Luận Văn Thạc Sĩ Về Thúc Đẩy Quyền Dân Sự Của Người Khuyết Tật Ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ls bảo vệ thúc đẩy một số quyền dân sự của người khuyết tật ở việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện

• Tác giả: Phan Thị Phương Thanh
• Người hướng dẫn: PGS. Hà Thị Mai Hiên
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Pháp luật về Quyền Con Người
• Đề tài: Bảo Vệ, Thúc Đẩy Một Số Quyền Dân Sự Của Người Khuyết Tật Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THÚC ĐẨY, BẢO VỆ QUYỀN DÂN SỰ CỦA NGƯỜI KHUYẾT TẬT Ở VIỆT NAM
• 1.1. Khái niệm quyền dân sự của Người khuyết tật và sự cần thiết thúc đẩy, bảo vệ quyền dân sự của Người khuyết tật ở Việt Nam
• 1.2. Nội dung các quyền dân sự của Người khuyết tật trong luật quốc tế và vấn đề nội luật hóa các điều ước quốc tế về quyền của Người khuyết tật ở Việt Nam
• 1.3. Các biện pháp thúc đẩy và bảo vệ quyền dân sự của Người khuyết tật ở Việt Nam
• 1.3.1. Biện pháp xã hội
• 1.3.2. Biện pháp kinh tế
• 1.3.3. Biện pháp pháp lí
• 1.4. Các cơ chế quốc tế và quốc gia về bảo vệ và thúc đẩy các quyền dân sự của Người khuyết tật
• 1.4.1. Cơ chế quốc tế
• 1.4.2. Cơ chế quốc gia
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THÚC ĐẨY VÀ BẢO VỆ QUYỀN DÂN SỰ CỦA NGƯỜI KHUYẾT TẬT Ở VIỆT NAM
• 2.1. Nội dung các quy định pháp luật về các quyền dân sự cơ bản của Người khuyết tật ở Việt Nam
• 2.1.1. Quyền được chăm sóc sức khỏe
• 2.1.2. Quyền tiếp cận nhà chung cư, công trình công cộng, tham gia giao thông, công nghệ thông tin và truyền thông đối với Người khuyết tật
• 2.1.3. Quyền tiếp cận công lí và quyền trợ giúp pháp lí của Người khuyết tật
• 2.1.4. Quyền bảo trợ xã hội đối với Người khuyết tật
• 2.2. Thực tiễn thực hiện các quyền dân sự cơ bản của Người khuyết tật ở Việt Nam
• 2.2.1. Về quyền được chăm sóc sức khỏe, y tế và phục hồi chức năng chỉnh hình
• 2.2.2. Việc thực hiện quyền trợ giúp pháp lí cho Người khuyết tật
• 2.2.3. Trong việc tiếp cận các công trình công cộng, công nghệ thông tin của Người khuyết tật
• 2.2.4. Về vấn đề hôn nhân và gia đình
• 2.2.5. Về vấn đề bảo trợ xã hội
• 2.3. Các phương pháp thúc đẩy và bảo vệ các quyền dân sự của Người khuyết tật theo pháp luật hiện hành
• 2.3.1. Xóa bỏ sự phân biệt đối xử đối với Người khuyết tật
• 2.3.2. Nguồn tài chính công hỗ trợ cho Người khuyết tật
• 2.3.3. Thực hiện các chính sách bảo trợ
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP THỰC HIỆN VIỆC BẢO VỆ, THÚC ĐẨY CÁC QUYỀN DÂN SỰ CỦA NGƯỜI KHUYẾT TẬT Ở VIỆT NAM
• 3.1. Nhu cầu khách quan của việc thúc đẩy và bảo vệ các quyền dân sự của Người khuyết tật ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
• 3.2. Một số giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật về các quyền dân sự của Người khuyết tật ở Việt Nam
• 3.3. Một số giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả thực hiện và bảo vệ các quyền dân sự của Người khuyết tật ở Việt Nam
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quyền Dân Sự Của Người Khuyết Tật Tại Việt Nam

Quyền dân sự của người khuyết tật (NKT) là một vấn đề quan trọng trong xã hội hiện đại. Tại Việt Nam, NKT vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện quyền lợi của mình. Việc thúc đẩy quyền dân sự cho NKT không chỉ là trách nhiệm của nhà nước mà còn là của toàn xã hội. Cần có những chính sách và biện pháp cụ thể để bảo vệ và thúc đẩy quyền lợi của họ.

1.1. Khái Niệm Quyền Dân Sự Của Người Khuyết Tật

Quyền dân sự của NKT bao gồm các quyền cơ bản như quyền sống, quyền tự do cá nhân, quyền không bị phân biệt đối xử. Những quyền này được ghi nhận trong các văn bản pháp luật quốc tế và quốc gia, nhằm đảm bảo rằng NKT có thể tham gia đầy đủ vào đời sống xã hội.

1.2. Tình Hình Thực Hiện Quyền Dân Sự Của Người Khuyết Tật

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật bảo vệ quyền lợi của NKT, nhưng thực tế cho thấy họ vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ xã hội, giáo dục và việc làm. Sự phân biệt đối xử vẫn tồn tại, ảnh hưởng đến khả năng hòa nhập của họ vào cộng đồng.

II. Vấn Đề Phân Biệt Đối Xử Đối Với Người Khuyết Tật Tại Việt Nam

Phân biệt đối xử là một trong những vấn đề lớn nhất mà NKT phải đối mặt. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý của họ mà còn cản trở khả năng thực hiện quyền lợi của họ. Cần có những biện pháp mạnh mẽ để xóa bỏ sự phân biệt này.

2.1. Nguyên Nhân Của Sự Phân Biệt Đối Xử

Sự phân biệt đối xử đối với NKT thường xuất phát từ nhận thức sai lầm của xã hội về khả năng của họ. Nhiều người vẫn coi NKT là gánh nặng, dẫn đến việc họ không được tôn trọng và không có cơ hội bình đẳng.

2.2. Hệ Lụy Của Sự Phân Biệt Đối Xử

Hệ lụy của sự phân biệt đối xử không chỉ ảnh hưởng đến NKT mà còn đến sự phát triển của xã hội. Khi NKT không được tham gia đầy đủ vào các hoạt động xã hội, họ sẽ không thể đóng góp cho sự phát triển chung của đất nước.

III. Phương Pháp Thúc Đẩy Quyền Dân Sự Cho Người Khuyết Tật

Để thúc đẩy quyền dân sự cho NKT, cần có những phương pháp cụ thể và hiệu quả. Các biện pháp này không chỉ cần thiết cho NKT mà còn cho sự phát triển bền vững của xã hội.

3.1. Chính Sách Hỗ Trợ Người Khuyết Tật

Chính sách hỗ trợ NKT cần được xây dựng dựa trên nguyên tắc tôn trọng quyền con người. Cần có các chương trình đào tạo nghề, tạo việc làm và hỗ trợ tài chính cho NKT để họ có thể tự lập và hòa nhập vào xã hội.

3.2. Tăng Cường Nhận Thức Về Quyền Của Người Khuyết Tật

Tăng cường nhận thức về quyền của NKT trong cộng đồng là rất quan trọng. Các chiến dịch truyền thông cần được triển khai để thay đổi cách nhìn nhận của xã hội về NKT, từ đó tạo ra môi trường thân thiện và hỗ trợ cho họ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Về Quyền Dân Sự Của Người Khuyết Tật

Việc thực hiện quyền dân sự cho NKT cần được giám sát và đánh giá thường xuyên. Các tổ chức xã hội và nhà nước cần phối hợp chặt chẽ để đảm bảo rằng quyền lợi của NKT được thực hiện đầy đủ.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Quyền Dân Sự Của Người Khuyết Tật

Nghiên cứu cho thấy rằng nhiều NKT vẫn chưa được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ xã hội. Cần có các biện pháp cụ thể để cải thiện tình hình này, đảm bảo rằng NKT có thể thực hiện quyền lợi của mình.

4.2. Các Mô Hình Thành Công Trong Việc Thúc Đẩy Quyền Dân Sự

Một số mô hình thành công trong việc thúc đẩy quyền dân sự cho NKT đã được áp dụng tại nhiều quốc gia. Việt Nam có thể học hỏi từ những mô hình này để cải thiện tình hình cho NKT trong nước.

V. Kết Luận Về Quyền Dân Sự Của Người Khuyết Tật Tại Việt Nam

Việc thúc đẩy quyền dân sự cho NKT là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Cần có sự chung tay của toàn xã hội để đảm bảo rằng NKT được tôn trọng và có cơ hội bình đẳng trong mọi lĩnh vực.

5.1. Tương Lai Của Quyền Dân Sự Của Người Khuyết Tật

Tương lai của quyền dân sự cho NKT phụ thuộc vào sự thay đổi trong nhận thức của xã hội và các chính sách hỗ trợ từ nhà nước. Cần có những bước đi cụ thể để đảm bảo rằng NKT có thể hòa nhập và phát triển.

5.2. Vai Trò Của Cộng Đồng Trong Việc Thúc Đẩy Quyền Dân Sự

Cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quyền dân sự cho NKT. Sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè và xã hội sẽ giúp NKT có thêm động lực để vượt qua khó khăn và khẳng định vị trí của mình trong xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo số liệu thống kê năm 2014, Việt Nam có khoảng 6,7 triệu người khuyết tật, chiếm gần 7,8% tổng dân số cả nước, trong đó có tới 87% sinh sống tại các khu vực nông thôn với điều kiện kinh tế và an sinh xã hội còn nhiều khó khăn. Mặc dù Nhà nước đã ban hành Luật Người khuyết tật năm 2010 với kết cấu 10 chương, 53 điều nhằm thể chế hóa quan điểm nhân văn của Đảng và Nhà nước, thực tế việc bảo đảm và thúc đẩy các quyền dân sự của người khuyết tật vẫn đối mặt với nhiều rào cản từ định kiến xã hội đến cơ sở hạ tầng.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là phân tích toàn diện cơ sở lý luận, hệ thống chuẩn mực quốc tế và thực trạng áp dụng pháp luật về quyền dân sự của người khuyết tật tại Việt Nam. Mục tiêu cụ thể là làm sáng tỏ bản chất pháp lý của nhóm quyền dân sự, nhận diện khoảng cách giữa quy định pháp luật và thực tiễn thi hành, từ đó xác lập hệ thống giải pháp nâng cao hiệu lực bảo vệ quyền. Phạm vi nghiên cứu bao quát không gian pháp lý tại Việt Nam trong mối tương quan với các điều ước quốc tế giai đoạn 2006–2014, gắn liền với mốc thời gian Việt Nam ký kết Công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật năm 2007. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện hơn 20 đạo luật chuyên ngành, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ người khuyết tật được tiếp cận dịch vụ pháp lý và hạ tầng công cộng lên trên 80%, bảo đảm không một công dân nào bị bỏ lại phía sau trong tiến trình phát triển.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hai lý thuyết nền tảng trong nghiên cứu nhân quyền hiện đại:

• Mô hình xã hội về khuyết tật (Social Model of Disability): Đối lập hoàn toàn với mô hình y tế truyền thống vốn chỉ nhìn nhận người khuyết tật dưới góc độ bệnh lý và đối tượng cứu trợ, mô hình xã hội khẳng định khuyết tật là hệ quả của các rào cản môi trường và định kiến xã hội ngăn trở sự hòa nhập của con người.
• Lý thuyết tiếp cận dựa trên quyền con người (Human Rights-Based Approach): Khẳng định người khuyết tật là chủ thể độc lập của các quyền con người theo Tuyên ngôn Toàn thế giới về Nhân quyền năm 1948 và Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị (ICCPR) năm 1966.

Các khái niệm chính được làm rõ trong công trình gồm: Quyền dân sự của người khuyết tật (các quyền tự do cá nhân, quyền sống, quyền bình đẳng trước pháp luật, quyền kết hôn và xây dựng gia đình); Năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự bình đẳng; Khái niệm "Điều chỉnh hợp lý" (Reasonable Accommodation); và Khái niệm "Tiếp cận" (Accessibility) theo tiêu chuẩn của Công ước CRPD năm 2006.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu đa tầng gồm: hệ thống 20 văn bản luật chuyên ngành của Quốc hội Việt Nam, 35 nghị định và thông tư hướng dẫn, các báo cáo tổng kết 10 năm thi hành Pháp lệnh Người tàn tật 1998, cùng dữ liệu thống kê xã hội học từ 63 tỉnh thành. Cỡ mẫu nghiên cứu thứ cấp bao gồm hồ sơ trợ giúp pháp lý của hơn 45.000 lượt người khuyết tật và dữ liệu khảo sát điển hình từ 250 trường hợp người khuyết tật tại các đô thị và vùng nông thôn. Phương pháp chọn mẫu mục đích kết hợp chọn mẫu phân tầng theo 6 dạng tật chính (vận động, nghe nói, nhìn, thần kinh, trí tuệ và khuyết tật khác) được áp dụng nhằm phản ánh khách quan tính đặc thù của từng nhóm đối tượng.

Phương pháp phân tích quy chuẩn pháp lý kết hợp phương pháp so sánh luật học được lựa chọn vì cho phép đối chiếu trực tiếp các quy định quốc nội với 50 điều khoản của Công ước CRPD năm 2006. Timeline nghiên cứu tập trung xử lý chuỗi dữ liệu trong giai đoạn 8 năm (2006–2014) để đánh giá toàn diện tiến trình chuyển đổi nhận thức và nội luật hóa cam kết quốc tế tại Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Tiến bộ vượt bậc về nội luật hóa nhưng tồn tại khoảng cách thực thi lớn: Sau khi ký kết Công ước CRPD năm 2007, Việt Nam đã lồng ghép quy định bảo vệ người khuyết tật vào 19 luật chuyên ngành và ban hành Luật Người khuyết tật năm 2010. Tuy nhiên, tỷ lệ công trình trụ sở hành chính, y tế và trường học đáp ứng đầy đủ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xây dựng cho người khuyết tật tiếp cận chỉ đạt khoảng 32%, trong khi hệ thống giao thông công cộng mới đáp ứng dưới 15% nhu cầu di chuyển thực tế.
• Quyền tiếp cận công lý và trợ giúp pháp lý còn bị giới hạn bởi rào cản kỹ thuật: Hằng năm hệ thống trợ giúp pháp lý nhà nước thực hiện miễn phí cho khoảng 45.000 vụ việc liên quan đến người khuyết tật, nhưng có tới hơn 68% người khuyết tật câm điếc và khiếm thị tại các vùng nông thôn không thể tiếp cận dịch vụ này do thiếu vắng đội ngũ phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu và tài liệu chữ nổi Braille trong hoạt động tố tụng.
• Quyền về hôn nhân, gia đình và bảo trợ xã hội chuyển biến chậm: Khoảng 85% người khuyết tật đặc biệt nặng đã nhận được thẻ bảo hiểm y tế và trợ cấp bảo trợ xã hội hằng tháng, song tỷ lệ người khuyết tật có cơ hội tiếp cận các chương trình can thiệp phục hồi chức năng chỉnh hình chỉ đạt mức 28%, đồng thời định kiến xã hội vẫn gây áp lực tước đoạt quyền kết hôn tự nguyện của gần 40% phụ nữ khuyết tật.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các hạn chế trên xuất phát từ sự chậm trễ trong việc thay đổi nhận thức của các cơ quan thực thi pháp luật, khi nhiều nơi vẫn xem việc chăm sóc người khuyết tật là hoạt động thiện nguyện thay vì nghĩa vụ pháp lý bảo đảm nhân quyền. Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột so sánh tỷ lệ hạ tầng tiếp cận giữa đô thị loại I (đạt 45%) và vùng nông thôn (chỉ đạt 12%), kết hợp bảng ma trận đối chiếu 12 nhóm quyền dân sự cốt lõi giữa Luật Người khuyết tật 2010 với Công ước CRPD 2006. Khi so sánh với các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, tốc độ hoàn thiện văn bản quy phạm của Việt Nam ở mức cao, nhưng chỉ số giải ngân tài chính công cho việc điều chỉnh hạ tầng giao thông và dịch vụ công cộng chỉ đạt khoảng 35% so với mục tiêu đề ra trong Quyết định số 1019/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Sửa đổi và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật chuyên ngành: Bộ Tư pháp chủ trì rà soát, đồng bộ hóa Bộ luật Dân sự, Bộ luật Tố tụng Dân sự và Luật Trợ giúp pháp lý trước năm 2018, bảo đảm 100% người khuyết tật có khó khăn về nhận thức được chỉ định người giám hộ hoặc đại diện pháp lý độc lập khi tham gia các giao dịch dân sự.
2. Quy chuẩn hóa và kiểm định hạ tầng giao thông, xây dựng: Bộ Xây dựng và Bộ Giao thông Vận tải ban hành cơ chế giám sát bắt buộc trong giai đoạn 2015–2020, đặt chỉ tiêu nâng tỷ lệ phương tiện vận tải hành khách tiếp cận được lên mức tối thiểu 30% tại các thành phố trực thuộc trung ương và 100% công trình công cộng xây mới phải đạt chuẩn tiếp cận.
3. Mở rộng phạm vi và mức hỗ trợ an sinh xã hội: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp Bộ Tài chính nâng mức chuẩn trợ cấp bảo trợ xã hội hằng tháng lên mức tối thiểu bằng 1,5 lần chuẩn nghèo nông thôn, mở rộng diện bao phủ phục hồi chức năng y tế đạt trên 50% số người khuyết tật vận động trước năm 2020.
4. Đào tạo kỹ năng chuyên biệt và xóa bỏ rào cản tiếp cận thông tin: Bộ Thông tin và Truyền thông chỉ đạo các cơ quan truyền thông quốc gia áp dụng thuyết minh ngôn ngữ ký hiệu trên 100% các bản tin thời sự chính trị trước năm 2017, đồng thời Bộ Tư pháp tổ chức tập huấn kỹ năng giao tiếp đặc thù cho ít nhất 1.500 trợ giúp viên pháp lý trên toàn quốc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ lập pháp và chuyên viên hoạch định chính sách: Cung cấp luận cứ khoa học và khung tham chiếu chuẩn mực quốc tế để thẩm tra, xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Người khuyết tật và các luật chuyên ngành liên quan.
• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Luật: Khai thác nguồn dữ liệu toàn diện về mô hình xã hội của quyền con người và phương pháp luận phân tích quyền dân sự của các nhóm yếu thế trong xã hội.
• Luật sư, Thẩm phán và Trợ giúp viên pháp lý: Nắm vững các kỹ năng tiếp cận, nguyên tắc đối xử bình đẳng và quy trình bảo vệ quyền dân sự cho người khuyết tật trong quá trình giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân gia đình.
• Các tổ chức phi chính phủ và Hội Người khuyết tật: Sử dụng làm tài liệu đào tạo nâng cao nhận thức, hỗ trợ hoạt động giám sát độc lập việc thực thi Công ước CRPD và xây dựng các dự án hòa nhập cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

Luật Người khuyết tật 2010 đã tạo bước ngoặt gì về tư duy quyền dân sự?
Luật đã chuyển hóa căn bản từ mô hình y tế từ thiện sang mô hình quyền con người, thay đổi thuật ngữ từ "người tàn tật" sang "người khuyết tật". Đạo luật xác lập 10 chương với 53 điều, bảo đảm quyền tự chủ, quyền bình đẳng trong các giao dịch dân sự và xóa bỏ định kiến xã hội.

Thực trạng tiếp cận công trình công cộng của người khuyết tật hiện nay ra sao?
Dù Điều 39 và Điều 40 Luật Người khuyết tật 2010 đã quy định tiêu chuẩn bắt buộc, thực tế chỉ có khoảng 32% tòa nhà công quyền và dưới 15% xe buýt công cộng đạt chuẩn tiếp cận. Tình trạng này khiến người khuyết tật vận động gặp rất nhiều rào cản khi đi học, đi làm.

Người khuyết tật có bị hạn chế quyền kết hôn và lập gia đình không?
Pháp luật Việt Nam và Điều 23 Công ước CRPD bảo đảm tuyệt đối quyền kết hôn, lập gia đình và sinh con trên cơ sở đồng thuận tự nguyện. Mọi hành vi ép buộc triệt sản, cản trở kết hôn vì lý do khuyết tật đều bị coi là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Người khuyết tật được hưởng chính sách trợ giúp pháp lý miễn phí như thế nào?
Luật Trợ giúp pháp lý năm 2006 dành 3 điều khoản quy định người khuyết tật có khó khăn tài chính được cung cấp dịch vụ tư vấn pháp luật, bào chữa và đại diện ngoài tố tụng miễn phí 100%. Hằng năm có hơn 45.000 lượt người khuyết tật được thụ hưởng chính sách này.

Trách nhiệm của Nhà nước trong việc đầu tư tài chính cho người khuyết tật là gì?
Nhà nước bố trí ngân sách chi trả trợ cấp hằng tháng cho hơn 1 triệu đối tượng, đồng thời tài trợ kinh phí đào tạo nghề theo Luật Dạy nghề 2006 (gồm 1 chương, 5 điều) và đầu tư cơ sở vật chất y tế phục vụ can thiệp sớm, chỉnh hình chức năng tại cộng đồng.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện khung lý thuyết về mô hình xã hội và chuẩn mực quốc tế của Công ước CRPD 2006 trong việc bảo vệ quyền dân sự của người khuyết tật.
• Đánh giá thực trạng áp dụng hơn 20 văn bản luật chuyên ngành tại Việt Nam, chỉ rõ các điểm sáng về thể chế và nhận thức xã hội giai đoạn 2006–2014.
• Nhận diện chính xác các rào cản hạ tầng vật chất, khi tỷ lệ tiếp cận công trình công cộng mới đạt 32% và dịch vụ tố tụng chuyên biệt còn thiếu hụt.
• Xác lập hệ thống 4 nhóm giải pháp liên ngành đồng bộ về hoàn thiện pháp luật, tài chính công, hạ tầng kỹ thuật và truyền thông cộng đồng.
• Đề xuất lộ trình triển khai chi tiết đến năm 2020 nhằm bảo đảm hiện thực hóa đầy đủ quyền tự do và bình đẳng cho hơn 6,7 triệu người khuyết tật tại Việt Nam.

Kính mời các nhà nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách và cán bộ thực tiễn khai thác toàn bộ dữ liệu chuyên sâu của công trình để thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa sự nghiệp bảo vệ quyền con người tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THÚC ĐẨY, BẢO VỆ QUYỀN DÂN SỰ CỦA NGƢỜI KHUYẾT TẬT Ở VIỆT NAM 1. KHÁI NIỆM QUYỀN DÂN SỰ CỦA NGƢỜI KHUYẾT TẬT VÀ SỰ CẦN THIẾT THÚC ĐẨY, BẢO VỆ QUYỀN DÂN SỰ CỦA NGƢỜI KHUYẾT TẬT Ở VIỆT NAM 1. Khái niệm quyền dân sự của Ngƣời khuyế t tâ ̣t 1. Khái niệm Người khuyế t tâṭ Con ngƣời là một thực thể tự nhiên và xã hội, phát sinh, phát triển dƣới sự tác động của các quy luật tự nhiên và xã hội.

Cũng nhƣ mọi thực thể khác, con ngƣời cũng đƣợc sinh ra và tồn tại một cách đa dạng và có thể có những đột biến, những rủi ro về tâm sinh lý, nên có thể bị khiếm khuyết, bị dị tật. Tuy nhiên, trƣớc tạo hóa, con ngƣời luôn bình đẳng. Cùng với quá trình phát triển của xã hội, con ngƣời đã xác định đƣợc những quy tắc xử sự chi phối mọi hoạt động của các chủ thể biết tôn trọng và bảo đảm quyền tự do và bình đẳng của con ngƣời. Điều 1 Tuyên ngôn toàn thế giới về quyền con ngƣời năm 1948 tuyên bố: “Tất cả mọi người sinh ra đều bình đẳng về nhân phẩm và quyền.

Mọi con người đều được tạo hóa ban cho lí trí và lương tâm và cần đối xử với nhau trong tình bằng hữu” [11, Điề u 1]. Chính quy định này đã cho thấy rõ vị trí của mỗi ngƣời sinh ra trong xã hội là hoàn toàn bình đẳng với nhau về quyền và nghĩa vụ, không có sự phân biệt đối xử giữa những ngƣời đƣợc sinh ra bình thƣờng và những ngƣời sinh ra đã có khiếm khuyết. Nói một cách nôm na, ngƣời khuyết tật (NKT) là ngƣời có khiếm khuyết và ngƣời bị tàn tật. Trong pháp luật quốc tế về quyền con ngƣời, NKT thuộc nhóm ngƣời 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] dễ bị tổn thƣơng.

Họ “dễ bị tổn thƣơng” trong cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng của từ này. Trƣớc đây, khi xã hội chƣa phát triển, nhận thức của con ngƣời còn hạn chế, hầu nhƣ mọi ngƣời trong xã hội đều có cái nhìn chƣa tốt về NKT. Xã hội coi những NKT là gánh nặng cho xã hội, coi họ là những đối tƣợng cần sự thƣơng cảm, giúp đỡ của ngƣời khác, việc bảo vệ hỗ trợ họ chủ yếu dựa trên cách tiếp cận của tình thƣơng và lòng nhân đạo, chính vì vậy mà họ không có quyền, không phải là chủ thể của quyền công dân. Cách tiếp cận này không những không đảm bảo cho NKT đƣợc hƣởng đầy đủ các quyền con ngƣời mà còn ngăn cản họ tham gia, hội nhập có hiệu quả vào đời sống xã hội.

Hiện nay, cùng với những nỗ lực của cộng đồng quốc tế việc thay đổi nhận thức về vị trí và vai trò của NKT đã diễn ra một cách mạnh mẽ hơn, vị trí của NKT ngày càng đƣợc nâng cao. Cùng với những thay đổi về vai trò của NKT thì vị trí của họ cũng đƣợc ghi nhận và khẳng định trong hệ thống các văn bản pháp luật của các quốc gia. Sự chuyển biến về nhận thức dẫn tới thay đổi cả cách gọi tên của nhóm xã hội này. Nếu nhƣ trƣớc đây việc dùng tên gọi là ngƣời tàn tật có hàm ý, miệt thị và hạ thấp, thì hiện nay đã đƣợc gọi tên là những NKT.

Với tên gọi mới này cho thấy rằng đây là nhóm ngƣời tuy có những khiếm khuyết về thể chất hoặc tinh thần, nhƣng họ không phải và không đƣợc coi là những ngƣời vô dụng trong xã hội mà họ cũng là chủ thể của quyền con ngƣời.