Luận văn phân tích thực trạng kê đơn thuốc ngoại trú tại BV Nhi Hải Dương 2023

Luận văn phân tích thực trạng kê đơn thuốc ngoại trú tại Bệnh viện Nhi Hải Dương năm 2023, cung cấp số liệu chi tiết và các kiến nghị chuyên môn.

• Tác giả: Nguyễn Thị Yên
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Phương Thúy
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược
• Đề tài: Phân Tích Thực Trạng Kê Đơn Thuốc Ngoại Trú Tại Bệnh Viện Nhi Hải Dương Năm 2023
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực trạng kê đơn thuốc ngoại trú

Kê đơn thuốc ngoại trú là một trong những hoạt động quan trọng tại các cơ sở y tế, đặc biệt là bệnh viện nhi đồng. Tại Bệnh viện Nhi Hải Dương, công tác kê đơn thuốc cần tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng và hướng dẫn của WHO. Nghiên cứu năm 2023 cho thấy tình trạng kê đơn tại bệnh viện này có những điểm cần cải thiện. Số thuốc trung bình trong một đơn thuốc, tỉ lệ kê kháng sinh, vitamin và corticoid là những chỉ số quan trọng cần phân tích. Việc kiểm soát chất lượng kê đơn giúp giảm tỷ lệ sai sót, đảm bảo an toàn cho bệnh nhân và tối ưu hóa chi phí điều trị. Luận văn này tập trung vào phân tích thực trạng kê đơn thuốc tại bệnh viện nhi để đưa ra các kiến nghị cải thiện.

1.1. Khái niệm và định nghĩa kê đơn thuốc

Kê đơn thuốc là hành động của bác sĩ chỉ định các loại thuốc phù hợp cho bệnh nhân. Đơn thuốc ngoại trú được cấp cho bệnh nhân điều trị ngoài bệnh viện. Tại Bệnh viện Nhi Hải Dương, việc kê đơn phải tuân theo danh mục thuốc thiết yếu và quy định của Bộ Y tế. Các chỉ số kê đơn theo WHO bao gồm số thuốc trung bình, tỉ lệ kê kháng sinh, vitamin và chi phí trung bình. Đây là những tiêu chuẩn quan trọng để đánh giá chất lượng công tác kê đơn.

1.2. Các chỉ số kê đơn theo hướng dẫn WHO

WHO khuyến cáo những chỉ số kê đơn cụ thể để đánh giá hợp lý của đơn thuốc. Số thuốc trung bình trong một đơn nên từ 1,6-1,8 loại. Tỉ lệ kê kháng sinh khuyến cáo từ 20-26% trên tổng số đơn. Tỉ lệ kê vitamin khoảng 20%, corticoid khoảng 5% của tổng đơn. Tại Bệnh viện Nhi Hải Dương, việc tuân thủ các chỉ số này giúp nâng cao chất lượng kê đơn và giảm chi phí điều trị.

II. Thực trạng kê đơn kháng sinh tại Bệnh viện Nhi Hải Dương năm 2023

Nghiên cứu về thực trạng kê đơn kháng sinh tại Bệnh viện Nhi Hải Dương năm 2023 cho thấy những kết quả đáng chú ý. Số liệu kê đơn cho thấy tỉ lệ kháng sinh được sử dụng, cơ cấu thuốc kháng sinh theo cấu trúc hóa học, và các cặp phối hợp kháng sinh. Phân tích tính hợp lý của kháng sinh so với chẩn đoán cho thấy có những trường hợp kê đơn không phù hợp. Chi phí sử dụng kháng sinh trung bình trên đơn cũng là chỉ số quan trọng để đánh giá. Việc kiểm soát sử dụng kháng sinh rất cần thiết để phòng chống kháng kháng sinh.

2.1. Cơ cấu và loại kháng sinh được sử dụng

Kháng sinh được kê đơn tại Bệnh viện Nhi Hải Dương bao gồm nhiều nhóm hóa học khác nhau. Cấu trúc hóa học của kháng sinh ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và tương tác với thuốc khác. Các cặp phối hợp kháng sinh thường được sử dụng để tăng hiệu quả điều trị. Tuy nhiên, phối hợp không hợp lý có thể gây ra tương tác thuốc không mong muốn.

2.2. Phân tích tính hợp lý kháng sinh so với chẩn đoán

Tính hợp lý kháng sinh được kê so với chẩn đoán là chỉ số quan trọng. Phân tích cho thấy một số đơn thuốc kê kháng sinh mà không có chỉ định rõ ràng. Thời gian kê kháng sinh cũng cần được xem xét, tránh kéo dài quá lâu. Tương tác giữa thuốc kháng sinh và các thuốc khác trong đơn cần được kiểm soát.

III. Cơ cấu thuốc và chi phí điều trị ngoại trú

Cơ cấu thuốc được kê đơn tại Bệnh viện Nhi Hải Dương phản ánh mô hình bệnh tật và nhu cầu điều trị. Phân bố nhóm bệnh theo ICD-10 cho thấy các bệnh lý phổ biến nhất là hô hấp, tiêu hóa và nhiễm khuẩn. Cơ cấu thuốc theo nhóm tác dụng dược lý bao gồm kháng sinh, vitamin, corticoid và các loại thuốc khác. Chi phí trung bình trong một đơn là một chỉ số quan trọng để đánh giá tính kinh tế. Phân loại thuốc theo nguồn gốc xuất sứ, theo đơn thành phần hay đa thành phần, và theo đường dùng đều cần được phân tích chi tiết.

3.1. Phân bố bệnh tật và cơ cấu thuốc sử dụng

Mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Nhi Hải Dương năm 2023 cho thấy bệnh hô hấp chiếm tỉ lệ cao nhất. Cơ cấu thuốc được kê phù hợp với phân bố bệnh tật này. Vitamin và corticoid được sử dụng phổ biến để hỗ trợ điều trị. Phân tích nhóm tác dụng dược lý giúp hiểu rõ hơn về các loại thuốc được sử dụng trong điều trị.

3.2. Chi phí thuốc và tối ưu hóa chi tiêu

Chi phí trung bình trong một đơn thuốc tại Bệnh viện Nhi Hải Dương năm 2023 cần được kiểm soát. Giá trị tiền thuốc dao động tùy thuộc vào loại thuốc và số lượng. Phân loại thuốc theo nguồn gốc (nhập khẩu/sản xuất trong nước) và theo loại (generic/biệt dược gốc) ảnh hưởng đến chi phí. Tối ưu hóa chi phí mà vẫn đảm bảo chất lượng điều trị là mục tiêu quan trọng.

IV. Kiến nghị cải thiện công tác kê đơn ngoại trú

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng kê đơn tại Bệnh viện Nhi Hải Dương năm 2023, cần có những biện pháp cải thiện. Nâng cao nhận thức của cán bộ y tế về tầm quan trọng của kê đơn hợp lý là điều cần thiết. Tăng cường đào tạo về sử dụng kháng sinh hợp lý và phòng chống kháng kháng sinh cho các bác sĩ. Xây dựng quy trình kiểm soát chất lượng kê đơn và phát triển hệ thống thông tin quản lý đơn thuốc để theo dõi các chỉ số. Định kỳ đánh giá lại thực trạng kê đơn và so sánh với các tiêu chuẩn quốc tế. Phối hợp với nhà cung cấp thuốc để đảm bảo cung ứng thuốc chất lượng với giá hợp lý.

4.1. Chiến lược nâng cao chất lượng kê đơn

Chiến lược cải thiện chất lượng kê đơn bao gồm nhiều khía cạnh. Thiết lập tiêu chuẩn kê đơn rõ ràng dựa trên hướng dẫn của WHO và Bộ Y tế. Huấn luyện định kỳ cho bác sĩ về kê đơn hợp lý và sử dụng kháng sinh đúng cách. Phát triển phần mềm quản lý đơn thuốc để giúp phát hiện kê đơn không hợp lý. Thành lập ủy ban giám sát chất lượng kê đơn để định kỳ kiểm tra và đánh giá.

4.2. Giảm sử dụng kháng sinh không hợp lý

Giảm sử dụng kháng sinh không hợp lý là ưu tiên quan trọng. Áp dụng quy trình kê kháng sinh chỉ khi có chỉ định rõ ràng. Kiểm soát thời gian sử dụng kháng sinh để tránh kéo dài không cần thiết. Giáo dục bệnh nhân về sử dụng kháng sinh đúng cách. Thúc đẩy sử dụng kháng sinh nhạy cảm để phòng chống kháng kháng sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN .Tổng quan về đơn thuốc ngoại trú. Khái niệm đơn thuốc. Các chỉ số kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú. Một số quy định về hướng dẫn sử dụng kháng sinh.

Thực trạng về đơn thuốc trong điều trị ngoại trú tại các cở sở y tế hiện nay .Thực hiện các chỉ số kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú. Thực trạng kê đơn thuốc kháng sinh trong đơn thuốc điều trị ngoại trú. Một vài nét về Bệnh viện Nhi Hải Dương .Giới thiệu chung về bệnh Bệnh viện Nhi tỉnh Hải Dương. Khoa dược bệnh viện Nhi Hải Dương.

Mô hình bệnh tật của Bệnh viện Nhi Hải Dương năm 2023. Tính cấp thiết của đề tài. 19 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng, thời gian, địa điểm nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu. Biến số nghiên cứu.

Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Phân tích một số chỉ số kê đơn thuốc điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Nhi Hải Dương năm 2023.

Số thuốc trung bình trong 1 đơn thuốc.2 Tỉ lệ đơn thuốc có kê vitamin, corticoid, kháng sinh trong điều trị ngoại trú. Số chẩn đoán trung bình trong 1 đơn thuốc. Cơ cấu thuốc được kê đơn ngoại trú theo một số chỉ tiêu. Chi phí trung bình trong một đơn.

Phân tích thực trạng kê đơn thuốc kháng sinh trong điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Nhi Hải Dương năm 2023. Đặc điểm của bệnh được kê kháng sinh. Số thuốc kháng sinh trung bình trên đơn. Chi phí sử dụng kháng sinh trung bình trên đơn.

Tỉ lệ thuốc kháng sinh được kê theo cấu trúc hóa học. Các cặp phối hợp kháng sinh được kê trong đơn. Tính hợp lý kháng sinh được kê trong đơn so với chẩn đoán. Thời gian kháng được kê trên đơn.

Tương tác giữa thuốc kháng sinh và thuốc khác trong đơn. Phân tích một số chỉ số kê đơn thuốc điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Nhi Hải Dương năm 2023. Phân bố nhóm bệnh theo ICD-10 .Cơ cấu thuốc theo nhóm tác dụng dược lý. Về sử dụng thuốc kháng sinh, vitamin, corticoid.

Số thuốc và chẩn đoán trung bình trong một đơn. Phân loại thuốc kê đơn theo nguồn gốc xuất sứ. Thuốc kê theo đơn thành phần/ đa thành phần (chỉ tính cho thuốc hóa dược). Thuốc kê đơn thuốc thuộc thuốc generic/biệt dược gốc (chỉ tính cho thuốc hóa dược).

Thuốc kê trong đơn thuốc theo đường dùng .Giá trị tiền thuốc trung bình trong một đơn. Phân tích thực trạng kê đơn có nhóm thuốc kháng sinh trong điều trị ngoại trú bảo hiểm y tế tại Bệnh viện Nhi Hải Dương. Tỉ lệ kê đơn và chi phí sử dụng thuốc kháng sinh .Tương tác giữa thuốc kháng sinh và thuốc khác trong đơn. Điểm hạn chế của đề tài.

52 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 55 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nguyên nghĩa BV Bệnh viện DMTTY Danh mục thuốc thiết yết TTYT Trung tâm Y tế YHCT Y học cổ truyền WHO World Health Organization (Tổ chức y tế thế giới) iv DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Các chỉ số kê đơn của WHO. Giá trị khuyến cáo kê đơn của WHO.

Lựa chọn hoạt chất kháng sinh phù hợp với một số nhiễm khuẩn. Một số chỉ số kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú tại các cơ sở y tế. Một số chỉ số sử dụng thuốc toàn diện tại các cơ sở y tế. Thực trạng kê đơn thuốc kháng sinh trong đơn thuốc điều trị ngoại trú tại các cơ sở y tế.

Mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Nhi tỉnh Hải Dương năm 2023 được phân loại theo mã quốc tế ICD10. Số liệu lấy mẫu nghiên cứu. Đặc điểm mẫu nghiên cứu:. Nhóm các biến số nghiên cứu .1 Số thuốc trung bình trong 1 đơn thuốc.

Cơ cấu danh mục thuốc kê đơn điều trị ngoài trú theo tác dụng dược lý. Số chẩn đoán trung bình trong một đơn thuốc. Tỷ lệ phân bố nhóm bệnh lý trên đơn khảo sát theo mã ICD10. Cơ cấu thuốc kê đơn điều trị ngoại trú theo nguồn gốc xuất xứ.

Tỉ lệ thuốc kê đơn điều trị ngoại trú theo thành phần (tính cho thuốc hóa dược).Tỉ lệ thuốc biệt dược gốc/ thuốc generic (tính cho thuốc hóa dược). Tỉ lệ thuốc được kê phân theo đường dùng. Tỉ lệ đơn thuốc có kê vitamin, corticoid, kháng sinh trong điều trị ngoại trú. Giá trị tiền thuốc trung bình trong một đơn.

Đặc điểm của bệnh được kê kháng sinh. Số đơn thuốc có kê kháng sinh. Chi phí sử dụng kháng sinh. Tỉ lệ thuốc kháng sinh được kê theo cấu trúc hóa học.

Các cặp phối hợp kháng sinh được kê trong đơn. Phân tích lựa chọn hợp chất kháng sinh được kê trong đơn so với chẩn đoán. Thời gian kháng sinh được kê trên đơn. Tương tác giữa thuốc kháng sinh và thuốc khác trong đơn.

44 v DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ VÀ HÌNH VẼ Hình 1. Sơ đồ tổ chức Bệnh viện Nhi Hải Dương. Cơ cấu tổ chức khoa dược bệnh viện Nhi Hải Dương. Sơ đồ tóm tắt nội dung nghiên cứu.

21 vi ĐẶT VẤN ĐỀ Bệnh viện có vai trò quan trọng trong việc khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho người bệnh. Sử dụng thuốc cho người bệnh là hoạt động xuyên suốt trong toàn bộ quá trình hoạt động của bệnh viện. Một thực tế vẫn đang tồn tại của nhiều bệnh viện là việc sử dụng thuốc, kê đơn thuốc vẫn chưa thực sự hợp lý, việc sử dụng danh mục thuốc còn thiếu khoa học, tình trạng dễ dãi, lạm dụng thuốc trong kê đơn thuốc. Dẫn đến hậu quả là bệnh không khỏi, hoặc kéo dài, tăng nguy cơ xảy ra ADR tương tác thuốc, chi phí điều trị tăng cao.

Theo thống kê, số lần khám, chữa bệnh của người có thẻ BHYT tăng dần theo các năm: năm 2015 có khoảng 130 triệu lượt (118,1 triệu lượt khám, chữa bệnh ngoại trú và 11,9 triệu lượt điều trị nội trú); năm 2017, có 168,889 triệu lượt (ngoại trú 153,423 triệu lượt, nội trú 15,466 triệu lượt); Năm 2018, có 176 triệu lượt khám chữa bệnh BHYT [11].5 triệu lượt khám chữa bệnh BHYT. Điều này cho thấy số lượng người bệnh điều trị ngoại trú ngày càng gia tăng, vì vậy công tác kê đơn thuốc ngoại trú có vai trò rất quan trọng. Bệnh viện Nhi Hải Dương là bệnh viện đa khoa hạng II, trực thuộc Sở Y tế Hải Dương, có mô hình bệnh tật đa dạng và phong phú, năm 2023 Bệnh viện thực hiện khám chữa bệnh cho 53.445 lượt bệnh nhân BHYT, giá trị tiền thuốc trên 17 tỷ. Trong những năm gần đây Bệnh viện thường xuyên có những hoạt động kiểm soát việc kê đơn, sử dụng thuốc an toàn, hợp lý.

Nhằm đảm bảo hoạt động sử dụng thuốc đạt hiệu quả đặc biệt là trong công tác khám bệnh, Hội đồng thuốc điều trị và khoa Dược luôn bám sát các thông tư, hướng dẫn của Bộ Y Tế nhằm năng cao công tác khám chữa bệnh và công tác sử dụng thuốc an toàn hợp lý. Tuy nhiên thực trạng kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú vẫn còn nhiều bất cập. Để góp phần quản lý sử dụng thuốc của bệnh viện Nhi Hải Dương đề tài “Phân tích thực trạng kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Nhi Hải Dương năm 2023” được thực hiện với mục tiêu như sau: 1 1. Phân tích một số chỉ số kê đơn thuốc điều trị ngoại trú bảo hiểm y tế tại Bệnh viện Nhi Hải Dương năm 2023.

Phân tích thực trạng kê đơn thuốc kháng sinh trong điều trị ngoại trú bảo hiểm y tế tại Bệnh viện Nhi Hải Dương năm 2023. Từ đó đề xuất, kiến nghị nhằm đánh giá khả năng hiệu quả của việc sử dụng thuốc tại Bệnh viện Nhi Hải Dương đạt được mục tiêu sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả.Tổng quan về đơn thuốc ngoại trú 1. Khái niệm đơn thuốc Đơn thuốc là tài liệu chỉ định dùng thuốc của bác sĩ cho người bệnh, là căn cứ hợp pháp để bán thuốc, cấp phát thuốc và sử dụng thuốc. Đơn thuốc có ý nghĩa rất quan trọng trong nhiều lĩnh vực - Y khoa: chỉ định điều trị - Kinh tế: căn cứ để tính chi phí điều trị - Pháp lý: căn cứ để giải quyết các khía cạnh pháp lý của hoạt động khám, chữa bệnh và hành nghề Dược.

Khi kê đơn thuốc, bác sỹ phải ghi đầy đủ, rõ ràng vào đơn thông tin về tên thuốc, hàm lượng, liều dùng, cách dùng và thời gian dùng thuốc. Việc kê đơn thuốc phải phù hợp với chẩn đoán, tình trạng của người bệnh. Chỉ định sử dụng thuốc khi thật sự cần thiết, đúng mục đích, an toàn, hợp lý và hiệu quả. Kê đơn hợp lý giúp giảm thiểu sự nhầm lẫn, sai sót trong cấp phát, sử dụng thuốc, tiết kiệm thời gian và chi phí điều trị cho bệnh nhân, cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe bệnh nhân tại các cơ sở y tế.

Các chỉ số kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú. Để góp phần đánh giá hoạt động kê đơn thuốc điều trị ngoại trú, vào năm 1993, WHO đã đưa ra các chỉ số kê đơn cốt lõi. Đây là những chỉ số được tiêu chuẩn hóa ở mức độ cao, không cần đến sự đáp ứng quốc gia và sự khuyến cáo trong bất cứ nghiên cứu sử dụng thuốc nào. Các chỉ số này không đánh giá tất cả các mặt quan trọng trong sử dụng thuốc vì điều này yêu cầu các phương pháp chặt chẽ hơn với nhiều nguồn dữ liệu.

Thay vào đó, những chỉ số kê đơn cốt lõi cung cấp một công cụ đơn giản để đưa ra đánh giá một cách nhanh chóng và đáng tin cậy về việc sử dụng thuốc trong chăm sóc sức khỏe. Những chỉ số này chỉ ra các vấn đề sử dụng thuốc cụ thể, các vấn đề mà sau đó cần được đánh giá chi tiết hơn nữa trong những nghiên cứu tiếp theo. Các chỉ số kê đơn không yêu cầu thu 3 thập bất kỳ thông tin nào về các dấu hiệu và triệu chứng, chúng đo lường xu hướng kê đơn chung trong một cơ sở nhất định, không phụ thuộc vào các chẩn đoán cụ thể để từ đó cho phép các nhà lập kế hoạch, nhà quản lý và nhà nghiên cứu có sự so sánh cơ bản tình trạng giữa các khu vực khác nhau hoặc ở những thời điểm khác nhau để khi cần thiết có thể can thiệp để nâng cao việc sử dụng thuốc [1].