Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển kinh tế trong quá trình đô thị hóa. Chương 2: Thực trạng phát triển kinh tế Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang trong bối cảnh đô thị hóa. Chương 3: Giải pháp thúc đây phát triển kinh tế Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang trong bối cảnh đô thị hóa. LOI CAM ON Tôi xin chân thành cảm ơn các thay cô trong khoa Môi trường, Biến đôi khí hau và Đô thị đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập ở trường.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Nguyễn Kim Hoàng, người đã tận tình chỉ bảo và hướng dẫn tôi trong thời gian làm chuyên đề. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến các anh chị trong phòng Quy hoạch, Xây dựng ở Viện Quy hoạch Đô thị và Nông thôn quốc gia đã nhiệt tình hướng dẫn trong thời gian thực tập và cung cấp tài liệu hữu ích cho quá trình nghiên cứu làm chuyên đề của tôi. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Ký tên Dương Thị Thu Hường LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đề tài chuyên đề mà tôi thực hiện “Thực trạng và giải pháp phát triển kinh tế Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang trong quá trình đô thị hóa” là thành quả của quá trình nghiên cứu, phân tích của cá nhân một cách nghiêm túc và chân thực.
Các nguôn tài liệu được trích dẫn rõ ràng, dữ liệu có cơ sở thực tê đáng tin cậy được phân tích và đánh giá một cách khách quan. Nêu sai tôi xin chiu hoàn toàn trách nghiệm. Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Ký tên Dương Thị Thu Hường CHUONG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THUC TIEN VE PHAT TRIEN KINH TE TRONG QUA TRINH DO THI HOA.Tăng trưởng và phat triển kinh tế. Khái niệm về tăng trưởng và phát triển kinh tế.
* Tang trưởng kinh tế. * Tăng trưởng kinh tế là nhân tổ có tính chất quyết định đối với sự phát triển đô thị. Vì vậy, việc nghiên cứu các vấn đề vi mô của đô thị cần được bắt đầu từ sự nghiên cứu tăng trưởng kinh tế đô thị. Tăng trưởng kinh tế là sự biến đổi kinh tế theo chiều hướng tiến bộ, mở rộng quy mô về mặt số lượng các yếu tố của nền kinh tế trong một thời kì nhất định (thường là một năm) nhưng trong khuôn khổ giữ nguyên về mặt cơ cấu và chất lượng.
Quy mô của một nền kinh tế được thé hiện bang tổng sản phâm quốc dân (GNP) hay tông sản phẩm quốc nội (GDP) hay tổng thu nhập bình quân đầu người. + GDP là giá trị thị trường của tat cả hàng hóa, dịch vụ cuối cùng của một quốc gia được sản xuất ra trong một chu kỳ nhất định, thường được tính theo đơn vi năm. + GNP là là tong giá trị bang tiền của các sản phẩm cuối cùng và dịch vụ mà công dân của một nước làm ra trong một khoảng thời gian nào đó, thông thường là một năm tài chính, không ké làm ra ở đâu (trong hay ngoài nước). + Tổng tong thu nhập bình quân đầu người phản ánh mức sống và sự phát triển của một quốc gia.
“ Phat triển kinh tế. Phát triển kinh tế là quá trình chuyền đổi kinh tế có liên quan đến việc chuyển biến cơ cấu của nền kinh tế thông qua quá trình công nghiệp hóa, tăng tổng sản phẩm trong nước và thu nhập đầu người. Phát triển kinh tế là quá trình lớn lên, tăng tiến mọi mặt của nền kinh tế. Nó bao gồm sự tăng trưởng kinh tế và đồng thời có sự hoàn chỉnh về mặt cơ cấu, thể chê kinh tê, chât lượng cuộc sông.
Những van đề cơ bản của phát triển kinh tế. + Tăng trưởng kinh tế dai hạn: là điều kiện dé tạo ra những tiễn bộ về KT - XH, nhất là các nước đang phát triển có thu nhập thấp. + Sự thay đổi cơ cấu kinh tế: ty trọng các ngành công nghiệp - xây dựng, thương mại và dịch vụ tăng; tỷ trọng vùng nông thôn giảm so với vùng thành thị. + Trình độ tư duy và quan điểm nhận thức sẽ thay đổi: dé thay được điều đó thì phải mở cửa nền kinh tế.
+ Cuộc sống của đa số người dân trong xã hội sẽ tươi đẹp hơn: y tế, giáo dục, môi trường sống và tinh thần người dân được quan tâm, chăm lo nhiều hơn. Mối quan hệ giữa tăng trưởng và phát triển kinh tế. Tăng trưởng kinh tế không thé nào phan ánh được sự biến đổi nhanh chóng của cơ cau KT - XH, văn hóa cũng như đời sống tinh thần của người dân. Không đánh giá chính xác được phúc lợi của các nhóm dân cư, sự chênh lệch giữa vùng nông thôn - thành thị, chênh lệch giàu nghèo có thể tăng cao và dẫn đến bất bình đăng trong xã hội.
Tăng trưởng có thể cao nhưng tài nguyên bị khai thác quá mức, môi trường bi 6 nhiễm và đặc biệt là chất lượng cuộc sống của người dân không tăng. Phát triển kinh tế mang ý nghĩa bao hàm cả tăng trưởng kinh tế. Phát triển kinh tế có vai trò là phương tiện dé đạt được mục tiêu như phúc lợi, vật chất được đầy đủ hơn; tuổi tho và sức khỏe cao hon; nâng cao nhận thức, trí tuệ và đời sông tỉnh thần cho người dân. Nhưng nếu chỉ phát triển để đạt mục tiêu đó trong hiện tại mà không dựa trên cơ sở bảo vệ tài nguyên, môi trường thì sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sông của người dân trong tương lai.
Phát triển chỉ dựa trên tăng trưởng đơn thuần trước mắt đó sẽ không được bên lâu. Như vậy tăng trưởng và phát triển kinh tế có tác động qua lại với nhau. Tăng trưởng kinh tế nói lên sự biến động về lượng còn phát triển kinh tế nói lên sự tăng trưởng về chat của xã hội. Tăng trưởng kinh tế là điều kiện cần nhưng chưa đủ dé dé phát triển kinh tế.
Nếu tăng trưởng kinh tế không thúc day cơ cấu KT - XH theo hướng tiễn bộ ma làm xói moi năng lực nội sinh của nên kinh tế thì sẽ không thé tạo ra sự phát triển kinh tế. Cơ câu ngành kinh tế và chuyển dịch cơ cấu ngành kinh té. Cơ cầu ngành kinh tế s* Co cau kinh tê Cơ cấu kinh tế là tổng thể các ngành, lĩnh vực, bộ phận kinh tế hợp thành kết cấu của nên kinh tế trong quá trình tăng trưởng sản xuất xã hội. Các bộ phận đó gắn bó và tác động qua lại lẫn nhau được biéu hiện ở quan hệ tỷ lệ về số lượng, tương quan về chất lượng trong những không gian, thời gian nhất định.
Các bộ phận hợp thành của cơ cấu kinh tế: Cơ cấu kinh tế Cơ cấu lãnh thô Khu vực kinh tê Toàn câu và khu trong nước vực R LẠ A Khu vuc kinh té Công nhiệp - xây có von đầu tư dưng Thương mại - Vùng (Nguồn: tổng hợp VIUP). “+ Cơ cấu ngành kinh tế Cơ cấu ngành kinh tế là tong hợp các ngành kinh tế có mối quan hệ ty lệ được thé hiện ở vị trí và tỷ trọng của mỗi ngành trong tổng thể nền kinh tế. Cơ cấu ngành phản ánh được trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và phân công lao động xã hội của nên kinh tê. Số lượng các ngành kinh tế không cố định nó luôn được hoàn thiện theo sự phát triển của phân công lao động xã hội.
Theo tinh chất công việc thì Liên Hợp Quốc đã phân loại các ngành thành ba khu vực: khu vực I gồm các ngành nông - lâm - ngư nghiệp; khu vực II gồm các ngành công nghiệp và xây dựng; khu vực III gồm các ngành thương mại, dịch vụ. Mối quan hệ tương đối giữa các ngành với nhau bao gồm cả mặt số lượng và chất lượng. Mặt chất lượng phản ánh vị trí tầm quan trọng của từng ngành và tính chất của sự tác động qua lại giữa các ngành với nhau còn về mặt số lượng thé hiện ở tỷ trọng tính theo GDP, lao động, vốn. của mỗi ngành trong tông thê nền kinh tế quốc dân.
Chuyển dịch cơ cau ngành kinh tế Chuyên dịch cơ cấu ngành kinh tế là quá trình chuyển co cấu ngành kinh tế từ dạng này sang dạng khác dé phù hợp với sự phát triển của phân công lao động, lực lượng sản xuất và khoa học - công nghệ. Việc chuyên dịch cơ cấu ngành không đơn thuần là sự thay đôi vị trí mà còn là sự thay đổi cả về lượng và chất trong nội bộ cơ cấu ngành. Chuyên dịch cơ câu ngành kinh tế được thể hiện ở những điểm sau: - Sự xuất hiện những ngành mới hay mat đi một số ngành làm thay đổi về số lượng cũng như loại ngành trong nền kinh tế. Việc thay thé các ngành cũ chưa phù hợp dé phát triển các ngành mới tiên tiến nhăm biến đổi cơ cấu ngành cũ thành cơ cấu ngành mới hiện đại, phù hợp hơn.
- Sự tăng trưởng về quy mô và tốc độ không đồng đều giữa các ngành làm thay đổi tương quan tỷ lệ, mối quan hệ giữa các ngành dẫn đến cơ cấu ngành kinh tế thay đôi. - Sự thay đổi trong quan hệ tác động qua lại giữa các ngành, đây cũng là sự thay đồi vê mặt chat lượng cơ câu ngành có liên quan đên sự thay đôi công nghệ sản xuât. - Thay đổi về số lượng và chất lượng của cơ cau ngành kinh tế phản ánh trình độ phát triên của lực lượng sản xuât xã hội. - Sự chuyền dịch cơ câu ngành kinh tế còn phản ánh mức độ phát triển của phương thức sản xuất theo hướng ngày càng hiện đại; khu vực có năng suất thấp sẽ bị thay thế bởi những khu vực có năng suất cao, giá trị gia tăng lớn.
Khái niệm về đô thị hóa. s Đô thị Đô thị là điểm dân cư tập trung dân cư với mật độ cao, chủ yếu là lao động phi nông nghiệp, có cơ sở hạ tầng tích hợp; là trung tâm chuyên ngành hay tông hợp, có vai trò thúc day sự phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, một miền đô thị, một huyện. Những đô thị là trung tâm tổng hợp khi chúng có vai trò và chức năng nhiều mặt về chính trỊ, kinh tê, văn hoá, xã hội. Những đô thị là trung tâm chuyên ngành khi chúng có vai trò chức năng chủ yếu về một mặt nào đó như công nghiệp cảng, du lịch nghỉ ngơi, đầu mối giao thông.
“+ Đô thị hóa Khái niệm về đô thị hóa rất đa dạng vì đô thị hóa chứa đựng nhiều biểu hiện và hiện tượng khác nhau trong quá trình phát triển. Các nhà khoa học xem xét và quan sát hiện tượng đô thị hóa từ nhiều góc độ khác nhau.