Thực trạng kiến thức thực hành về phòng ngừa chuẩn của điều dưỡng tại các khoa lâm sàng bệnh viện đa khoa tỉnh hưng yên năm 2024 và một số yếu tố liên quan

Nghiên cứu thực trạng kiến thức phòng ngừa chuẩn của điều dưỡng tại bệnh viện đa khoa tỉnh Hưng Yên năm 2024 và các yếu tố liên quan.

• Tác giả: Phạm Thị Thu Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Việt Hùng
• Trường học: Trường Đại học Thăng Long
• Chuyên ngành: Điều dưỡng
• Đề tài: Thực Trạng Kiến Thức Và Thực Hành Phòng Ngừa Chuẩn Của Điều Dưỡng Viên Tại Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Hưng Yên Năm 2024
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Khái niệm và nội dung phòng ngừa chuẩn
• 1.1.1. Khái niệm phòng ngừa chuẩn
• 1.1.2. Các nội dung phòng ngừa chuẩn
• 1.1.2.1. Vệ sinh tay
• 1.1.2.2. Sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân
• 1.1.2.3. Vệ sinh hô hấp và vệ sinh khi ho
• 1.1.2.4. Sắp xếp người bệnh
• 1.1.2.5. Tiêm an toàn và phòng ngừa tổn thương do vật sắc nhọn
• 1.1.2.6. Vệ sinh môi trường
• 1.1.2.7. Xử lý dụng cụ
• 1.1.2.8. Xử lý chất thải
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 2.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu
• 2.3.2. Các biến số nghiên cứu
• 2.3.3. Kỹ thuật và công cụ thu thập thông tin
• 2.3.4. Sai số và khống chế sai số
• 2.3.5. Xử lý và phân tích số liệu
• 2.3.6. Đạo đức nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Thực trạng kiến thức, thực hành phòng ngừa chuẩn của điều dưỡng bệnh viện đa khoa tỉnh Hưng Yên năm 2024
• 3.3. Một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thực hành phòng ngừa chuẩn của điều dưỡng bệnh viện đa khoa tỉnh Hưng Yên
• 3.4. Hạn chế của nghiên cứu
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Thực Trạng Kiến Thức và Thực Hành Phòng Ngừa Chuẩn

Phòng ngừa chuẩn (PNC) đóng vai trò then chốt trong việc ngăn chặn nguy cơ nhiễm khuẩn bệnh viện (NKBV). Theo WHO, tỷ lệ NKBV ở các nước thu nhập thấp và trung bình dao động từ 5,7% đến 19,1%. Tại Việt Nam, con số này dao động 3,5% - 10% tùy thuộc vào đặc điểm từng bệnh viện. Tuân thủ PNC là một biện pháp hữu hiệu để giảm thiểu NKBV, bảo vệ cả nhân viên y tế (NVYT) và người bệnh (NB). Điều dưỡng viên, những người trực tiếp chăm sóc NB, cần phải nắm vững kiến thức và thực hành PNC để đảm bảo an toàn và nâng cao chất lượng điều trị. Nghiên cứu cho thấy kiến thức tốt về PNC dự báo khả năng tuân thủ cao hơn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy còn nhiều hạn chế trong kiến thức và thực hành PNC của NVYT, đặc biệt là tại các bệnh viện tuyến tỉnh. Nghiên cứu này tập trung đánh giá thực trạng kiến thức và thực hành PNC của điều dưỡng viên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên năm 2024, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện.

1.1. Tầm Quan Trọng của Phòng Ngừa Chuẩn trong Bệnh Viện

Phòng ngừa chuẩn không chỉ giới hạn ở việc bảo vệ người bệnh khỏi nhiễm khuẩn. Quan trọng hơn, PNC còn góp phần xây dựng một môi trường làm việc an toàn cho điều dưỡng viên Bệnh viện Đa khoa Hưng Yên. Theo Quyết định 3671/QĐ-BYT của Bộ Y tế, PNC bao gồm nhiều nội dung quan trọng. Các nội dung bao gồm: vệ sinh tay, sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân, vệ sinh hô hấp, xử lý chất thải, an toàn tiêm, quản lý môi trường,.... Việc tuân thủ đầy đủ các nội dung này giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ lây nhiễm, đảm bảo an toàn cho cả người bệnh và NVYT. Nghiên cứu này sẽ đánh giá mức độ hiểu biết và áp dụng các nội dung này của điều dưỡng viên.

1.2. Tổng Quan về Nhiễm Khuẩn Bệnh Viện và Gánh Nặng

Nhiễm khuẩn bệnh viện gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng, kéo dài thời gian điều trị, tăng chi phí khám chữa bệnh, thậm chí gây tử vong. Theo thống kê của WHO, NKBV là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở các nước đang phát triển. Tại Việt Nam, chi phí điều trị cho NB bị NKBV chiếm một phần không nhỏ trong ngân sách y tế. Do đó, việc tăng cường PNC không chỉ là trách nhiệm của điều dưỡng viên mà còn là một giải pháp kinh tế, giúp giảm tải gánh nặng cho hệ thống y tế. Cần có các biện pháp cụ thể để giảm tỷ lệ NKBV.

II. Thách Thức Thiếu Hụt Kiến Thức Thực Hành Phòng Ngừa Chuẩn

Mặc dù tầm quan trọng của PNC đã được khẳng định, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều thách thức trong việc triển khai và thực hiện. Một số nghiên cứu chỉ ra rằng tỷ lệ điều dưỡng viên có kiến thức và thực hành đúng về PNC còn thấp. Nghiên cứu của Bùi Thị Xuyến (2018) tại Thái Bình cho thấy chỉ có 56,6% NVYT đạt kiến thức về vệ sinh tay và 45,4% về sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân. Điều này cho thấy sự cần thiết phải đánh giá thực trạng kiến thức và thực hành PNC tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên, từ đó xác định những điểm yếu và đề xuất các giải pháp khắc phục. Nguyên nhân có thể do đào tạo chưa đầy đủ, thiếu trang thiết bị, hoặc áp lực công việc.

2.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng đến Kiến Thức và Thực Hành của Điều Dưỡng

Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến kiến thức và thực hành PNC của điều dưỡng viên. Tuổi tác, thâm niên công tác, trình độ chuyên môn, và đặc biệt là đào tạo về PNC đều có thể đóng vai trò quan trọng. Ngoài ra, yếu tố môi trường làm việc, áp lực công việc, và sự hỗ trợ từ đồng nghiệp và quản lý cũng ảnh hưởng đến mức độ tuân thủ PNC. Việc xác định các yếu tố này sẽ giúp xây dựng các chương trình đào tạo và can thiệp phù hợp, nhằm nâng cao kiến thức và thực hành phòng ngừa chuẩn cho điều dưỡng viên.

2.2. Hạn Chế trong Đánh Giá và Giám Sát Tuân Thủ Phòng Ngừa Chuẩn

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu các công cụ và phương pháp đánh giá, giám sát hiệu quả việc tuân thủ PNC. Nhiều bệnh viện chưa có quy trình kiểm tra, đánh giá định kỳ, dẫn đến việc khó phát hiện ra những sai sót và điểm yếu trong thực hành. Việc thiếu phản hồi và khen thưởng cũng làm giảm động lực của điều dưỡng viên trong việc tuân thủ PNC. Cần xây dựng các công cụ và quy trình đánh giá, giám sát khách quan, minh bạch, và đưa ra các biện pháp khen thưởng, kỷ luật phù hợp.

III. Phương Pháp Đánh Giá Kiến Thức và Thực Hành Phòng Ngừa Chuẩn 2024

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp mô tả cắt ngang để đánh giá thực trạng kiến thức và thực hành về PNC của điều dưỡng viên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên năm 2024. Đối tượng nghiên cứu là tất cả điều dưỡng viên đang làm việc tại các khoa lâm sàng của bệnh viện. Công cụ thu thập thông tin bao gồm bộ câu hỏi trắc nghiệm đánh giá kiến thức và bảng kiểm quan sát đánh giá thực hành. Dữ liệu được thu thập và phân tích bằng phần mềm thống kê, nhằm đưa ra những nhận định khách quan và chính xác về kiến thức và thực hành PNC của điều dưỡng viên. Nghiên cứu này cũng phân tích mối liên hệ giữa một số yếu tố cá nhân và nghề nghiệp với kiến thức và thực hành.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu và Cỡ Mẫu Phù Hợp

Thiết kế nghiên cứu cắt ngang cho phép thu thập dữ liệu tại một thời điểm duy nhất, giúp đánh giá thực trạng kiến thức và thực hành PNC một cách nhanh chóng và hiệu quả. Cỡ mẫu được tính toán dựa trên công thức ước tính tỷ lệ, đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ điều dưỡng viên tại các khoa lâm sàng của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên đơn giản được sử dụng để đảm bảo tính khách quan và giảm thiểu sai số trong quá trình thu thập dữ liệu. Các tiêu chí chọn và loại trừ đối tượng cũng được xác định rõ ràng để đảm bảo tính đồng nhất của mẫu nghiên cứu.

3.2. Công Cụ Thu Thập Thông Tin Bộ Câu Hỏi và Bảng Kiểm

Bộ câu hỏi trắc nghiệm được xây dựng dựa trên các hướng dẫn và quy định của Bộ Y tế về PNC, bao gồm các nội dung như vệ sinh tay, sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân, xử lý chất thải, an toàn tiêm,.... Bảng kiểm quan sát được sử dụng để đánh giá thực hành của điều dưỡng viên trong quá trình chăm sóc NB, tập trung vào các thao tác như vệ sinh tay, mang găng, sử dụng khẩu trang, và xử lý vật sắc nhọn. Các công cụ này được kiểm tra tính giá trị và độ tin cậy trước khi sử dụng để đảm bảo tính chính xác và khách quan của dữ liệu thu thập được.

IV. Kết Quả Thực Trạng Kiến Thức Thực Hành Phòng Ngừa Chuẩn Hiện Nay

Kết quả nghiên cứu cho thấy một bức tranh tương đối rõ nét về thực trạng kiến thức và thực hành PNC của điều dưỡng viên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên năm 2024. [Dữ liệu cụ thể về tỷ lệ điều dưỡng viên đạt kiến thức và thực hành đúng sẽ được trình bày ở đây]. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng chỉ ra một số yếu tố liên quan đến kiến thức và thực hành, chẳng hạn như [các yếu tố liên quan cụ thể sẽ được trình bày ở đây]. Những kết quả này cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các giải pháp can thiệp nhằm nâng cao kiến thức và thực hành PNC, góp phần giảm thiểu NKBV và bảo vệ sức khỏe cho cả điều dưỡng viên và người bệnh.

4.1. Phân Tích Chi Tiết về Kiến Thức Phòng Ngừa Chuẩn

Nghiên cứu của tác giả Phạm Thị Thu Trang cho thấy, kiến thức của điều dưỡng về khái niệm và ý nghĩa phòng ngừa chuẩn là vô cùng quan trọng trong công tác điều dưỡng. Nghiên cứu cho thấy, tỉ lệ ĐD có kiến thức đạt yêu cầu là 88%. Tuy nhiên, việc đào tạo và cập nhật kiến thức thường xuyên là cần thiết để đảm bảo sự thành thạo về kiến thức PNC của ĐD viên. Cần có các biện pháp can thiệp để nâng cao kiến thức PNC cho ĐD.

4.2. Đánh Giá Cụ Thể về Thực Hành Phòng Ngừa Chuẩn

Trong thực hành PNC, tỉ lệ ĐD thực hiện đúng quy trình rửa tay thường quy là rất quan trọng. Nghiên cứu cho thấy có sự liên quan giữa điểm kiến thức và thực hành đúng của điều dưỡng viên. Cần có sự đánh giá thường xuyên để đảm bảo ĐD viên tuân thủ các quy tắc và thao tác cơ bản. Việc tuân thủ các biện pháp này sẽ giúp ngăn ngừa các nguy cơ mắc nhiễm khuẩn bệnh viện.

V. Giải Pháp Nâng Cao Kiến Thức và Thực Hành Phòng Ngừa Chuẩn Hiệu Quả

Để nâng cao kiến thức và thực hành PNC cho điều dưỡng viên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên, cần triển khai một loạt các giải pháp đồng bộ. Các giải pháp bao gồm tăng cường đào tạo, cung cấp đầy đủ trang thiết bị, xây dựng quy trình làm việc chuẩn, tăng cường giám sát và phản hồi, và tạo động lực cho điều dưỡng viên tuân thủ PNC. Quan trọng hơn, cần xây dựng một văn hóa an toàn trong bệnh viện, nơi mà tất cả NVYT đều ý thức được tầm quan trọng của PNC và chủ động thực hiện.

5.1. Đề Xuất Các Chương Trình Đào Tạo và Tập Huấn Thiết Thực

Việc đào tạo cập nhật các kiến thức, thực hành về tiêm an toàn cho NVYT là điều cần thiết. Cần cung cấp đủ các phương tiện tiêm thích hợp (xe tiêm, bơm kim tiêm, kim lấy thuốc, cồn sát khuẩn tay, hộp đựng vật sắc nhọn…). Thực hiện đúng các quy trình tiêm theo hướng dẫn, không bẻ cong kim, không dùng hai tay đậy nắp kim tiêm, không tháo kim tiêm bằng tay, không cầm bơm kim tiêm nhiễm khuẩn đi lại nơi làm việc….

5.2. Xây Dựng và Duy Trì Văn Hóa An Toàn Bệnh Viện

Cần có sự sắp xếp nơi làm việc sao cho tất cả các dụng cụ đều trong tầm với của cả hai tay và phải có thùng thu gom vật sắc nhọn được để sát bên để giúp loại bỏ các vật sắc nhọn nhanh và an toàn. Vệ sinh môi trường, hàng ngày phải làm sạch và khử khuẩn các bề mặt dễ bị nhiễm vi sinh vật như các vật dụng xung quanh NB : thành giường, tủ đầu giường và các vật dụng thường xuyên chạm tay vào như tay nắm cửa, các vật dụng trong nhà vệ sinh.

VI. Kết Luận Đầu Tư vào Phòng Ngừa Chuẩn Bảo Vệ Tương Lai

Nghiên cứu này đã cung cấp một cái nhìn tổng quan về thực trạng kiến thức và thực hành PNC của điều dưỡng viên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên năm 2024. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự cần thiết phải tiếp tục đầu tư vào các chương trình đào tạo, cung cấp trang thiết bị, và xây dựng văn hóa an toàn trong bệnh viện. Việc nâng cao kiến thức và thực hành PNC không chỉ giúp giảm thiểu NKBV mà còn góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và bảo vệ sức khỏe cho cả cộng đồng. Phòng ngừa chuẩn là một khoản đầu tư xứng đáng cho tương lai.

6.1. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo và Khuyến Nghị

Nghiên cứu của tác giả Phạm Thị Thu Trang đã chỉ ra thực trạng về kiến thức và kỹ năng, từ đó đưa ra những khuyến nghị thiết thực. Việc áp dụng các biện pháp này trong thực tế sẽ giúp nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và giảm thiểu các rủi ro liên quan đến nhiễm khuẩn bệnh viện.

6.2. Lời Kêu Gọi Hành Động Chung Tay Vì Một Môi Trường Y Tế An Toàn

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận trong bệnh viện để đảm bảo sự tuân thủ và hiệu quả của các biện pháp PNC. Hãy chung tay xây dựng một môi trường y tế an toàn, nơi mà người bệnh được chăm sóc tốt nhất và NVYT được bảo vệ khỏi nguy cơ lây nhiễm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nhiễm khuẩn bệnh viện là một trong những vấn đề y tế nghiêm trọng ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc và an toàn người bệnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tỉ lệ nhiễm khuẩn bệnh viện tại các nước thu nhập thấp và trung bình dao động từ 5,7% đến 19,1%, trong khi tại Việt Nam, tỉ lệ này nằm trong khoảng 3,5% đến 10% tùy theo đặc điểm và quy mô bệnh viện. Phòng ngừa chuẩn (PNC) được xem là biện pháp quan trọng nhằm giảm thiểu nguy cơ nhiễm khuẩn bệnh viện, bảo vệ cả người bệnh và nhân viên y tế. Điều dưỡng viên, với vai trò trực tiếp chăm sóc người bệnh tại giường, đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện các biện pháp PNC.

Nghiên cứu này được thực hiện tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên, một bệnh viện hạng I với quy mô 554 giường bệnh và hơn 650 cán bộ nhân viên, trong đó có 390 điều dưỡng, hộ sinh và kỹ thuật viên. Mục tiêu nghiên cứu nhằm mô tả thực trạng kiến thức và thực hành về phòng ngừa chuẩn của điều dưỡng viên tại các khoa lâm sàng, đồng thời phân tích các yếu tố liên quan đến kiến thức và thực hành này. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 3 đến tháng 9 năm 2024, tập trung vào các điều dưỡng có thời gian công tác từ 12 tháng trở lên và trực tiếp chăm sóc người bệnh.

Việc đánh giá thực trạng kiến thức và thực hành PNC của điều dưỡng viên không chỉ giúp nhận diện những hạn chế trong công tác kiểm soát nhiễm khuẩn mà còn góp phần đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc, giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm trong bệnh viện. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng các chương trình đào tạo, tập huấn và chính sách quản lý nhân lực y tế tại các cơ sở khám chữa bệnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên khung lý thuyết về phòng ngừa chuẩn, được quy định trong Quyết định số 3671/QĐ-BYT năm 2012 của Bộ Y tế, bao gồm 9 nội dung chính: vệ sinh tay, sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân, vệ sinh hô hấp và vệ sinh khi ho, sắp xếp người bệnh, tiêm an toàn và phòng ngừa tổn thương do vật sắc nhọn, vệ sinh môi trường, xử lý dụng cụ, xử lý đồ vải và quản lý chất thải y tế. Các khái niệm chuyên ngành như vệ sinh tay (VST), phương tiện phòng hộ cá nhân (PHCN), tiêm an toàn, và xử lý chất thải y tế được áp dụng để đánh giá kiến thức và thực hành của điều dưỡng.

Mô hình nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ giữa các yếu tố cá nhân (tuổi, giới tính, trình độ chuyên môn, thâm niên công tác), yếu tố môi trường làm việc (đơn vị công tác, số lượng người bệnh chăm sóc hàng ngày) và yếu tố đào tạo (tham gia tập huấn PNC) với kiến thức và thực hành phòng ngừa chuẩn của điều dưỡng viên. Khung lý thuyết này giúp phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc tuân thủ các biện pháp PNC trong thực tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang có phân tích, với cỡ mẫu 254 điều dưỡng viên làm việc tại 18 khoa lâm sàng của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện được áp dụng nhằm thu thập dữ liệu từ toàn bộ điều dưỡng đủ tiêu chuẩn tham gia nghiên cứu.

Dữ liệu được thu thập qua hai công cụ chính: bộ câu hỏi phỏng vấn tự điền đánh giá kiến thức về PNC gồm 78 câu hỏi và phiếu giám sát thực hành PNC qua quan sát trực tiếp các thao tác của điều dưỡng tại buồng bệnh. Các nội dung giám sát bao gồm vệ sinh tay, sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân, phân loại chất thải y tế, vệ sinh môi trường bề mặt và xử lý dụng cụ y tế.

Quá trình thu thập dữ liệu được thực hiện từ tháng 4 đến tháng 6 năm 2024, với đội ngũ điều tra viên được tập huấn kỹ lưỡng để đảm bảo tính chính xác và khách quan. Dữ liệu sau khi thu thập được nhập và xử lý trên phần mềm Epi Data 3.1 và SPSS 20. Phân tích thống kê mô tả và phân tích tương quan đơn biến, đa biến (OR, 95% CI, p-value) được sử dụng để xác định các yếu tố liên quan đến kiến thức và thực hành PNC. Mức ý nghĩa thống kê được đặt ở p < 0,05.

Nghiên cứu tuân thủ các quy định về đạo đức nghiên cứu y sinh học, được Hội đồng xét duyệt đề cương của Trường Đại học Thăng Long phê duyệt và có sự đồng ý của Ban lãnh đạo bệnh viện. Người tham gia được giải thích rõ mục đích, quyền lợi và tự nguyện tham gia nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm đối tượng nghiên cứu: Trong tổng số 254 điều dưỡng viên, 75,2% là nữ, 83,5% trên 30 tuổi, 69,3% có trình độ trung cấp hoặc cao đẳng, 81,1% có thâm niên công tác trên 5 năm, và 80,3% đã tham gia đào tạo về phòng ngừa chuẩn.

2. Kiến thức về phòng ngừa chuẩn: 82,3% điều dưỡng hiểu đúng PNC là biện pháp căn bản phòng ngừa nhiễm khuẩn, 79,1% nhận thức được tầm quan trọng của việc tuân thủ PNC trong giảm nhiễm khuẩn bệnh viện, nhưng chỉ 53,9% hiểu đúng về đối tượng áp dụng PNC.

3. Kiến thức về vệ sinh tay: 90,6% biết tuân thủ vệ sinh tay sẽ giảm tỉ lệ nhiễm khuẩn bệnh viện, 90,2% thực hiện vệ sinh tay trước và sau khi tiếp xúc với người bệnh, tuy nhiên chỉ 63,4% trả lời đúng về thời gian chà tay theo quy trình 6 bước.

4. Kiến thức về phương tiện phòng hộ cá nhân: 87,0% biết thời điểm bắt buộc mang găng tay, 84,3% hiểu mục đích sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân, nhưng chỉ 53,5% biết đúng chỉ định đeo kính mắt trong thực hành.

5. Kiến thức về tiêm an toàn và phòng ngừa tổn thương do vật sắc nhọn: 88,6% biết tổn thương vật sắc nhọn cần xử lý và báo cáo, 87,8% hiểu về thùng thu gom vật sắc nhọn, nhưng chỉ 63,8% biết cách xử lý bơm tiêm sau sử dụng.

6. Thực hành phòng ngừa chuẩn: Qua giám sát trực tiếp, tỉ lệ tuân thủ vệ sinh tay và sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân đạt mức trung bình đến cao, tuy nhiên vẫn còn những hành vi chưa đúng quy trình, đặc biệt trong việc sử dụng kính bảo hộ và xử lý dụng cụ y tế.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy kiến thức và thực hành phòng ngừa chuẩn của điều dưỡng tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên đạt mức khá, tương đồng với các nghiên cứu trong nước và quốc tế. Tỉ lệ điều dưỡng có kiến thức đúng về vệ sinh tay và phương tiện phòng hộ cá nhân cao, phản ánh hiệu quả của các chương trình đào tạo đã triển khai. Tuy nhiên, một số nội dung như thời gian chà tay, chỉ định đeo kính bảo hộ và xử lý vật sắc nhọn vẫn còn hạn chế, cho thấy cần tăng cường đào tạo chuyên sâu và giám sát thực hành.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, tỉ lệ kiến thức và thực hành PNC của điều dưỡng tại bệnh viện này cao hơn một số cơ sở y tế khác trong nước, có thể do bệnh viện đã chú trọng đầu tư vào công tác kiểm soát nhiễm khuẩn và đào tạo nhân lực. Các yếu tố như trình độ chuyên môn, thâm niên công tác và tham gia tập huấn có liên quan tích cực đến kiến thức và thực hành PNC, phù hợp với các nghiên cứu quốc tế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỉ lệ phần trăm điều dưỡng đạt kiến thức và thực hành đúng theo từng nội dung PNC, giúp minh họa rõ ràng các điểm mạnh và hạn chế. Bảng phân tích liên quan giữa các yếu tố cá nhân và kết quả PNC cũng hỗ trợ việc đề xuất giải pháp phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo chuyên sâu về phòng ngừa chuẩn: Tổ chức các khóa tập huấn định kỳ, đặc biệt tập trung vào các nội dung còn hạn chế như kỹ thuật vệ sinh tay đúng quy trình, sử dụng kính bảo hộ và xử lý vật sắc nhọn. Mục tiêu nâng tỉ lệ kiến thức đạt trên 90% trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc bệnh viện phối hợp với khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn.

2. Xây dựng hệ thống giám sát và đánh giá thực hành PNC: Thiết lập quy trình giám sát thường xuyên, sử dụng phiếu đánh giá chuẩn để theo dõi và phản hồi kịp thời các sai sót trong thực hành. Mục tiêu tăng tỉ lệ tuân thủ thực hành PNC lên trên 85% trong 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn và điều dưỡng trưởng các khoa lâm sàng.

3. Cải thiện điều kiện vật chất và trang thiết bị: Đảm bảo đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân, dung dịch vệ sinh tay chứa cồn và thùng thu gom vật sắc nhọn tại tất cả các khoa lâm sàng. Mục tiêu hoàn thiện trang thiết bị trong 3 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý bệnh viện và phòng Vật tư y tế.

4. Tăng cường truyền thông và nâng cao nhận thức: Thực hiện các chương trình truyền thông nội bộ, áp dụng các poster, bảng hướng dẫn về PNC tại các khu vực làm việc để nhắc nhở và nâng cao ý thức tuân thủ. Mục tiêu đạt 100% nhân viên y tế được tiếp cận thông tin trong 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng Tổ chức cán bộ và khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Điều dưỡng viên và nhân viên y tế: Nghiên cứu cung cấp thông tin chi tiết về kiến thức và thực hành phòng ngừa chuẩn, giúp họ nâng cao kỹ năng và tuân thủ các biện pháp an toàn trong chăm sóc người bệnh.

2. Quản lý bệnh viện và khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn: Tài liệu giúp đánh giá thực trạng và xây dựng các chương trình đào tạo, giám sát phù hợp nhằm cải thiện chất lượng kiểm soát nhiễm khuẩn tại cơ sở y tế.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành y tế: Luận văn là nguồn tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu, phân tích dữ liệu và các yếu tố ảnh hưởng đến thực hành phòng ngừa chuẩn trong môi trường bệnh viện.

4. Cơ quan quản lý y tế và hoạch định chính sách: Kết quả nghiên cứu hỗ trợ xây dựng các chính sách đào tạo, kiểm soát nhiễm khuẩn và nâng cao an toàn người bệnh trên phạm vi rộng hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Phòng ngừa chuẩn là gì và tại sao quan trọng?
   Phòng ngừa chuẩn là tập hợp các biện pháp cơ bản áp dụng cho tất cả người bệnh nhằm ngăn ngừa lây truyền nhiễm khuẩn trong cơ sở y tế. Nó quan trọng vì giúp giảm nguy cơ nhiễm khuẩn bệnh viện, bảo vệ người bệnh và nhân viên y tế.

2. Điều dưỡng viên cần thực hiện những biện pháp phòng ngừa chuẩn nào?
   Điều dưỡng cần tuân thủ vệ sinh tay đúng quy trình, sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân phù hợp, xử lý dụng cụ và chất thải y tế đúng cách, cũng như sắp xếp người bệnh hợp lý để hạn chế lây nhiễm.

3. Yếu tố nào ảnh hưởng đến kiến thức và thực hành phòng ngừa chuẩn của điều dưỡng?
   Các yếu tố bao gồm trình độ chuyên môn, thâm niên công tác, giới tính, số lượng người bệnh chăm sóc hàng ngày và việc tham gia các khóa đào tạo, tập huấn về phòng ngừa chuẩn.

4. Làm thế nào để cải thiện thực hành phòng ngừa chuẩn trong bệnh viện?
   Cần tổ chức đào tạo thường xuyên, giám sát chặt chẽ, cải thiện điều kiện vật chất và tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức cho nhân viên y tế.

5. Tại sao vệ sinh tay lại được coi là biện pháp quan trọng nhất trong phòng ngừa chuẩn?
   Vệ sinh tay giúp loại bỏ vi sinh vật gây bệnh trên tay nhân viên y tế, ngăn ngừa lây truyền nhiễm khuẩn giữa người bệnh và nhân viên, được chứng minh là biện pháp đơn giản, hiệu quả và tiết kiệm chi phí nhất.

Kết luận

• Nghiên cứu đã mô tả thực trạng kiến thức và thực hành phòng ngừa chuẩn của 254 điều dưỡng viên tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên năm 2024, với tỉ lệ kiến thức và thực hành đạt mức khá đến cao.
• Các yếu tố như trình độ chuyên môn, thâm niên công tác và tham gia đào tạo có ảnh hưởng tích cực đến kiến thức và thực hành phòng ngừa chuẩn.
• Một số nội dung như thời gian vệ sinh tay, sử dụng kính bảo hộ và xử lý vật sắc nhọn còn hạn chế, cần được tập trung cải thiện.
• Đề xuất các giải pháp đào tạo, giám sát, cải thiện điều kiện vật chất và truyền thông nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa chuẩn trong bệnh viện.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các chương trình đào tạo chuyên sâu, xây dựng hệ thống giám sát thực hành và đánh giá định kỳ để đảm bảo tuân thủ phòng ngừa chuẩn, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc và an toàn người bệnh.

Hãy áp dụng những kiến thức và giải pháp từ nghiên cứu này để nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa chuẩn tại cơ sở y tế của bạn, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển ngành y tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Khái niệm và nội dung phòng ngừa chuẩn 1. Khái niệm phòng ngừa chuẩn Phòng ngừa chuẩn (PNC) là tập hợp các biện pháp phòng ngừa cơ bản áp dụng cho tất cả người bệnh trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không phụ thuộc vào chẩn đoán, tình trạng nhiễm trùng người bệnh, dựa trên nguyên tắc coi tất cả máu, chất tiết, chất bài tiết (trừ mồ hôi) đều có nguy cơ lây truyền bệnh. Thực hiện phòng ngừa chuẩn giúp phòng ngừa và kiểm soát lây nhiễm với máu, chất tiết, chất bài tiết (trừ mồ hôi) qua da không lành lặn và qua niêm mạc [4], [5].

Các nội dung phòng ngừa chuẩn Các nội dung phòng ngừa chuẩn được quy định tại Quyết định số 3671/QĐ-BYT ngày 27 tháng 9 năm 2012 của Bộ Y tế, bao gồm 9 nội dung [3]: 1. Vệ sinh tay. Sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân. Vệ sinh hô hấp và vệ sinh khi ho.

Sắp xếp NB. Tiêm an toàn và phòng ngừa tổn thương do vật sắc nhọn. Vệ sinh môi trường. Xử lý dụng cụ.

Xử lý chất thải. Vệ sinh tay a. Khái niệm Vệ sinh tay: Là một thuật ngữ chung để chỉ hoặc rửa tay bằng xà phòng thường, rửa tay bằng xà phòng khử khuẩn hoặc chà tay bằng dung dịch VST chứa cồn. Rửa tay: Là rửa tay với nước và xà phòng thường.

Rửa tay khử khuẩn: Là rửa tay với nước và xà phòng khử khuẩn. 3 Chà tay khử khuẩn: Là chà toàn bộ bàn tay bằng dung dịch VST chứa cồn (không dùng nước) nhằm làm giảm lượng vi khuẩn có trên bàn tay. Phương tiện VST: Hóa chất VST + Xà phòng thường: Dạng bánh hoặc dạng dung dịch không chứa tác nhân diệt khuẩn. + Xà phòng khử khuẩn: Dạng dung dịch có chứa chloherxidine hoặc iodine.

+ Dung dịch VST chứa cồn (isopropanol, ethanol, n-propanol hoặc kết hợp hai trong các thành phần này hoặc kết hợp với 1 chất khử khuẩn). Bồn rửa tay: Vòi cấp nước có cần gạt hoặc khóa vặn hoạt động tốt; bồn sạch, quanh bồn không để phương tiện, đồ vật khác. Nước rửa tay: Nước sạch qua vòi có khóa hoạt động tốt. Khăn lau tay: Khăn sạch sợi bông hoặc khăn giấy sử dụng một lần.

Nếu là khăn sợi bông, nếu sử dụng lại cần giặt khử khuẩn sau mỗi lần sử dụng, được đựng trong hộp cấp khăn kín tại mỗi điểm rửa tay. Trang bị phương tiện VST Phương tiện VST thường quy phải luôn có sẵn ở mọi buồng phẫu thuật, thủ thuật, mọi khu vực chăm sóc NB, khu hành chính, khu tiếp đón NB và các buồng vệ sinh. Tại các khu vực có nguy cơ lây nhiễm cao, các giường NB nặng, xe tiêm, xe thủ thuật, buồng phẫu thuật, thủ thuật cần được trang bị dung dịch VST tay chứa cồn. Các buồng thủ thuật, buồng hành chính, buồng NB nặng, khu tiếp đón NB và khu vệ sinh phải có bồn rửa tay [5][7].

Thời điểm VST + Trước khi tiếp xúc trực tiếp với mỗi NB. + Trước khi thực hiện mỗi thủ thuật sạch/ vô khuẩn. + Ngay sau mỗi khi tiếp xúc với máu, dịch cơ thể. + Sau khi tiếp xúc trực tiếp với mỗi NB.

+ Sau tiếp xúc với bề mặt đồ dùng, vật dụng trong buồng bệnh. Kỹ thuật VST Hình 1. Các bước rửa tay thường quy  Bước 1: Chà 2 lòng bàn tay vào nhau.  Bước 2: Chà lòng bàn tay này lên mu bàn tay kia và ngược lại.

 Bước 3: Chà 2 lòng bàn tay vào nhau, miết mạnh các ngón tay vào các kẽ ngón.  Bước 4: Chà mu các ngón tay này lên lòng bàn tay kia và ngược lại.  Bước 5: Chà ngón cái của bàn tay này vào lòng bàn tay kia và ngược lại.  Bước 6: Chà các đầu ngón tay này vào lòng bàn tay kia và ngược lại.

Khi thực hiện quy trình VST thường quy cần lưu ý một số điểm sau:  Lựa chọn đúng phương pháp VST.  Lấy đủ 3ml - 5ml dung dịch VST cho mỗi lần VST.  Tuân thủ đúng thời gian VST: chà tay với dung dịch chứa cồn theo quy trình 6 bước đạt từ 20-30 giây [5]. Sử dụng phương tiện phòng hộ.

* Chỉ định sử dụng găng: - Găng vô trùng được mang trong quá trình làm thủ thuật/ phẫu thuật nhằm mục đích ngăn ngừa lây truyền vi sinh vật cho NB. - Mang găng sạch khi chăm sóc, làm các thủ thuật chuyên môn và dự kiến tay của NVYT có thế tiếp xúc với máu, dịch sinh học, các chất tiết, các màng niêm mạc và da không nguyên vẹn của NB hoặc khi da tay NVYT bị xây xước. - Mang găng vệ sinh khi làm vệ sinh, thu gom chất thải, thu gom đồ vải, xử lý dụng cụ y tế và các dụng cụ chăm sóc NB. 5 - Không mang một đôi găng để chăm sóc cho nhiều người bệnh.

- Mang găng là biện pháp hỗ trợ, không thay thế được cho rửa tay. - Găng dùng một lần không nên đem giặt hay dùng lại vì dịch có thể đi vào qua các lỗ thủng không nhìn thấy trên găng. - Không cần mang găng trong các chăm sóc thông thường nếu việc tiếp xúc chỉ giới hạn ở vùng da lành, như vận chuyển NB, đo huyết áp, phát thuốc. - Nên thay găng: khi nghi ngờ găng thủng hay rách và giữa các hoạt động chăm sóc trên cùng một NB mà có tiếp xúc các chất có thể chứa mật độ vi sinh vật cao.

- Tháo găng trước khi tiếp xúc với các bề mặt sạch trong môi trường. - Không sát khuẩn bên ngoài găng để dùng tiếp. - Rửa tay sau khi tháo bất kỳ 1 loại găng nào. - Trong trường hợp không đủ găng, có thể thay thế găng bằng khăn giấy trong trường hợp nguy cơ tiếp xúc với dịch tiết thấp.

Mang khẩu trang - Mang khẩu trang y tế thông thường, mang khẩu trang y tế khi dự kiến sẽ bị bắn máu, dịch tiết vào mặt mũi trong chăm sóc NB nhiễm khuẩn đường hô hấp cấp có nguy cơ lây nhiễm tiềm tàng, hoặc khi bản thân đang có bệnh đường hô hấp cần hạn chế lây nhiễm cho người khác. - Cách mang khẩu trang y tế thông thường: Đặt khẩu trang theo chiều như sau: thanh kim loại nằm trên và uốn ôm khít sống mũi, nếp gấp khẩu trang theo chiều xuống, mặt thấm tiếp xúc với người đeo, mặt không thấm nằm bên ngoài. Đeo dây chun vào sau tai, nếu là dây cột thì cột một dây trên tai và một dây ở cổ. Khẩu trang phải che kín miệng và mũi.

- Cách tháo khẩu trang: Bề mặt trước khẩu trang có thể ô nhiễm nên không được chạm vào mặt trước khẩu trang khi tháo bỏ. Nắm dây trên và dây dưới khẩu trang và nhấc lên, bỏ vào thùng chất thải. Sử dụng các phương tiện che mặt và mắt. Một số loại kính phòng hộ Kính bảo hộ, mạng che mặt khi làm các thủ thuật có nguy cơ bắn tóe máu và dịch vào mắt như: đỡ đẻ, phá thai, đặt nội khí quản, hút dịch, nhổ răng… d.

Mặc áo choàng, tạp dề. Khi làm các thủ thuật dự đoán có máu và dịch cơ thể của NB có thể bắn lên đồng phục NVYT như: cọ rửa dụng cụ y tế nhiễm khuẩn, khi thu gom đồ vải dính máu. Một số áo choàng 1. Thực hiện quy tắc vệ sinh hô hấp [3] - Cơ sở y tế cần xây dựng kế hoạch quản lý tất cả các NB có các triệu chứng về đường hô hấp trong giai đoạn có dịch.

- Tại khu vực tiếp nhận người bệnh cần có hướng dẫn để đưa NB có các triệu chứng về đường hô hấp vào khu vực riêng. 7 - Mọi NB có các triệu chứng về đường hô hấp đều phải tuân thủ theo các quy tắc về vệ sinh hô hấp. Sắp xếp người bệnh thích hợp[3] - Nên sắp xếp người bệnh không có khả năng kiểm soát dịch tiết, chất bài tiết, dịch dẫn lưu vào phòng riêng. - Sắp xếp người bệnh dựa vào các nguyên tắc: + Đường lây truyền của tác nhân gây bệnh; + Yếu tố nguy cơ lây truyền bệnh; + Khả năng mắc nhiễm khuẩn bệnh viện 1.

Tiêm an toàn và phòng ngừa phơi nhiễm do vật sắc nhọn. [3] - Đào tạo cập nhật các kiến thức, thực hành về tiêm an toàn cho NVYT. - Cần cung cấp đủ các phương tiện tiêm thích hợp (xe tiêm, bơm kim tiêm, kim lấy thuốc, cồn sát khuẩn tay, hộp đựng vật sắc nhọn….) - Thực hành tiêm an toàn. + Thực hiện đúng các quy trình tiêm theo hướng dẫn.

+ Thực hiện các thao tác an toàn sau khi tiêm: Không bẻ cong kim, không dùng hai tay đậy nắp kim tiêm, không tháo kim tiêm bằng tay, không cầm bơm kim tiêm nhiễm khuẩn đi lại nơi làm việc…. + Nếu cần phải đậy nắp kim, dùng kỹ thuật xúc một tay để phòng ngừa tổn thương. + Có thể sử dụng các dụng cụ tiêm có đặc tính bảo vệ trong trường hợp nguy cơ bị kim đâm cao. + Giảm số lượng mũi tiêm không cần thiết.

Sử dụng thuốc bằng đường uống khi có thể, lấy bệnh phẩm tập trung để tránh lấy máu nhiều lần. + Thực hành phẫu thuật/ thủ thuật an toàn. + Khi thực hiện các thủ thuật phải luôn luôn chú ý vào trường thủ thuật và các thủ thuật sắc nhọn. + Nên mang hai găng trong phẫu thuật.

Có thể áp dụng một số kỹ thuật thực hành an toàn như dùng kỹ thuật mổ ít xâm lấn nhất và dùng phương pháp đốt điện để rạch da thay cho dùng dao mổ, dùng kẹp để đóng vết mổ thay vết khâu da như kinh điển. - Quản lý vật sắc nhọn. 8 + Tránh truyền tay các vật sắc nhọn và nhắc đồng nghiệp thận trọng mỗi khi chuyển vật sắc nhọn, đặt vật sắc nhọn vào khay để đưa cho đồng nghiệp. + Sắp xếp nơi làm việc sao cho tất cả các dụng cụ đều trong tầm với của cả hai tay và phải có thùng thu gom vật sắc nhọn được để sát bên để giúp loại bỏ các vật sắc nhọn nhanh và an toàn.

Vệ sinh môi trường[3] - Hàng ngày phải làm sạch và khử khuẩn các bề mặt dễ bị nhiễm vi sinh vật như các vật dụng xung quanh NB : thành giường, tủ đầu giường và các vật dụng thường xuyên chạm tay vào như tay nắm cửa, các vật dụng trong nhà vệ sinh. - Làm vệ sinh môi trường khoa phòng sớm trước giờ khám chữa bệnh. Không làm vệ sinh trong buồng bệnh khi bác sĩ điều dưỡng đang làm thủ thuật chuyên môn. - Cần kiểm tra hóa chất và nồng độ hóa chất sử dụng trong vệ sinh làm sạch.

- Cần chú ý làm sạch và khử khuẩn đồ chơi của trẻ em.