Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đồ án tốt nghiệp cử nhân ngành Thiết kế thời trang của tác giả Nguyễn Huỳnh Ngọc Hân (Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2024, mã số SKL014333, dưới sự hướng dẫn của Th.S Nguyễn Thị Hạ Nguyên) tập trung vào đề tài: “Thiết kế trang phục sự kiện mang phong cách Glamorous dành cho nữ từ 25 đến 32 tuổi lấy ý tưởng từ nhân vật Anna trong bộ phim Inventing Anna”.

Bối cảnh thực tiễn của đề tài bắt nguồn từ hiện tượng tâm lý - xã hội đương đại được phản ánh qua series phim truyền hình Inventing Anna do Netflix sản xuất (dựa trên bài báo điều tra năm 2018 của phóng viên Jessica Pressler). Tác phẩm điện ảnh thuật lại câu chuyện có thật về Anna Sorokin (sử dụng danh xưng giả Anna Delvey), một phụ nữ nhập cư gốc Nga đã dùng vẻ ngoài hào nhoáng, gu thẩm mỹ sang trọng và các thủ đoạn tâm lý để thao túng giới thượng lưu New York. Tác giả lựa chọn nhân vật này nhằm phản ánh mặt trái của xã hội hiện đại: xu hướng vì lợi ích vật chất mà bất chấp thủ đoạn, chạy theo lối sống ảo tưởng và vẻ ngoài xa hoa. Qua đồ án, tác giả gửi gắm thông điệp cảnh tỉnh đến giới trẻ về việc sống thực tế, tôn trọng pháp luật và phát triển bản thân bằng năng lực và đam mê chân chính.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định theo hai mốc cụ thể:

  1. Mục tiêu trước mắt: Tổng hợp và vận dụng toàn diện hệ thống kiến thức, kỹ năng chuyên ngành thiết kế thời trang tích lũy trong 4 năm học; bao gồm nghiên cứu xu hướng, xây dựng ý tưởng, phân tích phong cách, thiết kế rập phẳng (2D), rập 3D và kỹ thuật may hoàn thiện sản phẩm trang phục thực tế.
  2. Mục tiêu lâu dài: Giới thiệu bộ sưu tập đến thị trường, tiếp cận nhóm khách hàng tiềm năng và xác lập dấu mốc định hình phong cách thiết kế cá nhân của tác giả sau khi tốt nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đồ án bao gồm:

  • Tên bộ sưu tập: SHE’S GUILTY (Cô ấy có tội).
  • Đối tượng nghiên cứu: Hình tượng nhân vật Anna qua các giai đoạn biến chuyển tâm lý trong phim; phong cách thời trang Glamorous; kỹ thuật tạo rập và xử lý bề mặt chất liệu may mặc.
  • Đối tượng khách hàng mục tiêu: Nữ giới trong độ tuổi từ 25 đến 32 tuổi, làm việc trong ngành nghệ thuật, giải trí (diễn viên, người mẫu, người nổi tiếng) hoặc khách hàng có mức thu nhập tối thiểu từ 900 USD/tháng, sinh sống tại các đô thị lớn, có nhu cầu cao về trang phục may đo cao cấp cho sự kiện.
  • Phạm vi không gian ứng dụng: Trang phục sử dụng tại các sự kiện thảm đỏ, họp báo, tiệc tối, biểu diễn nghệ thuật, chụp ảnh dự án, quay phim và video ca nhạc (MV).
  • Phạm vi thời gian và xu hướng: Mùa thời trang Thu – Đông 2024 – 2025.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và phong cách nền tảng

Nghiên cứu được xây dựng trên hệ thống lý thuyết về trang phục sự kiện (Event wear) và phong cách Glamorous:

  • Trang phục sự kiện: Thể loại trang phục đề cao tính thẩm mỹ và công năng xuất hiện tại các không gian lễ hội, thảm đỏ. Trang phục cần tạo ấn tượng thị giác mạnh mẽ nhưng vẫn đảm bảo sự linh hoạt cho người mặc khi di chuyển.
  • Phong cách Glamorous: Phong cách thẩm mỹ hình thành từ đầu thế kỷ 19, phát triển mạnh vào thập niên 1950, 1980 và đạt thời kỳ hoàng kim trong thập niên 1990. Đặc trưng cốt lõi của phong cách là sự lộng lẫy, quyến rũ, tôn vinh đường nét hình thể người phụ nữ thông qua phom dáng đồng hồ cát, phom chữ nhật hoặc các cấu trúc độn phồng thân trên nhằm thể hiện quyền lực.
  • Nguồn cảm hứng nghệ thuật bổ trợ: Tác giả nghiên cứu ngôn ngữ thiết kế từ bộ sưu tập Fall 2024 Ready-to-Wear của thương hiệu Khaite (kỹ thuật cắt rã tinh tế, phom dáng tối giản sang trọng) và các bộ sưu tập Spring 2023, Spring 2024 Couture của Nhà thiết kế Robert Wun (phương pháp chuyển tải cốt truyện điện ảnh vào thời trang, kỹ thuật đính kết đá Swarovski và phụ kiện trùm đầu).

Phương pháp nghiên cứu và quy trình thực hiện

Đồ án áp dụng quy trình nghiên cứu thực tế gồm 3 giai đoạn:

  1. Sưu tập tài liệu: Thu thập dữ liệu hình ảnh, video từ phim ảnh, mạng xã hội (Instagram, Pinterest) và các chuyên trang thời trang quốc tế (Vogue, Vogue French, Numero, Fadin); khảo sát các tuần lễ thời trang (Aquafina Fashion Week, London Fashion Week).
  2. Phân tích và tổng hợp: Phân tích các chặng phát triển tâm lý nhân vật Anna; đối chiếu xu hướng thời trang Thu – Đông 2024 – 2025 (mũ trùm, áo nịt ngực corset, áo khoác lông, tay áo bồng swole sleeves, chi tiết dây xích, giày mũi vuông và mũi nhọn slingbacks).
  3. Sáng tạo và kỹ thuật may mặc: Ứng dụng kỹ thuật rập phẳng 2D (Pattern making) để may đo các cấu trúc cơ bản; kỹ thuật rập 3D (Draping) trên manocanh (dressform) để định hình các chi tiết có độ phồng lớn; kỹ thuật xử lý chất liệu bằng phương pháp đính kết hạt đá, dây đá và thẻ inox kim loại.
Yếu tố kỹ thuật Chi tiết áp dụng trong đồ án
Hệ thống phom dáng Dáng đồng hồ cát, dáng hình chữ nhật, độn vai cấu trúc suit, tay phồng lớn (swole sleeves).
Chất liệu chính Linen, lông vũ, vải nữ hoàng, voan, ren, taffeta bố, vải lưới vi tính (dùng lót tạo phom).
Bảng màu chủ đạo Trắng, đen, xanh, đỏ, be (lấy cảm hứng từ trang phục phạm nhân tại Mỹ).
Kỹ thuật xử lý bề mặt Đính kết hạt đá lấp lánh, đính dây đá, gắn thẻ kim loại/inox mô phỏng bản án tội danh, đính lông vũ.
Phụ kiện đi kèm Găng tay xỏ ngón, mũ trùm (hoods), khăn choàng, trang sức chuỗi xích (chains), vòng cổ ôm sát (choker).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Dẫn nhập

Chương 1 thiết lập cơ sở ban đầu cho toàn bộ đồ án, bao gồm lý do chọn đề tài từ hiện tượng nhân vật Anna trong bộ phim Inventing Anna và tính cấp thiết của việc phản ánh lối sống ảo tưởng trong xã hội hiện nay. Tác giả công bố mục tiêu nghiên cứu ngắn hạn và dài hạn, xác lập giới hạn đề tài với tên gọi bộ sưu tập SHE’S GUILTY thuộc dòng trang phục sự kiện phong cách Glamorous dành cho nữ từ 25 đến 32 tuổi.

Quy trình nghiên cứu được vạch rõ qua 3 giai đoạn: Sưu tập tài liệu, Phân tích tài liệu và Sáng tạo mẫu. Đồng thời, chương này chuẩn hóa hệ thống 11 thuật ngữ chuyên ngành được sử dụng xuyên suốt văn bản: Rập 2D (Pattern making), Rập 3D (Draping), các kênh truyền thông thời trang (Vogue, Numero, Fadin), các thương hiệu tham chiếu (Robert Wun, Khaite), sự kiện thời trang (Fashion Week), phong cách Glamorous, thuật ngữ xã hội (Mean girl, VVIP, Gangster, Stylist) và dòng sản phẩm may sẵn (Ready-to-Wear).

Chương 2: Tổng quan nghiên cứu

Chương 2 cung cấp cơ sở dữ liệu toàn diện về 4 nhóm nội dung nghiên cứu:

  • Phân tích nhân vật điện ảnh: Đi sâu vào hai mặt thân phận của nhân vật. Mặt ngoài là Anna Delvey - một tiểu thư thừa kế giàu có tự phong từ Đức, sử dụng lối sống xa xỉ, thói quen tiêu xài VVIP và phong thái "mean girl" để thao túng giới thượng lưu. Mặt thực tế là Anna Sorokin - cô gái nhập cư gốc Nga với gia đình bán tủ lạnh bình thường, dùng tài năng vào mục đích lừa đảo để rồi bị kết án từ 4 đến 12 năm tù với 8 tội danh vào năm 2019. Tác giả cũng phân tích chi tiết thời trang hầu tòa của Anna, nơi cô xem phòng xử án như sàn diễn cá nhân và kiên quyết chọn trang phục màu trắng nhằm khẳng định sự vô tội.
  • Nghiên cứu trang phục sự kiện và phong cách Glamorous: Khái quát lịch sử phát triển từ thế kỷ 19 đến thập niên 1990; tổng hợp các đặc trưng về phom dáng quyến rũ, chất liệu cao cấp bắt sáng (nhung, lụa, sequins, voan, satin, lông vũ), bảng màu kịch tính (dramatic) và các đường cắt xẻ táo bạo tôn vinh hình thể.
  • Cơ sở thực tiễn khách hàng và xu hướng: Xây dựng chân dung khách hàng nữ 25–32 tuổi có mức thu nhập từ 900 USD trở lên, hoạt động nghệ thuật, yêu cầu cao về mặt hình ảnh cá nhân. Phân tích 10 xu hướng thời trang Thu – Đông 2024 – 2025 gồm: mũ trùm (hoods), áo nịt ngực (corset), áo lông (fur theo trào lưu mob's wife), lông vũ (feathers), tay phồng lớn (swole sleeves), áo gài nút ngược (backward button-downs), dây chuyền lưng (the necklace worn on the back), vòng cổ choker, dây xích (chain), giày pointy slingbacks và giày square toes.
  • Tác phẩm sáng tạo có ảnh hưởng: Đánh giá ảnh hưởng phom dáng tối giản, quyền lực từ BST Khaite Fall 2024 Ready-to-Wear và kỹ thuật đính kết kịch tính từ các BST Spring 2023, Spring 2024 Couture của NTK Robert Wun.
  • Tiểu kết chương 2: Tổng hợp toàn bộ định hướng concept SHE’S GUILTY, xác định sự kết hợp giữa kỹ thuật rập 2D, dựng phom dressform 3D, đính kết đá và chất liệu (linen, lông vũ, vải nữ hoàng, voan, ren, taffeta bố).

Chương 3: Phương án thiết kế

Chương 3 trình bày chi tiết tiến trình chuyển hóa ý tưởng thành giải pháp thiết kế thị giác:

  • Phát triển mẫu theo 4 giai đoạn nhân vật:
    1. Giai đoạn 1 (Sự xuất hiện đầu tiên): Khắc họa hình ảnh hào nhoáng, sang trọng và kiêu kỳ của Anna Delvey; sử dụng các chi tiết phóng đại kết hợp phom ôm gọn gàng.
    2. Giai đoạn 2 (Vung tiền và khẳng định đẳng cấp): Khai thác thói quen chi tiêu không tiếc tay, tip tiền mệnh giá lớn cho nhân viên và mua sắm đồ hiệu xa xỉ.
    3. Giai đoạn 3 (Sa cơ thất thế): Thể hiện giai đoạn lời nói dối sụp đổ, Anna phải lang thang trên đường phố với chiếc áo khoác lớn che chắn cơ thể và túi hành lý duy nhất.
    4. Giai đoạn 4 (Hầu tòa và đối diện bản án): Khắc họa thái độ cố chấp tại tòa án và kết cục chịu án phạt tù; chuyển đổi ngôn ngữ chất liệu từ đá lấp lánh sang các tấm inox/kim loại treo bản án tội danh trên nền màu be của đồng phục nhà tù Mỹ.
  • Bộ sưu tập mẫu phác thảo: Trình bày hoàn chỉnh 20 mẫu phác thảo màu (chia thành 5 nhóm: mẫu 1-4, 5-8, 9-12, 13-16, 17-20) vẽ theo tỷ lệ phác thảo thời trang 8 đầu người.
  • Phương án thực hiện và thử nghiệm phom: Lựa chọn thử nghiệm phom tay áo bồng lớn (swole sleeves); áp dụng phương pháp cắt rập phẳng, sau đó may độn lưới vi tính vào cấu trúc bên trong và thực hiện kỹ thuật xếp dún để định hình độ phồng ổn định cho tay áo thật.

Chương IV: Vận dụng

Chương IV trình bày quy trình may mẫu thực tế từ bản vẽ kỹ thuật sang sản phẩm trang phục hoàn thiện:

  • Bố cục chương gồm 4 tiểu mục vận dụng tương ứng với 4 mẫu trang phục được tuyển chọn thực hiện thực tế (Mẫu 1, Mẫu 2, Mẫu 3, Mẫu 4).
  • Chi tiết quá trình thực hiện Mẫu số 1:
    • Ý tưởng: Thể hiện ấn tượng về sự xuất hiện đầu tiên của Anna - một "mean girl" sang trọng, kiêu kỳ, luôn là tâm điểm chú ý.
    • Giải pháp kết cấu: Thiết kế áo khoác lông vũ với độ xù to và bồng bềnh phóng đại nhằm ẩn dụ cho chất giọng gốc Nga không thể che giấu của nhân vật; kết hợp phom váy ôm từ chất liệu linen đính đá bắt mắt để tôn vinh sự hiện diện nổi bật.
    • Quy trình: Trình bày bản vẽ phác thảo màu bộ số 1, lập bảng vẽ kỹ thuật chi tiết, triển khai cắt may rập mẫu và ghi nhận hình ảnh sản phẩm thực tế hoàn tất.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

Đồ án đã hoàn thành đầy đủ các nhiệm vụ chuyên môn theo đề cương nghiên cứu:

  1. Thiết kế bộ sưu tập hoàn chỉnh: Xây dựng hệ thống 20 mẫu phác thảo màu mang phong cách Glamorous, đồng thời tiến hành cắt may hoàn thiện 4 mẫu trang phục thực tế đạt chuẩn thẩm mỹ sự kiện.
  2. Hiện thực hóa giải pháp kết cấu: Thử nghiệm thành công kỹ thuật định hình tay áo phồng lớn (swole sleeves) bằng phương pháp chèn lưới vi tính định hình và xếp dún bên trong, giải quyết bài toán giữ phom cho chất liệu mềm.
  3. Mã hóa ý niệm vào chất liệu: Xây dựng thành công hệ thống chuyển đổi chất liệu theo mạch truyện: từ bề mặt đính đá lấp lánh (thời kỳ đỉnh cao lừa đảo) sang chi tiết đính kết thẻ kim loại inox (thời kỳ chịu án phạt), kết hợp gam màu trắng - đen - be có tính biểu tượng cao.

Giải pháp và đề xuất của tác giả

  • Đề xuất quy trình kết hợp đồng thời kỹ thuật rập phẳng 2D cho các phần thân cơ bản và rập 3D (Draping) trên dressform đối với các chi tiết phóng đại, giúp trang phục đạt độ vừa vặn may đo chính xác cho từng cá nhân.
  • Đưa ra giải pháp cân bằng giữa tính trình diễn ý niệm (concept thời trang điện ảnh) và công năng di chuyển thực tế của trang phục sự kiện cao cấp.

Đóng góp của đồ án

  • Cung cấp một phương pháp luận thực hành cụ thể về việc chuyển tải kịch bản, tâm lý nhân vật từ phim truyền hình sang ngôn ngữ tạo hình thời trang ứng dụng cao cấp.
  • Bổ sung tài liệu tham khảo chi tiết về xu hướng thời trang Thu – Đông 2024 – 2025 và kỹ thuật xử lý bề mặt chất liệu cho phân khúc trang phục dạ hội, sự kiện tại Việt Nam.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đồ án

  • Quy mô chế tác thực tế: Do giới hạn về thời gian và nguồn lực của đồ án tốt nghiệp cử nhân, tác giả chỉ tiến hành cắt may hoàn thiện 4 mẫu trang phục thực tế trong tổng số 20 mẫu phác thảo màu đã phát triển.
  • Phạm vi khách hàng chuyên biệt: Đề tài chỉ tập trung vào nhóm khách hàng nữ giới hạn trong độ tuổi 25–32 có thu nhập cao (từ 900 USD) và môi trường sử dụng đặc thù (sự kiện, thảm đỏ), chưa mở rộng khảo sát nhu cầu của các phân khúc thị trường đại chúng hoặc trang phục ứng dụng thường ngày.

Hạn chế dựa trên phạm vi nghiên cứu

  • Các thử nghiệm chất liệu và kỹ thuật đính kết thẻ inox kim loại chủ yếu phục vụ tính biểu đạt nghệ thuật của bộ sưu tập đơn chiếc, chưa được đánh giá về độ bền cơ học khi giặt ủi công nghiệp hoặc sản xuất dây chuyền hàng loạt (Ready-to-Wear).

Giá trị tham khảo

Tài liệu đồ án tốt nghiệp này mang lại giá trị tham khảo chuyên môn rõ rệt cho các nhóm đối tượng sau:

  1. Sinh viên ngành Thiết kế thời trang và Công nghệ may: Tham khảo cấu trúc trình bày một đồ án tốt nghiệp chuẩn mực; học hỏi quy trình nghiên cứu concept từ tư liệu điện ảnh, phương pháp phân tích bảng màu, bảng moodboard và bảng phong cách.
  2. Nhà thiết kế trang phục sự kiện và dạ hội: Giá trị tham khảo trực tiếp nằm ở Chương 2 và Chương 3 với bảng tổng hợp 10 xu hướng thời trang Thu – Đông 2024 – 2025, kỹ thuật xử lý độn lưới vi tính tạo phom tay áo bồng lớn và giải pháp đính kết chất liệu đa dạng (đá, pha lê, inox, lông vũ).
  3. Người nghiên cứu xu hướng và phong cách học thời trang: Cung cấp tư liệu phân tích chuyên sâu về lịch sử, đặc trưng phom dáng và cách phối phụ kiện của phong cách Glamorous trong thời trang hiện đại.

Câu hỏi thường gặp

1. Ý tưởng chính của bộ sưu tập SHE’S GUILTY bắt nguồn từ đâu?
Bộ sưu tập lấy cảm hứng từ nhân vật Anna Sorokin (Anna Delvey) trong series phim truyền hình Inventing Anna của Netflix. Tác phẩm khai thác sự đối lập giữa vỏ bọc tiểu thư thừa kế giàu có hào nhoáng và sự thật về một kẻ lừa đảo nhằm phê phán lối sống ảo tưởng, hám danh vọng trong xã hội hiện đại.

2. Nhóm khách hàng mục tiêu của bộ sưu tập được xác định với các tiêu chí cụ thể nào?
Khách hàng mục tiêu là nữ giới từ 25 đến 32 tuổi, sinh sống tại các thành phố lớn hoặc chung cư cao cấp, có mức thu nhập tối thiểu từ 900 USD/tháng. Họ là những người hoạt động nghệ thuật (diễn viên, người mẫu, celeb) hoặc người có nhu cầu xây dựng hình ảnh sang trọng tại các sự kiện thảm đỏ, tiệc tối.

3. Tác giả đã chia quá trình phát triển tâm lý nhân vật Anna thành những chặng nào trong thiết kế?
Ý tưởng thiết kế được phát triển qua 4 giai đoạn cụ thể:

  1. Sự xuất hiện đầu tiên với vẻ ngoài hào nhoáng, sang trọng của một "mean girl".
  2. Lối sống xa hoa, tiêu tiền không tiếc tay và thói quen tip đậm khẳng định vị thế VVIP.
  3. Giai đoạn sa cơ thất thế, lang thang trên phố với áo khoác lớn khi lời nói dối sụp đổ.
  4. Giai đoạn hầu tòa và chịu án phạt, xem tòa án như sàn diễn và mang bản án tội danh.

4. Kỹ thuật tạo phom đặc trưng nào được tác giả thử nghiệm trong đồ án?
Tác giả đã tiến hành thử nghiệm tạo phom tay áo bồng lớn (swole sleeves). Kỹ thuật thực hiện bao gồm việc cắt rập tay áo, dùng vải lưới vi tính may độn vào mặt trong để tạo khung đỡ, sau đó xếp dún bên ngoài để tạo độ phồng và giữ chiều dài chuẩn xác cho trang phục.

5. Những nhà thiết kế và thương hiệu nào có ảnh hưởng trực tiếp đến ngôn ngữ tạo hình của bộ sưu tập?
Tác giả chịu ảnh hưởng từ bộ sưu tập Fall 2024 Ready-to-Wear của thương hiệu Khaite về cách phối màu đơn sắc sang trọng và đường cắt rã phom dáng; đồng thời học hỏi NTK Robert Wun (các BST Spring 2023, Spring 2024 Couture) về kỹ thuật đính kết đá Swarovski, phụ kiện khăn trùm và phương pháp đưa cốt truyện điện ảnh vào thời trang.

Kết luận

Đồ án tốt nghiệp “Thiết kế trang phục sự kiện mang phong cách Glamorous dành cho nữ từ 25 đến 32 tuổi lấy ý tưởng từ nhân vật Anna trong bộ phim Inventing Anna” của sinh viên Nguyễn Huỳnh Ngọc Hân là một công trình nghiên cứu và thực hành thời trang có hệ thống chặt chẽ. Tác giả đã chuyển tải thành công thông điệp xã hội và diễn biến tâm lý nhân vật điện ảnh vào bộ sưu tập 20 mẫu phác thảo và 4 mẫu may thực tế mang tên SHE’S GUILTY. Công trình khẳng định sự kết hợp hiệu quả giữa phương pháp tạo rập 2D/3D, kỹ thuật xử lý chất liệu đính kết và việc đón đầu xu hướng thời trang Thu – Đông 2024 – 2025. Đây là tài liệu học thuật hữu ích cho sinh viên và người thực hành thiết kế trong phân khúc thời trang sự kiện cao cấp.