Luận án về tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu trong dạy học sinh học tại trường trung học phổ thông

• Tác giả: Nguyễn Tất Thắng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Đức Thành
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
• Chuyên ngành: Lí luận và PPDH bộ môn Sinh học
• Đề tài: Tích Hợp Giáo Dục Biến Đổi Khí Hậu Trong Dạy Học Sinh Học Trung Học Phổ Thông
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG DẠY HỌC SINH HỌC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.1. XÁC ĐỊNH CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG DẠY HỌC SINH HỌC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.2. Mục tiêu dạy học sinh trung học phổ thông
• 1.3. Cấu trúc nội dung sinh học trung học phổ thông
• 1.4. Các chủ đề sinh học theo hướng tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu
• 1.5. TIỀM NĂNG GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG DẠY HỌC CÁC CHỦ ĐỀ SINH HỌC Ở TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.6. TÍCH HỢP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU QUA CHỦ ĐỀ SINH HỌC Ở TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.7. BIỆN PHÁP TÍCH HỢP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG DẠY HỌC SINH HỌC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.7.1. Nguyên tắc tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu trong dạy học Sinh học trung học phổ thông
• 1.7.2. Quy trình tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu trong dạy học Sinh học trung học phổ thông
• 1.7.3. Ví dụ minh họa
• 1.7.4. Biện pháp dạy học tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu
• 1.8. TIÊU CHÍ VÀ CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ TÍCH HỢP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
• 1.8.1. Tiêu chí đánh giá kết quả giáo dục biến đổi khí hậu
• 1.8.2. Công cụ đánh giá kết quả giáo dục biến đổi khí hậu
• 1.9. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 2.1. MỤC ĐÍCH THỰC NGHIỆM
• 2.2. NỘI DUNG THỰC NGHIỆM
• 2.3. PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM
• 2.3.1. Chọn trường, lớp thực nghiệm
• 2.3.2. Bố trí thực nghiệm
• 2.3.3. Thiết kế thực nghiệm
• 2.3.4. Xử lí kết quả thực nghiệm
• 2.4. KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM VÀ BIỆN LUẬN
• 2.4.1. Kết quả học tập kiến thức sinh học
• 2.4.2. Kết quả nhận thức của học sinh về biến đổi khí hậu
• 2.4.3. Thái độ của học sinh về biến đổi khí hậu
• 2.4.4. Hành vi của học sinh về ứng phó với biến đổi khí hậu
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHẦN PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về giáo dục biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đã trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với nhân loại. Tác động của BĐKH không chỉ ảnh hưởng đến môi trường mà còn đến sự sinh tồn của con người. Theo các nghiên cứu, BĐKH gây ra những hậu quả nghiêm trọng như tài nguyên nước cạn kiệt, nông nghiệp bị ảnh hưởng, và đa dạng sinh học suy giảm. Do đó, việc tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu vào chương trình học là cần thiết để nâng cao nhận thức và hành động của học sinh. Giáo dục có vai trò quan trọng trong việc trang bị cho thế hệ trẻ những kiến thức và kỹ năng cần thiết để ứng phó với BĐKH. Việc này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về tác động của BĐKH mà còn khuyến khích họ tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường.

1.1. Tác động của biến đổi khí hậu

BĐKH đã gây ra nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan, ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của con người. Tại Việt Nam, nhiệt độ trung bình đã tăng lên, mực nước biển dâng cao, và các thiên tai như bão, lũ lụt ngày càng gia tăng. Những tác động này không chỉ ảnh hưởng đến môi trường mà còn đến an ninh lương thực và sức khỏe cộng đồng. Do đó, việc giáo dục về BĐKH là rất cần thiết để giúp học sinh nhận thức được những nguy cơ và thách thức mà họ sẽ phải đối mặt trong tương lai.

II. Tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu trong dạy học sinh học

Nội dung môn Sinh học ở trường trung học phổ thông (THPT) có thể được tích hợp với giáo dục biến đổi khí hậu để giúp học sinh hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa sinh vật và môi trường. Chương trình học sinh học hiện nay đã bao gồm các chủ đề liên quan đến hệ sinh thái, sự tương tác giữa các loài và môi trường sống. Việc tích hợp này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức sinh học mà còn nâng cao nhận thức về BĐKH. Các giáo viên có thể sử dụng phương pháp dạy học tích hợp để kết nối các khái niệm sinh học với các vấn đề thực tiễn về BĐKH, từ đó khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường.

2.1. Phương pháp dạy học tích hợp

Phương pháp dạy học tích hợp là một cách tiếp cận hiệu quả trong việc giáo dục về BĐKH. Giáo viên có thể sử dụng các hoạt động học tập thực tiễn, như thảo luận nhóm, dự án nghiên cứu, và các hoạt động ngoại khóa để giúp học sinh hiểu rõ hơn về tác động của BĐKH. Việc này không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng tư duy phản biện mà còn khuyến khích họ tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường. Hơn nữa, việc tích hợp giáo dục BĐKH vào môn sinh học sẽ giúp học sinh nhận thức rõ hơn về vai trò của sinh vật trong việc duy trì cân bằng sinh thái.

III. Đánh giá kết quả tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu

Đánh giá kết quả của việc tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu trong dạy học sinh học là rất quan trọng để xác định hiệu quả của phương pháp này. Các tiêu chí đánh giá có thể bao gồm sự thay đổi trong nhận thức của học sinh về BĐKH, thái độ của họ đối với môi trường, và hành vi ứng phó với BĐKH. Kết quả thực nghiệm cho thấy rằng học sinh có sự cải thiện rõ rệt trong nhận thức và hành vi sau khi tham gia vào các hoạt động học tập tích hợp. Điều này cho thấy rằng việc tích hợp giáo dục BĐKH vào chương trình học không chỉ nâng cao kiến thức mà còn khuyến khích hành động tích cực từ phía học sinh.

3.1. Kết quả thực nghiệm

Kết quả thực nghiệm cho thấy rằng học sinh đã có sự thay đổi tích cực trong nhận thức về BĐKH sau khi tham gia vào các hoạt động học tập tích hợp. Họ đã hiểu rõ hơn về nguyên nhân và hậu quả của BĐKH, cũng như các biện pháp ứng phó hiệu quả. Hơn nữa, thái độ của học sinh đối với môi trường cũng được cải thiện, với nhiều em thể hiện sự quan tâm và trách nhiệm hơn trong việc bảo vệ môi trường. Điều này chứng tỏ rằng việc tích hợp giáo dục BĐKH vào dạy học sinh học là một phương pháp hiệu quả để nâng cao nhận thức và hành động của học sinh.