trồng trọt. Với sự chỉ đạo quyết liệt của các cấp, các ngành từ xã đến cơ sở, kết hợp với các chính sách hỗ trợ các chỉ tiêu kế hoạch trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp đều đạt và vượt kế hoạch đề ra. * Cây lương thực: Tổng sản lượng lương thực năm 2013 là 678,8 tấn đạt 51,2% kế hoạch.

- Lúa: 472,5 tấn - Cây Ngô: 206,3 tấn 7 - Cây lạc: 28 tấn Cây lúa là cây lương thực chính của xã với tổng diện tích là 90 ha đạt năng suất 52, tạ /ha. Cây màu chủ yếu là cây ngô với diện tích cả năm là 41,25 ha; có tổng sản lượng 206,3 tấn, đạt năng suất 50 tạ /ha. Cây Lạc diện tích cả năm là 20 ha đạt năng suất 14 tạ /ha.