Luận văn thạc sĩ: Tiếng ồn xe tải nặng, ảnh hưởng môi trường và biện pháp khắc phục

Luận văn phân tích sâu về tiếng ồn xe tải nặng, tác động của nó đến môi trường và sức khỏe cộng đồng. Đề xuất các giải pháp hiệu quả để giảm thiểu và khắc phục.

• Tác giả: Nguyễn Hữu Lợi
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đức Ngọc
• Trường học: Trường Đại học Thủy Lợi Hà Nội
• Chuyên ngành: Kỹ thuật Cơ khí
• Đề tài: Nghiên cứu tiếng ồn của xe tải nặng, ảnh hưởng tới môi trường và biện pháp khắc phục
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan vấn đề Tiếng ồn xe tải nặng Mối đe dọa thầm lặng đến môi trường

Tiếng ồn xe tải nặng là một trong những loại ô nhiễm tiếng ồn giao thông đáng báo động, gây ra những tác động tiêu cực đáng kể đến sức khỏe cộng đồng và chất lượng môi trường. Với sự phát triển không ngừng của ngành vận tải, số lượng xe tải hoạt động trên đường ngày càng tăng, kéo theo mức độ phát thải tiếng ồn vượt quá giới hạn cho phép ở nhiều khu vực, đặc biệt là đô thị và các tuyến đường huyết mạch. Mối đe dọa này thường bị đánh giá thấp hơn so với ô nhiễm không khí hay nước, nhưng hệ quả của nó lại âm ỉ và dai dẳng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống hàng ngày.

Nghiên cứu về tiếng ồn xe tải nặng không chỉ tập trung vào việc đo lường mức độ mà còn đi sâu vào phân tích các nguyên nhân gây ra, từ đó đề xuất các giải pháp khắc phục tiếng ồn xe tải hiệu quả. Việc hiểu rõ bản chất của tiếng ồn, cách thức nó lan truyền và ảnh hưởng đến các đối tượng khác nhau là bước đầu tiên để xây dựng một môi trường sống yên bình và bền vững hơn. Luận văn này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về thực trạng, các tiêu chuẩn tiếng ồn xe hiện hành, và những biện pháp giảm tiếng ồn tiên tiến đang được nghiên cứu và áp dụng, hướng tới mục tiêu giảm thiểu đáng kể ảnh hưởng tiếng ồn xe tải trong tương lai.

1.1. Thực trạng ô nhiễm tiếng ồn giao thông tại Việt Nam

Tại Việt Nam, ô nhiễm tiếng ồn giao thông, đặc biệt từ tiếng ồn xe tải nặng, đang là vấn đề môi trường cấp bách, nhất là tại các đô thị lớn và dọc các tuyến quốc lộ. Sự gia tăng nhanh chóng của phương tiện vận tải, cùng với hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, đã đẩy mức độ tiếng ồn vượt ngưỡng an toàn nhiều lần. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, mức độ tiếng ồn trung bình tại các thành phố lớn thường xuyên dao động từ 70-85 dB, trong khi tiêu chuẩn cho phép ban ngày ở khu dân cư là 70 dB. Tiếng ồn xe tải nặng đóng góp một phần lớn vào con số này, không chỉ từ động cơ mà còn từ tiếng còi, phanh, và tiếng lốp ma sát với mặt đường. Thực trạng này đòi hỏi những nỗ lực nghiêm túc trong việc kiểm soát và khắc phục tiếng ồn xe tải để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

1.2. Phân loại xe tải nặng và nguồn gốc tiếng ồn chính

Để hiểu rõ hơn về tiếng ồn xe tải nặng, cần phân loại các dòng xe và xác định nguồn gốc chính của tiếng ồn. Xe tải nặng tại Việt Nam có thể phân loại theo dòng xe (xe ben, xe thùng, xe đầu kéo) hoặc theo tải trọng. Mỗi loại xe có đặc điểm vận hành và cấu tạo khác nhau, dẫn đến sự khác biệt về cường độ và tần số tiếng ồn phát ra. Các nguồn gây tiếng ồn xe tải chủ yếu bao gồm: động cơ xe tải (quá trình đốt cháy, rung động), hệ thống ống xả (khí thải thoát ra), lốp xe (ma sát với mặt đường), hệ thống truyền động (hộp số, cầu), hệ thống phanh, và các bộ phận khác như quạt làm mát, thân vỏ xe. Việc nhận diện chính xác nguồn gốc giúp tập trung vào các biện pháp giảm tiếng ồn hiệu quả.

II. Đánh giá ảnh hưởng tiếng ồn xe tải đến sức khỏe và hệ sinh thái

Ảnh hưởng tiếng ồn xe tải không chỉ dừng lại ở sự khó chịu mà còn gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe con người và sự cân bằng của hệ sinh thái. Mức độ tiếng ồn cao và liên tục từ tiếng ồn xe tải nặng có thể dẫn đến một loạt các tác động tiêu cực sinh lý và tâm lý. Việc phơi nhiễm lâu dài với tiếng ồn vượt quá giới hạn an toàn, đặc biệt là vào ban đêm, làm gián đoạn chu kỳ giấc ngủ, gây ra mệt mỏi và suy giảm năng suất làm việc. Đối với môi trường, tiếng ồn có thể làm thay đổi hành vi của động vật hoang dã, ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp, kiếm ăn và sinh sản của chúng, từ đó đe dọa đa dạng sinh học.

Các nghiên cứu đã chứng minh rằng tiếng ồn xe tải cũng góp phần vào các vấn đề sức khỏe cộng đồng như tăng huyết áp, bệnh tim mạch, và căng thẳng mãn tính. Trẻ em sống gần các tuyến đường có mật độ xe tải cao thường có kết quả học tập kém hơn do khó tập trung và bị gián đoạn giấc ngủ. Do đó, việc khắc phục tiếng ồn xe tải không chỉ là nhiệm vụ của ngành giao thông mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội nhằm bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng môi trường sống.

2.1. Tác động tiêu cực lên sức khỏe con người Yếu tố gây căng thẳng

Tiếng ồn kéo dài từ xe tải nặng là một yếu tố gây căng thẳng mạnh mẽ cho cơ thể con người. Tiếp xúc với mức độ tiếng ồn trên 65 dB có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực như: rối loạn giấc ngủ, làm tăng nhịp tim và huyết áp, nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Ngoài ra, nó còn ảnh hưởng đến khả năng nhận thức, gây khó khăn trong giao tiếp, học tập và làm việc. Đặc biệt, người già và trẻ em là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Tiếng ồn liên tục kích hoạt phản ứng 'chiến đấu hay bỏ chạy' của cơ thể, dẫn đến việc sản xuất hormone căng thẳng, gây ảnh hưởng lâu dài đến hệ miễn dịch và thần kinh. Do đó, việc kiểm soát và khắc phục tiếng ồn xe tải là rất cần thiết.

2.2. Hậu quả đối với động vật hoang dã và chất lượng môi trường sống

Ảnh hưởng tiếng ồn xe tải không chỉ giới hạn ở con người mà còn lan rộng đến động vật hoang dã và môi trường tự nhiên. Tiếng ồn quá mức có thể làm gián đoạn khả năng giao tiếp của các loài động vật, ảnh hưởng đến hành vi tìm kiếm bạn tình, kiếm ăn và cảnh báo nguy hiểm. Chim chóc có thể thay đổi đường bay, di cư khỏi môi trường sống bị ô nhiễm tiếng ồn. Các loài vật sống gần đường giao thông lớn có thể gặp stress mãn tính, thay đổi chu kỳ sinh sản, thậm chí làm giảm số lượng quần thể. Điều này trực tiếp làm suy giảm đa dạng sinh học và chất lượng môi trường sống tổng thể của một khu vực, biến nó thành vấn đề môi trường sinh thái nghiêm trọng, cần các giải pháp giảm tiếng ồn triệt để.

III. Tiêu chuẩn tiếng ồn xe tải Phương pháp khảo sát hiệu quả

Để kiểm soát và đánh giá tiếng ồn xe tải nặng, việc tuân thủ các tiêu chuẩn tiếng ồn xe và áp dụng phương pháp khảo sát khoa học là vô cùng quan trọng. Các tiêu chuẩn này cung cấp một khung pháp lý để các nhà sản xuất và cơ quan quản lý giao thông có thể thiết lập giới hạn cho phép và đảm bảo rằng các phương tiện hoạt động trong ngưỡng an toàn. Đồng thời, các phương pháp khảo sát tiếng ồn được tiêu chuẩn hóa giúp thu thập dữ liệu chính xác, từ đó xác định mức độ ảnh hưởng tiếng ồn xe tải và đề xuất các giải pháp khắc phục tiếng ồn xe tải phù hợp. Việc khảo sát định kỳ không chỉ giúp theo dõi tình hình mà còn là cơ sở để đánh giá hiệu quả của các biện pháp giảm tiếng ồn đã được triển khai.

Nghiên cứu điển hình về mức độ ồn xe ben hay xe đầu kéo đều phải dựa trên các quy trình đo lường cụ thể, bao gồm việc lựa chọn địa điểm, thiết bị đo và điều kiện môi trường. Kết quả khảo sát chính xác là nền tảng để xây dựng các chiến lược quản lý tiếng ồn hiệu quả, từ điều chỉnh kỹ thuật phương tiện đến quy hoạch đô thị và giao thông. Sự kết hợp giữa các quy định chặt chẽ và kỹ thuật đo lường tiên tiến là chìa khóa để đạt được mục tiêu giảm thiểu ô nhiễm tiếng ồn giao thông từ xe tải nặng.

3.1. Các tiêu chuẩn Việt Nam TCVN về mức độ ồn xe

Tại Việt Nam, TCVN 7880:2008 là tiêu chuẩn quan trọng quy định về tiếng ồn phát ra từ phương tiện giao thông đường bộ, bao gồm cả xe tải nặng. Tiêu chuẩn này đặt ra giới hạn cho mức độ ồn xe khi xe đang chuyển động và khi xe đang đỗ (khi động cơ không tải). Việc tuân thủ TCVN 7880:2008 là bắt buộc đối với các nhà sản xuất và chủ sở hữu phương tiện để đảm bảo rằng tiếng ồn xe tải không vượt quá ngưỡng cho phép, góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Các giới hạn này thay đổi tùy theo loại xe và điều kiện vận hành, tạo cơ sở pháp lý cho các hoạt động kiểm tra, giám sát và khắc phục tiếng ồn xe tải.

3.2. Cách đo tiếng ồn xe tải khi hoạt động và đứng yên

Phương pháp đo tiếng ồn xe tải được quy định chi tiết trong TCVN 7880:2008. Khi xe đang chuyển động, thiết bị đo (micro) được đặt ở khoảng cách và vị trí xác định so với trục đường và xe. Khi xe đang đỗ, micro cũng được đặt ở vị trí tiêu chuẩn, thường cách miệng ống xả 0,5m và cao ngang ống xả, để đo tiếng ồn động cơ xe tải ở các vòng tua máy khác nhau. Địa điểm khảo sát cần đảm bảo ít tiếng ồn nền, mặt đường bằng phẳng. Ví dụ, khảo sát tiếng ồn xe tải ben Dongfeng LZ3330M1 cho thấy mức độ ồn dao động từ 75-88 dB khi xe hoạt động trên đường. Các số liệu này là căn cứ quan trọng để đánh giá ảnh hưởng tiếng ồn xe tải và đề xuất biện pháp giảm tiếng ồn.

IV. Khám phá nguyên nhân chính gây tiếng ồn xe tải nặng và giải pháp sơ bộ

Để khắc phục tiếng ồn xe tải hiệu quả, việc hiểu rõ các nguyên nhân cốt lõi gây ra tiếng ồn xe tải nặng là điều kiện tiên quyết. Tiếng ồn không chỉ phát ra từ một nguồn duy nhất mà là sự tổng hợp từ nhiều bộ phận khác nhau của xe, mỗi bộ phận có cơ chế tạo ra tiếng ồn riêng biệt. Từ động cơ xe tải đến hệ thống truyền động, lốp xe và khung gầm, tất cả đều góp phần vào tổng mức độ ồn xe mà chúng ta cảm nhận được. Việc phân tích kỹ lưỡng từng nguồn gây ồn giúp xác định điểm nóng cần can thiệp và áp dụng các biện pháp giảm tiếng ồn phù hợp.

Ví dụ, tiếng ồn từ lốp xe thường liên quan đến thiết kế gai lốp và áp suất hơi, trong khi tiếng ồn từ động cơ có thể bắt nguồn từ quá trình đốt cháy không hoàn toàn hoặc rung động cơ học. Các giải pháp sơ bộ ban đầu thường tập trung vào việc bảo dưỡng định kỳ, điều chỉnh thông số kỹ thuật và thay thế các bộ phận hao mòn. Việc đầu tư vào công nghệ vật liệu mới và thiết kế tối ưu hóa cũng là hướng đi quan trọng để giảm thiểu ảnh hưởng tiếng ồn xe tải ngay từ giai đoạn sản xuất. Một chiến lược toàn diện sẽ kết hợp cả giải pháp kỹ thuật và vận hành để kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn giao thông một cách bền vững.

4.1. Phân tích các bộ phận gây tiếng ồn động cơ xe tải và khung gầm

Các bộ phận chính gây tiếng ồn xe tải nặng bao gồm động cơ xe tải, hệ thống xả, hệ thống truyền động, lốp xe và khung gầm. Động cơ xe tải là nguồn ồn lớn nhất do quá trình đốt cháy nhiên liệu, chuyển động của các piston, trục khuỷu và quạt làm mát. Hệ thống truyền động (hộp số, cầu xe) tạo ra tiếng ồn do ma sát và rung động cơ học. Khung gầm và thân xe có thể khuếch đại tiếng ồn từ các bộ phận khác nếu không được thiết kế cách âm tốt. Hiểu rõ từng nguồn ồn là chìa khóa để triển khai các biện pháp giảm tiếng ồn có mục tiêu, từ cải tiến thiết kế động cơ đến tối ưu hóa vật liệu.

4.2. Biện pháp giảm tiếng ồn từ lốp và hệ thống truyền động

Để giảm tiếng ồn xe tải từ lốp, các nhà sản xuất đang phát triển lốp có thiết kế gai đặc biệt, vật liệu giảm rung và áp suất hơi tối ưu. Lốp xe mòn hoặc không đúng áp suất có thể tăng đáng kể mức độ ồn xe. Đối với hệ thống truyền động, việc bảo dưỡng định kỳ, bôi trơn đúng cách và đảm bảo các khớp nối không bị rơ là quan trọng. Cải tiến thiết kế hộp số và cầu xe để giảm ma sát, sử dụng vật liệu hấp thụ rung động cũng là các biện pháp giảm tiếng ồn hiệu quả. Những cải tiến này không chỉ giúp giảm ô nhiễm tiếng ồn giao thông mà còn nâng cao hiệu suất và tuổi thọ của xe.

V. Khắc phục tiếng ồn xe tải nặng Giải pháp tiên tiến cho ống xả và cabin

Việc khắc phục tiếng ồn xe tải nặng đòi hỏi sự kết hợp của nhiều giải pháp kỹ thuật, đặc biệt tập trung vào hai nguồn chính là hệ thống ống xả và thiết kế cabin. Hệ thống ống xả là một trong những nguồn phát tiếng ồn xe tải lớn nhất, đặc biệt khi động cơ xe tải hoạt động ở vòng tua cao. Các công nghệ giảm tiếng ồn ống xả tiên tiến đã được nghiên cứu và phát triển để kiểm soát hiệu quả âm thanh phát ra. Bên cạnh đó, việc cải thiện cách âm và tiêu âm trong cabin không chỉ giúp bảo vệ người lái khỏi ảnh hưởng tiếng ồn xe tải mà còn gián tiếp giảm thiểu tiếng ồn thoát ra môi trường xung quanh.

Các giải pháp giảm tiếng ồn này không chỉ mang lại lợi ích về môi trường mà còn nâng cao trải nghiệm lái xe, giảm căng thẳng cho tài xế và tăng cường an toàn giao thông. Việc áp dụng vật liệu mới, công nghệ thiết kế thông minh và quy trình sản xuất tiên tiến là chìa khóa để tạo ra những chiếc xe tải không chỉ mạnh mẽ, hiệu quả mà còn thân thiện hơn với môi trường và cộng đồng. Đặc biệt, dữ liệu khảo sát cho thấy, khi xe không có ống xả, mức ồn có thể lên tới 107-110 dB, vượt xa tiêu chuẩn tiếng ồn xe TCVN 7880:2008 khoảng 25-28 dB, khẳng định vai trò tối quan trọng của hệ thống ống xả được tối ưu hóa.

5.1. Công nghệ giảm tiếng ồn ống xả và bộ giảm thanh

Hệ thống ống xả là nguồn chính gây ra tiếng ồn xe tải từ quá trình thoát khí thải của động cơ xe tải. Công nghệ giảm tiếng ồn ống xả hiện đại tập trung vào việc thiết kế các bộ giảm thanh (muffler) với cấu trúc phức tạp hơn, sử dụng vật liệu hấp thụ âm thanh và nguyên lý cộng hưởng để triệt tiêu sóng âm. Các bộ giảm thanh phản ứng, hấp thụ, hoặc kết hợp cả hai đều được sử dụng. Nghiên cứu thực tế trên động cơ xe tải ben Yuchai Model LZ3253 QDJ cho thấy, khi có ống xả, mức ồn trung bình ở vòng quay 1600 vòng/phút là 95.5 dB, trong khi khi không có ống xả, mức ồn lên đến 110 dB. Sự chênh lệch 15 dB này nhấn mạnh tầm quan trọng của bộ giảm thanh trong việc khắc phục tiếng ồn xe tải.

5.2. Cải tiến thiết kế cabin và vật liệu cách âm cho xe

Để giảm thiểu ảnh hưởng tiếng ồn xe tải lên người lái và môi trường xung quanh, việc cải tiến thiết kế cabin và sử dụng vật liệu cách âm là cực kỳ quan trọng. Cabin xe tải được thiết kế lại với kính chắn gió dày hơn, gioăng cửa cải tiến và các tấm vật liệu cách âm (như cao su butyl, foam cách âm) được tích hợp vào sàn, trần, vách xe. Điều này giúp ngăn chặn tiếng ồn từ động cơ xe tải, lốp xe và môi trường bên ngoài xâm nhập vào khoang lái. Những cải tiến này không chỉ tăng cường sự thoải mái cho tài xế mà còn góp phần giảm tổng mức độ ồn xe phát ra môi trường, hỗ trợ giải pháp giảm tiếng ồn tổng thể.

VI. Tổng kết và định hướng tương lai quản lý tiếng ồn xe tải bền vững

Việc quản lý tiếng ồn xe tải hiệu quả là một thách thức lớn nhưng cấp thiết trong bối cảnh phát triển đô thị và giao thông hiện nay. Từ việc phân tích thực trạng ô nhiễm tiếng ồn giao thông đến việc đánh giá ảnh hưởng tiếng ồn xe tải và triển khai các biện pháp khắc phục tiếng ồn, lộ trình hướng tới một môi trường sống yên bình hơn đã dần rõ nét. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật như cải tiến động cơ xe tải, tối ưu hóa hệ thống ống xả, phát triển lốp xe ít ồn, và nâng cao khả năng cách âm cabin là chìa khóa. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, nhà sản xuất, cơ quan quản lý và cộng đồng.

Trong tương lai, xu hướng phát triển xe tải thân thiện môi trường, đặc biệt là xe điện và xe hybrid, hứa hẹn sẽ thay đổi đáng kể bức tranh về tiếng ồn xe tải nặng. Đồng thời, việc quy hoạch đô thị thông minh, thiết lập các vùng đệm tiếng ồn và áp dụng các chính sách khuyến khích công nghệ xanh sẽ đóng vai trò quyết định. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hệ thống giao thông vận tải phát triển bền vững, nơi tiếng ồn xe tải không còn là mối đe dọa thầm lặng đối với sức khỏe con người và hệ sinh thái.

6.1. Đánh giá hiệu quả các biện pháp khắc phục tiếng ồn

Các biện pháp khắc phục tiếng ồn từ xe tải nặng đã chứng minh hiệu quả đáng kể trong việc giảm mức độ ồn xe. Từ cải tiến thiết kế động cơ xe tải, hệ thống ống xả được trang bị bộ giảm thanh tiên tiến, đến việc sử dụng lốp xe có độ ồn thấp và vật liệu cách âm chất lượng cao cho cabin, mỗi giải pháp đều góp phần vào tổng thể. Ví dụ, sự chênh lệch 15 dB giữa xe có và không có ống xả cho thấy tác động rõ rệt của bộ phận này. Tuy nhiên, hiệu quả tối đa chỉ đạt được khi các giải pháp này được áp dụng một cách đồng bộ và được duy trì thông qua bảo dưỡng định kỳ và tuân thủ các tiêu chuẩn tiếng ồn xe.

6.2. Kiến nghị chính sách và công nghệ xe tải thân thiện môi trường

Để đạt được quản lý tiếng ồn xe tải bền vững, cần có những kiến nghị chính sách cụ thể và đẩy mạnh phát triển công nghệ xe tải thân thiện môi trường. Các chính sách cần tập trung vào việc siết chặt tiêu chuẩn tiếng ồn xe mới, khuyến khích các nhà sản xuất đầu tư vào công nghệ giảm tiếng ồn và hỗ trợ các doanh nghiệp vận tải chuyển đổi sang sử dụng xe tải thân thiện môi trường (như xe điện, hybrid). Ngoài ra, cần có quy hoạch giao thông hợp lý, thiết lập các tuyến đường và giờ hoạt động hạn chế cho xe tải nặng ở khu vực dân cư. Nghiên cứu và ứng dụng vật liệu mới, công nghệ giảm chấn động cũng là hướng đi quan trọng để giảm thiểu ảnh hưởng tiếng ồn xe tải.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tiếng ồn môi trường từ hoạt động giao thông vận tải đang trở thành vấn nạn nghiêm trọng tại các đô thị và tuyến huyết mạch. Theo các quy chuẩn y tế, ngưỡng âm thanh an toàn cho hoạt động thường nhật của con người phải duy trì dưới mức 50 dB. Tuy nhiên, kết quả khảo sát thực địa trên tuyến Quốc lộ 1A đoạn qua thành phố Thanh Hóa ghi nhận tiếng ồn từ các phương tiện vận tải hạng nặng dao động phổ biến trong khoảng 75 đến 90 dB. Vào những thời điểm lưu lượng xe tải di chuyển tập trung, cường độ âm thanh ghi nhận được vượt ngưỡng 95 dB, tạo nên áp lực âm học cực lớn đối với cư dân ven đường và người tham gia giao thông.

Ô nhiễm tiếng ồn được ví như tác nhân nguy hại tiềm ẩn đối với sức khỏe cộng đồng. Tiếp xúc liên tục với âm thanh cường độ cao từ xe tải nặng khiến người vận hành phương tiện và người dân dễ bị đau đầu, ù tai, suy giảm thính lực nghiêm trọng, suy nhược cơ thể và giảm sút hiệu quả lao động. Xuất phát từ thực trạng cấp bách này, đề tài tập trung nghiên cứu toàn diện đặc tính tiếng ồn phát ra từ các dòng xe tải hạng nặng có công suất động cơ từ 150 kW trở lên nhằm xác định chính xác các nguồn phát âm chính và đề xuất giải pháp tiêu âm hiệu quả.

Nghiên cứu được triển khai thực nghiệm từ ngày 15/07/2014 đến ngày 20/11/2014 trên tuyến đường tránh thành phố Thanh Hóa, tập trung vào ba nhóm phương tiện chính gồm xe tải ben, xe tải thùng và xe đầu kéo. Luận văn hướng đến mục tiêu đối soát mức độ ồn với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia TCVN 7880:2008, đồng thời chế tạo và kiểm nghiệm mô hình hộp giảm thanh cải tiến cho động cơ nhằm đưa mức phát thải âm thanh về ngưỡng giới hạn cho phép 82 dB.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng lý thuyết âm học động lực học công trình và khí động lực học trong động cơ đốt trong để phân tích quá trình hình thành sóng âm. Nguồn ồn của ô tô tải hạng nặng được xác định bắt nguồn từ ba cơ chế chính: tiếng ồn cơ khí của khối động cơ và hệ thống truyền động, tiếng ồn khí động học phát sinh từ dòng khí thải tốc độ cao qua ống xả, và tiếng ồn ma sát tương tác giữa bề mặt lốp xe với mặt đường khi di chuyển.

Hệ thống khái niệm cốt lõi được xây dựng xung quanh các đại lượng vật lý gồm: mức áp suất âm thanh tính bằng decibel (dB), dải tần số âm học, tốc độ vòng quay động cơ (vòng/phút), và độ chênh lệch mức ồn tương đối delta giữa các trạng thái làm việc. Nghiên cứu lấy Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7880:2008 làm thước đo quy chuẩn pháp lý. Theo tiêu chuẩn này, giới hạn tiếng ồn phát ra từ ô tô tải có khối lượng cho phép lớn hơn 3.500 kg và công suất động cơ từ 150 kW trở lên khi vận hành trên đường là 80 dB. Đối với các dòng xe tải tự đổ chuyên dụng chạy địa hình có khối lượng trên 2.000 kg, mức giới hạn tối đa được xác định là 82 dB.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập trực tiếp qua hệ thống thiết bị đo tiếng ồn chuyên dụng đạt tiêu chuẩn quốc tế. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 9 mẫu xe tải hạng nặng đại diện cho các thương hiệu phổ biến tại Việt Nam, chia đều thành 3 phân nhóm: xe tải ben tải trọng 16 tấn (Dongfeng LZ3330M1, Hyundai HD270, Howo ZZ3257N4147W); xe tải thùng tải trọng 18 tấn (Dongfeng L340, Hyundai HD320, Hino FM2PKSM); và xe đầu kéo chuyên dụng (Daewoo K9EF, Freightliner CL120064ST, Howo ZZ4257V3247N1B). Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm phản ánh chính xác cấu trúc phương tiện thực tế đang lưu thông trên các trục đường huyết mạch.

Quy trình đo đạc khi xe chuyển động tuân thủ nghiêm ngặt TCVN 7880:2008: micro đo âm được đặt cách đường chuẩn của vệt đường thử 7,5 mét, độ cao 1,2 mét so với mặt đường, ghi nhận giá trị lớn nhất trong điều kiện tăng tốc toàn tải. Đối với thực nghiệm tĩnh trên động cơ xe tải ben Yuchai LZ3253 QDJ, micro được bố trí ngang miệng ống xả ở khoảng cách 0,5 mét và nghiêng một góc 45 độ so với trục dòng khí xả. Phép đo được khảo sát ở 6 dải tốc độ vòng tua từ 680 đến 1.600 vòng/phút, thực hiện lặp lại 10 lần cho mỗi cấu hình có và không có ống xả để tính toán giá trị trung bình toán học và độ lệch chuẩn, đảm bảo độ tin cậy khoa học cao trong suốt timeline từ tháng 7/2014 đến tháng 11/2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả thực nghiệm cho thấy tiếng ồn thực tế của các phương tiện tải nặng đều vượt ngưỡng an toàn quy định. Các phát hiện chủ đạo bao gồm:

Thứ nhất, mức ồn trung bình của cả ba nhóm xe tải nặng khi lưu thông đều vượt ngưỡng tiêu chuẩn 82 dB của TCVN 7880:2008. Xe tải ben ghi nhận mức ồn trung bình từ 82,3 dB (Dongfeng) đến 83,1 dB (Hyundai). Nhóm xe tải thùng ghi nhận mức ồn từ 82,7 dB (Hyundai) đến 83,0 dB (Dongfeng). Xe đầu kéo có mức phát thải âm thanh cao nhất, dao động từ 82,1 dB (Freightliner) đến 83,4 dB (Howo). Tỷ lệ phương tiện vượt quy chuẩn chiếm từ 50% đến 70% tổng số lần đo, với các giá trị cực đại chạm mốc 89 dB, vượt tiêu chuẩn tối đa tới 7 đến 9 dB.

Thứ hai, xe đầu kéo là nhóm phương tiện phát sinh tiếng ồn lớn nhất do khối lượng kéo theo của rơ-moóc lớn và công suất động cơ vượt trội, tiếp theo là xe tải ben và xe tải thùng.

Thứ ba, sự gia tăng tốc độ vòng tua động cơ tỷ lệ thuận với cường độ tiếng ồn ống xả. Khảo sát trên động cơ Yuchai LZ3253 QDJ cho thấy khi có ống xả, mức ồn tăng liên tục từ 78,9 dB ở 680 vòng/phút lên 83,5 dB ở 850 vòng/phút, 86,5 dB ở 1.000 vòng/phút, 88,5 dB ở 1.200 vòng/phút, 92,5 dB ở 1.500 vòng/phút và đạt 95,5 dB ở 1.600 vòng/phút (vượt chuẩn 13,5 dB).

Thứ tư, khi tháo bỏ hệ thống giảm thanh, tiếng ồn động cơ bùng nổ lên mức 94,2 dB tại 680 vòng/phút và chạm ngưỡng 110,5 dB tại 1.600 vòng/phút (vượt chuẩn tới 28,5 dB). Hệ thống ống xả nguyên bản giúp hấp thụ mức ồn chênh lệch từ 13,5 dB đến 18,0 dB tùy dải vòng tua.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến việc tiếng ồn vượt chuẩn xuất phát từ tình trạng phương tiện chở hàng quá tải trọng thiết kế. Khi quá tải, lực cản chuyển động tăng cao khiến quá trình tăng tốc kéo dài, buộc người lái phải đạp hết chân ga khiến động cơ vận hành ở chế độ cực tải và sinh công suất lớn hơn bình thường. Ngoài ra, sự mài mòn cơ khí sau thời gian dài sử dụng và cấu tạo đường dẫn khí xả chưa tối ưu cũng làm suy giảm hiệu quả giảm âm.

Các dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột so sánh mức ồn giữa các thương hiệu xe và biểu đồ đường thể hiện quan hệ giữa mức ồn với dải vòng tua động cơ. Đồ thị so sánh mức ồn khi có và không có ống xả phản ánh rõ nét hiệu ứng suy giảm âm thanh delta từ 13,5 dB đến 18,0 dB. Dữ liệu này chứng minh rằng việc cải tiến kết cấu ống xả là mắt xích quyết định nhất để triệt tiêu tiếng ồn của xe tải nặng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả khảo sát thực nghiệm, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp kỹ thuật và quản lý cụ thể:

Thứ nhất, thiết kế và chế tạo hộp giảm thanh 3 ngăn cải tiến cho hệ thống ống xả xe tải nặng. Cấu trúc 3 ngăn với các vách ngăn tiêu âm và đường dẫn khí zíc zắc giúp triệt tiêu xung áp suất khí thải hiệu quả hơn, đặt mục tiêu giảm thêm từ 5 đến 8 dB so với ống xả nguyên bản. Kỹ sư cơ khí tại các nhà máy lắp ráp cần hoàn thiện thử nghiệm mẫu trong vòng 6 đến 12 tháng tới.

Thứ hai, tối ưu hóa kết cấu gai lốp và áp suất lốp xe tải. Doanh nghiệp vận tải cần định kỳ kiểm tra áp suất và lựa chọn các dòng lốp có rãnh thoát khí chống ồn ma sát, nhằm giảm từ 2 đến 3 dB tiếng ồn truyền động trên mặt đường, thực hiện liên tục theo chu kỳ bảo dưỡng 3 tháng một lần.

Thứ ba, tăng cường thanh tra và kiểm soát nghiêm ngặt tình trạng xe chở quá tải. Lực lượng cảnh sát giao thông và thanh tra đường bộ cần duy trì trạm cân lưu động 24/7 trên các tuyến quốc lộ huyết mạch, đặt mục tiêu xử lý dứt điểm 100% các trường hợp cơi nới thùng xe và chở quá tải trong quý tới nhằm ngăn chặn động cơ hoạt động quá công suất.

Thứ tư, chuẩn hóa quy trình kiểm định âm học tại các trung tâm đăng kiểm. Cục Đăng kiểm Việt Nam cần trang bị máy đo độ ồn chuẩn và bổ sung hạng mục kiểm tra mức ồn ống xả ở các dải vòng tua 1.000 đến 1.600 vòng/phút theo TCVN 7880:2008, áp dụng bắt buộc cho toàn bộ phương tiện cơ giới trên 15 tấn từ năm sau.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu cung cấp khối dữ liệu thực nghiệm giá trị, phù hợp cho các nhóm đối tượng sau:

Thứ nhất, các kỹ sư cơ khí ô tô và chuyên gia phát triển sản phẩm (R&D) tại các nhà máy sản xuất, lắp ráp xe tải. Tài liệu cung cấp cơ sở tính toán kích thước, vật liệu và nguyên lý chia ngăn giảm âm để thiết kế bộ giảm thanh hiệu suất cao.

Thứ hai, các nhà quản lý doanh nghiệp logistics và quản trị đội xe thương mại. Nghiên cứu hỗ trợ việc đánh giá mức độ ồn và tiêu hao công suất của các dòng xe Dongfeng, Hyundai, Howo, Hino, từ đó xây dựng quy trình bảo trì lốp và ống xả tiết kiệm chi phí.

Thứ ba, các nhà hoạch định chính sách và cán bộ cơ quan đăng kiểm, môi trường giao thông. Luận văn cung cấp bằng chứng thực tiễn về mức độ ô nhiễm tiếng ồn trên quốc lộ để hoàn thiện khung tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định pháp luật.

Thứ tư, giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kỹ thuật Ô tô, Kỹ thuật Cơ khí và Kỹ thuật Môi trường. Đề tài là nguồn tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp đo kiểm âm thanh theo tiêu chuẩn quốc gia và phân tích thực nghiệm số liệu.

Câu hỏi thường gặp

Giới hạn tiếng ồn tối đa cho phép đối với xe tải nặng tại Việt Nam là bao nhiêu dB?

Theo Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 7880:2008, giới hạn mức ồn tối đa cho ô tô tải có công suất động cơ từ 150 kW trở lên là 80 dB. Đối với dòng xe chuyên dụng hoạt động trên địa hình phức tạp có khối lượng trên 2.000 kg, mức ồn tối đa được phép đạt 82 dB.

Mức độ tiếng ồn của xe tải nặng trên thực tế vượt quy chuẩn khoảng bao nhiêu?

Khảo sát thực tế trên Quốc lộ 1A cho thấy mức ồn dao động từ 75 đến 89 dB. Có từ 50% đến 70% số lượt xe vượt ngưỡng 82 dB quy định, với mức vượt phổ biến từ 1 đến 9 dB, cá biệt khi nhiều xe chạy cùng lúc mức ồn vượt 95 dB.

Ống xả đóng vai trò như thế nào trong việc kiểm soát tiếng ồn động cơ xe tải?

Hệ thống ống xả đóng vai trò triệt tiêu các xung áp suất khí xả tốc độ cao. Dữ liệu thực nghiệm trên động cơ Yuchai cho thấy bộ giảm thanh giúp làm giảm từ 13,5 dB đến 18,0 dB mức ồn phát sinh ở các dải vòng tua từ 680 đến 1.600 vòng/phút.

Hiện tượng xe chở quá tải ảnh hưởng đến mức phát thải tiếng ồn ra sao?

Xe quá tải làm tăng lực cản chuyển động, khiến động cơ phải làm việc ở công suất tối đa và tốc độ vòng tua cao hơn để duy trì vận tốc. Điều này làm tăng áp suất khí xả và tiếng gầm cơ khí, đẩy mức ồn tăng thêm từ 3 đến 5 dB so với điều kiện tải trọng quy định.

Giải pháp hộp giảm thanh 3 ngăn mang lại hiệu quả âm học như thế nào?

Hộp giảm thanh 3 ngăn cải tiến sử dụng các vách ngăn đục lỗ và khoang giãn nở liên hoàn, giúp chia nhỏ sóng âm và tăng ma sát dòng khí. Thiết kế này hỗ trợ hạ thêm từ 5 đến 8 dB tiếng ồn khí xả so với ống xả nguyên bản.

Kết luận

• Đề tài đã khảo sát toàn diện thực trạng âm học của 9 dòng xe tải nặng, khẳng định hơn 50% đến 70% phương tiện lưu thông trên Quốc lộ 1A phát sinh tiếng ồn vượt ngưỡng TCVN 7880:2008 từ 1 đến 9 dB.
• Xác định rõ mối tương quan tuyến tính giữa tốc độ vòng tua động cơ và cường độ âm thanh, trong đó tiếng ồn không có ống xả đạt ngưỡng nguy hại 110,5 dB ở 1.600 vòng/phút.
• Chứng minh ống xả nguyên bản có khả năng giảm ồn từ 13,5 dB đến 18,0 dB và đề xuất mô hình hộp giảm thanh 3 ngăn cải tiến giúp hạ thêm 5 đến 8 dB.
• Đóng góp bộ dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác về âm học động cơ xe tải nặng Dongfeng, Hyundai, Howo, Hino và Freightliner tại Việt Nam.
• Kiến nghị các cơ quan chức năng tăng cường kiểm soát xe quá tải và triển khai lộ trình kiểm định âm học định kỳ trong giai đoạn 2024–2025.

Hãy áp dụng ngay các giải pháp thiết kế giảm thanh và kiểm soát tải trọng để bảo vệ môi trường âm học cộng đồng và nâng cao chất lượng cuộc sống đô thị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 Trong cuộc sống hàng ngày mọi người luôn phải đương đầu với những tiếng ồn xung quanh. Tiếng ồn là một trong số những loại hình gây ô nhiễm phổ biến. Tiếng ồn phát ra trong giao thông, xe đổ rác, thiết bị xây dựng, các quá trình sản xuất, máy cắt cỏ, máy quét đường. và nhiều thứ khác nữa đều là những âm thanh không mong muốn được lan truyền trong không gian.

Xe tải nặng góp một phần đáng kể đến mức độ tiếng ồn trong môi trường. Theo nghiên cứu ta đã nắm được cách phân loại xe tải và biết được cách phân biệt hình dáng của xe tải ben, xe tải thùng và xe đầu kéo dựa vào các đặc điểm cấu tạo đã nêu ở trên. Khi đi khảo sát tiếng ồn tại một đoạn đường quốc lộ 1A thuộc thành phố Thanh Hóa ta thấy khi một chiếc xe ô tô tải nặng phóng qua, tiếng ồn 1 phát ra trong khoảng 75-90 dB. Nếu gặp lúc mấy xe ô tô tải chạy qua điểm đo tiếng ồn thì tiếng ồn sẽ vượt quá 95 dB.chưa kể lúc xe tải nặng bấm còi.

1 CHƯƠNG II. KHẢO SÁT TIẾNG ỒN CỦA XE TẢI 2. Tiêu chuẩn của tiếng ồn: TCVN 7880:2008 - Phương tiện giao thông đường bộ - Tiếng ồn phát ra từ ô tô Bảng 2.1 Giá trị giới hạn tiếng ồn Giới hạn giá TT Loại xe trị ồn (dB) 1 Xe con 74 Xe khách có khối lượng cho phép lớn hơn 3500kg và 2 có - Cô ng suất động cơ nhỏ hơn 150 kw 78 - Công su ất động cơ không nhỏ hơn 150 kw 80 3 Xe khách và xe tải nhỏ có: - Kh ối lượng cho phép lớn nhất ≤ 2000 kg 76 - 2000 kg < kh ối lượng cho phép lớn nhất ≤ 77 3500 kg Xe tải có khối lượng cho phép lớn nhất lớn hơn 3500 4 kg và có: - Công su ất động cơ < 75 kw 77 - 75 kw ≤ cô ng suất động cơ < 150 kw 78 - Công su ất động cơ ≥ 150 kw 80 2. Cách đo tiếng ồn khi xe đang chuyển động - Phải thực hiện ít nhất hai lần với mỗi bên của xe.

Có thể thực hiện đo sơ bộ để điều chỉnh nhưng không được tính đến các phép đo sơ bộ để điều chỉnh nhưng không được tính đến các phép đo này. - Micro phải được đặt cách đường chuẩn CC’ của vệt đường thử một khoảng 7,5 m ± 0,2 m và cao hơn mặt đường thử 1,2 m ± 0,1 m. Trục đường có độ nhạy cảm lớn nhất của Micro phải nằm ngang và vuông góc với đường xe chạy (đường thẳng CC’). - Xe phải chạy trên đường thẳng trong đoạn tăng tốc sao cho mặt phẳng trung tuyến dọc xe càng sát đường CC’ càng tốt và tiếp cận đường AA’ ở vận tốc ổn định được quy định dưới đây.

Khi đầu xe tới đường AA’ thì phải đạp 1 hết chân ga thật nhanh, giữ chân ga ở vị trí đo cho đến khi đuôi xe đi qua đường BB’, sau đó đóng bướm ga càng nhanh càng tốt. - Đối với xe nối toa có hai toa không tách rời được và được xem như một xe thì chọn đuôi xe là đuôi toa xe kéo để xác định khi đi qua BB’ - Độ ồn lớn nhất phải được đo khi xe đang chạy giữa hai đường AA’ và BB’. Giá trị này phải là kết quả đo. - Đố với xe được thiết kế để sử dụng ở ngoài đường bộ thông thường và có khối lượng cho phép lớn hơn 2000kg, các giá trị tiếng ồn phải được tăng 2dB khi xe sử dụng động cơ có công suất ≥ 150kw.

Khi đó giới hạn tiếng ồn của xe tải ben nặng đang nghiên cứa có giới hạn độ ồn 82 dB.1 Vị trí đo đối với xe chuyển động 1 2. Cách đo tiếng ồn khi xe đang đỗ - Chuẩn bị xe: Xe phải được đỗ ở khu vực đo với tay số ở số 0 và ly hợp đã được ngắt. Trước khi mỗi lượt đo, động cơ phải được hoạt động trong điều kiện bình thường như quy định của nhà sản xuất. - Vị trí của Micro: + Độ cao của micro trên mặt xe đỗ xe phải cao bằng độ cao miệng ống xả nhưng không được quá 0,2 m.

+ Micro phải được hướng về dòng khí thải và cách miệng ống xả 0,5 m. + Trục có độ nhạy cảm lớn nhất của micro phải song song với mặt đỗ của xe và tạo thành 1 góc 450 ± 100 so với mặt phẳng thẳng đứng chứa phương của dòng khí thải. Phải theo các hướng dẫn của nhà sản xuất máy đo về trục này. Theo quan hệ quan hệ góc nêu trên so với mặt phẳng này, vị trí của mcro phải cách xa mặt phẳng trung tuyến dọc xe nhất; trong trường hợp chưa chắc chắn, thì phải chọn vị trí có khoảng cách so với đường bao của xe.

+ Trong trường hợp có từ hai miệng ống xả trở lên cách xa không dưới 0,3 m và cùng lắp với một bộ giảm âm của xe nhất hoặc nếu không có miệng ồng xả này thì theo miệng ống cao nhất so với mặt đỗ xe. + Đối với xe có các miệng ống xả cách nhau hơn 0,3 m, mỗi phép đo được thực hiện cho từng miệng ống xả như trường hợp chỉ có một ống xả và lấy mức âm cao nhất. + Đối với xe có ống xả thẳng đứng, micro phải được đặt ở độ cao miệng ống xả. Trục của nó phải thẳng đứng, hướng lên trên và cách thành xe cạnh ống xả 0,5 m.2 vị trí đo tiếng ồn đối với xe đỗ 1 2.

Địa điểm và thời gian khảo sát tiếng ồn a. Địa điểm Khảo sát tiếng ồn khi xe đang tham gia giao thông tại đường tránh thành phố thành phố Thanh Hóa b. Thời gian khảo sát tiếng ồn Khảo sát tiếng ồn từ khoảng thời gian 15/7-20/11/2014. Xe tải chạy trên đoạn đýờng khảo sát là nhiều nhưng để lựa chọn ra những chiếc xe tải nặng đang nghiên cứu là rất khó và mất rất nhiều thời gian.

Khảo sát tiếng ồn của xe tải Ben a. Khảo sát tiếng ồn xe tải Ben LZ3330M1 của hãng xe Dongfeng Sau khi đi khảo sát tiếng ồn của xe tải Dongfeng LZ3330M1, khảo sát xe đang ở trạng thái đang hoạt động trên đường với tốc độ khác nhau, kết quả khảo sát được tổng hợp và xử lý thể hiện ở bảng 2.2 Đo mức độ ồn xe tải Ben Dongfeng LZ3330M1 Lần đo Mức độ ồn (dB) 1 75.3 Biểu thị mức độ ồn sau 10 lần khảo sát xe tải Ben Dongfeng LZ3330M1 Nhìn vào bảng số liệu ta thấy tiếng ồn của xe tải ben Dongfeng LZ3330M1 dao động từ 75-88 dB. Tuy nhiên theo tiêu chuẩn tiếng ồn Việt Nam TCVN 7880:2008 thì mức tiêu chuẩn cho phép không được vượt qua 82dB, như vậy cho thấy tiếng ồn của xe tải ben này đã vượt qua mức giới hạn tiêu chuẩn cho phép của tiếng ồn. Quá trình khảo sát còn cho thấy hơn 50% số xe được khảo sát có tiếng ồn vượt qua mức tiêu chuẩn.

Khảo sát tiếng ồn xe tải Ben HD270 của hãng xe Hyundai Tương tự như khảo sát tiếng ồn của xe tải ben Dongfeng LZ3330M1, khảo sát xe tải ben Hyundai HD270 đang ở trạng thái đang hoạt động trên đường với tốc độ khác nhau, kết quả khảo sát được tổng hợp và xử lý thể hiện ở bảng 2.3 Đo mức độ ồn xe tải Ben Hyundai HD270 Lần đo Mức độ ồn (dB) 1 84.4 Biểu thị mức độ ồn sau 10 lần khảo sát xe tải Ben Hyundai HD270 Nhìn vào bảng số liệu ta thấy tiếng ồn của xe tải ben do Hyunda HD270 dao động từ 76-89 dB. Tuy nhiên theo tiêu chuẩn tiếng ồn Việt Nam TCVN 7880:2008 thì mức tiêu chuẩn cho phép khôngđược vượt qua 82dB, như vậy cho thấy tiếng ồn của xe tải ben này đã vượt qua mức giới hạn tiêu chuẩn cho phép của tiếng ồn. Quá trình khảo sát còn cho thấy gần 70% số xe được khảo sát có tiếng ồn vượt qua mức tiêu chuẩn. Khảo sát tiếng ồn xe tải Ben ZZ3257N4147W của hãng xe Howo Đối với dòng xe tải ben Howo ZZ3257N4147W kết quả khảo sát và xử lý được thể hiện qua bảng 2.4 Đo mức độ ồn xe tải Ben Howo ZZ3257N4147W Lần đo Mức độ ồn (dB) 1 85.5 Biểu thị mức độ ồn sau 10 lần khảo sát xe tải Ben Howo ZZ3257N4147W Nhìn vào bảng số liệu ta thấy tiếng ồn của xe tải ben Howo ZZ3257N4147W dao động từ 75-89 dB.

Tuy nhiên theo tiêu chuẩn tiếng ồn Việt Nam TCVN 7880:2008 thì mức tiêu chuẩn cho phép không được vượt qua 82dB, như vậy cho thấy tiếng ồn của xe tải ben này đã vượt qua mức giới hạn tiêu chuẩn cho phép của tiếng ồn. Quá trình khảo sát còn cho thấy gần 70% số xe được khảo sát có tiếng ồn vượt qua mức tiêu chuẩn. Đánh giá tiếng ồn của ba xe tải Ben TCVN 7880:2008 Hình 2.6 So sánh mức độ ồn cảu ba hãng xe Dongfen, Hyundai, Howo Sau khi đã đi đo tiếng ồn của các xe tải nặng như Dongfeng LZ3330M1, Hyundai HD270, Howo ZZ3257N4147W. Qua các trị số tiếng ồn cuả các bảng trên ta thấy mức độ tiếng ồn của các loại xe tải nặng nói chung và xe tải Ben nói riêng có nhiều giá trị đã vượt qua giá trị cho phép rất nhiều ( theo tiêu chuẩn TCVN 7880:2008 tiếng ồn cho phép của ô tô tải nặng là 82 dB).

Qua thực nghiêm ta thấy mức độ ồn của xe tải Ben khi có tải lưu thông trên đường có giá trị từ 75-89dB đã vượt qua mức quy định về tiêu chuẩn tiếng ồn khoảng 9dB. Theo quan sát thực tế thì hầu như xe tải Ben nào cũng chở một lượng hàng hóa quá quá rất nhiều tải trọng quy định của xe, khi xe quá tải sẽ làm chậm quá trình tăng tốc, tăng lực kéo của xe, giảm tốc độ di chuyển của xe vì vậy động cơ sẽ phải hoạt động với công suất lớn hơn xe ở cùng tốc độ di chuyển mà không quá tải. Khi đó tiếng ồn của động cơ sẽ gây ra tiếng ồn lớn hơn. Qua các bảng số liệu và biểu đồ so sánh mức độ ồn của ba xe tải ben nặng ta thấy: 2 Tiếng ồn trung bình khảo sát được của xe tải ben Dongfeng LZ3330M1 là 82.

Tiếng ồn trung bình khảo sát được của xe tải ben Hyundai HD270 là 83. Tiếng ồn trung bình khảo sát được của xe tải ben Howo ZZ3257N4147W là 82. Khi đi khảo sát tiếng ồn của ba xe tải trên có cùng tải trọng là 16 tấn, qua các giá trị tiếng ồn trung bình ta thấy xe tải ben Dongfeng LZ3330M1 có mức độ gây tiếng ồn thấp hơn.