Thiết Kế và Tổ Chức Dạy Học Chuyên Đề Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm

Luận văn trình bày thiết kế và tổ chức dạy học chuyên đề vệ sinh an toàn thực phẩm trong chương trình giáo dục phổ thông mới môn sinh học.

• Tác giả: Bùi Thị Thu
• Người hướng dẫn: TS. An Biên Thùy
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2
• Chuyên ngành: Phương Pháp Dạy Học Sinh Học
• Đề tài: Thiết Kế và Tổ Chức Dạy Học Chuyên Đề Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp Đại Học
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ
• MỤC LỤC
• 1. PHẦN 1. Lí do chọn đề tài
• 1.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Giả thuyết khoa học
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Dự kiến những đóng góp của đề tài
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Tổng quan những nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 2.1.1. Những nghiên cứu trên thế giới
• 2.1.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam
• 2.2. Cơ sở lí luận của đề tài
• 2.2.1. Những vấn đề liên quan đến dạy học chuyên đề
• 2.2.1.1. Khái niệm dạy học chuyên đề
• 2.2.1.2. Vai trò của dạy học chuyên đề
• 2.2.1.3. Cấu trúc của chuyên đề dạy học
• 2.2.1.4. Thuận lợi và khó khăn khi tổ chức dạy học theo chuyên đề ở trường THPT
• 2.2.1.4.1. Thuận lợi
• 2.2.1.4.2. Khó khăn
• 2.2.1.5. Quy trình thiết kế hoạt động chuyên đề
• 2.2.1.5.1. Bước 1: Xác định vấn đề
• 2.2.1.5.2. Bước 2: Xây dựng nội dung chuyên đề
• 2.2.1.5.3. Bước 3: Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ
• 2.2.1.5.4. Bước 4: Mô tả yêu cầu
• 2.2.1.5.5. Bước 5: Biên soạn câu hỏi và bài tập
• 2.2.1.5.6. Bước 6: Thiết kế tiến trình dạy học theo chuyên đề
• 2.2.2. Những vấn đề liên quan đến chương trình giáo dục phổ thông mới
• 2.2.2.1. Quan điểm xây dựng chương trình
• 2.2.2.2. Mục tiêu chương trình
• 2.2.2.3. Hệ thống chuyên đề học tập
• 2.2.3. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 2.2.3.1. Mục đích điều tra
• 2.2.3.2. Đối tượng điều tra
• 2.2.3.3. Nội dung điều tra
• 2.2.3.4. Phương pháp điều tra
• 2.2.3.5. Kết quả điều tra
• 3. THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM (THEO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI MÔN SINH HỌC)
• 3.1. Thiết kế chuyên đề
• 3.1.1. Thiết kế tài liệu
• 3.1.2. Thiết kế hoạt động chuyên đề
• 3.2. Tổ chức hoạt động
• 3.3. Kết luận chương 2
• 4. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 4.1. Mục đích thực nghiệm
• 4.2. Nội dung thực nghiệm
• 4.3. Địa điểm và thời gian thực nghiệm
• 4.4. Phương pháp thực nghiệm
• 4.5. Xử lý số liệu
• 4.6. Kết quả thực nghiệm
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm Tầm Quan Trọng 55kt

Vệ sinh an toàn thực phẩm (ATVSTP) là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh xã hội hiện đại, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. ATVSTP không chỉ là việc đảm bảo thực phẩm không gây hại mà còn liên quan đến quy trình sản xuất, chế biến, bảo quản và vận chuyển. Việc giáo dục về ATVSTP giúp nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi tiêu dùng và tạo ra một môi trường thực phẩm an toàn hơn cho tất cả mọi người. Sự thiếu hiểu biết về ATVSTP có thể dẫn đến các bệnh truyền nhiễm, ngộ độc thực phẩm, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và trí tuệ, thậm chí gây tử vong. Việc tích hợp ATVSTP vào chương trình giáo dục phổ thông, đặc biệt là môn Sinh học, là vô cùng quan trọng.

1.1. Định Nghĩa Và Các Khái Niệm Cơ Bản Về ATVSTP

ATVSTP bao gồm các điều kiện và biện pháp cần thiết để đảm bảo thực phẩm không gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng. Các khái niệm quan trọng bao gồm: ô nhiễm thực phẩm (tác nhân sinh học, hóa học, vật lý), ngộ độc thực phẩm (do vi sinh vật, hóa chất, thực phẩm độc hại tự nhiên), và các biện pháp phòng ngừa ô nhiễm. Việc hiểu rõ các khái niệm này là nền tảng để thực hành ATVSTP một cách hiệu quả.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm Đối Với Sức Khỏe

Thực phẩm an toàn là yếu tố then chốt để duy trì sức khỏe. Thực phẩm bị ô nhiễm có thể gây ra nhiều bệnh tật, từ các bệnh nhiễm trùng thông thường đến các bệnh mãn tính nguy hiểm. Việc đảm bảo ATVSTP giúp phòng ngừa các bệnh truyền qua thực phẩm, tăng cường hệ miễn dịch, và cải thiện chất lượng cuộc sống. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có hàng triệu người mắc bệnh và hàng nghìn người tử vong do thực phẩm không an toàn.

II. Thách Thức Dạy ATVSTP Cập Nhật Kiến Thức và Phương Pháp 57kt

Việc dạy học về ATVSTP đối diện với nhiều thách thức, bao gồm sự thay đổi nhanh chóng của thông tin khoa học, sự phức tạp của các quy trình sản xuất thực phẩm, và sự đa dạng của các loại thực phẩm trên thị trường. Giáo viên cần liên tục cập nhật kiến thức, sử dụng các phương pháp giảng dạy sáng tạo, và kết nối nội dung học tập với thực tiễn cuộc sống. Sự thiếu hụt về cơ sở vật chất, thiết bị thí nghiệm, và tài liệu tham khảo cũng là một trở ngại lớn. Việc đánh giá năng lực của học sinh trong lĩnh vực ATVSTP cũng đòi hỏi sự đổi mới, tập trung vào khả năng vận dụng kiến thức vào giải quyết các tình huống thực tế.

2.1. Cập Nhật Kiến Thức Về Các Nguy Cơ Về ATVSTP Hiện Nay

Các nguy cơ về ATVSTP luôn thay đổi theo thời gian, bao gồm sự xuất hiện của các loại vi khuẩn kháng thuốc, các chất phụ gia độc hại, và các quy trình sản xuất không an toàn. Giáo viên cần liên tục cập nhật thông tin từ các nguồn uy tín như WHO, FAO, và các cơ quan quản lý thực phẩm để đảm bảo cung cấp kiến thức chính xác và kịp thời cho học sinh.

2.2. Đổi Mới Phương Pháp Giảng Dạy Để Tăng Tính Tương Tác

Các phương pháp giảng dạy truyền thống thường không hiệu quả trong việc truyền tải kiến thức về ATVSTP. Cần sử dụng các phương pháp giảng dạy tích cực như: thảo luận nhóm, đóng vai, trò chơi, và thực hành thí nghiệm để tăng tính tương tác và hứng thú cho học sinh. Ví dụ, có thể tổ chức các buổi thảo luận về các vụ ngộ độc thực phẩm gần đây để khuyến khích học sinh suy nghĩ và phân tích nguyên nhân.

2.3. Vấn đề thiếu nguồn lực và cơ sở vật chất dạy học

Cơ sở vật chất, thiết bị thí nghiệm và tài liệu tham khảo là những yếu tố quan trọng để hỗ trợ việc dạy và học ATVSTP. Tuy nhiên, nhiều trường học còn thiếu thốn về cơ sở vật chất, gây khó khăn cho việc thực hành và thí nghiệm. Cần tăng cường đầu tư vào cơ sở vật chất, đồng thời khuyến khích giáo viên tận dụng các nguồn tài liệu trực tuyến và các nguồn lực cộng đồng để bù đắp sự thiếu hụt.

III. Thiết Kế Chuyên Đề ATVSTP Hướng Dẫn Chi Tiết và Thực Hành 59kt

Thiết kế chuyên đề ATVSTP cần tuân thủ các nguyên tắc sư phạm, đảm bảo tính khoa học, thực tiễn, và phù hợp với trình độ của học sinh. Chuyên đề nên bao gồm các nội dung cơ bản như: khái niệm về ATVSTP, các nguy cơ ô nhiễm thực phẩm, các biện pháp phòng ngừa, và các quy định pháp luật liên quan. Cần chú trọng đến việc xây dựng các hoạt động học tập đa dạng, khuyến khích học sinh tự tìm tòi, nghiên cứu, và vận dụng kiến thức vào giải quyết các tình huống thực tế. Việc đánh giá kết quả học tập nên tập trung vào khả năng thực hành và thái độ của học sinh đối với ATVSTP.

3.1. Xác Định Mục Tiêu và Nội Dung Chuyên Đề Rõ Ràng

Mục tiêu của chuyên đề cần cụ thể, đo lường được, có thể đạt được, phù hợp, và có thời hạn (SMART). Nội dung cần bao gồm các kiến thức cơ bản về ATVSTP, các nguy cơ ô nhiễm, các biện pháp phòng ngừa, và các quy định pháp luật. Nên lựa chọn các nội dung thiết thực, gần gũi với cuộc sống của học sinh.

3.2. Lựa Chọn Phương Pháp Dạy Học Phù Hợp với Chuyên Đề

Các phương pháp dạy học tích cực như: dự án, nghiên cứu trường hợp, và thực hành thí nghiệm rất phù hợp với chuyên đề ATVSTP. Nên kết hợp nhiều phương pháp khác nhau để tạo sự đa dạng và hứng thú cho học sinh. Ví dụ, có thể tổ chức cho học sinh thực hiện dự án nghiên cứu về tình hình ATVSTP tại địa phương.

3.3. Xây Dựng Hệ Thống Đánh Giá Năng Lực Thực Hành ATVSTP

Hệ thống đánh giá cần tập trung vào khả năng vận dụng kiến thức vào giải quyết các tình huống thực tế. Nên sử dụng các hình thức đánh giá đa dạng như: bài tập thực hành, báo cáo dự án, và kiểm tra trắc nghiệm. Cần chú trọng đến việc đánh giá thái độ của học sinh đối với ATVSTP.

IV. Tổ Chức Dạy Học Hoạt Động Thú Vị Phát Triển Năng Lực 58kt

Việc tổ chức dạy học chuyên đề ATVSTP cần tạo ra một môi trường học tập tích cực, khuyến khích sự tham gia của học sinh. Các hoạt động nên được thiết kế một cách khoa học, logic, và có tính thực tiễn cao. Giáo viên cần đóng vai trò là người hướng dẫn, hỗ trợ, và tạo điều kiện cho học sinh tự khám phá, tìm tòi, và xây dựng kiến thức. Việc sử dụng các phương tiện trực quan, công nghệ thông tin, và các nguồn tài liệu phong phú sẽ giúp tăng tính hấp dẫn và hiệu quả của bài học.

4.1. Tạo Môi Trường Học Tập Tích Cực và Hợp Tác

Môi trường học tập cần khuyến khích sự tương tác giữa học sinh và giáo viên, cũng như giữa các học sinh với nhau. Nên tạo ra một không khí thoải mái, cởi mở, nơi học sinh có thể tự do bày tỏ ý kiến và đặt câu hỏi. Có thể sử dụng các hoạt động nhóm để tăng cường sự hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm.

4.2. Thiết Kế Các Hoạt Động Thực Hành và Thí Nghiệm Đa Dạng

Các hoạt động thực hành và thí nghiệm giúp học sinh hiểu rõ hơn về các khái niệm và quy trình liên quan đến ATVSTP. Có thể tổ chức các thí nghiệm đơn giản như: kiểm tra độ tươi của thực phẩm, phát hiện chất bảo quản, và phân tích vi khuẩn. Các hoạt động thực hành có thể bao gồm: chế biến thực phẩm an toàn, bảo quản thực phẩm đúng cách, và lựa chọn thực phẩm thông minh.

4.3. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Dạy Học ATVSTP

Công nghệ thông tin có thể được sử dụng để tìm kiếm thông tin, tạo bài giảng trực quan, và tổ chức các hoạt động trực tuyến. Có thể sử dụng các phần mềm mô phỏng, video clip, và trang web tương tác để tăng tính hấp dẫn và hiệu quả của bài học. Đồng thời, giáo viên cần hướng dẫn học sinh cách sử dụng internet một cách an toàn và có trách nhiệm.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Dự Án ATVSTP Nghiên Cứu Địa Phương 57kt

Việc áp dụng kiến thức ATVSTP vào thực tiễn là yếu tố then chốt để nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của học sinh. Có thể tổ chức các dự án ATVSTP tại trường học hoặc cộng đồng, khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động tuyên truyền, kiểm tra, và giám sát ATVSTP. Nghiên cứu về tình hình ATVSTP tại địa phương cũng là một cách hiệu quả để học sinh hiểu rõ hơn về các vấn đề thực tế và tìm kiếm các giải pháp phù hợp. Việc kết nối với các chuyên gia, doanh nghiệp, và cơ quan quản lý liên quan sẽ giúp học sinh có thêm kinh nghiệm và kiến thức thực tế.

5.1. Tổ Chức Các Dự Án ATVSTP Tại Trường Học và Cộng Đồng

Các dự án có thể tập trung vào việc cải thiện ATVSTP trong bếp ăn trường học, tuyên truyền về ATVSTP cho học sinh và phụ huynh, hoặc kiểm tra chất lượng thực phẩm tại các chợ địa phương. Học sinh có thể tham gia vào việc thiết kế, thực hiện, và đánh giá kết quả của dự án.

5.2. Nghiên Cứu Về Tình Hình ATVSTP Tại Địa Phương

Học sinh có thể thu thập thông tin từ các nguồn khác nhau như: báo chí, internet, và phỏng vấn người dân địa phương. Sau đó, học sinh có thể phân tích dữ liệu và đưa ra các khuyến nghị để cải thiện tình hình ATVSTP. Ví dụ, học sinh có thể nghiên cứu về tình trạng sử dụng thuốc trừ sâu trong sản xuất rau quả tại địa phương.

5.3. Hợp Tác Với Chuyên Gia và Doanh Nghiệp Thực Phẩm

Việc hợp tác với chuyên gia và doanh nghiệp thực phẩm giúp học sinh có thêm kiến thức và kinh nghiệm thực tế. Có thể mời các chuyên gia đến nói chuyện tại trường học, hoặc tổ chức cho học sinh tham quan các nhà máy sản xuất thực phẩm. Doanh nghiệp có thể tài trợ cho các dự án ATVSTP và cung cấp các tài liệu tham khảo cho học sinh.

VI. Kết Luận Tương Lai Dạy ATVSTP Nâng Cao Nhận Thức 55kt

Dạy học về ATVSTP đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng một xã hội khỏe mạnh và bền vững. Việc nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của học sinh về ATVSTP không chỉ mang lại lợi ích cho cá nhân mà còn cho cả cộng đồng. Trong tương lai, cần tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường hợp tác giữa nhà trường, gia đình, và xã hội, và chú trọng đến việc đánh giá năng lực thực hành của học sinh. Việc đầu tư vào giáo dục ATVSTP là đầu tư vào tương lai của đất nước.

6.1. Đổi Mới Phương Pháp Đánh Giá Năng Lực ATVSTP

Cần tập trung vào việc đánh giá khả năng vận dụng kiến thức vào giải quyết các tình huống thực tế. Nên sử dụng các hình thức đánh giá đa dạng như: bài tập thực hành, báo cáo dự án, và kiểm tra trắc nghiệm. Cần chú trọng đến việc đánh giá thái độ của học sinh đối với ATVSTP.

6.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Nhà Trường Gia Đình và Xã Hội

Nhà trường, gia đình, và xã hội cần phối hợp chặt chẽ để tạo ra một môi trường ATVSTP lành mạnh. Gia đình cần tạo điều kiện cho học sinh thực hành ATVSTP tại nhà. Xã hội cần tạo ra các chương trình tuyên truyền và kiểm tra ATVSTP để nâng cao nhận thức cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề, nêu cách giải quyết vấn đề. Học sinh thực hiện cách giải quyết vấn đề theo hướng dẫn của giáo viên. Giáo viên đánh giá kết quả làm việc của học sinh Mức 2: Giáo viên nêu vấn đề, gợi ý để học sinh tìm cách giải quyêt vấn đề. Học sinh thực hiện cách giải quyết vấn đề với sự giúp đỡ của giáo viên khi cần.

Giáo viên và học sinh đánh giá Mức 3: Giáo viên cung cấp thông tin, tạo tình huống có vấn đề. Học sinh phát hiện và xác định vấn đề nảy sinh, tự đề xuất các giả thuyết, vấn đề. Giáo viên và học sinh cùng đánh giá Mức 4: Học sinh tự lực phát hiện vấn đề nảy sinh trong hoàn cảnh của mình hoặc công đồng, lựa chọn vấn đề cần giải quyết. Học sinh giải quyết vấn đề vấn đề, tự đánh giá chất lượng, hiệu quả, có ý kiến bổ sung của giáo viên khi kết thúc Bước 2: Xây dựng nội dung chuyên đề Căn cứ vào tiến trình sư phạm của phương pháp dạy học tích cực được sử dụng để tổ chức hoạt động cho học sinh, từ tình huống xuất phát đã xây, dự kiến các nhiệm vụ học tập cụ thể tiếp theo tương ứng với các hoạt động của học sinh, từ đó xác định các nội dung cần thiết để cấu thành chuyên đề.

Lựa chọn các nội dung của chuyên đề từ các bài/ tiết trong sách giáo khoa của một môn học và các môn có liên quan để xây dựng chuyên đề dạy học Bước 3: Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ theo chương trình hiện hành và các hoạt động học dự kiến sẽ tổ chức cho học sinh theo phương pháp dạy học tích cực, từ đó xác định các năng lực và phẩm chất có thể hình thành cho học sinh theo chuyên đề sẽ xây dựng Bước 4: Mô tả yêu cầu Xác định và mô tả mức độ yêu cầu của mỗi loại câu hỏi/ bài tập có thể sử dụng để kiểm tra, đánh giá năng lực và phẩm chất của học sinh trong dạy học. Bước 5: Biên soạn câu hỏi và bài tập 9 Biên soạn câu hỏi và bài tập cụ thể theo các mức độ yêu cầu đã mô tả để sử dụng trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy học và kiểm tra, đánh giá, luyện tập theo chuyên đề đã xây dựng Bước 6: Thiết kế tiến trình dạy học theo chuyên đề Thiết kế tiến trình dạy học theo chuyên đề thành các hoạt động học được tổ chức cho học sinh có thể thực hiện ở trên lớp và ở nhà, mỗi tiết học trên lớp có thể chỉ thực hiện một số hoạt động trong tiến trình sư phạm của phương pháp và kĩ thuật dạy học được sử dụng. Trong chuỗi hoạt động học, đặc biệt quan tâm xây dựng tình huống xuất phát Tiếp theo tình huống xuất phát là các hoạt động học như: đề xuất giải pháp giải quyết vấn đề, thực hiện giải pháp để giải quyết vấn đề, báo cáo, thảo luận, kết luận,… Dựa và các quy trình trên giáo viên có thể thiết kế các chuyên đề dạy học phù hợp 1. Những vấn đề liên quan đến chƣơng trình giáo dục phổ thông mới 1.

Quan điểm xây dựng chương trình - Tuân thủ các quy định nêu trong chương trình giáo dục phổ thông tổng thể - Tiếp cận với xu hướng quốc tế - Cụ thể hóa mục tiêu giáo dục định hướng nghề nghiệp - Giáo dục phát triển bền vững và gắn với cuộc sống hằng ngày của học sinh 1. Mục tiêu chương trình Chương trình giúp học sinh tiếp tục tìm hiểu các khái niệm, quy luật sinh học làm cơ sở khoa học cho việc ứng dụng tiến bộ sinh học, nhất là tiến bộ của công nghệ sinh học vào thực tiễn đời sống; trên cơ sở đó học sinh định hướng được ngành nghề để tiếp tục học và phát triển sau trung học phổ thông. Hệ thống chuyên đề học tập 10 STT Tên chuyên đề Số tiết Lớp 1 Công nghệ tế bào và một số thành tựu 15 2 Công nghệ enzyme 10 10 Công nghệ vi sinh vật trong xử lí ô nhiễm 3 10 môi trường Dinh dưỡng khoáng – tăng năng suất cây 4 10 trồng và nông nghiệp 11 5 Một số bệnh dịch ở người và cách phòng trừ 15 6 Vệ sinh an toàn thực phẩm 10 7 Sinh học phân tử 15 8 Kiểm soát sinh học 10 12 9 Sinh thái nhân văn 10 1. Cơ sở thực tiễn của đề tài 1.

Mục đích điều tra - Xây dựng cơ sở thực tiễn cho việc thiết kế và áp dụng phương pháp dạy học theo chuyên đề dạy học 1. Đối tƣợng điều tra - 5 giáo viên giảng dạy ở trường THPT Tây Tiền Hải, Thái Bình - 142 học sinh khối lớp 11 của trường THPT Tây Tiền Hải, Thái Bình 1. Nội dung điều tra - Thực trạng học môn Sinh học ở trường phổ thông - Thực trạng thiết kế và sử dụng chuyên đề trong dạy học môn Sinh học ở trường THPT - Những thuận lợi và khó khăn trong quá trình xây dựng chuyên đề dạy học môn Sinh học 1. Phƣơng pháp điều tra - Bằng phương pháp quan sát (thông qua dự giờ, thăm lớp), điều tra bằng phiếu điều tra, phỏng vấn trực tiếp GV, HS) 11 - Chọn mẫu khảo sát: 5 giáo viên giảng dạy ở trường THPT Tây Tiền Hải và 142 học sinh khối lớp 11 của trường THPT Tây Tiền Hải, Thái Bình - Thời gian khảo sát: tháng 3 năm 2019 1.

Kết quả điều tra 1. Điều tra đánh giá thực trạng học môn Sinh học ở trường phổ thông Thông qua câu hỏi trong phiếu điều tra (Phụ lục) kết quả hỏi ý kiến của 142 HS cho thấy: Bảng 1. Thực trạng sử dụng các phương pháp dạy học trong dạy học Số lượng PPDH Tỉ lệ (%) (HS) Thuyết trình 27 19% Hỏi – đáp 69 49% Làm thí nghiệm 15 10% Quan sát mẫu vật, tranh ảnh, chiếu video 21 15% Phương pháp khác 10 7% Từ bảng trên chúng ta thấy tỉ lệ phương pháp thuyết trình được sử dụng là 19%, tỉ lệ phương pháp hỏi – đáp được sử dụng là 49%, tỉ lệ sử dụng phương pháp làm thí nghiệm chiếm 10%, tỉ lệ sử dụng phương pháp quan sát mẫu vật, tranh ảnh, chiếu video là 15%, và tỉ lệ sử dụng phương pháp khác là 7%. Thuyết trình 7% 19% Hỏi - đáp 15% Làm thí nghiệm 10% Quan sát mẫu vật, tranh ảnh, chiếu 49% video Phương pháp khác Biểu đồ 1.

Tỉ lệ sử dụng các phương pháp dạy học trong dạy học 12 Về hứng thú của HS với việc học tập theo chuyên đề có kết quả như sau: Bảng 1. Hứng thú của HS với việc học tập theo chuyên đề Mức độ hứng thú Số lượng (HS) Tỉ lệ (%) Có hứng thú 123 86,62% Không hứng thú 19 13,38% Nhìn vào khảo sát chúng ta thấy có 123 HS chiếm 86,62% có ý kiến rằng có hứng thú với việc dạy học theo chuyên đề, 19 HS chiếm 13,38% lại không hứng thú với việc dạy học theo chuyên đề. Điều tra giáo viên về việc thiết kế và giảng dạy theo chuyên đề Thông qua câu hỏi trong phiếu điều tra (Phụ lục) kết quả hỏi ý kiến của 5 GV cho thấy: Bảng 1. Khảo sát ý kiến áp dụng dạy học theo chuyên đề Nội dung Số lượng (GV) Không nên áp dụng 0 Nên áp dụng 5 Từ bảng trên chúng tôi thấy rằng có 05/05 GV cho rằng nên áp dụng dạy học theo chuyên đề vào môn Sinh học.

Khảo sát về mức độ dạy học theo chuyên đề của GV cho kết quả như sau: Bảng 1. Khảo sát về mức độ dạy học theo chuyên đề của GV Mức độ dạy học theo chuyên đề Số lượng (GV) Rất ít 2 Thỉnh thoảng 3 Thường xuyên 0 Qua bảng trên, có 2 GV có mức độ dạy học theo chuyên đề là rất ít, có 3 GV có mức độ dạy học theo chuyên đề là thỉnh thoảng. 13 Tiến hành khảo sát về hiệu quả của dạy học theo chuyên đề cho kết quả như sau: Bảng 1. Khảo sát về hiệu quả của dạy học theo chuyên đề Hiệu quả của dạy học theo chuyên đề Số lượng (GV) Ít hiệu quả 0 Tương đối hiệu quả 1 Hiệu quả 3 Rất hiệu quả 1 Qua khảo sát chúng ta thấy có 1 GV cho rằng dạy học theo chuyên đề tương đối hiệu quả, 3 GV cho rằng có hiệu quả và 1 GV cho rằng rất hiệu quả khi dạy học theo chuyên đề 14 Kết luận chƣơng 1 Trong chương này, chúng tôi đã nghiên cứu lịch sử nghiên cứu của dạy học chuyên đề trên thế giới cũng như ở trong nước.

Chúng tôi nhận thấy rằng dạy học theo chuyên đề đã xuất hiện khá lâu về trước nhưng chưa có hướng đi mới được nghiên cứu. Chúng tôi đã tìm hiểu và trình bày về cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn của đề tài. Để giải quyết các nhiệm vụ của đề tài chúng tôi chú trọng tới những cơ sở về những đặc điểm của dạy học chuyên đề, quy trình thiết kế chuyên đề dạy học Sinh học. Ngoài ra, những thuận lợi và khó khăn trong quá trình thiết kế chuyên đề dạy học ở trường THPT, thực trạng thiết kế và tổ chức dạy học theo chuyên đề dạy học môn Sinh học tại trường THPT cũng là những điều cần chú trọng dựa vào nội dung và phương pháp điều tra và kết quả khảo sát.

Những vấn đề này sẽ được chúng tôi vận dụng trong thiết kế chuyên đề Vệ sinh an toàn thực phẩm ở chương 2. THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM (THEO CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI MÔN SINH HỌC) 2. Thiết kế chuyên đề Thiết kế chuyên đề gồm 2 giai đoạn: - Thiết kế tài liệu - Thiết kế hoạt động chuyên đề Bước 1: Xác định mục tiêu Bước 2: Tìm kiếm thông tin Giai đoạn 1: Thiết kế Bước 3: Sắp xếp và xử lí thông tin tài liệu Bước 4: Viết bản thảo Bước 5: Xin ý kiến chuyên gia Bước 6: Hoàn thiện tài liệu Bước 1: Xác định vấn đề Bước 2: Xây dựng nội dung Bước 3: Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng, Giai đoạn 2: Thiết kế hoạt thái độ động chuyên đề Bước 4: Xác định và mô tả mức độ yêu cầu Bước 5: Biên soạn câu hỏi và bài tập Bước 6: Thiết kế tiến trình dạy học chuyên đề 16 2. Thiết kế tài liệu 2.