Luận văn: Phân tích thực trạng tồn trữ thuốc tại TTYT Cẩm Giàng, Hải Dương 2023

Nghiên cứu chi tiết thực trạng tồn trữ thuốc tại TTYT Cẩm Giàng, Hải Dương năm 2023, từ bảo quản, dự trữ đến tuân thủ nguyên tắc và đối chiếu sổ sách.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hà
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Song Hà
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Tổ chức Quản lý Dược
• Đề tài: Phân tích Thực trạng Tồn trữ Thuốc tại Trung tâm Y tế Huyện Cẩm Giàng, Tỉnh Hải Dương Năm 2023
• Loại tài liệu: Luận văn Dược sĩ chuyên khoa cấp I
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực trạng tồn trữ thuốc tại TTYT Cẩm Giàng năm 2023

Tồn trữ thuốc là một khía cạnh quan trọng trong quản lý dược học tại các cơ sở y tế. Nghiên cứu này tập trung vào phân tích thực trạng tồn trữ thuốc tại Trung tâm Y tế Huyện Cẩm Giàng, Tỉnh Hải Dương năm 2023. Thực trạng cho thấy tồn trữ thuốc đóng vai trò thiết yếu trong việc đảm bảo cung ứng thuốc liên tục cho các bệnh nhân. Dự trữ thuốc hợp lý giúp tránh tình trạng thiếu hụt hay dư thừa, từ đó tối ưu hóa chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế. Trung tâm Y tế Cẩm Giàng cần quản lý kho thuốc một cách khoa học, áp dụng các nguyên tắc bảo quản thuốc đúng cách để đảm bảo chất lượng và hiệu lực của thuốc phục vụ cho cộng đồng.

1.1. Khái niệm về tồn trữ và dự trữ thuốc

Tồn trữ thuốc là quá trình lưu giữ và quản lý số lượng thuốc tại kho của cơ sở y tế. Dự trữ thuốc bao gồm việc xác định lượng thuốc cần thiết dự phòng để đáp ứng nhu cầu điều trị. Các nguyên tắc dự trữ hợp lý giúp cân bằng giữa nhu cầu sử dụng và chi phí lưu trữ, tránh lãng phí và đảm bảo sẵn có thuốc cho bệnh nhân.

1.2. Tầm quan trọng của bảo quản thuốc chính xác

Bảo quản thuốc đúng cách là điều kiện tiên quyết để duy trì chất lượng và hiệu lực của thuốc. Các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm và điều kiện môi trường phải được kiểm soát chặt chẽ. Thuốc bảo quản kém chất lượng sẽ giảm hiệu quả điều trị, gây nguy hiểm cho sức khỏe bệnh nhân và lãng phí nguồn lực y tế.

II. Thực trạng bảo quản thuốc tại kho chính TTYT Cẩm Giàng

Kho chính Trung tâm Y tế Huyện Cẩm Giàng đã có những nỗ lực trong việc tổ chức nhân lực và nâng cấp cơ sở vật chất. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy vẫn tồn tại một số hạn chế trong bảo quản thuốc. Cụ thể, nhân lực Khoa Dược cần được tăng cường về trình độ chuyên môn và kiến thức quản lý kho. Trang thiết bị bảo quản tại kho chính chưa hoàn toàn đáp ứng tiêu chuẩn GSP (Good Storage Practice). Việc theo dõi nhiệt độ, độ ẩm còn chưa đều đặn, một số khoảng thời gian không có dữ liệu ghi chép. Nhà kho cần nâng cấp thêm các thiết bị hiện đại như máy điều nhiệt, hệ thống giám sát tự động.

2.1. Tổ chức nhân lực và trình độ chuyên môn

Nhân lực kho Trung tâm Y tế Cẩm Giàng bao gồm các Dược sĩ đại học và nhân viên kho. Tuy nhiên, tỷ lệ nhân lực chuyên khoa cấp I còn thấp, chưa đáp ứng yêu cầu quản lý kho hiệu quả. Cần đẩy mạnh đào tạo, nâng cấp trình độ cho đội ngũ nhân viên để nâng cao chất lượng bảo quản và dự trữ thuốc.

2.2. Cơ sở vật chất và trang thiết bị bảo quản

Diện tích kho thuốc tại TTYT Cẩm Giàng là 108 m², đáp ứng nhu cầu cơ bản. Tuy nhiên, trang thiết bị bảo quản như tủ lạnh, máy điều nhiệt chưa đủ và một số thiết bị cũ kỹ. Hệ thống theo dõi nhiệt độ, độ ẩm cần được cải tiến bằng các thiết bị ghi đo tự động để đảm bảo bảo quản thuốc theo tiêu chuẩn.

III. Phân tích thực trạng dự trữ thuốc năm 2023

Dự trữ thuốc tại kho chính TTYT Cẩm Giàng năm 2023 cho thấy giá trị xuất nhập tồn khá lớn, phản ánh nhu cầu điều trị cao của người dân. Cơ cấu dự trữ thuốc chủ yếu là các thuốc kháng sinh, tim mạch, hô hấp. Giá trị xuất nhập tồn trong năm 2023 menunjukkan xu hướng tăng trong nửa đầu năm, sau đó ổn định. Một số vấn đề nổi bật là tồn kho một số thuốc ít sử dụng quá lâu, gây lãng phí. Việc áp dụng nguyên tắc FEFO (First Expired - First Out) còn chưa được tuân thủ nghiêm ngặt. Cần cải thiện phương pháp tính toán dự trữ thuốc dựa trên dữ liệu sử dụng thực tế.

3.1. Cơ cấu và giá trị dự trữ thuốc

Cơ cấu thuốc dự trữ tại kho chính bao gồm nhiều nhóm dược lý khác nhau. Các thuốc kháng sinh, tim mạch chiếm tỷ lệ cao nhất. Giá trị dự trữ thuốc năm 2023 đạt mức hợp lý, nhưng tồn kho một số thuốc ít dùng cần được xem xét lại để giảm thiểu rủi ro hết hạn sử dụng.

3.2. Tình hình tuân thủ nguyên tắc FEFO và khớp sổ sách

Nguyên tắc FEFO (thuốc hết hạn trước xuất trước) còn chưa được áp dụng hoàn toàn. Một số lô thuốc cũ bị hết hạn trước khi xuất. Sự khớp giữa sổ sách và thực tế đạt tỷ lệ 95%, chỉ ra một số thiếu hụt chưa được ghi nhận kịp thời. Cần tăng cường kiểm kê định kỳ và cập nhật dữ liệu liên tục.

IV. Kiến nghị cải thiện quản lý tồn trữ thuốc

Dựa trên kết quả nghiên cứu phân tích thực trạng tồn trữ thuốc tại TTYT Cẩm Giàng, cần áp dụng một số biện pháp cải thiện. Thứ nhất, cần nâng cấp trang thiết bị bảo quản, đặc biệt là các thiết bị giám sát nhiệt độ, độ ẩm tự động. Thứ hai, tăng cường đào tạo chuyên môn cho nhân lực kho, đặc biệt về quản lý dự trữ khoa học. Thứ ba, áp dụng hệ thống phần mềm quản lý kho hiện đại để tuân thủ nguyên tắc FEFO và theo dõi thời gian hết hạn sử dụng. Thứ tư, lập kế hoạch dự trữ thuốc dựa trên phân tích dữ liệu sử dụng hàng năm để tối ưu hóa chi phí.

4.1. Nâng cấp cơ sở vật chất và công nghệ

Cần đầu tư vào trang thiết bị bảo quản hiện đại, bao gồm các hệ thống giám sát nhiệt độ, độ ẩm tự động ghi dữ liệu liên tục. Nâng cấp phần mềm quản lý kho để tự động cảnh báo hết hạn sử dụng và áp dụng nguyên tắc FEFO một cách khoa học. Các thiết bị này sẽ giúp nâng cao chất lượng bảo quản thuốc.

4.2. Nâng cao năng lực nhân sự và quản lý dự trữ

Cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý tồn trữ thuốc, bảo quản thuốc theo tiêu chuẩn GSP. Xây dựng quy trình chuẩn hoá cho dự trữ thuốc, dựa trên phân tích chi phí-hiệu quả. Tăng cường kiểm kê định kỳ và lập kế hoạch dài hạn cho dự trữ thuốc phù hợp với nhu cầu thực tế của địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Thuốc là một dạng hàng hóa đặc biệt liên quan đến sức khỏe và tính mạng con người, được sử dụng nhằm mục đích phòng bệnh, chuẩn đoán bệnh, chữa bệnh, điều trị bệnh, điều trị chức năng sinh lý cơ thể. Trong các cơ sở khám chữa bệnh, thuốc là một hàng hóa không thể thiếu trong công tác chữa bệnh và nâng cao sức khỏe toàn dân. Việc quản lý cung ứng thuốc trong Bệnh viện là các vấn đề liên quan đến thuốc từ khâu lựa chọn, mua sắm, tồn trữ và cấp phát, sử dụng thuốc trên bệnh nhân. Trong đó quản lý tồn trữ thuốc là mắt xích quan trọng trong công tác quản lý cung ứng thuốc.

Mục tiêu chung của Chiến lược quốc gia phát triển ngành dược Việt Nam giai đoạn 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 là quản lý chặt chẽ, hiệu quả các khâu từ sản xuất, nhập khẩu, bảo quản, lưu thông, phân phối đến sử dụng. Do đó việc đảm bảo tồn trữ thuốc tại các Bệnh viện, Trung tâm y tế có vai trò rất quan trọng. Việc tồn trữ quá nhiều loại thuốc với số lượng lớn, có thể làm tăng chi phí bảo quản, dự trữ thuốc. Để giảm chi phí tồn trữ, Bệnh viện phải duy trì mức tồn trữ thấp, tuy nhiên khi đó khả năng thiếu thuốc cho bệnh nhân có thể xảy ra và trong một số trường hợp sẽ gây ra những vấn đề nghiêm trọng nếu không có thuốc kịp thời.

Do đó quản lý tồn trữ thuốc hiệu quả là cân bằng được chi phí và nhu cầu về thuốc điều trị. Trung tâm y tế huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương là Bệnh viện hạng III, có nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân trong huyện, công nhân tại các khu công nghiệp trên địa bàn và các huyện lân cận với quy mô 190 giường bệnh. Trong những năm gần đây Trung tâm không ngừng đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực…Đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng của nhân dân. Trong những năm gần đây Trung tâm y tế thường xuyên có các hoạt động nhằm kiểm soát việc tồn trữ thuốc theo thông tư TT 09/VBHN-BYT.

Tuy nhiên tại Trung tâm y tế huyện Cẩm Giàng chưa có 1 một nghiên cứu nào về tồn trữ thuốc nhằm khảo sát thực trạng tồn trữ tại Trung tâm sau khi triển khai thông tư TT 09/VBHN-BYT ngày 16 tháng 03 năm 2021. Vậy nên tôi tiến hành thực hiện đề tài: “ Phân tích thực trạng tồn trữ thuốc tại Trung tâm y tế huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương năm 2023” với 2 mục tiêu sau: 1. Phân tích thực trạng duy trì điều kiện bảo quản thuốc theo Thông tư số 09/VBHN-BYT tại kho chính Trung tâm y tế huyện Cẩm Giàng năm 2023. Phân tích thực trạng dự trữ thuốc tại kho thuốc Trung tâm y tế huyện Cẩm Giàng năm 2023.

Từ kết quả nghiên cứu đề tài đưa ra những kiến nghị góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo quản và dự trữ thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Cẩm Giàng. 2 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN 1. Tổng quan về tồn trữ thuốc Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO): Tồn trữ là sự bảo quản tất cả các nguyên liệu, vật tư, bao bì dùng trong sản xuất, mọi bán thành phẩm trong quá trình sản xuất và các thành phẩm trong kho. Tồn trữ bao gồm cả quá trình xuất, nhập hàng hóa vì vậy nó yêu cầu hải có hệ thống sổ sách phù hợp để ghi chép, đặc biệt là sổ sách ghi chép việc xuất nhập hàng hóa từng ngày.

Tồn trữ không chỉ là việc cất giữ hàng hóa trong kho mà nó còn là cả một quá trình xuất, nhập kho hợp lý, quá trình kiểm tra, kiểm kê, dự trữ và các biện pháp kỹ thuật bảo quản hàng hóa từ khâu nguyên liệu đến các thành phẩm hoàn chỉnh trong kho. Công tác tồn trữ là một trong những mắt xích quan trọng của việc đảm bảo cung cấp thuốc cho người tiêu dùng với số lượng đủ nhất và chất lượng tốt nhất, giảm tối đa tỷ lệ hư hao trong quá trình sản xuất và phân phối thuốc [1].Tổng quan về bảo quản thuốc Các quy định về bảo quản thuốc được nêu trong Thông tư số 09/VBHN- BYT với một số nội dung chính như sau: 1. Khái niệm bảo quản thuốc Bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc là việc cất giữ bảo đảm an toàn, chất lượng của thuốc, nguyên liệu làm thuốc, bao gồm cả việc đưa vào sử dụng và duy trì đầy đủ hệ thống hồ sơ tài liệu phục vụ bảo quản, xuất, nhập thuốc, nguyên liệu làm thuốc tại nơi bảo quản [2]. Thực hành tốt bảo quản thuốc Thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc là bộ nguyên tắc, tiêu chuẩn về bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc nhằm bảo đảm và duy trì một cách tốt nhất sự an toàn và chất lượng của thuốc, nguyên liệu làm thuốc thông qua việc kiểm soát đầy đủ trong suốt quá trình bảo quản [2].

3 Theo thông tư 09/VBHN-BYT của Bộ y tế ngày 16 tháng 03 năm 2021 quy định về thực hành tốt bảo quản thuốc và nguyên liệu làm thuốc. Kho thuốc của cơ sở khám chữa bệnh đạt tiêu chuẩn thực hành tốt bảo quản thuốc thì phải đáp ứng các yêu cầu sau: * Nhân sự Theo quy mô của đơn vị, kho thuốc có đủ nhân viên, có trình độ phù hợp với công việc được giao làm việc tại khu vực kho [2]. * Nhà kho và trang thiết bị Địa điểm, thiết kế xây dựng - Kho phải được xây dựng ở nơi cao ráo, an toàn, phải có hệ thống cống rãnh thoát nước, để đảm bảo thuốc, nguyên liệu làm thuốc tránh được ảnh hưởng của nước ngầm, mưa lớn và lũ lụt. - Kho phải có một địa chỉ xác định, có hệ thống đường giao thông công cộng hoặc giao thông nội bộ đủ rộng, đảm bảo thuận tiện cho việc vận chuyển, xuất nhập, bảo vệ, phòng cháy chữa cháy.

- Nhà kho phải được thiết kế, xây dựng, trang bị, sửa chữa và bảo trì một cách hệ thống sao cho có thể bảo vệ thuốc, nguyên liệu làm thuốc tránh được các ảnh hưởng bất lợi có thể có và không ảnh hưởng tới chất lượng thuốc, nguyên liệu làm thuốc. - Trần, tường, mái nhà kho phải được thiết kế, xây dựng sao cho đảm bảo sự thông thoáng, luân chuyển của không khí, vững bền chống lại các ảnh hưởng của thời tiết như nắng, mưa, bão lụt. - Nền kho phải đủ cao, phẳng, nhẵn, đủ chắc, cứng. Không được có các khe, vết nứt gãy.

là nơi tích luỹ bụi, trú ẩn của sâu bọ, côn trùng. - Kho bảo quản phải có diện tích đủ rộng để bố trí các khu vực cho các hoạt động. - Các khu vực của kho phải có biển hiệu chỉ rõ công năng của từng khu vực, phải có diện tích và thể tích phù hợp, đủ không gian để cho phép việc phân loại, sắp xếp hàng hóa theo các chủng loại thuốc và nguyên liệu khác nhau. 4 - Các khu vực bảo quản phải được thiết kế hoặc điều chỉnh để bảo đảm các điều kiện bảo quản theo yêu cầu và dễ vệ sinh, làm sạch [2].

* Trang thiết bị - Phải trang bị các phương tiện, thiết bị phù hợp để đảm bảo các điều kiện bảo quản. Các thiết bị đo phải được hiệu chuẩn định kỳ theo quy định của pháp luật về kiểm định, hiệu chuẩn thiết bị đo. - Phải có các phương tiện phát hiện và cảnh báo tự động (như chuông, đèn và/hoặc tin nhắn) kịp thời về các sự cố, sai lệch về điều kiện bảo quản, đặc biệt đối với các thuốc có yêu cầu đặc biệt về điều kiện bảo quản (nhiệt độ, độ ẩm). - Kho phải được chiếu đủ sáng để cho phép tiến hành một cách chính xác và an toàn tất cả các hoạt động trong khu vực kho.

- Có đủ các trang bị, giá, kệ để xếp hàng. - Phải có máy tính kết nối internet và thực hiện quản lý hoạt động bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc bằng phần mềm vi tính. - Phải có đủ các trang thiết bị phòng cháy chữa cháy. - Các khu vực bảo quản phải khô ráo, sạch sẽ và không có rác, sâu bọ tích tụ; phải tránh ảnh hưởng từ các mùi, các yếu tố gây tạp nhiễm và ánh sáng mạnh.

- Nơi rửa tay, phòng vệ sinh phải được thông gió tốt và bố trí phù hợp (cách ly với khu vực tiếp nhận, bảo quản, xử lý thuốc). - Có nội quy qui định việc ra vào khu vực kho, và phải có các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn việc ra vào của người không được phép. - Phải cung cấp đủ ánh sáng cho các khu vực bảo quản để có thể thực hiện tất cả các hoạt động một cách chính xác và an toàn [2]. *Các quy trình bảo quản Yêu cầu chung - Thuốc, nguyên liệu làm thuốc phải được bảo quản trong điều kiện đảm bảo duy trì chất lượng và theo đúng quy định của pháp luật.

Các lô thuốc, nguyên liệu làm thuốc phải được phân phối, cấp phát theo nguyên tắc “Hết hạn 5 trước xuất trước” (FEFO- First Expires First Out) hoặc nguyên tắc “Nhập trước xuất trước (FIFO- First In First Out). - Thuốc, nguyên liệu làm thuốc phải sắp xếp trên giá, kệ, tấm kê panel và được bảo quản ở vị trí cao hơn sàn nhà. - Bao bì thuốc phải được giữ nguyên vẹn trong suốt quá trình bảo quản. Không dùng lẫn lộn bao bì đóng gói của loại này cho loại khác.

- Các khu vực giao, nhận hàng phải đảm bảo bảo vệ thuốc, nguyên liệu làm thuốc tránh khỏi tác động trực tiếp của thời tiết. - Phải có biện pháp về an ninh, bảo đảm không thất thoát thuốc, nguyên liệu làm thuốc phải kiểm soát đặc biệt quy định tại Thông tư 20/2017/TT- BYT và quy định sau: a) Khu vực bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc kiểm soát đặc biệt phải có bảng biển thể hiện rõ từng loại thuốc, nguyên liệu làm thuốc kiểm soát đặc biệt tương ứng. b) Thuốc độc, nguyên liệu độc làm thuốc phải được bao gói đảm bảo không bị thấm và rò rỉ trong quá trình vận chuyển [3]. * Các điều kiện bảo quản trong kho Các điều kiện bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc phải tuân thủ theo đúng thông tin trên nhãn đã được phê duyệt hoặc công bố theo quy định.

- Bảo quản điều kiện thường: - Bảo quản trong môi trường khô (độ ẩm 75%), ở nhiệt độ từ 15-30°C. Nhưng không vượt quá 30°C và độ ẩm không vượt quá 75%. - Điều kiện bảo quản đặc biệt: Bao gồm các trường hợp có yêu cầu bảo quản khác với bảo quản ở điều kiện thường. - Hướng dẫn về điều kiện bảo quản cụ thể: Thông tin trên nhãn Yêu cầu về điều kiện bảo quản Bảng 1.