Thực trạng công tác kế toán và quản lý hàng tồn kho tại Công ty TNHH Về Nguồn

Khóa luận kế toán và quản lý hàng tồn kho tại Công ty TNHH Về Nguồn - Đại học Kinh tế Huế

• Tác giả: Ngô Thị Ngọc Giang
• Người hướng dẫn: ThS. Hoàng Thùy Dương
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán và quản lý hàng tồn kho tại Công ty TNHH Về Nguồn
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán hàng tồn kho tại Công ty TNHH Về Nguồn

Hàng tồn kho giữ vị trí huyết mạch trong cấu trúc tài sản lưu động của doanh nghiệp. Tại Công ty TNHH Về Nguồn, công tác này gắn liền với các dịch vụ du lịch, văn hóa và ẩm thực. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC nhằm chuẩn hóa sổ sách. Hệ thống kế toán theo dõi song song cả giá trị lẫn hiện vật của vật tư và hàng hóa. Phương pháp kê khai thường xuyên được triển khai xuyên suốt mọi kỳ kinh doanh. Mọi nghiệp vụ nhập xuất kho đều yêu cầu chứng từ hợp lệ như hóa đơn, phiếu nhập kho và phiếu xuất kho. Thủ kho ghi nhận số liệu ngay trên thẻ kho vật lý. Nhân viên kế toán nhập dữ liệu vào phần mềm chuyên dụng và sổ chi tiết. Sự phối hợp này hình thành chuỗi thông tin liên tục và minh bạch. Báo cáo nhập xuất tồn định kỳ giúp ban lãnh đạo nắm bắt biến động tài sản. Việc hạch toán chính xác hỗ trợ kiểm soát chặt chẽ giá vốn và bảo toàn nguồn lực tài chính. Cơ chế hạch toán chặt chẽ giảm thiểu tối đa tình trạng thất thoát hoặc sai lệch số liệu kho.

1.1. Khung pháp lý và nguyên tắc kế toán hàng tồn kho

Công ty TNHH Về Nguồn căn cứ chặt chẽ vào chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 và Thông tư 200/2014/TT-BTC. Các nguyên tắc giá gốc, thận trọng và nhất quán chi phối toàn bộ quy trình ghi sổ. Giá trị ghi nhận ban đầu bao gồm chi phí mua, chi phí vận chuyển bốc dỡ và thuế không hoàn lại. Mọi biến động giảm giá trị thị trường của vật tư đều phải trích lập dự phòng theo luật định. Doanh nghiệp thiết lập hệ thống tài khoản phản ánh đầy đủ nhóm nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ và hàng hóa. Sự tuân thủ pháp lý tạo tiền đề bảo đảm tính trung thực của các báo cáo tài chính hàng năm.

1.2. Vai trò của quản lý hàng tồn kho tại Công ty Về Nguồn

Quản lý kho hàng đóng vai trò quyết định đến chi phí vận hành và chất lượng cung cấp dịch vụ. Lượng tồn kho tối ưu giúp doanh nghiệp duy trì liên tục hoạt động phục vụ khách hàng. Việc kiểm soát định mức ngăn chặn tình trạng ứ đọng vốn lưu động dài ngày. Đồng thời, công tác lưu kho bài bản hạn chế hao hụt, hư hỏng nguyên vật liệu thực phẩm nhạy cảm. Số liệu kho chính xác giúp phòng kế toán xác định đúng giá thành và lợi nhuận thực tế. Ban giám đốc chủ động xây dựng kế hoạch tài chính linh hoạt trước các biến động thị trường.

II. Thực trạng kế toán hàng tồn kho tại Công ty TNHH Về Nguồn

Giai đoạn 2020 - 2022 chứng kiến nhiều biến động trong hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị. Đại dịch tác động mạnh khiến doanh thu bán hàng năm 2021 giảm sâu hơn 89%. Ngay sau đó, năm 2022 ghi nhận đà phục hồi vượt bậc với mức tăng trưởng vượt trội. Tuy nhiên, hiệu quả kinh doanh tổng thể và lợi nhuận sau thuế vẫn chịu áp lực suy giảm. Thực trạng hạch toán hàng tồn kho bộc lộ một số bất cập trong tổ chức và lưu chuyển thông tin. Phương pháp ghi thẻ song song vẫn áp dụng thủ công tại kho bãi. Chứng từ nhập xuất kho đôi khi luân chuyển chậm giữa kho và phòng kế toán. Sự sai lệch cục bộ giữa thẻ kho và sổ chi tiết đòi hỏi nhiều thời gian đối chiếu cuối kỳ. Cơ sở vật chất kho chứa chưa đồng bộ, gây nguy cơ suy giảm phẩm chất vật tư dự trữ. Đội ngũ nhân sự kế toán kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, ảnh hưởng đến tiến độ kiểm kê thực địa. Những tồn tại này làm tăng chi phí quản lý và giảm tính kịp thời của thông tin tài chính.

2.1. Phương pháp hạch toán chi tiết và luân chuyển chứng từ

Công ty vận dụng phương pháp ghi thẻ song song để theo dõi nguyên vật liệu và sản phẩm. Hàng ngày thủ kho ghi chép số lượng vào thẻ kho dựa trên phiếu xuất nhập. Kế toán phản ánh đồng thời cả giá trị lẫn hiện vật trên sổ chi tiết vật tư. Cuối tháng, hai bộ phận tiến hành đối chiếu số dư để lập bảng tổng hợp nhập xuất tồn. Quá trình luân chuyển chứng từ giấy thủ công thường gây độ trễ thông tin từ hai đến ba ngày. Tình trạng này làm chậm tiến độ tổng hợp chi phí phục vụ tính giá thành sản phẩm.

2.2. Hạn chế trong kiểm kê thực tế và bảo quản vật tư kho

Công tác kiểm kê thực tế tại đơn vị chủ yếu thực hiện định kỳ vào thời điểm cuối năm tài chính. Việc thiếu vắng các đợt kiểm kê đột xuất khiến sai lệch số lượng không được phát hiện kịp thời. Kho bãi chưa trang bị hệ thống giá kệ tiêu chuẩn và thiết bị bảo quản chuyên dụng. Tác động của độ ẩm cao tại miền Trung dễ làm giảm chất lượng thực phẩm và nguyên liệu tươi sống. Trách nhiệm xử lý vật tư tồn đọng chậm luân chuyển chưa được quy định rõ ràng cho từng cá nhân phụ trách.

III. Giải pháp nâng cao quản lý hàng tồn kho Công ty TNHH Về Nguồn

Doanh nghiệp cần áp dụng các giải pháp đồng bộ từ hạch toán đến quy trình bảo quản kho vận. Đầu tiên, ban điều hành cần nâng cấp phần mềm kế toán sang hệ thống quản trị ERP tích hợp mã vạch. Thủ kho cập nhật nghiệp vụ nhập xuất bằng máy quét di động ngay tại cửa kho. Dữ liệu tự động đồng bộ thời gian thực về phòng kế toán trung tâm. Quy trình này loại bỏ hoàn toàn độ trễ luân chuyển chứng từ giấy thủ công. Tiếp theo, doanh nghiệp xây dựng định mức dự trữ tối thiểu và tối đa cho từng nhóm vật tư. Bộ phận thu mua căn cứ vào hạn mức để lên đơn đặt hàng kịp thời, tránh thừa thiếu cục bộ. Công tác bảo quản kho bãi phải được tái cấu trúc theo sơ đồ khu vực rõ ràng. Hàng hóa sắp xếp theo nguyên tắc nhập trước xuất trước nhằm duy trì chất lượng cao nhất. Đơn vị tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên môn định kỳ cho đội ngũ thủ kho và kế toán viên. Các cải tiến này củng cố năng lực quản trị tài sản doanh nghiệp.

3.1. Ứng dụng số hóa và đồng bộ phần mềm kế toán quản trị

Chuyển đổi số công tác kho bãi mang lại bước đột phá lớn cho doanh nghiệp. Việc tích hợp mã QR hoặc mã vạch giúp tự động hóa khâu quét kiểm tra vật tư. Thủ kho xác nhận biên bản giao nhận điện tử trực tiếp trên thiết bị cầm tay. Hệ thống kế toán tự động định khoản nghiệp vụ tăng giảm giá trị kho ngay tức thì. Ban quản lý giám sát trạng thái biến động tồn kho thông qua báo cáo phân tích trực quan. Giải pháp này giúp triệt tiêu sai sót số học và cắt giảm một nửa thời gian đối chiếu hàng tháng.

3.2. Hoàn thiện quy chế kiểm kê và quản trị kho bãi thực tế

Doanh nghiệp cần chuyển đổi từ kiểm kê niên độ sang kiểm kê luân phiên và kiểm tra đột xuất. Mỗi quý, hội đồng kiểm kê lập biên bản đánh giá thực tế chất lượng vật tư hư hỏng hoặc ứ đọng. Kho bãi cần bổ sung thiết bị hút ẩm, kệ chứa chuyên dụng và camera an ninh giám sát. Doanh nghiệp phân loại hàng tồn kho theo phương pháp ABC để tối ưu hóa tần suất giám sát. Cơ chế khen thưởng và quy trách nhiệm rõ ràng giúp tăng cường tính tự giác của nhân viên thủ kho.

IV. Kết luận về quản lý kế toán hàng tồn kho Công ty TNHH Về Nguồn

Công tác kế toán và quản trị kho bãi quyết định trực tiếp đến sức khỏe tài chính doanh nghiệp. Tại Công ty TNHH Về Nguồn, quy trình này tác động sâu sắc đến hiệu quả kiểm soát giá vốn. Việc chuẩn hóa hệ thống chứng từ và hạch toán đúng chế độ giúp báo cáo đạt độ tin cậy cao. Các biến động doanh thu phức tạp trong giai đoạn phục hồi đòi hỏi công tác quản trị phải linh hoạt. Ứng dụng công nghệ phần mềm kết hợp kiểm kê định kỳ hình thành lá chắn ngăn ngừa thất thoát tài sản. Doanh nghiệp tối ưu hóa được dòng tiền lưu động nhờ loại trừ hàng hóa ứ đọng dài ngày. Những cải tiến quản lý kho hàng tạo tiền đề mở rộng quy mô hoạt động kinh doanh bền vững. Lãnh đạo công ty cần liên tục rà soát định mức nhằm thích ứng với biến động chi phí đầu vào. Hoàn thiện kế toán kho là mắt xích cốt lõi nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường dịch vụ.

4.1. Đánh giá tổng kết giá trị công tác kế toán kho hàng

Kế toán hàng tồn kho không đơn thuần là hoạt động ghi chép số liệu nghiệp vụ phát sinh. Hệ thống sổ sách chi tiết cung cấp bức tranh toàn cảnh về hiệu suất phân bổ nguồn lực. Dữ liệu chuẩn xác giúp kế toán trưởng tính đúng giá thành và lập báo cáo tài chính trung thực. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa bộ phận kho và kế toán loại bỏ tình trạng thất thoát tài sản. Đây là cơ sở then chốt giúp ban giám đốc hoạch định chiến lược kinh doanh an toàn, bền vững và hiệu quả.

4.2. Khả năng ứng dụng thực tiễn cho doanh nghiệp tương đồng

Mô hình cải tiến kế toán kho tại Công ty TNHH Về Nguồn mang lại bài học giá trị cao. Các doanh nghiệp ngành dịch vụ, lưu trú và ẩm thực hoàn toàn có thể áp dụng các kinh nghiệm này. Việc số hóa luân chuyển chứng từ giúp các đơn vị quy mô vừa và nhỏ tiết kiệm đáng kể chi phí. Triển khai phương pháp phân loại ABC và kiểm kê luân phiên bảo đảm an toàn dòng vốn vận hành. Doanh nghiệp kiểm soát tốt hàng tồn kho sẽ nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh dài hạn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hàng tồn kho là bộ phận tài sản lưu động chiếm tỷ trọng giá trị lớn và giữ vai trò trung tâm trong toàn bộ chu kỳ sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp thương mại và sản xuất. Trong hoạt động vận hành, hàng tồn kho đóng vai trò như một tấm đệm an toàn kết nối giữa giai đoạn dự trữ và tiêu thụ sản phẩm, giúp duy trì sự liên tục của quá trình cung ứng và ngăn ngừa rủi ro đứt gãy kinh doanh. Việc tính toán chính xác giá trị hàng tồn kho là điều kiện tiên quyết để lập báo cáo tài chính trung thực; bất kỳ sai lệch nào trong định giá khoản mục này đều dẫn tới sự sai lệch trực tiếp trong các chỉ tiêu trọng yếu như giá vốn hàng bán, lợi nhuận thuần và cấu trúc tài sản ngắn hạn. Ngược lại, sự thiếu hụt thông tin kịp thời về luân chuyển xuất - nhập - tồn sẽ gây ra tình trạng ứ đọng vốn lưu động hoặc thiếu hụt vật tư đáp ứng thị trường.

Xuất phát từ thực tế công tác tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Về Nguồn (doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ lưu trú, ẩm thực và du lịch tại Thừa Thiên Huế), tác giả Ngô Thị Ngọc Giang đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Kế toán với đề tài: "Thực trạng công tác kế toán và quản lý hàng tồn kho tại Công ty TNHH Về Nguồn".

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Nghiên cứu và làm rõ thực trạng công tác kế toán cùng hoạt động quản lý hàng tồn kho tại Công ty TNHH Về Nguồn; trên cơ sở đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu hóa nguồn lực tài chính và phục vụ chiến lược kinh doanh của đơn vị.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Tổng hợp, hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về công tác kế toán và quản lý hàng tồn kho trong doanh nghiệp thương mại - dịch vụ.
  2. Khảo sát, phân tích thực trạng hạch toán kế toán và quy trình quản lý hàng tồn kho tại Công ty TNHH Về Nguồn; chỉ rõ những ưu điểm đã đạt được cũng như các hạn chế, vướng mắc còn tồn tại.
  3. Đề xuất các định hướng và giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác kế toán và quản lý hàng tồn kho tại doanh nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tài chính và quy trình kiểm soát, quản lý hàng tồn kho tại doanh nghiệp.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH Về Nguồn (Địa chỉ: Số 08 Ngọc Hồ, phường Hương Hồ, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian và dữ liệu: Khóa luận sử dụng hệ thống số liệu, chứng từ kế toán và Báo cáo tài chính của công ty trong giai đoạn 3 năm từ 2020 đến 2022; các nghiệp vụ hạch toán chứng từ thực tế được cập nhật vào niên độ kế toán năm 2023 (trích xuất dữ liệu tháng 6/2023).
• Phạm vi nội dung: Đề tài tiếp cận hàng tồn kho dưới góc độ kế toán tài chính, tập trung chuyên sâu vào hai khoản mục trọng yếu có giá trị và tần suất luân chuyển lớn nhất tại công ty là nguyên vật liệu (Tài khoản 152) và hàng hóa (Tài khoản 156).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của khóa luận được xây dựng dựa trên các chuẩn mực kế toán hiện hành và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Tài chính:

• Chuẩn mực kế toán số 02 (VAS 02) – Hàng tồn kho: Được ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001, xác lập nguyên tắc định giá hàng tồn kho theo giá gốc; quy định các yếu tố cấu thành chi phí mua, chi phí chế biến và chi phí liên quan trực tiếp; đồng thời hướng dẫn nguyên tắc xác định giá trị thuần có thể thực hiện được (NRV) và trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho cuối kỳ kế toán.
• Thông tư số 200/2014/TT-BTC: Quy định chế độ kế toán doanh nghiệp, làm căn cứ vận dụng phương pháp kê khai thường xuyên; phương pháp xác định giá trị xuất kho (nhập trước xuất trước - FIFO, bình quân gia quyền di động hoặc cố định, thực tế đích danh, phương pháp giá bán lẻ); hệ thống tài khoản kế toán áp dụng (Tài khoản 152, 156, 632, 154, 331, 133); và các hình thức tổ chức sổ kế toán (thẻ song song, sổ đối chiếu luân chuyển, sổ số dư).
• Lý luận về hệ thống kiểm soát nội bộ và quản trị kho: Thiết lập các thủ tục kiểm soát nghiệp vụ mua hàng (phiếu đề nghị mua hàng, đơn đặt hàng, biên bản kiểm nghiệm), nghiệp vụ nhập - xuất kho (phiếu nhập kho, phiếu xuất kho), quy trình bảo quản kho bãi và công tác kiểm kê định kỳ, đột xuất nhằm xử lý chênh lệch thừa - thiếu.
• Hệ thống chỉ số tài chính đánh giá hiệu quả sử dụng hàng tồn kho:
  • Số vòng quay tổng tài sản: $\text{TAT} = \frac{\text{Doanh thu thuần}}{\text{Tổng tài sản bình quân}}$
  • Hệ số vòng quay hàng tồn kho: $\text{Vòng quay HTK} = \frac{\text{Giá vốn hàng bán}}{\text{Hàng tồn kho bình quân}}$
  • Số ngày dự trữ hàng tồn kho: $\text{Số ngày dự trữ} = \frac{\text{Số ngày trong kỳ}}{\text{Hệ số vòng quay HTK}}$

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm hai nhóm phương pháp chính:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Phỏng vấn trực tiếp: Trao đổi với Ban Giám đốc điều hành, Kế toán trưởng và các nhân viên kế toán phụ trách phần hành nhằm thu thập thông tin về quy trình luân chuyển chứng từ, phân công nhiệm vụ và luồng xử lý dữ liệu.
  • Quan sát thực địa: Trực tiếp theo dõi thao tác nghiệp vụ của bộ phận kho và phòng kế toán trong việc tiếp nhận chứng từ, lập phiếu, hạch toán phần mềm và đối chiếu kiểm kê.
  • Nghiên cứu tài liệu thứ cấp: Thu thập số liệu kế toán thô thông qua sao chụp, trích xuất hệ thống hóa đơn, phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, sổ cái tài khoản và báo cáo tài chính của doanh nghiệp giai đoạn 2020 – 2022.
• Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu:
  • Sử dụng công cụ Microsoft Excel để tổng hợp số liệu, lập bảng biểu so sánh chỉ tiêu theo chiều ngang (đánh giá tốc độ tăng trưởng qua các năm) và chiều dọc (đánh giá cơ cấu tài sản, nguồn vốn).
  • Phương pháp phân tích tài chính nhằm tính toán các tỷ số thanh khoản, vòng quay tài sản và hiệu quả luân chuyển hàng tồn kho.
  • Phương pháp thống kê, tổng hợp nhằm liên kết số liệu thực tế với các nguyên lý kế toán để rút ra nhận định khách quan.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác kế toán và quản lý hàng tồn kho trong doanh nghiệp

Chương này tổng kết toàn diện các nguyên lý kế toán hàng tồn kho theo quy định của pháp luật Việt Nam. Tác giả phân loại hàng tồn kho theo ngành hàng, nguồn gốc hình thành (mua ngoài, mua nội bộ, tự gia công) và địa điểm bảo quản (trong kho, quầy hàng, hàng gửi đi bán, hàng đi đường).

Về mặt kế toán chi tiết, chương phân tích ưu nhược điểm và điều kiện vận dụng của 3 phương pháp:

1. Phương pháp ghi thẻ song song: Phù hợp với doanh nghiệp có ít chủng loại vật tư, tần suất nhập xuất thấp; kho theo dõi về lượng trên thẻ kho, kế toán theo dõi cả lượng và giá trị trên sổ chi tiết.
2. Phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển: Kế toán chỉ ghi sổ một lần vào cuối tháng, thích hợp khi có nhiều danh điểm nhưng chứng từ phát sinh không thường xuyên.
3. Phương pháp sổ số dư: Kết hợp chặt chẽ việc ghi chép số lượng trên thẻ kho và sổ số dư tại kho với việc kế toán kiểm tra định kỳ, phù hợp cho đơn vị có danh mục vật tư lớn, tần suất giao dịch cao.

Về kế toán tổng hợp, chương làm rõ nguyên tắc của phương pháp kê khai thường xuyên qua hệ thống tài khoản chuẩn tắc (sơ đồ hạch toán TK 152, TK 156 và các tài khoản liên quan). Đồng thời, chương trình bày chi tiết các bước kiểm soát nội bộ chu kỳ mua hàng - nhập kho - xuất kho - bảo quản - kiểm kê, cùng phương thức xử lý tài chính đối với các trường hợp thừa, thiếu hàng tồn kho phát hiện qua kiểm kê.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán và quản lý hàng tồn kho tại Công ty TNHH Về Nguồn

Chương 2 tập trung phản ánh đặc thù hoạt động và thực tiễn tổ chức hạch toán tại doanh nghiệp khảo sát. Công ty TNHH Về Nguồn (tên quốc tế: BACK TO SOURCE COMPANY LIMITED - BASOCO) thành lập ngày 14/12/2004 theo Giấy chứng nhận ĐKKD số 3300369442, vốn điều lệ 20 tỷ đồng, kinh doanh dịch vụ lưu trú ngắn ngày, nhà hàng ăn uống, bán buôn thực phẩm và điều hành tua du lịch.

Bộ máy kế toán của công ty gồm 8 nhân sự: Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán doanh thu, Kế toán chi phí, Kế toán mua hàng, Kế toán đêm, Thu ngân tại các bộ phận và nhân viên Giám sát. Đơn vị áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, niên độ kế toán theo năm dương lịch, đơn vị tiền tệ VNĐ, nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, hình thức Nhật ký chung thực hiện trên phần mềm kế toán chuyên dụng ngành du lịch - khách sạn SMILE, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên và khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng.

Chỉ tiêu tài chính (ĐVT: Đồng)	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	Biến động 2021/2020 (%)	Biến động 2022/2021 (%)
A. TÀI SẢN NGẮN HẠN	68.966.862.911	68.513.784.887	62.880.806.915	-0,66%	-8,22%
- Tiền và tương đương tiền	42.428.878.503	33.980.203.491	48.064.062.247	-19,91%	+41,45%
- Hàng tồn kho	13.044.250.789	12.974.195.429	11.334.331.060	-0,54%	-12,64%
- Tài sản ngắn hạn khác	5.340.598.718	5.497.698.887	4.843.499.488	+2,94%	-11,90%
B. TÀI SẢN DÀI HẠN	196.284.148.902	199.335.239.939	197.713.787.679	+0,82%	-1,04%
- Tài sản dài hạn khác	18.065.176.438	18.189.605.378	16.012.938.667	+0,69%	-11,97%
TỔNG CỘNG TÀI SẢN	265.251.011.813	267.849.024.826	260.594.594.594	+0,67%	-2,69%
NỢ PHẢI TRẢ	104.143.080.528	107.809.521.841	111.272.223.071	+3,52%	+3,21%
VỐN CHỦ SỞ HỮU	161.107.931.285	160.039.502.985	149.322.371.523	-0,66%	-6,69%
TỔNG CỘNG NGUỒN VỐN	265.251.011.813	267.849.024.826	260.594.594.594	+0,67%	-2,69%

Về kết quả kinh doanh, giai đoạn 2020 – 2021 doanh thu của công ty sụt giảm sâu hơn 89%, phản ánh giai đoạn đình trệ do hoàn cảnh khách quan; sang giai đoạn 2021 – 2022 doanh thu có sự tăng trưởng nhảy vọt đạt 3.809,83%. Đồng thời giá vốn hàng bán giai đoạn 2021 - 2022 cũng tăng mạnh 5.612,06%, dẫn đến lợi nhuận gộp có sự biến động phức tạp. Áp lực chi phí tài chính (chi phí lãi vay) và chi phí quản lý doanh nghiệp tăng cao (năm 2022 chi phí quản lý tăng 196,97%) khiến lợi nhuận sau thuế của công ty chịu sức ép sụt giảm liên tục.

Về quy trình kế toán hàng tồn kho thực tế, khóa luận mô tả chi tiết:

• Kế toán nguyên vật liệu (TK 152): Phản ánh nhập - xuất các mặt hàng thực phẩm, đồ uống pha chế phục vụ khối nhà hàng và dịch vụ (F&B). Quy trình minh họa qua Phiếu nhập kho số SR2306-049 và Trích sổ cái TK 152 ngày 30/06/2023.
• Kế toán hàng hóa (TK 156): Áp dụng đối với hàng mua về bán lại trực tiếp; quy trình luân chuyển thể hiện qua Phiếu xuất kho CO2306-001 và Trích sổ cái TK 156 ngày 30/06/2023.
• Công tác quản lý và kiểm kê: Doanh nghiệp tổ chức kho tổng và các kho phụ tại từng bộ phận kinh doanh; báo cáo kiểm kê được lập trên cơ sở đối chiếu số dư sổ sách và hiện vật thực tế cuối kỳ (trích Báo cáo kiểm kê kho ngày 30/06/2023).

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán và quản lý hàng tồn kho tại Công ty TNHH Về Nguồn

Trên cơ sở đánh giá thực trạng, tác giả chỉ ra các điểm tích cực: công ty tuân thủ tương đối nghiêm ngặt chế độ chứng từ của Thông tư 200, áp dụng kịp thời phần mềm quản trị SMILE giúp tự động hóa quá trình ghi chép, bộ máy kế toán chuyên môn hóa rõ ràng.

Tuy nhiên, công tác quản trị vẫn bộc lộ hạn chế: tỷ lệ hàng tồn kho giảm mạnh (-12,64% năm 2022) phản ánh sự biến động bất định của nhu cầu dịch vụ; cơ cấu nợ phải trả gia tăng gây áp lực thanh khoản; công tác lập kế hoạch mua hàng đôi khi chưa khớp với công suất phục vụ thực tế dẫn đến chi phí lưu kho phát sinh.

Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp chính:

1. Hoàn thiện công tác kế toán hàng tồn kho: Cải tiến quy trình kiểm soát chứng từ điện tử trên hệ thống SMILE; chuẩn hóa mã danh điểm hàng tồn kho giữa kho tổng và kho quầy; phân định rạch ròi chi phí nguyên vật liệu trực tiếp với chi phí sản xuất chung trong chế biến ẩm thực; tăng cường trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho đối với các mặt hàng thực phẩm ngắn hạn theo đúng VAS 02.
2. Hoàn thiện công tác quản lý hàng tồn kho: Xây dựng định mức tồn kho tối thiểu và tối đa khoa học dựa trên dự báo lượng khách lưu trú và dịch vụ ăn uống; kiện toàn ban kiểm kê định kỳ với sự tham gia độc lập của bộ phận giám sát; siết chặt trách nhiệm vật chất đối với thủ kho và nhân viên quản lý điểm bán khi xảy ra hao hụt, hư hỏng ngoài định mức.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã hệ thống hóa và phân tích cụ thể bức tranh tài chính - kế toán của Công ty TNHH Về Nguồn trong giai đoạn 2020 – 2022:

• Phản ánh chi tiết biến động nguồn vốn và tài sản: Tổng tài sản biến động từ 265,25 tỷ đồng (năm 2020) lên 267,85 tỷ đồng (năm 2021) và hạ xuống 260,59 tỷ đồng (năm 2022). Trong đó giá trị hàng tồn kho giảm liên tiếp từ 13,04 tỷ đồng (năm 2020) xuống 12,97 tỷ đồng (năm 2021) và còn 11,33 tỷ đồng (năm 2022, giảm tương ứng 1,64 tỷ đồng).
• Phân tích rõ nét sự đảo chiều kinh doanh: Doanh thu sau khi sụt giảm 89% trong giai đoạn 2020 - 2021 đã phục hồi mạnh mẽ với mức tăng 3.809,83% trong giai đoạn 2021 - 2022, song song với việc chi phí quản lý tăng 196,97% gây suy giảm biên lợi nhuận thuần.
• Đóng góp ứng dụng: Khóa luận không dừng ở lý thuyết chung mà đã mô tả chính xác quy trình hạch toán kế toán chi tiết và tổng hợp hàng tồn kho trên phần mềm SMILE, trích dẫn hệ thống chứng từ thực tế (phiếu nhập SR2306-049, phiếu xuất CO2306-001, sổ cái ngày 30/06/2023), giúp ban lãnh đạo doanh nghiệp có cái nhìn thực tế để tối ưu hóa quy trình kiểm soát kho bãi và quản lý vốn lưu động.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Theo tự nhận định của tác giả trong phần mở đầu và kết luận, khóa luận được thực hiện trong khoảng thời gian có hạn, nguồn lực cá nhân còn hạn chế nên phạm vi khảo sát chứng từ hạch toán chi tiết chủ yếu tập trung vào dữ liệu quý II năm 2023 (tháng 6/2023); chuỗi số liệu tài chính tổng hợp dừng ở niên độ 2020 – 2022. Phạm vi nghiên cứu mới chỉ tiếp cận chủ yếu dưới góc độ kế toán tài chính cho hai khoản mục TK 152 và TK 156, chưa bao quát sâu khía cạnh kế toán quản trị chi phí và tính giá thành dịch vụ du lịch trọn gói.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Khóa luận kiến nghị mở rộng nghiên cứu sang mảng kế toán quản trị hàng tồn kho, ứng dụng các mô hình định lượng quản trị dự trữ tối ưu (như mô hình đặt hàng kinh tế EOQ, hệ thống cung ứng tức thời JIT) phù hợp với tính chất biến động thời vụ của ngành kinh doanh du lịch, khách sạn và nhà hàng.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán: Cung cấp tài liệu tham khảo điển hình về phương pháp hạch toán hàng tồn kho theo Thông tư 200/2014/TT-BTC trong loại hình doanh nghiệp tích hợp đa dịch vụ (vừa kinh doanh thương mại hàng hóa, vừa chế biến ẩm thực nhà hàng và cung cấp dịch vụ lưu trú).
• Cán bộ quản lý kho và kế toán doanh nghiệp du lịch - khách sạn: Cung cấp kinh nghiệm thực tế về việc thiết lập chứng từ luân chuyển và quản lý số liệu xuất - nhập - tồn trên phần mềm chuyên ngành SMILE.
• Người làm nghiên cứu về phân tích Báo cáo tài chính: Cung cấp khung số liệu thực tế về cơ cấu tài sản, nguồn vốn và tỷ suất luân chuyển của doanh nghiệp chịu tác động mạnh bởi chu kỳ suy giảm và phục hồi kinh tế giai đoạn 2020 – 2022.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Về Nguồn áp dụng chế độ kế toán và hệ thống phần mềm nào trong công tác hạch toán?
Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính, hình thức kế toán Nhật ký chung trên máy vi tính và sử dụng phần mềm kế toán chuyên dụng SMILE.

2. Phương pháp kế toán hàng tồn kho tổng hợp và tính thuế giá trị gia tăng tại doanh nghiệp là gì?
Công ty áp dụng phương pháp Kê khai thường xuyên để theo dõi liên tục tình hình nhập - xuất - tồn kho; tính giá trị hàng tồn kho theo nguyên tắc giá gốc; và tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.

3. Cơ cấu bộ máy kế toán tại Công ty TNHH Về Nguồn được tổ chức như thế nào?
Bộ máy kế toán của công ty gồm 8 nhân sự, bao gồm: Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán doanh thu, Kế toán chi phí, Kế toán mua hàng, Kế toán đêm, nhân viên Thu ngân tại các quầy bộ phận và nhân viên Giám sát (kiêm nhiệm giám sát thực tế kiểm kê hàng tồn kho, tài sản cố định).

4. Giá trị hàng tồn kho và doanh thu của công ty biến động như thế nào trong giai đoạn 2020 – 2022?
Hàng tồn kho giảm liên tục từ 13,04 tỷ đồng (năm 2020) xuống 12,97 tỷ đồng (năm 2021, giảm 0,54%) và tiếp tục giảm xuống 11,33 tỷ đồng (năm 2022, giảm 12,64%, tương đương giảm khoảng 1,6 tỷ đồng). Doanh thu năm 2020 - 2021 giảm sâu hơn 89%, nhưng sang giai đoạn 2021 - 2022 ghi nhận mức tăng trưởng nhảy vọt 3.809,83%.

5. Khóa luận sử dụng các bằng chứng chứng từ thực tế nào để minh họa cho phần hành kế toán chi tiết?
Tác giả trích dẫn các chứng từ gốc thực tế phát sinh tại công ty trong năm 2023 gồm: Phiếu nhập kho số SR2306-049, Phiếu xuất kho số CO2306-001, Trích sổ cái Tài khoản 152 (Nguyên vật liệu) ngày 30/06/2023, Trích sổ cái Tài khoản 156 (Hàng hóa) ngày 30/06/2023 và Báo cáo kiểm kê kho thực tế.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Ngô Thị Ngọc Giang đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán và quản lý hàng tồn kho theo chuẩn mực VAS 02 và Thông tư 200/2014/TT-BTC. Công trình phản ánh trung thực thực trạng tổ chức hạch toán trên phần mềm SMILE cũng như biến động tài chính của Công ty TNHH Về Nguồn giai đoạn 2020 – 2022. Dựa trên những phát hiện về sự sụt giảm hàng tồn kho và áp lực nợ vay, tác giả đã đề xuất các giải pháp khả thi nhằm kiện toàn công tác chứng từ, quản trị định mức dự trữ và nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản lưu động tại doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác kế toán và quản lýhàng tồn kho trong doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng công tác quản lý hàng tồn kho và kế toán hàng tồn kho tại Công ty TN HH Về N guồn Chương 3: Đánh giá, giải pháp hoàn thiện nâng cao công tác kế toán và quản lý hàng tồn kho tại Công ty TN HH Về N guồn PHẦ III: KẾT LUẬ VÀ KIẾ GHN 15 PHẦ II: ỘI DU G GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÝ LUẬ VỀ CÔ G TÁC KẾ TOÁ HÀ G TỒ KHO VÀ QUẢ LÝ HÀ G TỒ KHO TRO G DOA H GHIỆP 1. hững vấn đề lý luận cơ bản về Hàng tồn kho trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm hàng tồn kho Theo chuNn mực số 02- Hàng tồn kho, ban hành và công bố theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2001 của Bộ trưởng Bộ tài chính, hàng tồn kho được định nghĩa: Hàng tồn kho là những tài sản thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp được giữ để bán trong kỳ sản xuất. Kinh doanh bình thường, đang trong quá trình sản xuất kinh doanh dở dang, vật liệu và công cụ dụng cụ để sử dụng cho quá trình sản xuất kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ bao gồm: chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang, thành phNm, hàng hóa, hàng gửi đi bán , hàng hóa kho báo thuế. - Hàng tồn kho là những tài sản: + Được giữ để bán trong kỳ sản xuất, kinh doanh bình thường; + Đang trong quá trình sản xuất, kinh doanh dở dang; + N guyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ để sử dụng trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ.

- Hàng tồn kho bao gồm: + Hàng hóa mua về để bán: Hàng hóa tồn kho, hàng mua đang đi trên đường, hàng gửi đi bán, hàng hóa gửi đi gia công chế biến; + Thành phNm tồn kho và thành phNm gửi đi bán; + Sản phNm dở dang: Sản phNm chưa hoàn thành và sản phNm hoàn thành chưa làm thủ tục nhập kho thành phNm; + N guyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ tồn kho, gửi đi gia công chế biến và đã mua đang đi trên đường; + Chi phí dịch vụ dở dang; 1. Phân loại hàng tồn kho 16 Trong các doanh nghiệp, hàng hóa rất đa dạng và phong phú, mỗi loại có một vai trò, công dụng, mẫu mã, quy cách và đặc tính lý hóa khác nhau. Vì vậy để quản lý hàng hóa một cách có hiệu quả, thuận tiện, các doanh nghiệp tiến hành phân loại hàng hóa. Tùy theo yêu cầu quản lý mà từng doanh nghiệp thực có các cách phân loại khác nhau: Phân loại theo các ngành hàng gồm có: Hàng vật tư thiết bị.

Hàng công nghệ phNm, tiêu dùng. Hàng lương thực thực phNm. Hàng kim khí điện máy. Hàng xăng dầu.

Hàng dệt may… Phân loại hàng hóa theo nguồn gốc hình thành: Hàng mua từ bên ngoài: là hàng hóa được doanh nghiệp mua từ các nhà cung cấp ngoài hệ thống tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp. Hàng mua nội bộ: là hàng hóa được doanh nghiệp mua từ các nhà cung cấp thuộc hệ thống tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp như mua hàng giữa các đơn vị trực thuộc cùng một Công ty,Tổng công ty…. Hàng hóa tự sản xuất, gia công: là hàng hóa được gia công sản xuất tạo thành. Phân loại hàng hóa theo địa điểm bảo quản Hàng hóa tồn kho trong doanh nghiệp: phản ánh hàng hóa đang được bảo quản tại doanh nghiệp như trong kho, trong quầy.

Hàng hóa tồn kho bên ngoài doanh nghiệp: phản ánh hàng hóa tồn kho được bảo quản tại các đơn vị, tổ chức, cá nhân ngoài doanh nghiệp như hàng gửi đi bán, hàng đang đi đường. Vai trò và đặc điểm của hàng tồn kho 1. Vai trò - Hàng tồn kho là một loại tài sản quan trọng của doanh nghiệp. Cụ thể, ngoài việc chiếm tỷ trọng lớn trong tài sản, hàng tồn kho còn ảnh hưởng đến cách quản lý hàng tồn kho trong doanh nghiệp - Hàng tồn kho giúp công ty đạt được hiệu quả kinh tế của sản lượng lớn; cân bằng cung và cầu; hỗ trợ chuyên môn hóa sản xuất; đối phó với sự biến động của nhu cầu, chu 17 trình đặt hàng và hơn hết đóng vai trò như “hàng đệm” giữa những mắc xích trong chuỗi cung ứng… Chính vì lẽ đó, việc kiểm soát tốt hàng tồn kho luôn là một vấn đề hết sức cần thiết và chủ yếu trong quản trị sản xuất tác nghiệp.

- Đảm bảo nguyên vật liệu nhận được đúng theo yêu cầu đặt hàng: Giảm thiểu mất mát do trộm cắp, hàng hư hỏng, sự thay đổi thiết kế/mẫu mã, hàng dư thừa. Việc quản lý kho chặt chẽ, minh bạch và khoa học sẽ hạn chế được tối đa thói “tắt mắt” của nhân viên kho và nhân viên bán hàng. - Tiết kiệm hàng hóa/nguyên vật liệu: Hàng hóa/nguyên vật liệu tồn kho lâu ngày bị hỏng hóc không thể đáp ứng nhu cầu kinh doanh. Việc này sẽ gây ra tổn thất không nhỏ cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, nếu hàng hóa/ nguyên vật liệu tồn kho được thống kê chặt chẽ, liên tục, lên ngân sách dự trù sát sao, thì doanh nghiệp sẽ tránh được sự lãng phí không đáng có. - Đảm bảo báo cáo đúng lợi nhuận của công ty thông qua báo cáo tồn kho chính xác 1. Đặc điểm - Hàng tồn kho là một bộ phận của tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp và chiếm tỷ trọng khá lớn trong tổng tài sản lưu động của doanh nghiệp. Việc quản lý và sử dụng có hiệu quả HTK có ảnh hưởng lớn đến việc nâng cao hiệu quả hoạt động SXKD của doanh nghiệp.

- Hàng tồn kho trong doanh nghiệp được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, với chi phí cấu thành nên giá gốc hàng tồn kho khác nhau. Xác định đúng, đủ các yếu tố chi phí cấu thành nên giá gốc hàng tồn kho sẽ góp phần tính toán và hạch toán đúng, đủ, hợp lý giá gốc hàng tồn kho và chi phí hàng tồn kho làm cơ sở xác định lợi nhuận thực hiện trong kỳ. - Hàng tồn kho tham gia toàn bộ vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, trong đó có các nghiệp vụ xảy ra thường xuyên với tần suất lớn, qua đó hàng tồn kho luôn biến đổi về mặt hình thái hiện vật và chuyển hóa thành những tài sản ngắn hạn khác như tiền tệ, sản phNm dở dang hay thành phNm,. - Hàng tồn kho trong doanh nghiệp bao gồm nhiều loại khác nhau với đặc điểm về tính chất thương phNm và điều kiện bảo quản khác nhau.

Do vậy, hàng tồn kho thường được bảo quản, cất trữ ở nhiều địa điểm, có điều kiện tự nhiên hay nhân tạo không đồng nhất với nhiều người quản lý. Vì lẽ đó, dễ xảy ra mất mát, công việc kiểm kê, quản lý, bảo quản và sử dụng hàng tồn kho gặp nhiều khó khăn, chi phí lớn. 18 - Việc xác định chất lượng, tình trạng và giá trị hàng tồn kho luôn là công việc khó khăn, phức tạp. Có rất nhiều loại hàng tồn kho rất khó phân loại và xác định giá trị như các tác phNm nghệ thuật, các loại linh kiện điện tử, đồ cổ, kim khí quý.

Xuất phát từ những đặc điểm của hàng tồn kho, tùy theo điều kiện quản lý của hàng tồn kho ở mỗi doanh nghiệp mà yêu cầu quản lý hàng tồn kho có những đặc điểm khác nhau. Phương pháp kế toán hàng tồn kho a, Phương pháp kê khai thường xuyên: - Theo dõi và phản ánh một cách thường xuyên, liên tục tình hình nhập, xuất, tồn kho của hàng tồn kho trên sổ kế toán sau mỗi nghiệp vụ nhập hoặc xuất hàng tồn kho. Vì vậy giá trị hàng tồn kho trên sổ kế toán có thể được xác định ở bất kỳ thời điểm nào trong kỳ kế toán. Giá trị hàng tồn = Giá trị hàng tồn + Giá trị hàng - Giá trị hàng kho cuối kỳ kho đầu kỳ nhập trong kỳ xuất trong kỳ - Cuối kỳ kế toán, căn cứ vào số liệu kiểm kê thực tế hàng tồn kho, so sánh, đối chiếu với số liệu hàng tồn kho trên sổ kế toán.

Về nguyên tắc, số tồn kho thực tế phải luôn phù hợp với số tồn kho trên sổ kế toán. N ếu có chênh lệch, phải truy tìm nguyên nhân và có giải pháp xử lý kịp thời. Phương pháp KKTX thường áp dụng cho các doanh nghiệp sản xuất và các doanh nghiệp thương nghiệp kinh doanh các mặt hàng có giá trị lớn như máy móc, thiết bị, hàng kỹ thuật chất lượng cao. + Ưu điểm: Phương pháp KKTX theo dõi và phản ánh thường xuyên, liên tục có hệ thống tình hình nhập – xuất – tồn kho vật tư, hàng hóa giúp cho việc giám sát chặt chẽ tình hình biến động của hàng tồn kho trên cơ sở đó bảo quản hàng tồn kho cả về số lượng và giá trị.

+ N hược điểm: Do ghi chép thường xuyên liên tục nên khối lượng ghi chép của kế toán lớn, dẫn tới chi phí hạch toán cao. b, Phương pháp kiểm kê định kỳ: Chỉ theo dõi các nghiệp vụ nhập kho, không theo dõi các nghiệp vụ xuất kho trong kỳ. Cuối kỳ, tiến hành kiểm kê hàng tồn kho rồi từ đó xác định giá trị hàng xuất kho trong kỳ theo công thức: Giá trị hàng = Giá trị hàng + Giá trị hàng - Giá trị hàng tồn 19 xuất kho trong tồn kho đầu nhập trong kho cuối kỳ kỳ kỳ kỳ - Theo phương pháp KKĐK mọi biến động của vật tư, hàng hóa không theo dõi, phản ánh trên các tài khoản kế toán HTK. Giá trị của vật tư, hàng hóa mua và nhập kho trong kỳ được theo dõi và phản ánh trên một tài khoản kế toán riêng (TK 611).

- Phương pháp KKĐK thường áp dụng ở các doanh nghiệp có nhiều chủng loại hàng hóa, vật tư với quy cách, mẫu mã rất khác nhau, giá trị thấp, hàng hóa, vật tư xuất dùng hay xuất bán thường xuyên. + Ưu điểm: Đơn giản, giảm nhẹ khối lượng công việc hạch toán. + N hược điểm: Độ chính xác về giá trị vật tư, hàng hóa xuất dùng, xuất bán bị ảnh hưởng bởi chất lượng công tác quản lý kho, quầy, bến bãi. Phương pháp tính giá trị hàng tồn kho 1.

Xác định giá gốc hàng hóa Tính giá hàng hóa là một công tác quan trọng trong việc tổ chức hạch toán hàng hóa. Tính giá hàng hóa là việc dùng thước đo tiền tệ để biểu hiện giá trị của hàng hóa theo những nguyên tắc nhất định. Theo thông tư 200/2014/TT-BTC do Bộ Tài Chính ban hành năm 2014: Kế toán nhập, xuất, tồn kho hàng hóa trên tài khoản 156 được phản ánh theo nguyên tắc giá gốc quy định trong ChuNn mực kế toán “Hàng tồn kho”.