Đánh giá hiện trạng và giải pháp thu gom chất thải rắn tại Linh Đông, Thủ Đức

Báo cáo phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp cho hệ thống thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt tại phường Linh Đông, Thành phố Thủ Đức.

• Người hướng dẫn: ThS. Lê Thị Thủy
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Lý Môi Trường
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng Và Đề Xuất Các Giải Pháp Thu Gom, Vận Chuyển Chất Thải Rắn Sinh Hoạt Tại Phường Linh Đông, Thành Phố Thủ Đức
• Loại tài liệu: Đồ Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Thực trạng phát sinh chất thải rắn sinh hoạt tại Phường Linh Đông

Phường Linh Đông, Thành phố Thủ Đức đang trên đà phát triển nhanh chóng với dân số gia tăng liên tục. Điều này kéo theo tình trạng khối lượng chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) ngày càng gia tăng, trở thành thách thức lớn trong công tác quản lý môi trường. Theo kết quả khảo sát 99 hộ dân trong 7.760 hộ của phường, nguồn gốc chất thải chủ yếu xuất phát từ các khu dân cư, các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, cơ sở thương mại và dịch vụ. Thành phần chất thải đa dạng bao gồm thực phẩm, giấy, nhựa, kim loại, và các chất thải khác. Cách thức lưu trữ tại hộ gia đình chưa được thực hiện theo quy chuẩn, dẫn đến ô nhiễm môi trường và tiềm ẩn nguy hiểm cho sức khỏe cộng đồng.

1.1. Nguồn gốc và thành phần chất thải

Chất thải rắn sinh hoạt ở Linh Đông bắt nguồn chủ yếu từ các khu dân cư với mật độ dân số cao. Các hộ kinh doanh nhỏ, cơ sở ăn uống, tiểu thương cũng là nguồn phát sinh đáng kể. Thành phần chất thải gồm thực phẩm (30-40%), giấy carton (15-20%), nhựa (20-25%), kim loại, thủy tinh và các chất thải khác.

1.2. Khối lượng và cách thức lưu trữ hiện tại

Khối lượng CTRSH phát sinh tại Linh Đông ước tính khoảng 50-70 tấn/ngày. Phần lớn hộ dân lưu trữ rác trong các bao, thùng đơn giản, chưa phân loại, để ngoài trời hoặc trong nhà. Tình trạng lưu trữ không đúng cách gây ô nhiễm mùi, thu hút côn trùng và gây bất an toàn vệ sinh.

II. Hiện trạng hệ thống thu gom và vận chuyển rác thải

Hệ thống thu gom, vận chuyển chất thải rắn ở Phường Linh Đông được quản lý bởi Công ty TNHH MTV Dịch Vụ Công Ích Quận Thủ Đức dưới sự giám sát của Ủy ban nhân dân phường. Tuy nhiên, hệ thống này vẫn tồn tại nhiều hạn chế trong cơ cấu tuyến thu gom, tần suất và phương tiện vận chuyển. Số lượng xe thu gom hiện có chưa đủ đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của phường. Chi phí thu gom được tính dựa trên diện tích hộ gia đình, nhưng không phải tất cả hộ dân đều được phục vụ đầy đủ. Một số khu vực, nhất là các con hẻm nhỏ, việc thu gom rác chưa thực hiện thường xuyên, dẫn đến tình trạng rác tồn đọng.

2.1. Tuyến thu gom và tần suất hiện tại

Tuyến thu gom ở Linh Đông được chia thành các khu vực chính dọc theo các tuyến đường lớn. Tần suất thu gom được thực hiện 1-2 lần/ngày ở các khu trung tâm, nhưng chỉ 2-3 lần/tuần ở các khu vực ngoại vi. Các con hẻm, khu dân cư mới phát triển chưa được đưa vào tuyến thu gom chính thức, gây khó khăn cho sinh hoạt cộng đồng.

2.2. Phương tiện chi phí và thách thức

Phường sử dụng khoảng 5-6 xe có thùng rác cơ giới để vận chuyển chất thải. Chi phí thu gom dao động 5.000-10.000 đồng/tháng/hộ tùy diện tích. Thách thức lớn là tắc đường vào giờ cao điểm ảnh hưởng tầnsuất thu gom, thiếu quỹ đầu tư nâng cấp phương tiện, và mức độ tự giác của người dân còn thấp.

III. Các giải pháp nâng cao hệ thống thu gom rác thải

Để giải quyết các vấn đề tồn tại, cần phải có những giải pháp toàn diện nhằm nâng cao chất lượng hệ thống thu gom, vận chuyển chất thải rắn. Trước hết, cần phát triển cơ sở hạ tầng với việc xây dựng thêm các điểm tập kết rác tạm thời, nâng cấp phương tiện thu gom hiện đại, hệ thống quản lý bằng công nghệ thông tin. Thứ hai, tăng cường phân loại rác tại nguồn ở các hộ gia đình thông qua tuyên truyền, giáo dục cộng đồng. Thứ ba, cải thiện chất lượng dịch vụ bằng cách tăng tần suất thu gom ở các khu vực ngoại vi, mở rộng tuyến thu gom đến các con hẻm nhỏ. Cuối cùng, cần có cơ chế khuyến khích, giám sát chặt chẽ để nâng cao ý thức trách nhiệm của các bên tham gia.

3.1. Nâng cấp cơ sở hạ tầng và công nghệ

Xây dựng thêm 3-4 điểm tập kết rác tạm thời tại các vị trí chiến l略 để rút ngắn quãng đường vận chuyển chất thải. Đầu tư phương tiện thu gom hiện đại, có công suất lớn hơn. Ứng dụng hệ thống GPS, IoT để quản lý tuyến thu gom, tối ưu hóa lộ trình, cảnh báo đầy thùng rác. Xây dựng ứng dụng di động cho cộng dân để báo cáo vấn đề liên quan rác thải.

3.2. Tăng cường giáo dục và phân loại rác tại nguồn

Khởi động các chương trình tuyên truyền, giáo dục về phân loại chất thải rắn tại các trường học, hội họp dân phố. Phát phát thùng rác chuyên dụng cho phân loại ở các hộ gia đình. Tổ chức các hoạt động khuyến khích như tích điểm, thưởng tặng cho các hộ tích cực phân loại rác. Xây dựng các điểm tái chế, tái sử dụng chất thải để tạo thêm giá trị kinh tế.

IV. Kết luận và kiến nghị đối với hoạt động thu gom rác thải

Qua quá trình khảo sát, đánh giá hiện trạng, đề tài đã phát hiện ra những vấn đề cấp bách trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại Phường Linh Đông. Hệ thống thu gom rác hiện tại chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu của cộng dân do thiếu cơ sở hạ tầng, phương tiện, và sự tham gia của cộng đồng. Để đạt được phát triển bền vững, cần phải triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao hệ thống từ cơ sở hạ tầng, công nghệ, đến giáo dục cộng đồng. Các giải pháp nâng cao đề xuất là thực tế, khả thi và có thể triển khai theo từng giai đoạn. Sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp dịch vụ, và nhân dân là chìa khóa thành công.

4.1. Những vấn đề nổi bật từ khảo sát

Khảo sát 99 hộ dân cho thấy 70% không phân loại rác thải tại nguồn, 60% không hài lòng với tần suất thu gom hiện tại, 50% cho rằng dịch vụ chưa phục vụ toàn bộ khu vực. Ngoài ra, chi phí dịch vụ được xem là chưa hợp lý, thiếu minh bạch. Ý thức cộng đồng về bảo vệ môi trường còn hạn chế, cần tăng cường giáo dục.

4.2. Kiến nghị thực hiện

Kiến nghị UBND phường lập kế hoạch chi tiết để triển khai các giải pháp nâng cao hệ thống thu gom. Tăng cường giám sát, đánh giá định kỳ hiệu quả của các giải pháp. Xây dựng cơ chế khuyến khích, thưởng phạt để nâng cao ý thức. Hỗ trợ ngân sách cho các hoạt động cộng đồng về quản lý rác thải bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Phường Linh Đông thuộc Thành phố Thủ Đức ở cửa ngõ phía đông Thành phố Hồ Chí Minh đã có những góp phần vào việc phát triển kinh tế – văn hóa, xã hội và giáo dục của khu vực. Đây cũng là địa điểm thu hút các doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư, mang lại một lượng lớn các cơ hội việc làm, và có Trường Cao Đẳng Công Nghệ TP. HCM nên thu hút một lượng lớn dân cư lao động và các bạn sinh viên từ các tỉnh thành lân cận.

Điều này đồng nghĩa với việc dân số ngày càng tăng cao, kéo theo sự gia tăng lượng CTRSH một cách chóng mặt. Theo khảo sát, tỷ lệ thu gom thực tế chỉ khoảng 90%, chưa thu gom khoảng 10% vì vẫn còn nhiều “điểm đen” môi trường chưa được giải quyết triệt để. Chính công tác thu gom, vận chuyển còn khe hở dẫn đến những ảnh hưởng tiêu cực như:  Ô nhiễm môi trường không khí;  Ô nhiễm môi trường đất;  Nguồn nước bị ô nhiễm, chứa các chất độc hại;  Ảnh hưởng đến sức khỏe của con người, động – thực vật;  Gây mất mỹ quan đô thị;  Nguồn gốc của các mầm, dịch bệnh phát triển. Đây là lý do mà tôi quyết định thực hiện đề tài: “Đánh giá hiện trạng phát sinh và đề xuất các giải pháp thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt tại phường Linh Đông, Thành phố Thủ Đức” với mục tiêu tìm hiểu sâu hơn tình hình phát sinh, vận chuyển, thu gom CTRSH tại khu vực mình đang sinh sống.

Đồng thời, đề xuất các giải pháp mang tính khả quan nhằm cải thiện, nâng cao hiệu quả công tác thu gom, vận chuyển tại đây. Mục tiêu cao hơn là giúp phường Linh Đông đạt được danh hiệu “Phường sạch, không xả rác ra đường và kênh rạch”. Mục tiêu của đề tài - Tìm hiểu về hiện trạng phát sinh chất thải rắn sinh hoạt tại phường Linh Đông, Thành phố Thủ Đức như: nguồn gốc, thành phần, khối lượng phát sinh, cách thức lưu trữ tại hộ gia đình; 1 Đánh giá hiện trạng và đề xuất các giải pháp thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt tại Phường Linh Đông, Thành phố Thủ Đức - Hiện trạng thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt tại phường Linh Đông, Thành phố Thủ Đức như: tuyến thu gom, thời gian, tần suất, cách thức, phương tiện, chi phí thu gom; - Đề xuất các giải pháp nâng cao hệ thống thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt tại phường Linh Đông, Thành phố Thủ Đức. Nội dung nghiên cứu của đề tài Để đạt được những mục tiêu đề ra, các nội dung sau đây đã được thực hiện: - Tổng quan về vị trí địa lý, điều kiện kinh tế – xã hội, dân số trên địa bàn; - Xác định nguồn phát sinh, khối lượng, thành phần của CTRSH tại địa bàn; - Khảo sát, đánh giá hiện trạng công tác thu gom, phân loại, sơ đồ quản lý, hình thức – thời gian lưu trữ, tuyến – quy trình thu gom và chất lượng thu gom CTRSH tại khu vực thực hiện đề tài; - Tìm các yêu cầu pháp luật liên quan; - Xác định những vấn đề còn tồn đọng trong hệ thống quản lý, công tác thu gom vận chuyển, xử lý CTRSH; - Dự báo khối lượng chất thải rắn phát sinh trong tương lai đến năm 2031; - Khảo sát tỷ lệ mong muốn tham gia vào hệ thống thu gom CTRSH của các hộ chưa tham gia thu gom; - Đề xuất giải pháp có tính khả thi góp phần nâng cao hiệu quả công tác thu gom, vận chuyển, chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn phường Linh Đông.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài Đối tượng nghiên cứu: - Hiện trạng phát sinh, thu gom, vận chuyển CTRSH từ các hộ gia đình và các cơ sở kinh doanh trên địa bàn nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu: - Phạm vi không gian: Phường Linh Đông, Thành phố Thủ Đức; - Phạm vi thời gian: Từ tháng 03/2021 đến tháng 11/2021. Ý nghĩa của đề tài Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học: - Tạo điều kiện giúp sinh viên tập luyện, vận dụng kiến thức đã học làm quen với thực tế. 2 Đánh giá hiện trạng và đề xuất các giải pháp thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt tại Phường Linh Đông, Thành phố Thủ Đức Ý nghĩa trong thực tiễn: - Tăng cường hiệu quả thu gom tại nguồn, tránh tình trạng ứ đọng CTRSH làm phát sinh mùi, tạo môi trường cho mầm bệnh phát triển; - Góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm trong công tác bảo vệ môi trường từ cấp chính quyền trung ương đến cấp địa phương; - Hạn chế tác động đến môi trường, cảnh quan đô thị, sức khỏe cộng đồng và sự phát triển kinh tế của địa bàn; - Đề xuất một số giải pháp có tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả công tác thu gom và vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt để cải thiện và góp phần bảo vệ môi trường.

3 Đánh giá hiện trạng và đề xuất các giải pháp thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt tại Phường Linh Đông, Thành phố Thủ Đức Chương 2 TỔNG QUAN 2. Tổng quan lý thuyết về CTRSH 2. Khái niệm CTR - Chất thải rắn là chất thải ở thể rắn hoặc sệt (còn gọi là bùn thải) được thải ra từ sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác [1]. - Chất thải rắn được hiểu là tất cả các chất thải phát sinh do các hoạt động của con người và động vật tồn tại ở dạng rắn được thải bỏ khi không còn hữu dụng hay không muốn dùng nữa [2].

- Chất thải rắn là chất thải ở thể rắn, được thải ra từ quá trình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác. Chất thải rắn bao gồm chất thải rắn thông thường và chất thải rắn nguy hại [3]. Khái niệm và phân loại CTRSH - Chất thải rắn sinh hoạt (còn gọi là rác sinh hoạt) là chất thải rắn phát sinh trong sinh hoạt thường ngày của con người [1]. - Chất thải rắn phát thải trong sinh hoạt cá nhân, hộ gia đình, nơi công cộng được gọi chung là chất thải rắn sinh hoạt [3].

- Chất thải rắn sinh hoạt được phân loại tại nguồn phù hợp với mục đích quản lý, xử lý thành các nhóm như sau:  Nhóm hữu cơ dễ phân hủy (nhóm thức ăn thừa, lá cây, rau, củ, quả, xác động vật);  Nhóm có khả năng tái sử dụng, tái chế (nhóm giấy, nhựa, kim loại, cao su, ni lông, thủy tinh);  Nhóm còn lại [1]. Thu gom, lưu trữ CTRSH - Thu gom chất thải rắn là hoạt động tập hợp, phân loại, đóng gói và lưu giữ tạm thời chất thải rắn tại nhiều điểm thu gom tới địa điểm hoặc cơ sở được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận [3]. 4 Đánh giá hiện trạng và đề xuất các giải pháp thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt tại Phường Linh Đông, Thành phố Thủ Đức - Lưu giữ chất thải rắn là việc giữ chất thải rắn trong một khoảng thời gian nhất định ở nơi được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận trước khi vận chuyển đến cơ sở xử lý [3]. - Thu gom chất thải rắn sinh hoạt là hoạt động tập hợp, lưu giữ tạm thời chất thải rắn sinh hoạt phát sinh từ các chủ nguồn thải, các điểm tập kết, điểm thu gom tới địa điểm hoặc cơ sở được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận [5].

Vận chuyển CTRSH - Vận chuyển chất thải là quá trình chuyên chở chất thải từ nơi phát sinh đến nơi xử lý, có thể kèm theo hoạt động thu gom, lưu giữ (hay tập kết) tạm thời, trung chuyển chất thải và sơ chế chất thải tại điểm tập kết hoặc trạm trung chuyển [1]. - Vận chuyển chất thải rắn là quá trình chuyên chở chất thải rắn từ nơi phát sinh, thu gom, lưu giữ, trung chuyển đến nơi xử lý, tái chế, tái sử dụng hoặc bãi chôn lấp cuối cùng [3]. - Vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt là quá trình chuyên chở chất thải từ nơi phát sinh đến nơi xử lý, có thể kèm theo hoạt động thu gom, lưu giữ (hay tập kết) tạm thời, trung chuyển chất thải và sơ chế chất thải tại điểm tập kết hoặc trạm trung chuyển [5]. Phương tiện vận chuyển CTRSH Phương tiện thu gom CTRSH tại nguồn (thủ công và cơ giới) phải đáp ứng các yêu cầu sau: - Yêu cầu về an toàn kỹ thuật, vệ sinh môi trường (kín, không rò rỉ nước rỉ rác, có nắp đậy); - Tuân thủ các quy định hiện hành của Luật giao thông đường bộ Việt Nam; - Xung quanh phương tiện phải được sơn hoặc dán đề can phản quang (đối với phương tiện thực hiện vào ban đêm), ghi tên đơn vị chủ quản và trang bị đèn cảnh báo vào ban đêm; - Tuân thủ thời gian áp dụng mẫu phương tiện thu gom CTRSH tại nguồn đáp ứng quy cách kỹ thuật thống nhất trên toàn địa bàn thành phố và phục vụ chương trình phân loại CTRSH tại nguồn do Ủy ban nhân dân thành phố ban hành.

Lê Thị Thủy SVTH: Đào Nguyễn Phụng Duyên Đánh giá hiện trạng và đề xuất các giải pháp thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt tại Phường Linh Đông, Thành phố Thủ Đức Một số phương tiện vận chuyển như sau: - Phương tiện vận chuyển sơ cấp: Xe ba gác, xe đẩy,. - Phương tiện vận chuyển thứ cấp: Xe đầu kéo, xe tải, xe containner,. Hệ thống cơ sở pháp lý - Nghị định 38/2015/NĐ-CP ngày 24/04/2015 của Chính phủ về quản lý chất thải và phế liệu. - Nghị định 59/2007/NĐ-CP ngày 09/04/2007 của Chính phủ về quản lý chất thải rắn.

- Quyết định 12/2019/QĐ-UBND ngày 17/05/2019 của UBND Thành phố Hồ Chí Minh quy định về quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. - Quyết định 1832/QĐ-UBND ngày 18/04/2017 của UBND Thành phố Hồ Chí Minh về Kế hoạch triển khai phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2017-2020. - Quyết định 44/2018/QĐ-UBND ngày 14/11/2018 của UBND Thành phố Hồ Chí Minh quy định về phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. - Quyết định 38/2018/QĐ-UBND ngày 22/10/2018 của UBND Thành phố Hồ Chí Minh quy định về ban hành quy định về giá tối đa đối với dịch vụ thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước và giá tối đa dịch vụ xử lý chất thải rắn sinh hoạt sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước.