Luận văn thạc sĩ về khu vực mậu dịch tự do châu Mỹ: Tiến trình và triển vọng thành lập

Khám phá tiến trình và triển vọng thành lập khu vực mậu dịch tự do châu Mỹ trong luận văn thạc sĩ, phân tích sâu sắc và toàn diện.

• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Thiết Sơn
• Trường học: Đại học quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học xã hội và nhân văn
• Đề tài: Tiến Trình Và Triển Vọng Khu Vực Mậu Dịch Tự Do Châu Mỹ
• Loại tài liệu: tiểu luận
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN HÌNH THÀNH KHU VỰC MẬU DỊCH TỰ DO CHÂU MỸ
• 1.1. Lý thuyết thị trường tự do và tự do hóa mậu dịch
• 1.2. Lý thuyết về hội nhập kinh tế khu vực
• 1.3. Xu hướng hình thành các hiệp định thương mại tự do
• 1.4. Bối cảnh thương mại thế giới. Đặc điểm của tự do hóa thương mại hiện nay
• 1.5. Thực trạng liên kết kinh tế khu vực châu Mỹ
• 1.5.1. Khái quát tiến trình liên kết kinh tế Mỹ Latinh
• 1.5.2. Khu vực mậu dịch tự do Bắc Mỹ
• 2. CHƯƠNG 2: QUÁ TRÌNH VẬN ĐỘNG THÀNH LẬP VÀ NGUYÊN TẮC HOẠT ĐỘNG CỦA KHU VỰC MẬU DỊCH TỰ DO CHÂU MỸ
• 2.1. Quá trình vận động thành lập FTAA
• 2.1.1. Những ý tưởng ban đầu
• 2.1.2. Các thành phần, nhóm công tác tham gia xây dựng FTAA
• 2.2. Quá trình đàm phán hình thành
• 2.2.1. Phương thức tổ chức và xây dựng
• 2.2.2. Các mục tiêu và nguyên tắc của FTAA
• 2.2.3. Nội dung các vấn đề đàm phán chính trong FTAA
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA, TÁC ĐỘNG VÀ TRIỂN VỌNG THÀNH LẬP KHU VỰC MẬU DỊCH TỰ DO CHÂU MỸ
• 3.1. Những vấn đề đặt ra
• 3.2. Các trở ngại trong đàm phán
• 3.2.1. Bất đồng Mỹ - Mỹ Latinh
• 3.2.2. Các khác biệt về chính sách thương mại
• 3.3. Tác động của việc thành lập FTAA
• 3.3.1. Tác động đối với các nước châu Mỹ
• 3.3.2. Tác động đối với thế giới và Việt Nam
• 3.4. Xu hướng, triển vọng và giải pháp cho việc thành lập FTAA
• 3.4.1. Xu hướng, triển vọng
• 3.4.2. Giải pháp
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về tiến trình mậu dịch tự do châu Mỹ

Khu vực mậu dịch tự do châu Mỹ (FTAA) là một trong những sáng kiến quan trọng nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa các quốc gia trong khu vực. FTAA được hình thành với mục tiêu tạo ra một môi trường thương mại tự do, giúp tăng cường giao thương và đầu tư giữa các nước châu Mỹ. Tiến trình này bắt đầu từ những năm 1990 và đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển khác nhau. Sự hình thành FTAA không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần củng cố mối quan hệ chính trị giữa các quốc gia trong khu vực.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển FTAA

FTAA được đề xuất lần đầu tiên tại Hội nghị cấp cao châu Mỹ vào năm 1994. Mục tiêu chính là tạo ra một khu vực thương mại tự do từ Canada đến Argentina. Tuy nhiên, quá trình đàm phán gặp nhiều khó khăn do sự khác biệt về lợi ích giữa các quốc gia. Đến nay, FTAA vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và chưa đạt được sự đồng thuận hoàn toàn.

1.2. Các quốc gia tham gia FTAA

FTAA bao gồm 34 quốc gia từ Bắc Mỹ, Trung Mỹ, Nam Mỹ và vùng Caribbe. Mỗi quốc gia tham gia đều có những lợi ích và thách thức riêng trong việc thực hiện các cam kết thương mại. Sự đa dạng về nền kinh tế và chính trị giữa các quốc gia này tạo ra một bức tranh phức tạp cho tiến trình FTAA.

II. Thách thức trong tiến trình hình thành FTAA

Mặc dù FTAA hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích, nhưng quá trình hình thành cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như sự khác biệt về chính sách thương mại, sự chênh lệch về phát triển kinh tế giữa các quốc gia, và những lo ngại về tác động tiêu cực đến nền kinh tế địa phương đã làm chậm tiến trình này. Đặc biệt, các quốc gia đang phát triển thường lo ngại rằng họ sẽ không được hưởng lợi từ FTAA như các quốc gia phát triển.

2.1. Sự khác biệt trong chính sách thương mại

Mỗi quốc gia tham gia FTAA có những chính sách thương mại riêng, điều này tạo ra khó khăn trong việc đạt được sự đồng thuận. Các quốc gia phát triển thường có xu hướng bảo vệ ngành công nghiệp nội địa hơn, trong khi các quốc gia đang phát triển lại muốn mở cửa thị trường để thu hút đầu tư.

2.2. Tác động đến nền kinh tế địa phương

Nhiều quốc gia lo ngại rằng việc mở cửa thị trường sẽ dẫn đến sự cạnh tranh không công bằng, làm tổn hại đến các ngành sản xuất trong nước. Điều này đặc biệt đúng với các ngành nông nghiệp và công nghiệp nhỏ, nơi mà các doanh nghiệp địa phương có thể không đủ sức cạnh tranh với hàng hóa nhập khẩu.

III. Phương pháp giải quyết thách thức trong FTAA

Để vượt qua những thách thức trong tiến trình hình thành FTAA, các quốc gia cần áp dụng những phương pháp hợp tác hiệu quả. Việc xây dựng các cơ chế hỗ trợ cho các quốc gia đang phát triển, cũng như tạo ra các quy định rõ ràng về thương mại sẽ giúp tăng cường sự tin tưởng và hợp tác giữa các bên. Hơn nữa, việc tổ chức các hội thảo và diễn đàn để thảo luận về các vấn đề thương mại cũng là một cách hiệu quả để tìm ra giải pháp.

3.1. Tăng cường hợp tác giữa các quốc gia

Các quốc gia cần thiết lập các cơ chế hợp tác để chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau trong việc thực hiện các cam kết thương mại. Điều này không chỉ giúp tăng cường mối quan hệ giữa các quốc gia mà còn tạo ra một môi trường thương mại ổn định hơn.

3.2. Xây dựng quy định thương mại rõ ràng

Việc xây dựng các quy định thương mại rõ ràng và minh bạch sẽ giúp các quốc gia dễ dàng hơn trong việc thực hiện các cam kết. Điều này cũng giúp giảm thiểu các tranh chấp thương mại và tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về FTAA

Nghiên cứu về FTAA đã chỉ ra rằng việc hình thành khu vực mậu dịch tự do này có thể mang lại nhiều lợi ích cho các quốc gia tham gia. Các nghiên cứu cho thấy rằng FTAA có thể giúp tăng trưởng kinh tế, tạo ra việc làm và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân. Tuy nhiên, để đạt được những lợi ích này, các quốc gia cần phải thực hiện các biện pháp đồng bộ và hiệu quả.

4.1. Lợi ích kinh tế từ FTAA

FTAA có thể giúp tăng cường giao thương giữa các quốc gia, từ đó tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc giảm thuế quan và rào cản thương mại sẽ giúp tăng cường sức cạnh tranh của các sản phẩm trong khu vực.

4.2. Cải thiện chất lượng cuộc sống

Việc hình thành FTAA không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân. Khi các quốc gia hợp tác chặt chẽ hơn, người dân sẽ có cơ hội tiếp cận với nhiều sản phẩm và dịch vụ chất lượng hơn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của FTAA

FTAA là một sáng kiến quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa các quốc gia châu Mỹ. Mặc dù còn nhiều thách thức, nhưng với sự quyết tâm và hợp tác của các quốc gia, FTAA có thể trở thành một khu vực mậu dịch tự do thành công. Triển vọng tương lai của FTAA phụ thuộc vào khả năng các quốc gia đạt được sự đồng thuận và thực hiện các cam kết thương mại một cách hiệu quả.

5.1. Tương lai của FTAA

Triển vọng tương lai của FTAA sẽ phụ thuộc vào khả năng các quốc gia tham gia đạt được sự đồng thuận trong các vấn đề thương mại. Nếu các quốc gia có thể vượt qua những khác biệt và hợp tác chặt chẽ hơn, FTAA sẽ có thể trở thành một khu vực thương mại tự do thành công.

5.2. Những cơ hội mới từ FTAA

FTAA không chỉ mang lại cơ hội cho các quốc gia trong khu vực mà còn tạo ra cơ hội cho các quốc gia khác trên thế giới. Việc hình thành FTAA có thể giúp tăng cường mối quan hệ thương mại giữa các quốc gia và mở ra nhiều cơ hội mới cho các doanh nghiệp.

Nội dung chính

Khu vực Mậu dịch Tự do Châu Mỹ: Tiến trình và Triển vọng Thành lập

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực Mậu dịch Tự do Châu Mỹ (FTAA) đại diện cho một trong những sáng kiến tự do hóa thương mại tham vọng nhất trong lịch sử, với quy mô bao trùm 34 quốc gia từ Alaska đến Tierra del Fuego. Theo ước tính, khu vực này sẽ tạo ra một thị trường thống nhất với khoảng 800 triệu người tiêu dùng và tổng GDP vượt 13 nghìn tỷ USD.

Mục tiêu chính của FTAA là xóa bỏ các rào cản thương mại và đầu tư giữa các quốc gia thành viên, tạo ra một môi trường kinh doanh thống nhất từ Bắc Mỹ đến Nam Mỹ. Quá trình đàm phán chính thức bắt đầu từ năm 1994 tại Hội nghị Thượng đỉnh Miami, với kế hoạch hoàn thành vào năm 2005.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ 1994 đến nay, phân tích các yếu tố thúc đẩy và cản trở quá trình hình thành FTAA. Ý nghĩa của nghiên cứu này không chỉ giới hạn trong khu vực châu Mỹ mà còn ảnh hưởng đến cấu trúc thương mại toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh các cuộc đàm phán đa phương của WTO gặp bế tắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai nền tảng lý thuyết chính: lý thuyết thị trường tự do của Adam Smith và David Ricardo, cùng với lý thuyết hội nhập kinh tế khu vực. Theo lý thuyết lợi thế so sánh của Ricardo, các quốc gia sẽ chuyên môn hóa sản xuất những sản phẩm có chi phí cơ hội thấp nhất, từ đó tạo ra lợi ích cho tất cả các bên tham gia thương mại.

Mô hình Heckscher-Ohlin bổ sung quan điểm rằng các quốc gia sẽ xuất khẩu hàng hóa sử dụng nhiều yếu tố sản xuất dồi dào và tương đối rẻ của mình. Trong bối cảnh FTAA, điều này có nghĩa là các nước Nam Mỹ giàu tài nguyên thiên nhiên sẽ xuất khẩu nguyên liệu, trong khi Mỹ và Canada tập trung vào sản phẩm công nghệ cao.

Lý thuyết hội nhập kinh tế khu vực giải thích hai tác động chính: tạo dựng thương mại (trade creation) và chuyển hướng thương mại (trade diversion). Tác động tạo dựng thương mại xảy ra khi việc giảm thuế quan giữa các thành viên dẫn đến tăng thương mại tổng thể. Ngược lại, chuyển hướng thương mại có thể gây thiệt hại khi thương mại chuyển từ nhà cung cấp hiệu quả bên ngoài sang nhà cung cấp kém hiệu quả bên trong khu vực.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích định tính kết hợp với dữ liệu thống kê từ các tổ chức quốc tế như WTO, IDB và ECLAC. Cỡ mẫu bao gồm 34 quốc gia tham gia FTAA, với phương pháp chọn mẫu toàn bộ do tính chất đặc thù của đối tượng nghiên cứu.

Phương pháp phân tích so sánh được áp dụng để đánh giá hiệu quả của các khối thương mại hiện có như NAFTA và MERCOSUR. Timeline nghiên cứu từ 1994-2007 cho phép quan sát đầy đủ quá trình đàm phán và những thay đổi trong bối cảnh kinh tế-chính trị khu vực.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, NAFTA đã chứng minh được hiệu quả của tự do hóa thương mại khu vực với thương mại 3 chiều tăng hơn 100% sau 10 năm. Cụ thể, tổng thương mại giữa Mỹ, Canada và Mexico đạt 623 tỷ USD năm 2003, gấp đôi so với 306 tỷ USD năm 1993. FDI vào ba nước tăng từ 63 tỷ USD (1989-1994) lên 202 tỷ USD (1995-2000).

Thứ hai, MERCOSUR với 5 thành viên (bao gồm Venezuela từ 2006) tạo ra thị trường 260 triệu người tiêu dùng, GDP hơn 1 nghìn tỷ USD. Thương mại nội khối tăng bình quân 22%/năm từ 1990-1997, từ 4,1 tỷ USD lên 20,8 tỷ USD.

Thứ ba, các rào cản chính trong đàm phán FTAA bao gồm: bất đồng Mỹ-Mỹ Latinh về chính sách nông nghiệp, với Mỹ muốn bảo vệ ngành nông nghiệp trong khi các nước Nam Mỹ đòi hỏi tiếp cận thị trường tự do hơn. Sự khác biệt về trình độ phát triển kinh tế tạo ra lo ngại về phân bổ lợi ích không đều.

Thứ tư, bối cảnh thương mại thế giới với sự bế tắc của vòng đàm phán Doha đã thúc đẩy xu hướng ký kết FTA song phương và khu vực. Đến 2002, có khoảng 250 FTA được thông báo tới WTO, trong đó 130 FTA được ký sau 1995.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy FTAA đối mặt với thách thức lớn từ sự không đồng nhất về trình độ phát triển. Trong khi GDP đầu người của Mỹ đạt khoảng 40.000 USD, nhiều nước Caribbe chỉ có 3.000-5.000 USD. Điều này tạo ra lo ngại về "tác động chuyển hướng thương mại" có thể gây thiệt hại cho các nước nhỏ.

Phân tích so sánh với EU cho thấy châu Âu thành công nhờ có quỹ hỗ trợ phát triển khu vực và quá trình hội nhập từng bước. FTAA thiếu cơ chế tương tự, khiến các nước nghèo lo ngại bị "nuốt chửng" bởi nền kinh tế Mỹ.

Dữ liệu thương mại cho thấy Mỹ chiếm 32% nhập khẩu của các nước LAC, trong khi châu Á chỉ 15% và châu Âu 8%. Điều này có thể được trình bày qua biểu đồ tròn thể hiện thị phần của các khu vực trong thương mại với Mỹ Latinh.

Đề xuất và khuyến nghị

Thúc đẩy cơ chế hỗ trợ phát triển: Thiết lập quỹ hỗ trợ 50 tỷ USD trong 10 năm để giúp các nước nhỏ nâng cao năng lực cạnh tranh. Mỹ và Canada nên đóng góp 70% ngân sách, với mục tiêu giảm khoảng cách phát triển xuống dưới 50% vào 2015.

Áp dụng nguyên tắc "hai tốc độ": Cho phép các nước phát triển (Mỹ, Canada) và các khối như MERCOSUR tiến hành tự do hóa nhanh hơn, trong khi các nước Caribbe và Trung Mỹ có thời gian chuyển đổi 15-20 năm thay vì 10 năm như kế hoạch ban đầu.

Xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả: Thành lập Tòa án Thương mại FTAA với 15 thẩm phán, cam kết giải quyết tranh chấp trong 18 tháng. Các quyết định có hiệu lực bắt buộc và được thực thi thông qua cơ chế trừng phạt thương mại.

Tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực phi thương mại: Phát triển mạng lưới giao thông, viễn thông và năng lượng với ngân sách 200 tỷ USD trong 15 năm. Ưu tiên kết nối đường bộ từ Mexico đến Argentina và hệ thống cáp quang xuyên châu lục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Các nhà hoạch định chính sách: Nghiên cứu cung cấp phân tích chi tiết về các mô hình hội nhập thành công và thất bại, giúp xây dựng chiến lược đàm phán hiệu quả. Đặc biệt hữu ích cho việc thiết kế cơ chế bù đắp thiệt hại cho các ngành yếu thế.

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Hiểu rõ cơ hội và thách thức từ việc mở rộng thị trường. Nghiên cứu chỉ ra các ngành có lợi thế cạnh tranh như nông sản nhiệt đới, khoáng sản và dịch vụ tài chính, cùng với timeline dự kiến cho việc xóa bỏ thuế quan.

Nhà nghiên cứu kinh tế quốc tế: Cung cấp case study về quá trình đàm phán đa phương phức tạp, với 34 quốc gia có trình độ phát triển khác biệt. Đây là mô hình tham khảo cho các nghiên cứu về hội nhập kinh tế Nam-Nam và Bắc-Nam.

Tổ chức quốc tế và NGO: Phân tích tác động xã hội của tự do hóa thương mại, bao gồm vấn đề việc làm, môi trường và phân phối thu nhập. Đề xuất các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực đối với các nhóm dễ bị tổn thương.

Câu hỏi thường gặp

FTAA khác gì với NAFTA? FTAA mở rộng mô hình NAFTA từ 3 lên 34 quốc gia, bao gồm cả Nam Mỹ và Caribbe. Kh

Trích đoạn nội dung tài liệu

®¹i häc quèc gia hµ néi tr­êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n khoa quèc tÕ häc ************ Lª thÞ thu Khu vùc mËu dÞch tù do ch©u Mü TiÕn tr×nh vµ triÓn väng thµnh lËp Chuyªn ngµnh: Quan hÖ quèc tÕ luËn v¨n th¹c sÜ Ng­êi h­íng dÉn khoa häc: GS. NguyÔn ThiÕt S¬n hµ néi - 2007 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] môC LôC B¶ng c¸c ch÷ viÕt t¾t. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi. T×nh h×nh nghiªn cøu.

Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu. §èi t­îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu:. Dù kiÕn ®ãng gãp cña ®Ò tµi.

KÕt cÊu cña luËn v¨n .11 Ch­¬ng 1: C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn h×nh thµnh Khu vùc mËu dÞch tù do ch©u Mü. Lý thuyÕt thÞ tr­êng tù do vµ tù do ho¸ mËu dÞch. Lý thuyÕt vÒ héi nhËp kinh tÕ khu vùc. Xu h­íng h×nh thµnh c¸c hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i tù do.

Bèi c¶nh th­¬ng m¹i thÕ giíi. §Æc ®iÓm cña tù do ho¸ th­¬ng m¹i hiÖn nay. Thùc tr¹ng liªn kÕt kinh tÕ khu vùc ch©u Mü. Kh¸i qu¸t tiÕn tr×nh liªn kÕt kinh tÕ Mü Latinh.

Khu vùc mËu dÞch tù do B¾c Mü .38 Ch­¬ng 2: Qu¸ tr×nh vËn ®éng thµnh lËp vµ nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña Khu vùc mËu dÞch tù do Ch©u Mü. Qu¸ tr×nh vËn ®éng thµnh lËp FTAA. Nh÷ng ý t­ëng ban ®Çu. C¸c thµnh phÇn, nhãm c«ng t¸c tham gia x©y dùng FTAA 45 2.

Qu¸ tr×nh ®µm ph¸n h×nh thµnh. Ph­¬ng thøc tæ chøc vµ x©y dùng .55 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. C¸c môc tiªu vµ nguyªn t¾c cña FTAA. Môc tiªu cña FTAA.

Nguyªn t¾c cña FTAA. Néi dung c¸c vÊn ®Ò ®µm ph¸n chÝnh trong FTAA .68 Ch­¬ng 3: nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra, T¸c ®éng vµ triÓn väng thµnh lËp Khu vùc mËu dÞch tù do ch©u Mü. Nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra. C¸c trë ng¹i trong ®µm ph¸n.

BÊt ®ång Mü - Mü Latinh. C¸c kh¸c biÖt vÒ chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i. T¸c ®éng cña viÖc thµnh lËp FTAA. T¸c ®éng cña viÖc thµnh lËp FTAA ®èi víi c¸c n­íc ch©u Mü.

T¸c ®éng cña viÖc thµnh lËp FTAA ®èi víi thÕ giíi vµ ViÖt Nam. Xu h­íng, triÓn väng vµ gi¶i ph¸p cho viÖc thµnh lËp FTAA. Xu h­íng, triÓn väng .108 Tµi liÖu tham kh¶o .117 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] B¶ng c¸c ch÷ viÕt t¾t ANDEAN Adean Pact: Nhóm Andean ALADI Asociacion Latinoamericana de Integracion: Hiệp hội liên kết Mỹ Latinh CACM Central American Common Market: Thị trường chung Trung Mỹ CARICOM Caribbean Community and Common Market: Thị trường chung Caribbe ECLAC Economic Commission for Latin America and the Caribbean: Uỷ ban kinh tế Mỹ Latinh và Caribbe (Thuộc Liên hợp quốc) EU European Union: Liên minh châu Âu FTA Free Trade Agreement: Hiệp định thương mại tự do FTAA Free Trade Area of the Americas: Khu vực mậu dịch tự do châu Mỹ GATT General Agreement on Tariff and Trade: Hiệp định chung về thuế quan và thương mại IDB Inter-American Development Bank: Ngân hàng phát triển liên Mỹ IMF International Monetary Fund: Quỹ tiền tệ quốc tế KN Kim ngạch LAC Latin America and the Caribbean: Các nước Mỹ Latinh và Caribbe 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LAFTA Latin American Free Trade Association: Hiệp hội mậu dịch tự do Mỹ Latinh LAIA Latin American Integration Association: Hiệp hội liên kết Mỹ Latinh MERCOSUR Southern Common Market/ Mercado Común del Sur: Thị trường chung Nam Mỹ NAFTA North American Free Trade Agreement: Hiệp định mậu dịch tự do Bắc Mỹ OAS Organization of American States: Tổ chức các quốc gia châu Mỹ RTA Regional Trade Agreement: Hiệp định thương mại khu vực TNC Trade Negotiating Committee: Uỷ ban đàm phán thương mại WB World Bank: Ngân hàng thế giới WIPO World Intellectual Property Organization: Tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới WTO World Trade Organization: Tổ chức thương mại thế giới 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi Trong bèi c¶nh cuéc chiÕn giµnh vÞ trÝ thèng trÞ khu vùc vÒ mÆt kinh tÕ gi÷a c¸c n­íc lín ngµy cµng trë nªn quyÕt liÖt nh­ hiÖn nay, cuéc ®ua ký kÕt c¸c hiÖp ®Þnh tù do th­¬ng m¹i khu vùc ®· tiÕn ®Õn møc ®é cao h¬n.

Vµ viÖc ký kÕt hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i tù do song ph­¬ng còng nh­ khu vùc ®ang trë thµnh mét xu thÕ trong quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ. Nh­ng triÓn väng cña c¸c hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i nµy ra sao ®ang lµ mét vÊn ®Ò ®­îc nhiÒu ng­êi quan t©m v× triÓn väng ®ã sÏ phô thuéc vµo sù ph©n chia c¸c lîi Ých tiÒm tµng trong t­¬ng lai vµ c¸c chi phÝ sÏ ph¶i g¸nh chÞu tr­íc m¾t cña nh÷ng n­íc tham gia. Cã nhiÒu quan ®iÓm kh¸c nhau xung quanh c¸c hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i nµy, nhiÒu quan ®iÓm cho r»ng c¸c hiÖp ®Þnh ®ã cã lîi cho tÊt c¶ c¸c bªn tham gia, nh­ng còng cã nhiÒu nhµ ph©n tÝch cho r»ng kh¶ n¨ng thµnh c«ng cña c¸c hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i khu vùc lµ kh«ng lín v× trong nhiÒu tr­êng hîp sù ph©n chia lîi Ých tõ ch­¬ng tr×nh tù do ho¸ th­¬ng m¹i khu vùc lµ kh«ng ®ång ®Òu gi÷a c¸c bªn tham gia, lîi Ých phÇn nhiÒu thuéc vÒ c¸c n­íc ph¸t triÓn h¬n. Song dï thÕ nµo ®i ch¨ng n÷a còng kh«ng thÓ phñ nhËn ®­îc nh÷ng lîi Ých mµ tù do ho¸ th­¬ng m¹i ®em l¹i.

§iÒu nµy ®­îc chøng minh bëi thùc tr¹ng ngµy cµng nhiÒu hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i tù do song ph­¬ng còng nh­ khu vùc ®­îc ký kÕt. Vµ ch©u Mü kh«ng ph¶i lµ mét tr­êng hîp ngo¹i lÖ. Thùc tÕ ch©u Mü ®· cã nhiÒu hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i tù do (FTA) song ph­¬ng, khu vùc ®ang tån t¹i, tõ khu vùc mËu dÞch tù do B¾c Mü (NAFTA) ®Õn khèi thÞ tr­êng chung Nam Mü (MERCOSUR), HiÖp héi mËu dÞch tù do Mü Latinh (LAFTA) vµ hµng lo¹t c¸c hiÖp ®Þnh tù do th­¬ng m¹i song ph­¬ng gi÷a c¸c n­íc néi khu vùc vµ c¸c n­íc trong khu vùc víi c¸c quèc gia kh¸c trªn thÕ giíi. Nh­ng ®Õn nay vÉn ch­a cã mét m«i tr­êng th­¬ng m¹i, giao dÞch bu«n b¸n tù do chung trong khu vùc nµy.

ý t­ëng thµnh lËp Khu vùc mËu dÞch tù do toµn ch©u Mü ra ®êi víi môc ®Ých lÊp chç trèng ®ã. 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Khu vùc mËu dÞch tù do ch©u Mü (Free Trade Area of the Americas) viÕt t¾t lµ FTAA lµ mét thùc thÓ ®ang trong qu¸ tr×nh ®­îc thµnh lËp. FTAA cã tÇm quan träng chiÕn l­îc ®èi víi c¸c n­íc T©y b¸n cÇu, lµ mét b­íc ngoÆt trong lÞch sö lôc ®Þa nµy c¶ vÒ sù phèi hîp kinh tÕ vµ th­¬ng m¹i gi÷a c¸c bªn tham gia vµ ®­îc dù kiÕn lµ mét hiÖp ®Þnh cã ¶nh h­ëng s©u réng nhÊt trong lÞch sö. FTAA lµ mét s¸ng kiÕn tù do th­¬ng m¹i tham väng nhÊt cña hÖ thèng th­¬ng m¹i thÕ giíi víi thµnh viªn gåm nh÷ng n­íc thuéc lo¹i giµu nhÊt ®Õn n­íc nghÌo nhÊt, tõ n­íc lín nhÊt ®Õn n­íc thuéc lo¹i nhá nhÊt (theo kÕ ho¹ch, ®©y lµ mét khu vùc mËu dÞch tù do nèi kÕt c¸c nÒn kinh tÕ T©y b¸n cÇu gåm 34 n­íc tr¶i dµi tõ Anchorage, Alaska ®Õn Tierra del Fuego, Chile (B¾c Mü, Trung Mü, Nam Mü, vµ Caribbe, trõ Cuba).

Ch­a bao giê tr­íc ®ã cã c¸c n­íc víi quy m« vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn ®a d¹ng ®Õn thÕ cïng tham gia ®µm ph¸n mét hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i t­¬ng hç. ViÖc ra ®êi khu vùc FTAA sÏ gióp cho Mü chiÕm lÜnh thÞ tr­êng réng lín nµy, nhÊt lµ trong t×nh h×nh hiÖn nay, khi xuÊt khÈu cña Mü cßn nhiÒu khã kh¨n, nhËp siªu ®¹t møc kû lôc. Tham väng thµnh lËp FTAA ®­îc coi lµ nÒn t¶ng cña chÝnh s¸ch ®èi ngo¹i vµ kinh tÕ cña Mü hiÖn nay. Mét trong nh÷ng môc tiªu cña FTAA lµ t¹o ra m«i tr­êng kinh tÕ - chÝnh trÞ thuËn lîi h¬n ®Ó ph¸t triÓn.

NhiÒu chuyªn gia dù ®o¸n víi sù ra ®êi cña FTAA, giao dÞch th­¬ng m¹i gi÷a Mü vµ Brazil, nÒn kinh tÕ lín nhÊt ch©u Mü Latinh, sÏ t¨ng gÊp ®«i, thËm chÝ gÊp ba, chØ trong vµi n¨m sau ®ã. C¸c n­íc kh¸c trong khu vùc còng vËy. Cßn Mü, n­íc s¸ng lËp vµ ñng hé FTAA m¹nh mÏ nhÊt, cho r»ng víi mét chÝnh s¸ch thuÕ quan ¸p dông chung cho toµn khu vùc, mét nÒn th­¬ng m¹i b×nh ®¼ng, d©n chñ sÏ ra ®êi. Tæng thèng George Bush hµo høng høa hÑn: “Chóng ta sÏ x©y dùng mét b¸n cÇu thÞnh v­îng vµ tù do” B»ng viÖc gi¶m bít c¸c hµng rµo th­¬ng m¹i vµ c¸c biÖn ph¸p t­¬ng tù, c¸c FTA song ph­¬ng ®ang khuyÕn khÝch trao ®æi mËu dÞch vµ ®Çu t­ trùc tiÕp gi÷a c¸c n­íc ký kÕt, c¸c khèi kinh tÕ ®· cã nh÷ng thµnh qu¶ vµ t¸c ®éng nhÊt 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ®Þnh ®Õn khu vùc nµy.

Nh­ng ®Ó h×nh thµnh mét céng ®ång mËu dÞch toµn khu vùc th× cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n v× viÖc ®µm ph¸n mét hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i tù do gi÷a c¸c nhãm n­íc ®a d¹ng nh­ vËy kh«ng dÔ dµng chót nµo. Víi nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra c¶ vÒ lý luËn vµ thùc tiÔn nh­ trªn, viÖc t×m hiÓu vµ nghiªn cøu ®Ò tµi “Khu vùc mËu dÞch tù do ch©u Mü: TiÕn tr×nh vµ triÓn väng thµnh lËp” lµ cÇn thiÕt vµ t«i chän ®ã lµ ®Ò tµi LuËn v¨n tèt nghiÖp cña m×nh. T×nh h×nh nghiªn cøu Cã thÓ nãi, tù do ho¸ th­¬ng m¹i nãi chung, tù do ho¸ th­¬ng m¹i toµn ch©u Mü nãi riªng lµ ®Ò tµi thu hót ®­îc rÊt nhiÒu sù quan t©m, chó ý cña c¸c nhµ nghiªn cøu, c¸c trung t©m quyÒn lùc víi rÊt nhiÒu môc ®Ých, nhiÒu c¸ch tiÕp cËn vµ nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau. ThÕ nh­ng, do ®Æc thï lµ mét khèi th­¬ng m¹i cßn ch­a ®­îc thµnh lËp chÝnh thøc, cho nªn sè l­îng c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu ®­îc c«ng bè chÝnh thøc vÒ tæ chøc nµy cßn rÊt khiªm tèn.

ë ViÖt Nam, cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ c¸c khu vùc mËu dÞch tù do kh¸c, nh­ng viÖc nghiªn cøu vÒ Khu vùc mËu dÞch tù do Ch©u Mü th× cßn Ýt. Tuy nhiªn, c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu ®ã còng ®· gãp phÇn gióp ng­êi ®äc cã ®­îc h×nh dung phÇn nµo vÒ FTAA. T¹p chÝ Ch©u Mü ngµy nay, sè 7/2002 cã ®¨ng bµi “Khu vùc mËu dÞch tù do Ch©u Mü sÏ x©y dùng nh­ thÕ nµo” cña t¸c gi¶ Giang Thêi Häc víi néi dung chñ yÕu ®Ò cËp ®Õn m©u thuÉn gi÷a Mü vµ c¸c n­íc Mü Latinh trong viÖc x©y dùng khu vùc mËu dÞch tù do ch©u Mü, c¸c ph­¬ng thøc vµ kh¶ n¨ng x©y dùng FTAA; bµi viÕt “Khu vùc mËu dÞch tù do ch©u Mü: Qu¸ tr×nh h×nh thµnh, môc tiªu vµ nguyªn t¾c” cña t¸c gi¶ luËn v¨n (T¹p chÝ Ch©u Mü ngµy nay sè 12 n¨m 2005) víi néi dung liªn quan trùc tiÕp ®Õn FTAA.