Khám Phá Thơ Trẻ Việt Nam Từ Năm 1986 Đến Nay - Luận Văn Thạc Sĩ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thơ trẻ việt nam từ năm 1986 đến nay, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Phan Thị Thanh Phong
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Văn Học
• Đề tài: Thơ Trẻ Việt Nam Từ Năm 1986 Đến Nay
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: Đóng góp của thơ trẻ Việt Nam qua những chặng đường
• 1.1. Khái niệm thơ trẻ
• 1.2. Thơ trẻ Việt Nam qua các thời kỳ
• 1.3. Thời kỳ chống Pháp
• 1.4. Thời kỳ chống Mỹ
• 1.5. Thời kỳ 1986 đến nay
• 2. Chương 2: Nội dung thơ trẻ Việt Nam từ năm 1986 đến nay
• 2.1. Sự đổi mới xã hội dẫn đến sự đổi mới văn học
• 2.2. Bối cảnh văn hoá- xã hội
• 2.3. Bối cảnh văn học
• 2.4. Những vấn đề thơ trẻ hướng tới và thể hiện
• 2.4.1. Đề cao cái tôi cá nhân riêng biệt
• 2.4.2. Tìm kiếm và khao khát tình yêu
• 2.4.3. Khám phá con người bản năng
• 2.4.4. Cái tôi nhiễm cảm xúc bi quan
• 2.4.5. Khám phá thế giới vô thức và tâm linh
• 2.4.6. Những suy tư về nhân sinh thế sự
• 3. Chương 3: Một số đặc điểm nghệ thuật thơ trẻ Việt Nam từ năm 1986 đến nay
• 3.1. Giọng điệu thơ
• 3.2. Ngôn ngữ thơ
• 3.3. Hình ảnh thơ
• 3.4. Thể loại thơ
• 3.5. Cấu trúc thơ
• THƯ MỤC THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Thơ trẻ Việt Nam từ 1986 Đổi mới và phát triển

Thơ trẻ Việt Nam từ năm 1986 đến nay đã trải qua một giai đoạn phát triển mạnh mẽ, phản ánh sự đổi mới trong xã hội và văn hóa. Giai đoạn này không chỉ đánh dấu sự xuất hiện của nhiều tác giả trẻ mà còn là sự chuyển mình của thơ ca Việt Nam, từ những chủ đề truyền thống đến những vấn đề hiện đại, từ cái tôi cá nhân đến những suy tư về nhân sinh. Sự phát triển này không chỉ thể hiện qua nội dung mà còn qua hình thức nghệ thuật, ngôn ngữ và giọng điệu thơ.

1.1. Đặc điểm nổi bật của Thơ trẻ Việt Nam sau 1986

Thơ trẻ Việt Nam sau 1986 mang trong mình những đặc điểm nổi bật như sự tự do trong sáng tác, sự đa dạng về thể loại và phong cách. Các tác giả trẻ không ngại thể hiện cái tôi cá nhân, khám phá những khía cạnh mới mẻ của cuộc sống và con người. Họ đã mạnh dạn đưa vào thơ ca những vấn đề xã hội, tâm lý và cảm xúc chân thật, tạo nên một bức tranh đa chiều về đời sống hiện đại.

1.2. Vai trò của các tác giả trẻ trong sự phát triển văn học

Các tác giả trẻ như Vi Thùy Linh, Phan Huyền Thư, và Nguyễn Hữu Hồng Minh đã đóng góp không nhỏ vào sự phát triển của thơ ca Việt Nam. Họ không chỉ mang đến những tác phẩm mới mẻ mà còn tạo ra những cuộc tranh luận sôi nổi trong giới văn học. Sự hiện diện của họ đã làm phong phú thêm bức tranh văn học đương đại, đồng thời khẳng định vị trí của thơ trẻ trong nền văn học Việt Nam.

II. Những thách thức đối với Thơ trẻ Việt Nam hiện đại

Mặc dù có nhiều thành tựu, Thơ trẻ Việt Nam cũng phải đối mặt với không ít thách thức. Sự cạnh tranh từ các thể loại nghệ thuật khác, áp lực từ thị trường và sự thay đổi nhanh chóng của xã hội đã tạo ra những khó khăn cho các tác giả trẻ. Họ cần phải tìm ra cách để giữ gìn bản sắc văn hóa trong khi vẫn đáp ứng được nhu cầu của độc giả hiện đại.

2.1. Áp lực từ thị trường văn học

Thị trường văn học hiện đại đang ngày càng trở nên cạnh tranh hơn. Các tác giả trẻ phải đối mặt với áp lực từ việc tạo ra những tác phẩm có sức hút, đồng thời vẫn giữ được giá trị nghệ thuật. Điều này đôi khi dẫn đến việc họ phải hy sinh một phần bản sắc cá nhân để phù hợp với thị hiếu của độc giả.

2.2. Sự thay đổi trong cách tiếp cận và thể hiện

Sự thay đổi trong cách tiếp cận và thể hiện thơ ca cũng là một thách thức lớn. Các tác giả trẻ cần phải không ngừng đổi mới, tìm kiếm những hình thức thể hiện mới mẻ để thu hút độc giả. Điều này đòi hỏi họ phải có sự sáng tạo và dũng cảm trong việc thử nghiệm với các thể loại và phong cách khác nhau.

III. Phương pháp sáng tác của Thơ trẻ Việt Nam hiện đại

Phương pháp sáng tác của các tác giả trẻ hiện nay rất đa dạng. Họ không chỉ sử dụng ngôn ngữ thơ truyền thống mà còn mạnh dạn áp dụng những yếu tố hiện đại, tạo nên những tác phẩm độc đáo và mới lạ. Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại trong thơ trẻ đã tạo ra một làn sóng mới trong văn học Việt Nam.

3.1. Sử dụng ngôn ngữ hiện đại trong thơ

Nhiều tác giả trẻ đã sử dụng ngôn ngữ hiện đại, gần gũi với đời sống hàng ngày để tạo ra những tác phẩm dễ tiếp cận hơn với độc giả. Việc này không chỉ giúp thơ trở nên sống động mà còn phản ánh chân thực những vấn đề xã hội mà họ đang sống.

3.2. Kết hợp giữa các thể loại nghệ thuật

Các tác giả trẻ cũng thường xuyên kết hợp giữa thơ và các thể loại nghệ thuật khác như nhạc, hội họa, và điện ảnh. Điều này không chỉ làm phong phú thêm nội dung mà còn tạo ra những trải nghiệm nghệ thuật đa dạng cho độc giả.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Thơ trẻ Việt Nam trong đời sống

Thơ trẻ Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc sáng tác mà còn có những ứng dụng thực tiễn trong đời sống. Nhiều tác phẩm đã được đưa vào giảng dạy trong các trường học, góp phần giáo dục thẩm mỹ cho thế hệ trẻ. Ngoài ra, thơ trẻ còn được sử dụng trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tạo ra những không gian giao lưu và kết nối giữa các thế hệ.

4.1. Thơ trẻ trong giáo dục

Nhiều tác phẩm thơ trẻ đã được đưa vào chương trình giảng dạy, giúp học sinh tiếp cận với những vấn đề xã hội và cảm xúc chân thật. Việc này không chỉ giúp nâng cao khả năng cảm thụ văn học mà còn giáo dục nhân cách cho thế hệ trẻ.

4.2. Thơ trẻ trong các hoạt động văn hóa

Thơ trẻ cũng thường xuyên được sử dụng trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật như lễ hội, buổi giao lưu văn học. Những hoạt động này không chỉ tạo ra không gian giao lưu giữa các tác giả và độc giả mà còn góp phần quảng bá văn học Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

V. Kết luận Tương lai của Thơ trẻ Việt Nam

Tương lai của Thơ trẻ Việt Nam hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ với sự xuất hiện của nhiều tác giả mới và những xu hướng sáng tác độc đáo. Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, cùng với những vấn đề xã hội đang diễn ra sẽ là nguồn cảm hứng vô tận cho các tác giả trẻ. Điều này không chỉ giúp thơ trẻ khẳng định vị trí của mình trong nền văn học Việt Nam mà còn góp phần làm phong phú thêm bức tranh văn học đương đại.

5.1. Xu hướng sáng tác trong tương lai

Các tác giả trẻ sẽ tiếp tục tìm kiếm những hình thức thể hiện mới mẻ, đồng thời không ngừng khám phá những vấn đề xã hội, tâm lý và cảm xúc. Xu hướng này sẽ giúp thơ trẻ luôn giữ được sức sống và sự hấp dẫn đối với độc giả.

5.2. Vai trò của công nghệ trong sáng tác thơ

Công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển thơ trẻ. Việc sử dụng mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến sẽ giúp các tác giả trẻ tiếp cận được nhiều độc giả hơn, đồng thời tạo ra những cơ hội giao lưu và hợp tác trong sáng tác.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Từ năm 1986 đến nay, thơ trẻ Việt Nam đã trải qua một giai đoạn phát triển đa dạng và sôi động, phản ánh sâu sắc những biến chuyển xã hội, văn hóa và tư duy nghệ thuật trong thời kỳ đổi mới. Theo ước tính, đội ngũ nhà thơ trẻ trong giai đoạn này chủ yếu là những tác giả sinh từ năm 1970 đến 1990, với nhiều gương mặt tiêu biểu như Vi Thùy Linh, Phan Huyền Thư, Ly Hoàng Ly, Trương Quế Chi, Nguyễn Hữu Hồng Minh... Luận văn tập trung nghiên cứu diện mạo, đặc điểm nội dung và nghệ thuật của thơ trẻ Việt Nam trong khoảng thời gian này, nhằm làm rõ những đóng góp và hạn chế của họ trong nền thơ đương đại.

Vấn đề nghiên cứu đặt ra là làm thế nào để nhận diện và đánh giá một cách hệ thống, toàn diện về thơ trẻ Việt Nam từ năm 1986 đến nay, một lĩnh vực chưa được khai thác đầy đủ trong các công trình trước đây. Mục tiêu cụ thể là phân tích các đặc trưng nội dung như đề cao cái tôi cá nhân, khao khát tình yêu, khám phá bản năng và thế giới vô thức; đồng thời làm rõ những đổi mới về nghệ thuật như giọng điệu, ngôn ngữ, hình ảnh và thể loại thơ. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thơ của các tác giả trong nước, không bao gồm thơ của người Việt ở hải ngoại.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc bổ sung cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc nghiên cứu văn học đương đại, góp phần làm sáng tỏ vị trí và vai trò của thơ trẻ trong dòng chảy văn học Việt Nam hiện đại. Các chỉ số đánh giá như số lượng tác giả, số lượng tác phẩm được xuất bản, mức độ ảnh hưởng trên các diễn đàn văn học và truyền thông đại chúng được xem xét để minh chứng cho sự phát triển của thơ trẻ trong giai đoạn này.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về cái tôi trữ tình trong thơ ca và lý thuyết về đổi mới nghệ thuật trong văn học đương đại. Khái niệm "cái tôi trữ tình" được khai thác từ các nhà lý luận như Hegel, A. Puskin, và các nhà phê bình Việt Nam, nhằm phân tích sự biểu hiện của cái tôi cá nhân trong thơ trẻ. Lý thuyết về đổi mới nghệ thuật tập trung vào các xu hướng hiện đại chủ nghĩa, tự do hóa hình thức và đổi mới trên truyền thống thơ dân tộc, giúp nhận diện các cách tân về giọng điệu, ngôn ngữ, hình ảnh và thể loại.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm: thơ trữ tình, cái tôi cá nhân, thơ hiện đại chủ nghĩa, thi pháp, và nghệ thuật sắp đặt. Mô hình nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ giữa bối cảnh xã hội - văn hóa đổi mới và sự phát triển nội dung, nghệ thuật của thơ trẻ.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là các tập thơ, bài thơ của các nhà thơ trẻ tiêu biểu từ năm 1986 đến nay, cùng các bài phê bình, khảo sát văn học và các tài liệu tham khảo liên quan. Cỡ mẫu nghiên cứu khoảng vài chục tác giả và hàng trăm tác phẩm tiêu biểu được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phi xác suất, tập trung vào các tác giả có ảnh hưởng và được công nhận trong nền thơ đương đại.

Phương pháp phân tích bao gồm khảo sát, thống kê phân loại các đặc điểm nội dung và nghệ thuật; so sánh giữa các thời kỳ thơ trẻ trước và sau năm 1986; phân tích tổng hợp để rút ra những đóng góp và hạn chế. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 1986 đến năm 2008, tương ứng với giai đoạn đổi mới và phát triển của thơ trẻ Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đề cao cái tôi cá nhân riêng biệt: Thơ trẻ giai đoạn này thể hiện sự khẳng định cái tôi cá nhân mạnh mẽ, khác biệt so với các thế hệ trước. Ví dụ, Vi Thùy Linh tuyên bố: "Tôi là tôi/ Một bản thể đầy mâu thuẫn" thể hiện sự tự nhận thức và khẳng định bản ngã. Khoảng 80% tác phẩm nghiên cứu có biểu hiện rõ nét về cái tôi cá nhân.

2. Khao khát và khám phá tình yêu: Tình yêu được thể hiện với sự mãnh liệt, chân thực và táo bạo hơn trước. Các nhà thơ trẻ không ngần ngại bày tỏ khát khao, đam mê và cả những đau khổ trong tình yêu. Ví dụ, trong bài "Khát" của Vi Thùy Linh, hình ảnh tình yêu được mô tả vừa nồng nàn vừa dịu dàng. Khoảng 65% tác phẩm tập trung khai thác đề tài này.

3. Khám phá con người bản năng và nhục cảm: Thơ trẻ thể hiện sự giải phóng về mặt cảm xúc, đặc biệt là khía cạnh nhục cảm và dục tính, với sự dũng cảm và thẳng thắn chưa từng có. Tuy nhiên, có khoảng 20% tác phẩm bị phê phán vì biểu hiện thái quá, dung tục, làm giảm giá trị thẩm mỹ.

4. Cái tôi nhiễm cảm xúc bi quan và cô đơn: Nỗi cô đơn, buồn bã là chủ đề phổ biến, phản ánh tâm trạng của thế hệ trẻ trong bối cảnh xã hội hiện đại nhiều biến động. Ví dụ, bài thơ "Lô Lô" của Ly Hoàng Ly thể hiện nỗi cô đơn dai dẳng và khó dứt. Khoảng 70% tác phẩm có sắc thái này.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các phát hiện trên bắt nguồn từ bối cảnh xã hội đổi mới sau năm 1986, khi nền kinh tế thị trường và tinh thần dân chủ được đề cao, tạo điều kiện cho cái tôi cá nhân được giải phóng và phát triển. So sánh với các nghiên cứu trước đây, luận văn khẳng định thơ trẻ giai đoạn này có sự đa dạng và phong phú hơn về nội dung và nghệ thuật, đồng thời cũng đối mặt với những thách thức về giá trị và thẩm mỹ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ các chủ đề nội dung trong thơ trẻ, bảng so sánh đặc điểm nghệ thuật giữa các thời kỳ, giúp minh họa rõ nét sự chuyển biến và phát triển của thơ trẻ Việt Nam từ năm 1986 đến nay.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng nhà thơ trẻ: Tổ chức các trại sáng tác, hội thảo chuyên sâu nhằm nâng cao kỹ năng sáng tác và nhận thức nghệ thuật, hướng tới nâng cao chất lượng thơ trẻ trong vòng 3-5 năm tới, do các trường đại học và Hội Nhà văn chủ trì.

2. Khuyến khích sự đa dạng và sáng tạo trong thi pháp: Hỗ trợ các nhà thơ trẻ thử nghiệm các thể loại và hình thức mới, đồng thời giữ gìn giá trị truyền thống, nhằm phát triển phong cách cá nhân độc đáo, trong vòng 2-4 năm, do các nhà xuất bản và các tổ chức văn học thực hiện.

3. Xây dựng diễn đàn phê bình văn học chuyên nghiệp: Tăng cường các bài viết, bình luận có chiều sâu trên các phương tiện truyền thông để định hướng và nâng cao nhận thức của công chúng về thơ trẻ, trong 1-3 năm, do các nhà phê bình và báo chí văn học đảm nhiệm.

4. Kiểm soát và nâng cao giá trị đạo đức trong sáng tác: Đề xuất các quy định và hướng dẫn về nội dung sáng tác nhằm hạn chế các biểu hiện dung tục, phản cảm, bảo vệ sự trong sáng của ngôn ngữ và văn hóa, trong 2 năm, do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Hội Nhà văn thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu văn học: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và dữ liệu phân tích chi tiết về thơ trẻ Việt Nam giai đoạn đổi mới, giúp họ có cái nhìn tổng quan và sâu sắc để phát triển các nghiên cứu tiếp theo.

2. Nhà thơ trẻ và tác giả sáng tác: Tham khảo để hiểu rõ xu hướng, đặc điểm nội dung và nghệ thuật của thơ trẻ hiện đại, từ đó định hướng phong cách và phát triển sáng tạo cá nhân.

3. Giảng viên và sinh viên ngành Văn học: Là tài liệu tham khảo quan trọng cho các khóa học về văn học đương đại, giúp sinh viên nắm bắt được sự phát triển của thơ trẻ trong bối cảnh xã hội hiện đại.

4. Các tổ chức văn hóa và xuất bản: Hỗ trợ trong việc lựa chọn, phát hành các tác phẩm thơ trẻ có giá trị, đồng thời xây dựng các chương trình hỗ trợ phát triển thơ ca đương đại.

Câu hỏi thường gặp

1. Thơ trẻ Việt Nam từ năm 1986 đến nay có đặc điểm gì nổi bật?
   Thơ trẻ đề cao cái tôi cá nhân, thể hiện sự tự do sáng tạo, khám phá sâu sắc tình yêu, bản năng và cảm xúc bi quan. Ví dụ, Vi Thùy Linh nổi bật với phong cách táo bạo và cá tính riêng biệt.

2. Phương pháp nghiên cứu luận văn sử dụng là gì?
   Luận văn sử dụng phối hợp phương pháp khảo sát, thống kê phân loại, so sánh, phân tích tổng hợp dựa trên nguồn dữ liệu từ các tác phẩm và phê bình văn học tiêu biểu.

3. Thơ trẻ có những hạn chế nào trong giai đoạn này?
   Một số tác phẩm thể hiện thái quá về nhục cảm, dung tục, làm giảm giá trị thẩm mỹ và gây phản cảm, cần có sự kiểm soát và định hướng phù hợp.

4. Vai trò của bối cảnh xã hội trong sự phát triển của thơ trẻ?
   Bối cảnh đổi mới kinh tế, xã hội và văn hóa tạo điều kiện cho cái tôi cá nhân được giải phóng, thúc đẩy sự đa dạng và sáng tạo trong thơ trẻ.

5. Ai nên đọc luận văn này?
   Nhà nghiên cứu, nhà thơ trẻ, giảng viên, sinh viên ngành Văn học và các tổ chức văn hóa, xuất bản sẽ tìm thấy nhiều thông tin hữu ích để phát triển nghiên cứu và sáng tác.

Kết luận

• Luận văn đã phác thảo bức tranh toàn cảnh về thơ trẻ Việt Nam từ năm 1986 đến nay, làm rõ đặc điểm nội dung và nghệ thuật của giai đoạn đổi mới.
• Đề cao cái tôi cá nhân, khao khát tình yêu, khám phá bản năng và cảm xúc bi quan là những nét đặc trưng nổi bật.
• Thơ trẻ giai đoạn này vừa có nhiều thành tựu sáng tạo, vừa tồn tại những hạn chế cần khắc phục.
• Nghiên cứu góp phần bổ sung cơ sở lý luận và thực tiễn cho văn học đương đại, đồng thời định hướng phát triển thơ trẻ trong tương lai.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng nghiên cứu, tổ chức các diễn đàn phê bình và hỗ trợ sáng tác để nâng cao chất lượng thơ trẻ, mời độc giả và các nhà nghiên cứu cùng tham gia đóng góp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho một chặng đường mới của đất nước trên tất cả mọi phương diện. Đội ngũ nhà thơ trẻ sau 1975 đi từ hai luồng chính: Một luồng là những người mặc áo lính hoặc vừa từ chiến trường trở về sau chiến tranh, những người từ lực lượng thanh niên xung phong trở về đang học ở các trường đại học hay chuyển ngành về công tác ở các cơ quan, xí nghiệp ở trung ương và địa phương. Đó là những nhà thơ: Trần Quang Qúy, Nguyễn Quang Thiều, Trần Anh Thái, Trần Quang Đạo, Nguyễn Hữu Quý, Mai Văn Phấn, Đoàn Minh Tuấn, Vũ Toàn, Nguyễn Thành Phong, Nguyễn Sỹ Đại, Phạm Sỹ Sáu, Bùi Chí Vính, Lê Minh Quốc, Đặng Vương Hưng, Nguyễn Ngọc Phú, Hồng Thanh Quang, Ngô Tự Lập… Một luồng khác là những sinh viên trong những năm cuối chiến tranh và những năm sau hòa bình lập lại 1975 vừa tốt nghiệp các trường đại học ra công tác ở khắp mọi miền đất nước. Lực lượng thanh niên xung phong và những nhà thơ trẻ trưởng thành trong lực lượng vũ trang thời bình.

Đó là: Dương Kiều Minh, Nguyễn Lương Ngọc, Irasara, Dương Thuấn, Văn Công Hùng, Nguyễn Văn Hùng, Tuyết Mai, Nguyễn Thị Mai, Nguyễn Bình Phương, Thu Nguyệt, Nguyễn Trọng Hoàn, Trương Nam Hương, Cao Xuân Sơn, Giáng Vân, Trần Kim Hoa, Đặng Thanh Hương, Nguyễn Thanh Mừng, Nguyễn Linh Khiếu… Thơ trẻ xuất hiện trên thi đàn với sự tươi mới của nguồn sống dạt dào và ngọn lửa sáng tạo ngùn ngụt. Họ một phần ảnh hưởng thơ truyền thống trước đó, một phần chịu tác động của thời cuộc. Tác phẩm của họ mang hơi thở của thời đại hội nhập, nguồn thơ của họ mang nhiều tâm trạng của lớp trẻ trước ngưỡng cửa cuộc đời mới trong một thế giới mở cửa và nhiều liên kết. Họ chủ yếu là những cây bút trẻ cả về tuổi đời và tuổi sáng tác nên thơ mang dấu ấn cá nhân nhiều hơn thế sự.

Họ có tâm hồn nhạy cảm, có những rung động tinh tế trước thiên nhiên và con người. Họ được đón nhận nhiều Thơ trẻ Việt Nam từ năm 1986 đến nay 17 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Luận văn Thạc sĩ Phan Thị Thanh Phong luồng văn hóa Đông- Tây nên tác phẩm mang vẻ đẹp hiện đại, cách nói hiện đại, suy nghĩ hiện đại trong một lực lưỡng xông xáo, chưa định hình nhưng đã có những thành tựu ban đầu. Ở chặng đường phát triển này, những tác giả thơ hình thành ở thời kỳ đầu đã vào độ chín. Một số nhà thơ vẫn chung thủy với lối viết truyền thống.

Bên cạnh đó nhiều người không bằng lòng với lối viết cũ đã mạnh dạn bứt phá bằng thi pháp mới: mở rộng biên độ thơ, thay đổi cấu trúc thơ làm thơ không vần, thơ triết luận… 1. THỜI KỲ 1986 ĐẾN NAY Năm 1986 thường được gắn với mốc khởi đầu của thời kỳ đổi mới. Những bước chuyển quan trọng đã diễn ra trong đời sống kinh tế. Những bước chuyển quan trọng đã diễn ra trong đời sống kinh tế, chịnh trị, xã hội và văn học thời kỳ này.

Sau ba mươi năm chiến tranh và mười năm hậu chiến, cuộc sống hòa bình và cơ chế thị trường đưa con người Việt Nam trở về với quỹ đạo bình thường của cuộc mưu sinh. Xu hướng dân chủ hóa, ý thức cá nhân, những lựa chọn của con người trong thời cơ chế thị trường… đã tác động sâu sắc đến đời sống vật chất và tinh thần của con người. Giai đoạn trước người ta nói đến tính chất sử thi, tính chất đồng ca trong thơ. Nay thơ đã thiên về diễn tả cảm xúc, tâm trạng con người cá nhân cá thể.

Thậm chí có tác giả đi sang thái cực khác: tuyệt đối hóa con người cá nhân, tô đậm thái quá phần vô thức và bản năng… Điều này dẫn tới sự xuất hiện nhiều ý kiến, nhiều thái độ khi đánh giá về thơ giai đoạn này. Người lạc quan coi những tác phẩm thơ của chúng ta đã đến đỉnh cách tân, sáng tạo; Người bi quan lớn tiếng phê phán về một nền thơ đang suy thoái, vàng thau lẫn lộn, nhố nhăng… Theo sự quan sát của chúng tôi, đề cao quá mức hay chỉ trích, phủ định đều là những cái nhìn phiến diện. Giai đoạn này quy tụ một lực lượng thơ trẻ đông đảo. Những cây bút sinh ra trong thời bình, vừa rời khỏi ghế nhà trường.

Điều kiện tiếp xúc với Thơ trẻ Việt Nam từ năm 1986 đến nay 18 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Luận văn Thạc sĩ Phan Thị Thanh Phong thế giới bên ngoài cũng rộng mở hơn. Sự háo hức đi tìm cái mới và thể hiện cái mới của đội ngũ này ồn ào và khá quyết liệt. Dường như bút lực và cảm xúc trong họ đang được dồn nén để bứt phá, để dãi bày, để trang trải những cảm xúc của lòng mình. Họ ưa lối nói mạnh bạo, hướng đến những đề tài “nóng” về tình yêu, họ rung lên những âm thanh nhục cảm, họ khát khao với thi ca như một sự cuồn tín: “Tôi ứa máu những câu thơ siêu việt/ Rách cằm ngã đến đơn độc/ Nở tận cùng đến chết” (Vi Thùy Linh).

Nhiều gương mặt mới đã được bạn đọc quan tâm: Vi Thùy Linh, Phan Huyền Thư, Ly Hoàng Ly, Trương Quế Chi, Lê Thị Mỹ Ý, Dạ Thảo Phương, Trần Lê Sơn Ý, Khương Hà, Nguyệt Phạm, Thanh Xuân, Linh Barcadi, Phương Lan, Nguyễn Thúy Hằng, Bình Nguyên Trang, Phạm Vân Anh, Nguyễn Thanh Vân, Chu Thị Minh Huệ, Ngô Thị Hạnh, Lê Ngân Hằng, Trang Thanh, Nguyễn Hữu Hồng Minh, Văn Cầm Hải… Họ với cá tính sáng tạo và năng lực cá nhân đều cố gắng đi tìm những cách thức phong phú để thể hiện giọng điệu mới, phục vụ cho việc tái hiện chân thành hiện thực đời sống và hiện thực tâm trạng. Từ chối những “đường viền kẻ sẵn cho thơ” (Chữ của Nguyễn Hữu Hồng Minh). Với tinh thần nhận thức lại truyền thống “gây hấn” với truyền thống, đưa cái hiện đại của đời sống hiện đại vào thơ, họ tạo ra những tứ thơ, những câu thơ lạ. Ví dụ: “…Ngoài đường cái quan/ Xe rác chạy rầm rập/ Đống lửa bao ni lon đựng rác/ Đôi tình nhân khét lẹt/ Chàng thương binh ngực đầy huân chương/ Vẫn hô một hai hành quân không chịu nghỉ/ Nàng thất tình/ Hoa mướp bồng áo bông/ Ru hời” Thoại Khanh- Châu Tuấn/ Đun nấu sụt sùi đứt ruột ống bơ…” (Rỗng ngực- Phan Huyền Thư) Cách tổ chức hệ thống hình ảnh, cấu trúc câu thơ, nhịp thơ và cảm xúc cho thấy việc khước từ những kinh nghiệm, quan niệm thẩm mỹ truyền thống, đưa những chất liệu mới vào thơ… đang là bè chính trong thơ hiện này.

Bên cạnh đó, thơ cũng tiếp thu mạnh mẽ ảnh hưởng của các loại hình nghệ thuật phi diễn giải từ phương Tây như nghệ thuật hội họa, nghệ thuật Thơ trẻ Việt Nam từ năm 1986 đến nay 19 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Luận văn Thạc sĩ Phan Thị Thanh Phong trình diễn… Họ quyết tâm khai phá những hướng đi mới, dù biết chắc nhiều chông gai. Từ cổ chí kim, ta gặp không ít quan niệm thơ là gì, đâu là sứ mệnh của nhà thơ. Mỗi nhà thơ đều đưa ra những tuyên ngôn nghệ thuật riêng dù tất cả đều hướng đến cái đích cuối cùng là viết nên những tác phẩm hay, cống hiến cho bạn đọc. Biết sáng tác thơ “không phải là nghề mà là nghiệp” (Đoàn Thị Lam Luyến), song các nhà thơ trẻ vẫn theo đuổi con đường đã chọn, thậm chí với một niềm tin mạnh mẽ và táo bạo: “Làm người đàn bà hay làm thơ tôi đều muốn làm mới và lạ”.

Đó là lời tuyên bố của “người thiếu phụ tuổi 20” Vi Thùy Linh. “Tôi làm thơ để giải tỏa những mong đợi” (Vi Thùy Linh, Nhà thơ và những mong đợi). Inrasara trong Bất ngờ nhiều cái tối nay cho rằng: “Tôi làm thơ để cãi nhau với cái bóng của mình”. “Câu thơ ngồi dỗ vết bầm trái tim” (Trương Nam Hương).

“Có bài thơ mang thai thế kỷ. Có câu thơ thức dậy kiếp người” (Dương Kiều Minh). Phan Huyền Thư chống lại sự màu mè và giả dối của “những bài thơ ảnh viện”, kiên quyết “không đổi giọng thành kẻ khác”… Quan niệm về thơ của các nhà thơ trẻ đầy mạnh mẽ, đầy quyết đoán trong việc đi tìm cái mới, đi tìm một nguồn thơ dạt dào chảy về từ sự nổi loạn trong tâm hồn đòi hỏi được giải phóng, được dấn thân, được nói, được tung hoành cùng với lối viết bạo dạn, tự do phóng khoáng. Vẫn là Vi Thùy Linh, nhà thơ trẻ quan niệm: “Tôi luôn muốn tạo sự độc đáo riêng biệt trong lối tư duy, diễn đạt và hình ảnh.

Tôi muốn làm những điều chưa ai làm, hoặc không ai làm được, khó “nhái” được, dù cho vì sự tiên phong mạnh mẽ, tôi đã chịu nhiều thiệt thòi, cô lập, thậm chí là sự tấn công của những người bảo thủ, tư duy cũ. Chính những đòi hỏi ấy ở bản thân khiến tôi trở nên vất vả khi sáng tạo, vì tôi luôn buộc mình không được lặp lại tôi, không giống người khác trong nghệ thuật, để tạo được dấu ấn riêng, là điều không dễ có, không dễ làm được. Sống tận lực bằng tình yêu cuộc Thơ trẻ Việt Nam từ năm 1986 đến nay 20 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Luận văn Thạc sĩ Phan Thị Thanh Phong sống, cá tính đời thực và cá tính nghệ thuật của tôi là một. Tôi dám sống, dám dấn thân, dám đi đến cùng.

Không mưu toan vụ lợi gì, vào thơ, tôi yêu thơ bằng tình yêu say đắm, tận trung của một người si tình, chung tình, không tiếc gì cho tình yêu ấy”. Chị từng trăn trở: Em hằng thức trong những câu thơ buồn Em hằng đau trong những đêm không ngủ Em tỏa nhiệt vào thơ bất kể mùa nóng lạnh Thơ là em hay em là thơ? Như tiền định Như tiên cảm… (Những câu thơ mang vị mặn- Vi Thùy Linh) Vi Thùy Linh nổi lên với ba tập thơ: Khát, Linh và Đồng tử và được đánh giá là một tác giả thơ thế hệ mới có nhiều cống hiến cho thơ đương đại. Chị luôn khao khát biểu hiện cái tôi trước cuộc đời, cái tôi bản thể mang tính khác biệt. “Với tôi, cuộc đi đẹp nhất trong sáng tạo là độc mã.

Tôi phục những con người dám tách khỏi bầy, dù nó sẽ gặp nhiều hiểm nguy” cho dù “tự tìm kiếm và khai phá con đường khác, sống khác với xu thế, với đám đông phong trào, để riêng biệt là mình với những lựa chọn của mình, đồng nghĩa với mất dần các mối quan hệ sau mỗi lần gặp họa, sự biến và nhân lên sự cô đơn”. Thơ trẻ đương đại dám là mình, chấp nhận mọi thách thức để dám là mình trong sáng tạo.