Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng BRC

Khóa luận kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Xây dựng BRC

• Tác giả: Đào Thanh Huyền
• Người hướng dẫn: Th.S Lê Thị Nhật Linh
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng BRC
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại BRC

Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng BRC hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực tư vấn thiết kế và thi công xây lắp. Bộ máy kế toán đóng vai trò huyết mạch trong việc kiểm soát dòng tiền và hiệu quả kinh doanh. Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại BRC phản ánh toàn bộ kết quả hoạt động kinh tế qua từng thời kỳ. Đơn vị áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo chuẩn mực hiện hành. Phương pháp tính thuế giá trị gia tăng được thực hiện theo phương pháp khấu trừ. Doanh nghiệp sử dụng phần mềm kế toán SIVIP để quản lý cơ sở dữ liệu tập trung. Chứng từ gốc được xử lý nhanh chóng và chính xác. Quy trình luân chuyển chứng từ tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định. Doanh thu phát sinh được theo dõi chi tiết theo từng hợp đồng kinh tế. Chi phí liên quan được tập hợp đầy đủ nhằm bảo đảm tính chính xác khi xác định lợi nhuận. Sự phối hợp giữa các bộ phận giúp hạn chế sai sót. Thông tin kế toán cung cấp kịp thời phục vụ công tác điều hành kinh doanh.

1.1. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán tại BRC

Bộ máy kế toán tại Công ty BRC được xây dựng theo mô hình tập trung. Cơ cấu phòng kế toán gồm Kế toán trưởng và các nhân viên kế toán phần hành. Kế toán trưởng trực tiếp quản lý chung và kiểm tra báo cáo tài chính. Nhân viên kế toán phụ trách từng mảng việc chuyên biệt như kế toán tiền mặt, kế toán doanh thu và kế toán tiền lương. Mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh đều được kiểm soát chặt chẽ qua từng khâu. Phòng kế toán đóng vai trò tham mưu quan trọng cho ban giám đốc. Các thông tin kế toán cung cấp cơ sở để đưa ra quyết định sản xuất kinh doanh hợp lý. Môi trường làm việc chuyên nghiệp bảo đảm tính minh bạch cho hệ thống tài chính.

1.2. Ứng dụng phần mềm kế toán SIVIP tại BRC

Công ty BRC áp dụng phần mềm kế toán SIVIP trong xử lý số liệu. Hệ thống vận hành theo hình thức Chứng từ ghi sổ trên máy vi tính. Phần mềm có tính năng bảo mật tốt và phân quyền truy cập rõ ràng. Dữ liệu chứng từ phát sinh được nhân viên kế toán nhập trực tiếp hàng ngày. Máy tính tự động cập nhật số liệu vào sổ quỹ, sổ chi tiết và sổ cái. Cuối tháng, hệ thống tự động tổng hợp để lập báo cáo tài chính và báo cáo thuế. Việc ứng dụng phần mềm SIVIP giúp giảm thiểu đáng kể khối lượng ghi chép thủ công. Tốc độ xử lý thông tin được cải thiện rõ rệt. Sai sót số liệu trong tính toán được hạn chế tối đa. Năng suất lao động kế toán nâng cao liên tục.

II. Thực trạng kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại BRC

Thực tế hạch toán tại Công ty BRC cho thấy quy trình ghi nhận doanh thu và chi phí đã đi vào nền nếp. Kế toán sử dụng tài khoản 511 để theo dõi doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ xây dựng. Doanh thu được ghi nhận căn cứ vào biên bản nghiệm thu khối lượng công việc hoàn thành và hóa đơn giá trị gia tăng. Bên cạnh doanh thu dịch vụ, công ty cũng theo dõi doanh thu tài chính qua tài khoản 515 và thu nhập khác qua tài khoản 711. Giá vốn dịch vụ được tập hợp trên tài khoản 632 tương ứng với từng công trình. Chi phí quản lý doanh nghiệp phản ánh qua tài khoản 642 với đầy đủ chứng từ kèm theo. Tuy nhiên, công tác kế toán vẫn bộc lộ một số tồn tại nhất định. Việc cập nhật chứng từ từ các công trình ở xa đôi lúc còn chậm trễ. Kế toán chưa mở chi tiết tài khoản doanh thu theo từng gói thầu cụ thể. Việc trích lập dự phòng phải thu khó đòi chưa được thực hiện thường xuyên. Hệ thống tài khoản theo dõi chi phí bán hàng chưa được vận dụng đầy đủ. Những hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp đến tính kịp thời của báo cáo kết quả kinh doanh.

2.1. Hạch toán doanh thu và giá vốn dịch vụ tại BRC

Doanh thu dịch vụ tư vấn và xây lắp chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu nguồn thu của Công ty BRC. Doanh nghiệp ghi nhận doanh thu vào tài khoản 5113 khi dịch vụ hoàn thành và bàn giao cho khách hàng. Hóa đơn tài chính được lập cùng biên bản thanh lý hợp đồng. Song song với doanh thu, kế toán kết chuyển giá vốn dịch vụ tương ứng vào tài khoản 632. Chi phí nhân công và chi phí máy thi công được tập hợp theo từng đối tượng công trình. Tuy nhiên, việc đối chiếu chi phí phát sinh thực tế với dự toán dự án còn có độ trễ. Sự chênh lệch thời điểm nghiệm thu và phát hành hóa đơn đôi khi làm sai lệch số liệu doanh thu trong tháng.

2.2. Quy trình kết chuyển xác định kết quả kinh doanh

Cuối kỳ kế toán, kế toán BRC thực hiện kết chuyển các khoản thu nhập và chi phí sang tài khoản 911. Bên Có tài khoản 911 nhận kết chuyển doanh thu thuần từ tài khoản 511, doanh thu tài chính từ tài khoản 515 và thu nhập khác từ tài khoản 711. Bên Nợ tài khoản 911 nhận kết chuyển giá vốn từ tài khoản 632, chi phí quản lý từ tài khoản 642 và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp. Kế toán tiến hành so sánh tổng phát sinh bên Nợ và bên Có của tài khoản 911 để xác định lãi hoặc lỗ. Tuy vậy, quy trình này thường dồn vào cuối quý nên áp lực công việc rất nặng. Việc hạch toán chi phí thuế tạm tính đôi khi chưa bám sát số liệu thực tế.

III. Giải pháp kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại BRC

Hoàn thiện công tác kế toán đòi hỏi Công ty BRC thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực. Doanh nghiệp cần hoàn thiện hệ thống chứng từ kế toán và quy định rõ thời hạn luân chuyển. Nhân viên tại hiện trường phải gửi biên bản nghiệm thu về phòng kế toán đúng kỳ hạn quy định. Công ty nên mở rộng các tài khoản chi tiết cấp hai và cấp ba cho tài khoản 511 và tài khoản 632. Việc phân loại chi tiết theo từng dự án giúp theo dõi sát sao lợi nhuận của từng hợp đồng. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh khai thác các phân hệ quản trị nâng cao trên phần mềm SIVIP. Việc tự động hóa khâu tổng hợp chứng từ giúp rút ngắn thời gian xử lý dữ liệu. Kế toán cần thực hiện trích lập quỹ dự phòng nợ phải thu khó đòi theo định kỳ để bảo đảm an toàn tài chính. Công tác đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán cần được duy trì thường xuyên. Doanh nghiệp cũng nên thành lập bộ phận kiểm soát nội bộ độc lập. Giải pháp này giúp phát hiện và chấn chỉnh kịp thời các sai lệch phát sinh trong quá trình hạch toán.

3.1. Hoàn thiện chứng từ và sổ kế toán tại BRC

Công ty BRC cần chuẩn hóa quy trình lập và luân chuyển chứng từ kế toán. Mọi hoạt động cung cấp dịch vụ xây dựng phải có hợp đồng kinh tế và biên bản nghiệm thu hợp lệ. Doanh nghiệp cần ban hành quy chế thưởng phạt rõ ràng đối với việc chậm nộp hóa đơn, chứng từ. Phòng kế toán cần phân loại chứng từ theo từng công trình để tránh thất lạc. Đồng thời, việc mở sổ kế toán chi tiết cần được thực hiện đồng bộ trên phần mềm SIVIP. Sổ chi tiết doanh thu và sổ chi tiết chi phí phải phản ánh đầy đủ từng đối tượng khách hàng. Điều này giúp nhân viên kế toán dễ dàng đối chiếu công nợ và doanh thu thực tế vào cuối kỳ.

3.2. Nâng cấp hệ thống phần mềm kế toán SIVIP

Nâng cấp phần mềm kế toán SIVIP là giải pháp quan trọng giúp tối ưu hóa công tác hạch toán tại BRC. Doanh nghiệp cần phối hợp với nhà cung cấp phần mềm để tích hợp thêm các báo cáo quản trị chuyên sâu. Hệ thống cần được thiết lập tính năng cảnh báo tự động khi phát sinh chi phí vượt dự toán công trình. Kế toán viên cần được đào tạo chuyên sâu về các tính năng mới trên phần mềm. Việc liên kết dữ liệu giữa phòng kế toán và ban chỉ huy công trường giúp cập nhật số liệu theo thời gian thực. Hệ thống bảo mật thông tin tài chính cần được nâng cao để ngăn chặn rủi ro rò rỉ dữ liệu. Hiệu quả xử lý báo cáo tài chính sẽ được cải thiện vượt bậc.

IV. Đánh giá kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại BRC

Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại BRC giữ vị trí then chốt đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Việc tổ chức hạch toán khoa học bảo đảm tính trung thực cho các chỉ tiêu tài chính. Báo cáo tài chính phản ánh khách quan năng lực sản xuất kinh doanh và khả năng sinh lời của công ty. Ban giám đốc dựa vào thông tin kế toán để đưa ra các quyết định đầu tư chính xác và kịp thời. Thực hiện tốt quy trình kế toán giúp đơn vị tuân thủ pháp luật thuế và phòng ngừa rủi ro pháp lý. Ngoài ra, việc kiểm soát chặt chẽ doanh thu và chi phí tạo động lực tiết kiệm nguồn lực trong toàn doanh nghiệp. Các kiến nghị hoàn thiện có tính ứng dụng cao và phù hợp với quy mô hiện tại của BRC. Sự kết hợp giữa quy trình chuẩn mực và phần mềm SIVIP nâng cao sức cạnh tranh của đơn vị trên thị trường xây dựng. Hệ thống tài chính minh bạch cũng củng cố uy tín của doanh nghiệp đối với khách hàng và đối tác ngân hàng. BRC sẽ tiếp tục tối ưu hóa bộ máy kế toán nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế sâu rộng.

4.1. Ý nghĩa đối với quản trị tài chính tại BRC

Hệ thống kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh cung cấp thước đo chính xác về hiệu quả tài chính tại BRC. Số liệu kế toán phản ánh rõ nét khả năng sinh lời của từng hợp đồng xây dựng. Nhà quản trị nhận biết kịp thời các khoản mục chi phí phát sinh bất thường để đưa ra biện pháp cắt giảm phù hợp. Thông tin doanh thu chính xác hỗ trợ lập kế hoạch ngân sách và phân bổ dòng tiền hiệu quả cho các kỳ tiếp theo. Hệ thống báo cáo tin cậy cũng tạo thuận lợi lớn trong việc đàm phán hạn mức tín dụng với các tổ chức tài chính. Nhờ vậy, năng lực quản trị tài chính của công ty ngày càng hoàn thiện vững chắc.

4.2. Khả năng nhân rộng mô hình cho doanh nghiệp xây dựng

Mô hình kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại BRC mang lại nhiều bài học giá trị cho các doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ. Việc kết hợp chặt chẽ giữa hình thức chứng từ ghi sổ và phần mềm SIVIP giúp đơn giản hóa bộ máy hạch toán. Các đơn vị cùng ngành có thể tham khảo phương pháp quản lý doanh thu theo từng công trình để nâng cao hiệu quả kiểm soát giá vốn. Quy trình đối chiếu chứng từ và hạch toán thuế khấu trừ tại BRC bảo đảm tính tuân thủ pháp lý cao. Ứng dụng đồng bộ giải pháp công nghệ và hoàn thiện chứng từ là hướng đi tất yếu cho các doanh nghiệp xây lắp hiện đại.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đề tài khóa luận tốt nghiệp "Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng BRC" được thực hiện bởi sinh viên Đào Thanh Huyền (Lớp K54C Kế toán, Khoa Kế toán – Tài chính, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế) dưới sự hướng dẫn của Th.S Lê Thị Nhật Linh vào tháng 01 năm 2024.

Bối cảnh thực tiễn được tác giả nêu rõ xuất phát từ những tác động nặng nề của đại dịch Covid-19 đối với nền kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, đẩy nhiều doanh nghiệp vào tình trạng thua lỗ, nợ nần và phá sản. Trong môi trường cạnh tranh gay gắt, mục tiêu hàng đầu của doanh nghiệp là tối thiểu hóa chi phí, tối đa hóa lợi nhuận và nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. Công tác hạch toán kế toán, đặc biệt là kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh, giữ vai trò then chốt giúp ban lãnh đạo nắm bắt thực trạng tài chính để ra các quyết định điều hành chính xác. Ngược lại, nếu số liệu kế toán bị sai lệch hoặc phản ánh thiếu trung thực sẽ gây hậu quả tiêu cực đến kết quả hoạt động và làm suy giảm lòng tin của đối tác, khách hàng. Đối với Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng BRC – một đơn vị hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực tư vấn kiến trúc và xây dựng tại địa bàn Quảng Trị, việc kiện toàn công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh là yêu cầu tất yếu nhằm duy trì hiệu quả tài chính và năng lực cạnh tranh.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định rõ ràng:

1. Mục tiêu chung: Nghiên cứu thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng BRC, từ đó đề xuất các giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán này tại đơn vị.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
   • Đánh giá thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng BRC.
   • Đề xuất một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng BRC.
• Phạm vi không gian: Thực hiện tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng BRC (Địa chỉ: Khu phố 1, Khu đô thị Nam Đông Hà, Phường Đông Lương, Thành phố Đông Hà, Tỉnh Quảng Trị).
• Phạm vi thời gian: Phân tích tình hình lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả hoạt động kinh doanh tổng quan của công ty trong giai đoạn 3 năm (2020–2022); thu thập số liệu chi tiết để phản ánh thực trạng kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong năm tài chính 2022.
• Phạm vi nội dung: Các nghiệp vụ phát sinh liên quan đến doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ, doanh thu tài chính, thu nhập khác, các khoản chi phí tương ứng và quy trình xác định kết quả kinh doanh của đơn vị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và chuẩn mực kế toán hiện hành của Việt Nam:

• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01) "Chuẩn mực chung": Quy định bản chất của doanh thu là tổng giá trị lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường và hoạt động khác, làm tăng vốn chủ sở hữu không bao gồm phần vốn góp của cổ đông.
• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) "Doanh thu và thu nhập khác" (ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ trưởng Bộ Tài chính): Xác định khái niệm, các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại) và điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng (5 điều kiện đồng thời) cũng như doanh thu cung cấp dịch vụ (4 điều kiện đồng thời).
• Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa: Đây là văn bản pháp lý trực tiếp quy định chế độ kế toán tại đơn vị nghiên cứu, bao gồm Điều 56 (khái niệm doanh thu), Điều 57 (điều kiện ghi nhận doanh thu), Điều 58 (kế toán doanh thu hoạt động tài chính), Điều 62 (kế toán giá vốn hàng bán), Điều 63 (chi phí tài chính), Điều 64 (chi phí quản lý kinh doanh), Điều 65 (thu nhập khác), Điều 66 (chi phí khác), Điều 67 (chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp) và Điều 68 (xác định kết quả kinh doanh).

Công thức xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC được tác giả khái quát hóa: $$\text{Kết quả kinh doanh (Lợi nhuận trước thuế)} = \text{Kết quả hoạt động SXKD} + \text{Kết quả hoạt động tài chính} + \text{Kết quả hoạt động khác}$$ Trong đó:

• $\text{Kết quả hoạt động SXKD} = \text{Doanh thu thuần} - \text{Giá vốn hàng bán} - \text{Chi phí quản lý kinh doanh}$.
• $\text{Doanh thu thuần} = \text{Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ} - \text{Các khoản giảm trừ doanh thu}$.
• $\text{Kết quả hoạt động tài chính} = \text{Doanh thu hoạt động tài chính} - \text{Chi phí hoạt động tài chính}$.
• $\text{Kết quả hoạt động khác} = \text{Thu nhập khác} - \text{Chi phí khác}$.

Phương pháp nghiên cứu thực tế gồm hai nhóm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Phương pháp phỏng vấn: Trao đổi trực tiếp với kế toán viên và ban lãnh đạo công ty trong thời gian thực tập nhằm làm rõ các quy trình hạch toán, xử lý nghiệp vụ kinh tế.
  • Phương pháp quan sát: Trực tiếp theo dõi quy trình thực hiện công việc hàng ngày của bộ phận kế toán, việc tiếp nhận hóa đơn chứng từ, luân chuyển chứng từ, lập hồ sơ dự thầu, lập bảng chấm công và thao tác trên phần mềm kế toán.
  • Phương pháp nghiên cứu, tham khảo tài liệu: Khai thác tài liệu từ thư viện trường, giáo trình chuyên ngành kế toán tài chính, các văn bản quy phạm pháp luật (Luật Kế toán, Thông tư 133/2016/TT-BTC, chuẩn mực VAS) và các báo cáo chuyên ngành.
• Phương pháp xử lý dữ liệu:
  • Phương pháp so sánh: Đánh giá sự biến động về quy mô tài sản, nguồn vốn và các chỉ tiêu doanh thu, chi phí, lợi nhuận trên Bảng cân đối kế toán và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2020–2022 để làm rõ tốc độ phát triển và nguyên nhân biến động lãi lỗ.
  • Phương pháp thống kê mô tả: Hệ thống hóa số liệu về cơ cấu bộ máy quản lý, nhân sự, bộ máy kế toán và trình tự ghi sổ kế toán.
  • Phương pháp phân tích – tổng hợp: Chọn lọc, phân loại dữ liệu thứ cấp và dữ liệu thực tế tại phòng kế toán để đánh giá toàn diện bức tranh tài chính và công tác hạch toán tại doanh nghiệp.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu bao gồm:

• Dữ liệu thứ cấp: Hồ sơ pháp lý công ty, Báo cáo tài chính (Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh) giai đoạn 2020–2022, hệ thống chứng từ kế toán (hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo có, giấy báo nợ, bảng thanh toán lương), sổ cái và sổ chi tiết các tài khoản liên quan năm 2022.
• Dữ liệu sơ cấp: Ghi nhận trực tiếp thông qua quan sát thao tác trên giao diện phần mềm kế toán SIVIP và trao đổi công việc tại đơn vị.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp

Chương 1 tập trung hệ thống hóa toàn bộ khung lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh theo quy định của Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa (Thông tư 133/2016/TT-BTC). Tác giả làm rõ nội hàm của doanh thu, thu nhập khác, giá vốn hàng bán, chi phí hoạt động tài chính, chi phí quản lý kinh doanh, chi phí khác và thuế thu nhập doanh nghiệp.

Chương này trình bày chi tiết danh mục chứng từ, hệ thống sổ kế toán (sổ cái, sổ chi tiết) và kết cấu các tài khoản hạch toán cơ bản:

• Doanh thu: Sử dụng TK 511 (gồm 4 tài khoản cấp 2: TK 5111, TK 5112, TK 5113, TK 5118), TK 515 (Doanh thu hoạt động tài chính), TK 711 (Thu nhập khác).
• Chi phí: Sử dụng TK 632 (Giá vốn hàng bán), TK 635 (Chi phí tài chính), TK 642 (Chi phí quản lý kinh doanh, gồm TK 6421 - Chi phí bán hàng và TK 6422 - Chi phí quản lý doanh nghiệp), TK 811 (Chi phí khác), TK 821 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp, gồm TK 8211 và TK 8212).
• Xác định kết quả kinh doanh: Sử dụng TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh). Toàn bộ các tài khoản doanh thu và chi phí đều không có số dư cuối kỳ, được kết chuyển toàn bộ vào TK 911 vào cuối kỳ kế toán để xác định lãi hoặc lỗ.

Tác giả đã hệ thống hóa quy trình luân chuyển số liệu qua 8 sơ đồ hạch toán kế toán lý thuyết:

• Sơ đồ 1.1: Hạch toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ.
• Sơ đồ 1.2: Hạch toán doanh thu hoạt động tài chính.
• Sơ đồ 1.3: Hạch toán thu nhập khác.
• Sơ đồ 1.4: Hạch toán giá vốn hàng bán.
• Sơ đồ 1.5: Hạch toán chi phí tài chính.
• Sơ đồ 1.6: Hạch toán chi phí quản lý kinh doanh.
• Sơ đồ 1.7: Hạch toán chi phí khác.
• Sơ đồ 1.8: Hạch toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng BRC

Chương 2 phản ánh chi tiết bức tranh tổng thể và thực tế hạch toán tại doanh nghiệp khảo sát.

1. Tổng quan về đơn vị nghiên cứu:

• Tên đơn vị: Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng BRC (Mã số thuế: 3200474700), thành lập và hoạt động từ ngày 01/11/2010 theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, do Chi cục Thuế khu vực Đông Hà - Cam Lộ quản lý, người đại diện theo pháp luật là ông Đào Sỹ Tâm.
• Ngành nghề kinh doanh: Ngành nghề chính là Hoạt động kiến trúc và tư vấn kỹ thuật có liên quan (Mã ngành 7110). Bên cạnh đó, công ty đăng ký các ngành xây dựng công trình đường sắt, đường bộ (4210), công trình công ích (4220), xây dựng nhà các loại (4100), công trình kỹ thuật dân dụng khác (4290), lắp đặt hệ thống điện (4321), lắp đặt hệ thống cấp thoát nước, lò sưởi và điều hòa không khí (4322).
• Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý: Thiết lập theo mô hình trực tuyến chức năng gồm Giám đốc điều hành chung và 4 bộ phận chuyên môn: Bộ phận Tư vấn giám sát, Bộ phận Thiết kế, Bộ phận Khảo sát, Bộ phận Kế toán.
• Tổ chức bộ máy kế toán: Tổ chức theo mô hình tập trung, bố trí vị trí Kế toán tổng hợp chịu trách nhiệm toàn bộ các phần hành từ thu thập, xử lý chứng từ, hạch toán, tính lương, theo dõi công nợ, kê khai nộp thuế đến lập Báo cáo tài chính và lưu trữ hồ sơ.
• Vận dụng chế độ kế toán: Áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC; kỳ kế toán theo năm dương lịch (01/01 đến 31/12); đơn vị tiền tệ ghi sổ là Việt Nam Đồng (VND); tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng; hình thức kế toán áp dụng là Chứng từ ghi sổ trên máy vi tính, sử dụng phần mềm kế toán SIVIP.

2. Phân tích thực trạng tài chính và các phần hành kế toán:

• Tác giả lập các bảng biểu và đồ thị phân tích nguồn lực công ty giai đoạn 2020–2022: Bảng 2.1 về tình hình lao động; Bảng 2.2 và Biểu đồ 2.1, 2.2 về biến động cơ cấu tài sản, nguồn vốn; Bảng 2.3 về tình hình kết quả kinh doanh qua 3 năm.
• Thực trạng công tác hạch toán trong năm 2022 được phân tích cụ thể qua từng phần hành kế toán, đối chiếu giữa chứng từ gốc, phần mềm kế toán SIVIP và sổ chi tiết:
  • Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Sử dụng TK 511, phản ánh nguồn thu từ hoạt động thiết kế bản vẽ và tư vấn giám sát công trình (trích lục qua Sổ chi tiết TK 511).
  • Doanh thu hoạt động tài chính: Sử dụng TK 515, chủ yếu theo dõi khoản lãi tiền gửi ngân hàng phát sinh trên Giấy báo có và sổ phụ ngân hàng (trích lục qua Sổ chi tiết TK 515).
  • Thu nhập khác: Sử dụng TK 711, phản ánh các khoản thu nhập ngoài hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường.
  • Giá vốn hàng bán: Sử dụng TK 632, tập hợp chi phí dịch vụ khảo sát, tư vấn, thiết kế hoàn thành bàn giao cho khách hàng (trích lục qua Sổ chi tiết TK 632).
  • Chi phí quản lý kinh doanh: Sử dụng TK 642, hạch toán chi phí nhân viên quản lý, khấu hao TSCĐ, dịch vụ mua ngoài và chi phí bằng tiền khác. Đơn cử chứng từ thực tế được tác giả minh họa là Phiếu chi số 329 về khoản chi tiền tiếp khách và Sổ chi tiết TK 642.
  • Chi phí khác: Sử dụng TK 811, phản ánh các chi phí phát sinh bất thường ngoài hoạt động thông thường, tiêu biểu là nghiệp vụ nộp phạt do chậm nộp bảo hiểm xã hội (BHXH) được tác giả trích lục màn hình nhập liệu phiếu kế toán trên phần mềm SIVIP và Sổ chi tiết TK 811.
  • Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp: Sử dụng TK 821, phản ánh số thuế TNDN tạm nộp và quyết toán trong năm (minh họa qua màn hình nhập liệu phần mềm SIVIP và Sổ chi tiết TK 821).
  • Xác định kết quả kinh doanh: Sử dụng TK 911, thực hiện các bút toán kết chuyển cuối kỳ (kết chuyển doanh thu thuần, doanh thu tài chính, thu nhập khác bên Có TK 911; kết chuyển giá vốn hàng bán, chi phí quản lý kinh doanh, chi phí khác, chi phí thuế TNDN bên Nợ TK 911) để xác định lợi nhuận sau thuế của công ty trong năm 2022 (trích lục qua Sổ chi tiết TK 911).

Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng BRC

Chương 3 tổng kết các đánh giá về ưu điểm, hạn chế của công tác kế toán tại doanh nghiệp, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện:

• Đánh giá chung: Công ty đã xây dựng được bộ máy quản lý gọn nhẹ, áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC phù hợp với quy mô; ứng dụng phần mềm kế toán SIVIP hỗ trợ cập nhật dữ liệu tự động từ chứng từ gốc vào sổ tổng hợp và sổ chi tiết, giúp tinh giản thao tác ghi chép thủ công.
• Hạn chế tồn tại: Bộ máy kế toán đơn giản với một kế toán tổng hợp kiêm nhiệm khối lượng lớn công việc; công tác quản trị công nợ khách hàng cần chặt chẽ hơn; còn phát sinh các khoản chi phí không hợp lý như tiền phạt chậm nộp BHXH (hạch toán vào TK 811) ảnh hưởng đến chi phí và kết quả kinh doanh.
• Các giải pháp đề xuất:
  • Nhóm giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chung: Nâng cao năng lực chuyên môn cho nhân sự kế toán, hoàn thiện quy trình kiểm soát chứng từ nội bộ và tăng cường khai thác các tính năng quản trị trên phần mềm SIVIP.
  • Nhóm giải pháp về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh: Hoàn thiện quy trình theo dõi và ghi nhận doanh thu dịch vụ tư vấn thiết kế theo từng giai đoạn nghiệm thu; kiểm soát chặt chẽ các khoản chi phí quản lý kinh doanh (TK 642); rà soát việc thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm và thuế đúng thời hạn để loại trừ các khoản chi phí phạt phát sinh (TK 811), đảm bảo xác định kết quả kinh doanh trung thực và tối ưu nghĩa vụ tài chính.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phản ánh đầy đủ hệ thống chứng từ, tài khoản kế toán áp dụng trong thực tế tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng BRC trong năm 2022 theo bảng tổng hợp sau:

Phần hành kế toán	Tài khoản sử dụng	Chứng từ kế toán chủ yếu	Sổ kế toán minh họa
Doanh thu bán hàng và CCDV	TK 511 (5111, 5112, 5113, 5118)	Hợp đồng kinh tế, Hóa đơn GTGT, Phiếu thu, Giấy báo có	Sổ cái TK 511, Sổ chi tiết TK 511
Doanh thu tài chính	TK 515	Giấy báo có, Bảng sao kê tiền gửi ngân hàng	Sổ cái TK 515, Sổ chi tiết TK 515
Thu nhập khác	TK 711	Biên bản thanh lý tài sản, Phiếu thu, Giấy báo có	Sổ cái TK 711, Sổ chi tiết TK 711
Giá vốn hàng bán	TK 632	Bảng phân bổ giá vốn, Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho	Sổ cái TK 632, Sổ chi tiết TK 632
Chi phí quản lý kinh doanh	TK 642 (6421, 6422)	Bảng chấm công, Bảng thanh toán lương, Hóa đơn GTGT, Phiếu chi (Phiếu chi số 329 tiền tiếp khách)	Sổ cái TK 642, Sổ chi tiết TK 642
Chi phí khác	TK 811	Biên bản vi phạm, Thông báo nộp phạt, Phiếu chi (Phí nộp chậm BHXH)	Sổ cái TK 811, Sổ chi tiết TK 811
Chi phí thuế TNDN	TK 821 (8211, 8212)	Tờ khai quyết toán thuế TNDN, Giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước	Sổ cái TK 821, Sổ chi tiết TK 821
Xác định KQKD	TK 911	Bảng tính kết quả kinh doanh, Báo cáo tài chính	Sổ cái TK 911, Sổ chi tiết TK 911

Về mặt đóng góp:

• Đóng góp thực tiễn: Khóa luận phản ánh chân thực mô hình tổ chức kế toán tinh giản tại một doanh nghiệp tư vấn xây dựng quy mô vừa và nhỏ; mô tả rõ nét quy trình vận hành phần mềm kế toán máy SIVIP từ khâu nhập chứng từ gốc đến khâu kết xuất sổ chi tiết và báo cáo tài chính.
• Đóng góp giải pháp: Các kiến nghị hoàn thiện được xây dựng xuất phát trực tiếp từ các tồn tại có thật tại đơn vị (như xử lý chi phí nộp chậm BHXH, quản lý chi phí tiếp khách, theo dõi công nợ nghiệm thu tư vấn thiết kế), mang tính khả thi đối với việc cải thiện công tác quản lý tài chính tại Công ty BRC.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài:

• Phạm vi dữ liệu nghiên cứu: Khóa luận chỉ khảo sát số liệu thực trạng hạch toán chi tiết trong một năm tài chính duy nhất (năm 2022) tại một đơn vị cụ thể là Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng BRC, chưa mở rộng so sánh đối chiếu với các doanh nghiệp cùng quy mô hoặc cùng ngành trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.
• Tác giả tự nhận định: Do điều kiện thời gian thực tập và năng lực chuyên môn của bản thân còn hạn chế, đề tài chưa thể đào sâu đánh giá toàn diện các nghiệp vụ dự phòng rủi ro tài chính hay các giải pháp chuyển đổi số kế toán chuyên sâu.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Khảo sát chuỗi dữ liệu tài chính qua các năm tiếp theo sau năm 2022 để kiểm chứng tính ổn định của quy trình hạch toán và hiệu quả của các giải pháp đã đề xuất.
• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các mảng kế toán quản trị doanh thu – chi phí và kiểm soát nội bộ chu trình bán hàng – cung cấp dịch vụ trong các doanh nghiệp ngành tư vấn thiết kế xây dựng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tư liệu thực tế có giá trị dành cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp: Tài liệu cung cấp ví dụ thực tế về việc áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC trong việc tổ chức hạch toán kế toán máy theo hình thức Chứng từ ghi sổ.
• Kế toán viên tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa thuộc lĩnh vực tư vấn, thiết kế, kiến trúc: Tham khảo hệ thống tài khoản, biểu mẫu chứng từ, cách luân chuyển chứng từ và thao tác nhập liệu trên phần mềm kế toán SIVIP.
• Phần có giá trị tham khảo cao nhất: Quy trình hạch toán nghiệp vụ chi phí tiếp khách (Phiếu chi 329), xử lý nghiệp vụ tiền phạt nộp chậm BHXH (TK 811), thao tác kết chuyển cuối kỳ trên TK 911 và hệ thống 8 sơ đồ tài khoản kế toán lý thuyết chuẩn hóa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng BRC áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào? Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính. Hình thức sổ kế toán áp dụng là Chứng từ ghi sổ trên máy vi tính, thông qua phần mềm kế toán SIVIP; đơn vị tiền tệ ghi sổ là VND; tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và trích khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng.

2. Bộ máy kế toán của Công ty BRC được tổ chức theo mô hình nào và đảm nhận những nhiệm vụ gì? Bộ máy kế toán được tổ chức theo mô hình tập trung với nhân sự phụ trách là Kế toán tổng hợp. Kế toán tổng hợp chịu trách nhiệm thực hiện toàn bộ công tác hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, theo dõi và quản lý công nợ khách hàng, tính và thanh toán tiền lương, kê khai nộp thuế với cơ quan thuế quản lý (Chi cục Thuế khu vực Đông Hà - Cam Lộ), lập Báo cáo tài chính và lưu trữ hồ sơ chứng từ kế toán.

3. Khóa luận sử dụng các nghiệp vụ thực tế cụ thể nào tại công ty năm 2022 để minh họa cho phần hành chi phí? Tác giả đã trích lục các chứng từ và màn hình giao diện phần mềm SIVIP thực tế tại công ty gồm: Phiếu chi số 329 phản ánh chi phí tiếp khách hạch toán vào TK 642 (Chi phí quản lý kinh doanh), màn hình nhập liệu phiếu kế toán chi phí phạt nộp chậm BHXH hạch toán vào TK 811 (Chi phí khác), cùng màn hình nhập liệu phiếu kế toán chi phí thuế TNDN hạch toán vào TK 821.

4. Quy trình kết chuyển xác định kết quả kinh doanh cuối kỳ được thực hiện trên tài khoản nào theo văn bản khóa luận? Quy trình được thực hiện trên TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh). Kế toán thực hiện kết chuyển doanh thu thuần (TK 511), doanh thu tài chính (TK 515) và thu nhập khác (TK 711) sang bên Có TK 911; đồng thời kết chuyển giá vốn hàng bán (TK 632), chi phí quản lý kinh doanh (TK 642), chi phí khác (TK 811) và chi phí thuế TNDN (TK 821) sang bên Nợ TK 911 để xác định số lãi hoặc lỗ của doanh nghiệp.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đào Thanh Huyền đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, đồng thời phản ánh chi tiết thực trạng công tác hạch toán tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng BRC trong năm 2022. Đề tài đã làm rõ quy trình luân chuyển chứng từ, thao tác trên phần mềm kế toán SIVIP và phân tích nguồn lực tài chính của doanh nghiệp giai đoạn 2020–2022. Dựa trên các phát hiện thực tế về ưu điểm và tồn tại trong công tác quản lý chi phí, khóa luận đã đề xuất các nhóm giải pháp có tính ứng dụng cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả công tác kế toán tại đơn vị. Đây là tài liệu tham khảo thiết thực cho việc nghiên cứu và thực hành kế toán trong các doanh nghiệp tư vấn xây dựng quy mô vừa và nhỏ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề chung về doanh thu và xác định kết quả kinh doanh 1. Khái niệm về doanh thu và thu nhập khác a. khái niệm về doanh thu Hiện nay, có rất nhiều quan điểm và các cách hiểu về doanh thu, dưới đây là một số khái niệm về doanh thu: Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 “Chuẩn mực chung” thì doanh thu được hiểu là “Tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường và các hoạt động khác của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản góp vốn của cổ đông hoặc chủ sở hữu” Theo chuẩn mực kế toán số 14 (VAS 14) về doanh thu và thu nhập khác được ban hành và công bố theo quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ trưởng Bộ Tài chính: “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu”.

Theo điều 56 Thông tư 133/2016 TT-BTC :“ Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp trừ phần vốn góp thêm của các cổ đông, thời điểm ghi nhận doanh thu là tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền”  Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hóa và 5 cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có). Ngoài ra còn có các khoản giảm trừ doanh thu, bao gồm: + Chiết khấu thương mại: Là khoản chiết khấu thương mại mà doanh nghiệp giảm trừ, hoặc đã thanh toán cho người mua hàng do việc người mua hàng đã mua sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ với khối lượng lớn và theo thỏa thuận bên bán sẽ dành cho bên mua một khoản chiết khấu thương mại (đã ghi trên hợp đồng kinh tế mua bán hoặc các cam kết mua, bán hàng) + Hàng bán bị trả lại: Là giá trị số sản phẩm, hàng hóa bị khách hàng trả lại do các nguyên nhân như vi phạm cam kết, vi phạm hợp đồng kinh tế, hàng bị kém, mất phẩm chất, không đúng chủng loại, quy cách. + Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm giá hàng bán thực tế phát sinh, là khoản giảm trừ cho người mua do sản phẩm, hàng hóa kém, mất phẩm chất hay không đúng quy cách theo quy định hợp đồng kinh tế. Từ những khái niệm đã được trích dẫn theo các quy định như trên thì chúng ta có thể tổng quát được rằng: Doanh thu là phần lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp khi thực hiện các hoạt động tài chính, cung cấp sản phẩm dịch vụ, các hoạt động khác của doanh nghiệp,…được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, không phân biệt đã thu tiền hay chưa thu tiền.

khái niệm thu nhập khác Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 – Doanh thu và thu nhập khác: “ Thu nhập khác là khoản thu góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu từ hoạt động ngoài các hoạt động tạo ra doanh thu.” Theo điều 65 thông tư 133/2016/TT-BTC: “ Thu nhập khác là các khoản thu nhập khác ngoài hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp” 1. Điều kiện ghi nhận doanh thu a. Căn cứ theo khoản 1.2, điểm a) Điều 57 Thông tư số 133/2016/TT-BTC, doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu bán hàng khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: 6 “- Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua; - Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa, đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa (trừ trường hợp khách hàng có quyền trả lại hàng hóa dưới hình thức đổi lại để lấy hàng hóa, dịch vụ khác); - Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng; - Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.

Căn cứ theo khoản 1.2, điểm b) Điều 57 Thông tư số 133/2016/TT-BTC, doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: “ - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại dịch vụ đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại dịch vụ đã cung cấp; - Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó; - Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo; - Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó” 1. Xác định kết quả kinh doanh. Khái niệm về xác định kết quả kinh doanh Kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động đầu tư tài chính và hoạt động khác trong một thời kỳ nhất định.

Biểu hiện của kết quả kinh doanh là số lãi (hoặc số lỗ) 7 Theo điều 68 thông tư 133/2016/TT-BTC: Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: “ Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính và kết quả hoạt động khác” 1. Phương pháp xác định kết quả kinh doanh - Kết quả kinh doanh là số lãi (hoặc số lỗ) và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp được xác định theo công thức sau: Kết quả kinh doanh (lợi nhuận trước thuế TN DN hoặc lỗ) = Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh + Kết quả kinh doanh hoạt động tài chính + Kết quả kinh doanh hoạt động khác - Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh là số chênh lệch giữa doanh thu thuần và trị giá vốn hàng bán (gồm cả sản phẩm, hàng hóa, bất động sản đầu tư và dịch vụ, giá thành sản xuất của sản phẩm xây lắp, chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản đầu tư như: Chi phí khấu hao, chi phí sửa chữa, nâng cấp, chi phí cho thuê hoạt động, chi phí thanh lý, nhượng bán bất động sản đầu tư), chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp” Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, được xác định theo công thức sau: Kết quả hoạt động SXKD = Doanh thu thuần về bán hàng - Giá vốn hàng bán – Chi phí Quản lý kinh doanh Trong đó: Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ được xác định như sau: Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ = Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ - Các khoản giảm trừ doanh thu (Chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại) - Kết quả hoạt động tài chính: Là số chênh lệch giữa doanh thu của hoạt động tài chính và chi phí hoạt động tài chính, được xác định theo công thức sau: Kết quả hoạt động tài chính = Doanh thu thuần hoạt động tài chính - Chi phí hoạt dộng tài chính - Kết quả hoạt động khác: Là số chênh lệch giữa số thu nhập khác và chi phí khác, được xác định theo công thức sau: 8 Kết quả hoạt động khác = Thu nhập khác - Chi phí khác ( Nguồn điều 68 thông tư 133/2016/TT-BTC) 1. Vai trò, ý nghĩa, nhiệm vụ của kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp 1. Vai trò của kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh - Doanh thu và xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp là kết quả cuối cùng để đánh giá một cách khái quát nhất hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong từng thời kỳ.

Vì vậy, kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh là một bộ phận vô cùng quan trọng đối với kế toán doanh nghiệp - Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh còn giúp doanh nghiệp lựa chọn được phương án đầu tư kinh doanh có hiệu quả nhất mang lại nguồn lợi nhuận lớn cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó là cơ sở để tìm ra những thiếu sót trong doanh nghiệp và có biện pháp khắc phục kịp thời. - Việc xác định kết quả kinh doanh là cơ sở để doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ đối với nhà nước thông qua việc nộp thuế, phí, lệ phí vào ngân sách nhà nước 1. Ý nghĩa của kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh - Đối với doanh nghiệp: Việc thu thập, xử lý và cung cấp thông tin chính xác về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp giúp các nhà quản trị có cái nhìn tổng hợp và chi tiết về hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Được coi như công cụ phục vụ đắc lực cho nhà quản trị để từ đó đưa ra các quyết định, định hướng phát triển nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. - Đối với các nhà đầu tư: Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là cơ sở để các nhà đầu tư đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh của mỗi doanh nghiệp từ đó đưa ra quyết định đầu tư hợp lý. - Đối với các trung gian tài chính: như Ngân hàng, các công ty cho thuê tài chính công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là điều tiên quyết để họ tiến hành thẩm định, đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp nhằm đưa ra quyết định cho vay bao nhiêu và vay trong bao lâu. 9 - Đối với Nhà nước: Hạch toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả hoạt động kinh doanh giúp nhà nước thu đúng, thu đủ thuế và các nguồn lợi khác.