Nâng cao kỹ năng thiết kế thời trang cho học sinh trường Trung cấp may và thời trang Hà Nội

Luận văn thạc sĩ giáo dục nghiên cứu dạy học trang trí chuyên ngành cho học sinh ngành thiết kế thời trang trường trung cấp may và thời, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Dương Thị Thu Thương
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Văn Tuyến
• Trường học: Trường Trung cấp may và thời trang Hà Nội
• Chuyên ngành: Thiết kế thời trang
• Đề tài: Dạy học trang trí chuyên ngành cho học sinh ngành thiết kế thời trang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BIỂU BẢNG
• DANH MỤC ẢNH
• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN DẠY HỌC NGÀNH THIẾT KẾ THỜI TRANG CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG CẤP MAY VÀ THỜI TRANG HÀ NỘI
• 1.1. Cơ sở lý luận dạy học Thiết kế thời trang bậc trung cấp
• 1.1.1. Khái quát về dạy học ngành Thiết kế thời trang và dạy trang trí chuyên ngành
• 1.1.2. Đặc điểm của chuyên ngành TKTT
• 1.2. Cơ sở thực tiễn dạy học Thiết kế thời trang ở bậc Trung cấp
• 1.2.1. Vài nét về trường Trung cấp may và thời trang Hà Nội
• 1.2.2. Đặc điểm của học sinh trường Trung cấp May và Thời trang Hà Nội
• 1.2.3. Thực trạng của việc dạy học Thiết kế thời trang ở trường Trung cấp may và thời trang Hà Nội
• 1.3. Nội dung của chương trình và thời lượng môn trang trí chuyên ngành
• 1.3.1. Đặc điểm và nội dung môn trang trí chuyên ngành trong chương trình dạy học ngành Thiết kế thời trang
• 1.3.2. Đặc điểm, nội dung và vị trí của phân môn vẽ trang trí trên vải trong môn trang trí chuyên ngành
• 2. Chương 2: DẠY THỰC HÀNH VẼ TRÊN VẢI TRONG MÔN TRANG TRÍ CHUYÊN NGÀNH CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG CẤP MAY THỜI TRANG HÀ NỘI VÀ THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 2.1. Xây dựng và bổ sung nội dung chương trình mới cho môn trang trí chuyên ngành
• 2.1.1. Cơ sở đề xuất bổ sung mới
• 2.1.2. Nội dung chương trình mới: Thực hành vẽ trên vải
• 2.1.3. Các phương tiện kỹ thuật phục vụ môn học mới
• 2.1.4. Phương pháp dạy học
• 2.2. Thực nghiệm và đánh giá kết quả
• 2.2.1. Kết quả thực nghiệm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kỹ Năng Thiết Kế Thời Trang Tại Hà Nội

Ngành may mặc là một nhu cầu thiết yếu của con người, và ngày càng được đề cao trong xã hội hiện đại. Bên cạnh yếu tố công nghệ, mỹ thuật đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của ngành may mặc và thời trang. Các hoạt động nghiên cứu và sáng tạo mỹ thuật kết hợp với thiết kế thời trang đang được quan tâm, và đây là một trong những ngành thuộc mỹ thuật ứng dụng. Việc tìm tòi và sáng tạo ra những phương pháp và ý tưởng mới trong ngành thời trang luôn là nhiệm vụ hàng đầu của các nhà thiết kế và những người giảng dạy chuyên ngành này. Trường Trung cấp May và Thời trang Hà Nội đã mở thêm nghề đào tạo Thiết kế Thời trang để đáp ứng nhu cầu này.

1.1. Vai Trò Của Trường Trung Cấp May và Thời Trang Hà Nội

Trường Trung cấp May và Thời trang Hà Nội là một trường công lập thuộc Sở Lao động Thương binh Xã hội Hà Nội, với hơn 40 năm kinh nghiệm trong đào tạo nghề. Trường đã mở thêm ngành đào tạo Thiết kế Thời trang. Chương trình chuyên ngành Thiết kế Thời trang bao gồm các môn như Nhân trắc học, Mỹ thuật trang phục, Sáng tác mẫu trang phục, và Trang trí chuyên ngành.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Kỹ Năng Thiết Kế Thời Trang Thủ Công

Bên ngoài thị trường, các phương pháp xử lý chất liệu thời trang như in lưới, in nhiệt, thêu đính được sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, vẽ thủ công đơn chiếc cho từng sản phẩm đang thịnh hành và phát triển với nhiều kỹ thuật mới, bao gồm các kỹ thuật vẽ trên vải. Kỹ thuật này còn khá mới mẻ đối với học sinh trong trường, do đó cần phát triển mạnh phương pháp dạy vẽ trang trí cho sản phẩm thông qua việc đổi mới chương trình môn học.

II. Thách Thức Trong Đào Tạo Thiết Kế Thời Trang Cơ Bản

Mặc dù có nhiều tài liệu nghiên cứu về lĩnh vực thời trang, nhưng các nghiên cứu về dạy và đào tạo họa sĩ thiết kế thời trang còn hạn chế. Các giáo trình hiện tại thường tập trung vào kỹ thuật cắt may, lịch sử trang phục, và phối màu. Tuy nhiên, việc thiếu các phương pháp giảng dạy thiết kế thời trang và mỹ thuật ứng dụng hiệu quả là một thách thức lớn. Cần có những nghiên cứu sâu hơn về cách kết hợp mỹ thuật và công nghệ may để tạo ra những sản phẩm phong phú và đáp ứng nhu cầu thị trường.

2.1. Thiếu Hụt Về Giáo Trình Thiết Kế Thời Trang Chuyên Sâu

Các giáo trình hiện tại thường cung cấp kiến thức cơ bản về lịch sử trang phục, màu sắc, và các yếu tố mỹ thuật. Tuy nhiên, thiếu những giáo trình chuyên sâu về kỹ thuật vẽ trên vải, thiết kế 3D, và ứng dụng phần mềm thiết kế thời trang như Autocad, Illustrator, Photoshop.

2.2. Hạn Chế Về Kỹ Năng Mềm Cho Học Sinh Thiết Kế

Ngoài kiến thức chuyên môn, học sinh cần được trang bị các kỹ năng mềm như làm việc nhóm, giao tiếp, thuyết trình, quản lý thời gian, và giải quyết vấn đề. Việc phát triển tư duy phản biện và khả năng tự học cũng rất quan trọng để học sinh có thể thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của ngành thời trang.

2.3. Khó Khăn Trong Việc Tiếp Cận Xu Hướng Thời Trang Mới

Học sinh cần được tiếp cận với những xu hướng thời trang mới nhất trên thế giới, cũng như các công nghệ tiên tiến như thời trang 4.0, AI, Big Data, và Metaverse. Việc này đòi hỏi sự đầu tư về cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao.

III. Cách Nâng Cao Kỹ Năng Vẽ Trên Vải Cho Học Sinh

Để giải quyết những thách thức trên, cần có những giải pháp cụ thể để nâng cao kỹ năng thiết kế thời trang cho học sinh. Một trong những giải pháp hiệu quả là đưa kỹ thuật vẽ trên vải vào chương trình giảng dạy. Phương pháp này giúp học sinh phát huy khả năng sáng tạo, làm việc độc lập, và tạo ra những sản phẩm mang tính ứng dụng cao. Theo Dương Thị Thu Thương, việc kết hợp mỹ thuật với công nghệ may sẽ tạo ra những sản phẩm phong phú hơn.

3.1. Bổ Sung Học Phần Kỹ Thuật Vẽ Trên Vải Vào Chương Trình

Học phần mới này sẽ giúp học sinh hoàn thiện hơn về khả năng thực hành trên sản phẩm, phát huy khả năng sáng tạo và tính làm việc độc lập để đưa ra thị trường những sản phẩm mang tính ứng dụng cao toàn diện hơn cả về công nghệ và thẩm mỹ sau khi các em kết thúc khóa học.

3.2. Phát Triển Kỹ Năng Phác Thảo Thời Trang Và Vẽ Kỹ Thuật

Học sinh cần được rèn luyện kỹ năng phác thảo thời trang để thể hiện ý tưởng một cách nhanh chóng và hiệu quả. Đồng thời, cần nắm vững vẽ kỹ thuật thời trang để tạo ra các bản vẽ chi tiết và chính xác, phục vụ cho quá trình sản xuất.

3.3. Ứng Dụng Nguyên Lý Thiết Kế Thời Trang Trong Thực Hành

Học sinh cần hiểu rõ các nguyên lý thiết kế thời trang như cân bằng, tỷ lệ, nhịp điệu, và nhấn mạnh để tạo ra những sản phẩm hài hòa và thu hút. Việc ứng dụng các nguyên lý này vào thực hành vẽ trên vải sẽ giúp học sinh nâng cao tư duy thiết kế thời trang.

IV. Phương Pháp Dạy Thiết Kế Thời Trang Nâng Cao Hiệu Quả

Để việc dạy và học thiết kế thời trang đạt hiệu quả cao, cần áp dụng những phương pháp giảng dạy phù hợp. Phương pháp trực quan, thực hành, và dự án là những phương pháp hiệu quả để giúp học sinh nắm vững kiến thức và kỹ năng. Ngoài ra, cần tạo điều kiện cho học sinh tham gia các hoạt động ngoại khóa, cuộc thi, và triển lãm để nâng cao kinh nghiệm thiết kế thời trang.

4.1. Sử Dụng Phần Mềm Thiết Kế Thời Trang Trong Giảng Dạy

Việc sử dụng phần mềm thiết kế thời trang như Autocad, Illustrator, Photoshop sẽ giúp học sinh tạo ra các bản vẽ chuyên nghiệp và tiết kiệm thời gian. Đồng thời, giúp học sinh làm quen với công nghệ và đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.

4.2. Tổ Chức Dự Án Thiết Kế Thời Trang Thực Tế

Các dự án thiết kế thời trang thực tế sẽ giúp học sinh áp dụng kiến thức và kỹ năng vào giải quyết các vấn đề thực tế. Đồng thời, giúp học sinh phát triển kỹ năng làm việc nhóm, quản lý dự án, và giao tiếp với khách hàng.

4.3. Tạo Portfolio Thiết Kế Thời Trang Chuyên Nghiệp

Việc tạo portfolio thiết kế thời trang chuyên nghiệp sẽ giúp học sinh giới thiệu bản thân và các sản phẩm của mình với nhà tuyển dụng. Portfolio cần thể hiện rõ phong cách thiết kế, kỹ năng, và kinh nghiệm của học sinh.

V. Ứng Dụng Thực Tế Và Cơ Hội Việc Làm Thiết Kế Thời Trang

Sau khi tốt nghiệp, học sinh có thể làm việc tại các doanh nghiệp may, công ty thiết kế thời trang, viện nghiên cứu khoa học, hoặc tự khởi nghiệp. Các vị trí công việc phổ biến bao gồm nhà thiết kế thời trang, kỹ thuật viên may, quản lý sản xuất, và nhân viên marketing. Theo thống kê, ngành thiết kế thời trang đang phát triển mạnh mẽ và có nhiều cơ hội việc làm hấp dẫn.

5.1. Thực Tập Tại Xưởng May Và Công Ty Thời Trang

Việc thực tập thiết kế thời trang tại các xưởng may và công ty thời trang sẽ giúp học sinh làm quen với môi trường làm việc thực tế và học hỏi kinh nghiệm từ các chuyên gia. Đồng thời, giúp học sinh xây dựng mạng lưới quan hệ và tìm kiếm cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.

5.2. Nghiên Cứu Thị Trường Thời Trang Và Xu Hướng Tiêu Dùng

Để thành công trong ngành thiết kế thời trang, học sinh cần nghiên cứu kỹ thị trường thời trang và xu hướng tiêu dùng. Việc này giúp học sinh hiểu rõ nhu cầu của khách hàng và tạo ra những sản phẩm phù hợp.

5.3. Khởi Nghiệp Với Kinh Doanh Thời Trang Online

Với sự phát triển của thương mại điện tử, học sinh có thể khởi nghiệp với kinh doanh thời trang online. Việc này giúp học sinh tiếp cận thị trường một cách dễ dàng và tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, cần có kiến thức về marketing thời trang, bán hàng thời trang, và quản lý sản xuất.

VI. Kết Luận Phát Triển Bền Vững Ngành Thiết Kế Thời Trang

Việc nâng cao kỹ năng thiết kế thời trang cho học sinh là một nhiệm vụ quan trọng để phát triển bền vững ngành thời trang Việt Nam. Cần có sự phối hợp giữa nhà trường, doanh nghiệp, và xã hội để tạo ra một môi trường học tập và làm việc tốt nhất cho học sinh. Đồng thời, cần khuyến khích sự sáng tạo, đổi mới, và hội nhập để ngành thời trang Việt Nam có thể cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

6.1. Thiết Kế Thời Trang Bền Vững Và Ứng Dụng

Học sinh cần được đào tạo về thiết kế bền vững và thiết kế ứng dụng để tạo ra những sản phẩm thân thiện với môi trường và đáp ứng nhu cầu thực tế của người tiêu dùng. Đồng thời, cần khuyến khích sử dụng các vật liệu tái chế và quy trình sản xuất tiết kiệm năng lượng.

6.2. Hội Nhập Quốc Tế Và Phát Triển Thương Hiệu Thời Trang

Để cạnh tranh trên thị trường quốc tế, học sinh cần được trang bị kiến thức về hội nhập và phát triển thương hiệu thời trang. Việc xây dựng thương hiệu mạnh sẽ giúp các sản phẩm thời trang Việt Nam được biết đến và tin dùng trên toàn thế giới.

6.3. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Thiết Kế Thời Trang Tương Lai

Học sinh cần được tiếp cận với các công nghệ mới như thiết kế số, thiết kế 3D, và AI để tạo ra những sản phẩm thiết kế thời trang tương lai. Việc ứng dụng công nghệ sẽ giúp ngành thời trang Việt Nam phát triển nhanh chóng và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống đào tạo giáo dục nghề nghiệp ngành may mặc, việc gắn kết giữa kỹ năng tạo hình mỹ thuật và công nghệ sản xuất công nghiệp giữ vai trò sống còn đối với chất lượng nhân lực. Toàn bộ chương trình đào tạo ngành Thiết kế thời trang hệ Trung cấp chuyên nghiệp kéo dài trong 24 tháng (2 năm) với tổng thời lượng 840 tiết. Trong đó, khối kiến thức chuyên ngành chiếm 420 tiết và môn Trang trí chuyên ngành chiếm tới 240 tiết, tương đương 57,2% tổng thời lượng khối chuyên ngành. Mặc dù chiếm tỷ trọng thời lượng cao nhất, thực tế chương trình giảng dạy tại Trường Trung cấp May và Thời trang Hà Nội qua hơn 42 năm hình thành và phát triển vẫn chỉ tập trung vào 6 chương lý thuyết màu sắc và bài tập vẽ trên giấy phẳng, hoàn toàn thiếu vắng học phần rèn luyện kỹ năng trang trí trực tiếp lên chất liệu vải thành phẩm.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là giải quyết khoảng trống thực hành thủ công trên sản phẩm may mặc cho học sinh trung cấp nghề. Mục tiêu cụ thể của luận văn là nghiên cứu cấu trúc chương trình đào tạo hiện hành, từ đó xây dựng và đề xuất tích hợp học phần "Kỹ thuật vẽ trên vải" có thời lượng 24 tiết (chiếm 10% quỹ thời gian của môn học) vào môn Trang trí chuyên ngành. Nghiên cứu được triển khai thực nghiệm từ tháng 01/2017 đến tháng 07/2017 tại Trường Trung cấp May và Thời trang Hà Nội, tọa lạc tại số 56 Khâm Thiên, quận Đống Đa, Hà Nội trên khuôn viên rộng 901,8 m2. Luận văn mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, giúp tối ưu hóa công năng của 149 máy may, 29 máy chuyên dùng tại 8 xưởng thực hành, đồng thời trang bị cho 100% học sinh tốt nghiệp năng lực tự tạo mẫu độc bản, đáp ứng trực tiếp thị hiếu thẩm mỹ cao cấp của thị trường thời trang đương đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của hai lý thuyết trụ cột trong mỹ thuật ứng dụng và phương pháp giáo dục nghề nghiệp. Thứ nhất là lý thuyết tạo dáng công nghiệp và mỹ thuật ứng dụng của Bosiepe (1967), xác định thiết kế thời trang là sự giao thoa mật thiết giữa tư duy tạo hình nghệ thuật và quy trình công nghệ may mặc, trong đó "thời trang là tổng hợp của nghệ thuật và kinh doanh". Thứ hai là hệ thống lý thuyết hòa sắc và ngôn ngữ tạo hình của Nguyễn Hạnh và Nguyễn Quân (1978-1983), với bảng tra 106 màu cơ bản có khả năng mở rộng thành 1.400 phương án phối màu trang phục.

Nghiên cứu tập trung vào 4 khái niệm nền tảng:

• Thời trang: Phong cách và thị hiếu trang phục đương thời mang đậm tính văn hóa, xã hội và nghệ thuật biểu đạt.
• Thiết kế thời trang: Quá trình hiện thực hóa ý tưởng mỹ thuật thông qua các bản vẽ, thông số kỹ thuật và phương pháp xử lý chất liệu dệt may.
• Trang trí chuyên ngành: Phân môn mỹ thuật ứng dụng trang bị kiến thức thị giác, cấu trúc mảng - nét, tương phản sắc độ và các quy luật hòa sắc trên y phục.
• Kỹ thuật vẽ trên vải thủ công: Phương pháp sử dụng cọ vẽ, chất tạo màu chuyên dụng và kỹ thuật đồ họa để tạo hoa văn độc bản trực tiếp trên bề mặt hàng dệt may.

Khung pháp lý của luận văn dựa trên Điều 33 Nghị quyết số 51/2001/QH10 của Quốc hội, Thông tư số 22/2014/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy chế đào tạo trung cấp chuyên nghiệp, và Điều 34 Luật Giáo dục nghề nghiệp quy định: "Nội dung giáo dục nghề nghiệp phải tập trung đào tạo năng lực thực hành nghề nghiệp". Về mặt vật liệu mỹ thuật, nghiên cứu áp dụng tiêu chuẩn quốc tế ASTM D 4236 kiểm định chất lượng an toàn và độ bền màu của sơn Acrylic từ 75 đến 150 năm, với độ che phủ của trắng Titan đạt mức 100% và khả năng vẽ đè lớp đạt 30%.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng tổng hợp các phương pháp khoa học chuyên ngành:

• Khảo sát thực địa: Thu thập số liệu toàn diện về cơ sở vật chất gồm 5 dãy nhà A, B, C, D, E, 4 phòng học lý thuyết, 8 xưởng may thực hành và 29 cán bộ giáo viên (gồm 22 cử nhân đại học và 2 cao đẳng) tại Trường Trung cấp May và Thời trang Hà Nội.
• Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu: Hệ thống hóa cơ sở lý luận dạy học mỹ thuật chuyên nghiệp và các văn bản quy phạm pháp luật về phát triển chương trình đào tạo nghề.
• Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tác động có chủ đích lên đối tượng nghiên cứu để đo lường mức độ tiếp thu và hiệu quả rèn luyện kỹ xảo.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm toàn bộ học sinh lớp K2 chuyên ngành Thiết kế thời trang (độ tuổi từ 15 trở lên, đã tốt nghiệp THCS hoặc THPT). Phương pháp chọn mẫu chủ đích được áp dụng vì nhóm học sinh này đã hoàn thành 6 chương lý thuyết cơ sở của môn Trang trí chuyên ngành (tương đương 216 tiết), đảm bảo đầy đủ nền tảng kiến thức thị giác để tiếp nhận kỹ thuật vẽ chất liệu mới. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích đối sánh sản phẩm thực tế là nhằm đánh giá chính xác tính ứng dụng và độ bền cơ học của tác phẩm sau 8 giờ sấy khô và xử lý ép nhiệt. Toàn bộ timeline nghiên cứu kéo dài 7 tháng, chia thành 3 giai đoạn: xây dựng đề cương (tháng 01 - 03/2017), tiến hành dạy thực nghiệm (tháng 04 - 06/2017) và kiểm tra, đánh giá tổng kết (tháng 07/2017).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình nghiên cứu và thực nghiệm sư phạm đã mang lại các phát hiện khoa học quan trọng:

Thứ nhất, chương trình đào tạo hiện hành 840 tiết (gồm 315 tiết lý thuyết, 445 tiết thực hành và 80 tiết kiểm tra) tồn tại sự mất cân đối nghiêm trọng về kỹ năng xử lý chất liệu. Toàn bộ 240 tiết môn Trang trí chuyên ngành trước đây hoàn toàn không có bài tập thực hành trên vải, khiến 100% học sinh lúng túng khi chuyển đổi bản vẽ phác thảo 2D sang sản phẩm may mặc thực tế.

Thứ hai, việc bổ sung Chương 7 "Kỹ thuật vẽ trên vải" với thời lượng 24 tiết (2 tiết lý thuyết, 17 tiết thực hành, 5 tiết kiểm tra) đã giúp 100% học sinh lớp K2 làm chủ thành thạo 5 kỹ thuật vẽ chuyên nghiệp: kỹ thuật vẽ phủ nhiều lớp, kỹ thuật vẽ màu loang thủy mặc, kỹ thuật đắp màu tạo khối nở, kỹ thuật cắt dán vải bằng keo 340 và kỹ thuật đi nét mảnh bằng kim tiêm số 18 mài mịn.

Thứ ba, kết quả bài kiểm tra thực nghiệm với đề tài "Trang trí thân trước áo sơ mi cổ tròn, họa tiết tự chọn" trong thời gian 5 tiết cho thấy sự tiến bộ vượt bậc về tay nghề. Tỷ lệ bài đạt điểm giỏi và xuất sắc về tư duy bố cục, phối màu hài hòa và kỹ năng kiểm soát độ loang màu đạt trên 85%, trong khi 100% sản phẩm đạt tiêu chuẩn kỹ thuật không bị lem màu hay bong tróc sau quá trình ủ khô 8 giờ và là ép nhiệt mặt trái.

Thảo luận kết quả

Sự thành công của mô hình thực nghiệm bắt nguồn từ việc chuyển đổi phương pháp sư phạm truyền thống sang phương pháp dạy học tích cực, lấy người học làm trung tâm. Giáo viên không trực tiếp vẽ thay mà đóng vai trò định hướng thẩm mỹ thông qua các câu hỏi gợi mở, đúng với nguyên lý sư phạm: "Giáo viên hãy vẽ giúp các em bằng chính cái đầu, chứ đừng vẽ hộ các em bằng cái tay". Việc kết hợp chặt chẽ giữa kiến thức môn Nhân trắc học (30 tiết), Mỹ thuật trang phục (45 tiết) và Sáng tác mẫu trang phục (180 tiết) đã tạo nên chuỗi liên kết tri thức vững chắc cho học sinh.

So với các phương pháp in lưới, in nhiệt hay thêu máy công nghiệp đại trà, kỹ thuật vẽ tay thủ công bằng màu Acrylic tự pha với keo polymer và véc ni trầm Bin mang lại giá trị độc bản vượt trội, đáp ứng hoàn hảo phân khúc thời trang cao cấp cá nhân hóa. Kết quả dữ liệu thực nghiệm được lượng hóa chi tiết có thể mô tả qua biểu đồ cột thể hiện mức độ gia tăng kỹ năng trước và sau thực nghiệm, kết hợp bảng ma trận phân phối 24 tiết học phần mới nhằm minh chứng rõ nét tính khả thi và khoa học của đề xuất.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm chuẩn hóa và nhân rộng kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

• Ban Giám hiệu Trường Trung cấp May và Thời trang Hà Nội: Chính thức ban hành quyết định bổ sung học phần "Kỹ thuật vẽ trên vải" (mã số học phần chuyên ngành, thời lượng 24 tiết) thành Chương 7 bắt buộc trong môn Trang trí chuyên ngành, áp dụng cho 100% học sinh năm thứ hai từ học kỳ 1 năm học 2017-2018.
• Khoa Thiết kế thời trang: Biên soạn và phát hành sổ tay hướng dẫn thực hành 5 kỹ thuật vẽ vải, chuẩn hóa danh mục vật liệu màu Acrylic đạt tiêu chuẩn an toàn ASTM D 4236 và các phụ gia tạo hiệu ứng (bột nở, véc ni Bin, keo polymer) hoàn thành trước tháng 10/2017.
• Phòng Quản trị và Thiết bị: Tiến hành nâng cấp hệ thống chiếu sáng đạt chuẩn ánh sáng tự nhiên tại 8 xưởng thực hành, trang bị bổ sung bàn vẽ chuyên dụng có gá kẹp căng vải, bảng lót chống thấm và bàn ủi nhiệt công nghiệp trong quý 4/2017 nhằm phục vụ tối ưu cho quy trình sấy khô 8 giờ.
• Đội ngũ giảng viên bộ môn: Chủ động tham gia tối thiểu 2 khóa bồi dưỡng chuyên sâu mỗi năm về công nghệ hóa màu dệt may và phương pháp giảng dạy tích hợp; tăng cường giao nhiệm vụ tự nghiên cứu ý tưởng họa tiết qua tài liệu và không gian số trước mỗi buổi học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn to lớn cho 4 nhóm đối tượng:

• Cán bộ quản lý đào tạo tại các trường trung cấp, cao đẳng nghề: Cung cấp cơ sở lý luận và quy trình pháp lý chuẩn xác để thực hiện điều chỉnh 10% khung chương trình đào tạo theo Thông tư 22/2014/TT-BGDĐT nhằm gia tăng thời lượng thực hành nghề nghiệp.
• Giảng viên chuyên ngành Mỹ thuật và Thiết kế thời trang: Tham khảo chi tiết giáo án 24 tiết, hệ thống giáo cụ trực quan A3, A4 và phương pháp thị phạm hướng dẫn 5 kỹ thuật vẽ Acrylic trên các nền vải dệt khác nhau.
• Học sinh, sinh viên ngành May và Thời trang: Sử dụng làm tài liệu tự học chuẩn mực để nắm vững quy trình 6 bước xử lý sản phẩm từ khâu căng vải, lót trắng, lên sắc độ đến công đoạn cố định nhiệt mặt vải sau 8 giờ sấy khô.
• Chủ xưởng may đo thủ công, nhà thiết kế thời trang khởi nghiệp: Khai thác các công thức tự pha màu in nước với keo polymer và kỹ thuật tạo nét bằng đầu kim tiêm số 18 để tối ưu hóa chi phí sản xuất và tạo dấu ấn độc bản cho thương hiệu.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao cần bổ sung học phần Kỹ thuật vẽ trên vải vào môn Trang trí chuyên ngành?
Chương trình gốc gồm 240 tiết chỉ tập trung vào lý thuyết màu sắc trên giấy. Việc bổ sung 24 tiết thực hành vẽ vải giúp học sinh biến bản phác thảo thành sản phẩm may mặc hoàn chỉnh, khắc phục khoảng trống kỹ năng thủ công và đáp ứng xu hướng trang trí độc bản của thị trường.

Màu Acrylic có ưu điểm gì vượt trội khi vẽ trên chất liệu vải may mặc?
Màu Acrylic là dạng nhũ tương nhựa khô nhanh, tạo lớp màng mềm dẻo, kháng nước tuyệt đối sau khi khô và không bị ố vàng. Sản phẩm đạt độ bền màu từ 75 đến 150 năm theo tiêu chuẩn quốc tế ASTM D 4236, có khả năng phủ đè lớp và hòa trộn linh hoạt với keo polymer hay véc ni Bin.

Quy trình xử lý nhiệt sau khi vẽ trên vải được thực hiện như thế nào để đảm bảo độ bền?
Sau khi hoàn thiện hình vẽ, sản phẩm phải được để khô tự nhiên trong 8 giờ. Tiếp theo, tháo sản phẩm khỏi bảng căng vải và dùng bàn ủi nóng là kỹ ở mặt trái trang phục để nhiệt độ làm liên kết các phân tử nhựa bám chặt vào sợi vải trước khi đem giặt nước.

Kỹ thuật đi nét bằng kim tiêm số 18 mang lại lợi ích gì trong trang trí trang phục?
Kim tiêm y tế số 18 được cắt ngắn và mài nhẵn đầu, gắn trực tiếp vào bình đựng màu giúp nghệ nhân kiểm soát chính xác dòng chảy của mực, từ đó vẽ được những đường nét siêu mảnh, chi tiết uốn lượn tinh xảo hoặc bo viền hoa văn mà đầu cọ lông thông thường không thể thực hiện được.

Căn cứ pháp lý nào cho phép nhà trường tự điều chỉnh bổ sung 24 tiết học phần mới?
Căn cứ Thông tư số 22/2014/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp được quyền chủ động điều chỉnh tối đa 10% thời lượng chương trình khung. Với môn Trang trí chuyên ngành 240 tiết, việc đề xuất học phần mới 24 tiết hoàn toàn phù hợp với quy định hiện hành.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về dạy học mỹ thuật ứng dụng, khẳng định vai trò then chốt của việc kết hợp giữa công nghệ may và nghệ thuật tạo hình trang trí.
• Khảo sát thực trạng đào tạo 840 tiết tại Trường Trung cấp May và Thời trang Hà Nội, chỉ ra sự thiếu hụt khâu thực hành xử lý chất liệu trực tiếp trên sản phẩm may mặc.
• Xây dựng thành công đề cương học phần "Kỹ thuật vẽ trên vải" thời lượng 24 tiết (2 tiết lý thuyết, 17 tiết thực hành, 5 tiết kiểm tra) bổ sung vào Chương 7 môn Trang trí chuyên ngành.
• Chuẩn hóa quy trình thao tác 5 kỹ thuật vẽ bằng màu Acrylic đạt tiêu chuẩn ASTM D 4236, kết hợp quy trình ép nhiệt sau 8 giờ sấy khô giúp đảm bảo độ bền màu tuyệt đối.
• Kết quả thực nghiệm sư phạm trên học sinh lớp K2 chứng minh tính khả thi vượt trội, nâng tỷ lệ bài vẽ đạt chất lượng thẩm mỹ cao lên trên 85%.

Đóng góp lớn nhất của nghiên cứu là cung cấp một giải pháp sư phạm thực hành mang tính ứng dụng cao, giúp người học phát triển tư duy sáng tạo độc lập và làm chủ quy trình sản xuất thời trang khép kín. Khoa Thiết kế thời trang cần hoàn thiện bộ giáo trình chuẩn trước tháng 12/2017 để áp dụng chính thức cho toàn khóa học từ đầu năm 2018. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp may mặc hãy nhanh chóng triển khai mô hình học phần này nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thời trang nước nhà.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu và Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, Luận văn có bố cục 2 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn dạy học ngành TKTT cho HS trƣờng Trung cấp may và thời trang Hà Nội Chƣơng 2: Dạy học vẽ trên vải trong học phần trang trí chuyên ngành cho học sinh trƣờng Trung cấp may thời trang Hà Nội và thực nghiệm sƣ phạm. 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN DẠY HỌC NGÀNH THIẾT KẾ THỜI TRANG CHO HỌC SINH TRƢỜNG TRUNG CẤP MAY VÀ THỜI TRANG HÀ NỘI 1. Cơ sở lý luận dạy học Thiết kế thời trang bậc trung cấp 1. Khái quát về d y học ngành Thiết kế thời trang và d y trang trí chuyên ngành - Khái niệm Thời trang “Thời trang là trang phục đƣơng thời, là tập hợp những thói quen và thị hiếu phổ biến trong cách mặc, thịnh hành trong môi trƣờng xã hội nhất định, vào khoảng thời gian nhất định.

Trong đó Trang phục đƣợc hiểu là “… không chỉ thể hiện quan niệm thẩm mỹ, lối sống, trình độ của một nhóm ngƣời, một cá nhân mà c n thể hiện đặc trƣng văn hóa cả một cộng đồng” [39, tr. “Thời trang chỉ liên quan đến lĩnh vực may mặc và thời trang thƣờng bó hẹp trong một phạm vi không gian nhất định vì nó là khuynh hƣớng gắn với một bộ phận xã hội, một địa phƣơng, một dân tộc hay một vùng thế giới. Mốt và thời trang có tính văn hóa- xã hội và tính nghệ thuật” [2, tr. Ngoài ra, thời trang là những phong cách đang thịnh hành và những sáng tạo mới nhất của các nhà thiết kế trang phục.

Thông thƣờng, những thử nghiệm thiên về trình diễn nghệ thuật là ý tƣởng ban đầu cho việc thiết kế các mẫu thời trang ứng dụng. Các bộ sƣu tập nặng về trình diễn là để tạo ấn tƣợng và khẳng định phong cách trƣớc đồng nghiệp, các nhà chuyên môn. C n các bộ sƣu tập mang tính ứng dụng thì để nhắm tới số đông ngƣời tiêu dùng. Đó là hai mặt không thể tách rời của thời trang.

Thiếu một trong hai cái, thời trang sẽ mất đi tính chất đặc trƣng. Vì thời trang là tổng hợp của nghệ thuật và kinh doanh. 8 - Khái niệm Thiết kế thời trang “Thiết kế: lập dự án kế hoạch xây dựng một công trình, sản xuất một thiết bị, sản phẩm công nghiệp. Thiết kế bao gồm công việc lập các tài liệu, các thông số kỹ thuật, các bản tính toán, các bản vẽ, các mô hình vv.

Làm căn cứ để tiến hành thi công công trình, gia công sản phẩm” [13,tr. 371] “Thời trang là trang phục đƣơng thời, là tập hợp những thói quen và thị hiếu phổ biến trong cách mặc, thịnh hành trong môi trƣờng xã hội nhất định, vào khoảng thời gian nhất định. 23] Từ hai khái niệm thành phần trên chúng ta có thể hiểu TKTT là bao gồm những công việc lập các bản vẽ, các tính toán, các thông số kỹ thuật v. để cho ra những sản phẩm công nghiệp trong ngành thời trang.

Nhƣ vậy, TKTT có yếu tố “…mỹ hóa hình tƣợng ngƣời mặc y phục, điều này cần phải sáng tạo trên hình thể con ngƣời. Những tri thức về kết cấu nhân thể và chức năng các bộ phận trên thân thể ngƣời có thể giúp cho chúng ta hiểu biết những đặc trƣng cơ bản của ngoại hình” [47, tr. Khi coi TKTT là một phần của nghệ thuật Design, thì theo Bosiepe đã chỉ ra năm 1967: “phƣơng pháp luận Design chẳng qua chỉ là tr chơi trong thực tế sản xuất - dƣới con mắt của các nhà tạo dáng” [45, tr. Để đào tạo về mỹ thuật công nghiệp đ i hỏi ngƣời họa sĩ thiết kế phải đạt hai yêu cầu: “Có đƣợc những kiến thức cơ bản cần thiết cho hoạt động thực tiễn sau này của mình và có khả năng tƣ duy logic, phƣơng pháp làm việc khoa học, hợp lý trong những điều kiện phức tạp của cuộc sống” [45, tr.

Đó cũng chính là điều kiện để ngƣời họa sĩ thiết kế mỹ thuật công nghiệp tồn tại và phát triển trong một nền công nghiệp mới phát triển nhƣ nƣớc ta hiện nay. Thiết kế thời trang thuộc ngành “Mỹ thuật công nghiệp: Vẻ đẹp thẩm mĩ phục vụ cho sản xuất công nghiệp” [25, tr. Hay c n là nghệ thuật các ứng dụng của thiết kế và thẩm mỹ hay vẻ đẹp tự nhiên cho quần áo và 9 phụ kiện. Thiết kế thời trang chịu ảnh hƣởng của vĩ độ văn hóa và xã hội, đã thay đổi theo thời gian và địa điểm.

Ngành thiết kế thời trang đào tạo một số chuyên ngành nhƣ: Thiết kế thời trang, xã hội học thời trang, vật liệu dệt may, tạo mẫu, thiết kế dựng hình tổng hợp, trang điểm, thẩm mỹ học, vẽ mỹ thuật, thiết kế thời trang trên máy tính, Coreldraw. “Tốt nghiệp ngành thiết kế thời trang, các bạn có thể đảm nhiệm các công việc tại doanh nghiệp may, công ty thiết kế thời trang, viện nghiên cứu khoa học thuộc lĩnh vực này hoặc những cơ sở sản xuất về may mặc” [18] - Dạy học Thiết kế thời trang Theo tác giả Bùi Hiền và cộng sự thì các khái niệm đƣợc viết nhƣ sau: Dạy – Học, Truyền lại những kiến thức, kinh nghiệm, đƣa đến những thông tin khoa học cho ngƣời khác tiếp thụ một cách có hệ thống, có phƣơng pháp nhằm mục đích tự nâng cao trình độ văn hóa, năng lực trí tuệ và kỹ năng thực hành trong đời sống thực tế. Dạy- học là một hoạt động diễn ra trên hai tuyến song hành giữa ngƣời dạy và ngƣời học” [13, tr.61] Nhƣ vậy cũng từ những khái niệm thành phần đã nêu trên chúng tôi có thể quan niệm rằng: Dạy học TKTT là truyền lại những kiến thức, kinh nghiệm nghề về các bản vẽ, các tính toán, các thông số kỹ thuật v. để cho ra những sản phẩm công nghiệp trong ngành thời trang Có thể nói, dạy trang trí chuyên ngành ở đây là một thuật ngữ chỉ việc tổ chức, truyền thụ những kiến thức của phân môn trang trí đối với chuyên ngành TKTT nhằm giúp học sinh có kiến thức cơ bản và khả năng ứng dụng nó vào trong thực tiễn học tập cũng như công tác sau khi ra trường.

Dạy trang trí chuyên ngành đối với ngành TKTT không ngoài mục đích giúp ngƣời học có thẩm mĩ tốt, từ đó có tác động đến lĩnh vực thời trang và góp phần nâng cao thẩm mĩ xã hội. ặc điểm của chuyên ngành Thiết kế thời trang Dạy TKTT ở trƣờng Trung cấp may và thời trang Hà Nội thực chất là dạy nghề. Theo Quy chế đào tạo Trung cấp chuyên nghiệp đƣợc quy định tại Thông tƣ số 22 /2014/TT-BGDĐT ngày 09 tháng 7 năm 2014 của Bộ trƣởng Bộ GD và Đào tạo [15]. Từ yêu cầu thực chất là dạy nghề, các nhà thiết kế thời trang học và theo nghề phải nhận thức đƣợc những yêu cầu của thời trang may mặc.Trƣớc tiên họ phải rất thích thú trong việc học hỏi những cái mới mẻ và đọc những cuốn tạp chí, những bài báo và những cuốn sách về lịch sử thời trang và những xu hƣớng mới.

Họ cũng phải yêu thích nghệ thuật, tham quan các ph ng trƣng bày nghệ thuật và giao tiếp với tất cả các nghệ sĩ bất cứ khi nào họ có cơ hội. Một sự am hiểu tốt về nhu cầu và yêu cầu của khách hàng và phong cách sống của khán giả cũng cần phải có trong thiết kế thời trang. Các em HS ngành thiết kế thời trang cần có khả năng giao tiếp tốt và có thể thể hiện các ý tƣởng của mình một cách rõ ràng. Nhƣng quan trọng nhất, đó là họ phải có đƣợc những ý tƣởng độc đáo, tƣơi mới và sáng tạo.

Thiết kế thời trang là một môn nghệ thuật ứng dụng đ i hỏi ngƣời làm nghề và theo nghề phải có tài năng và óc sáng tạo không ngừng. Các sáng tạo không chỉ đơn thuần là về kiểu dáng trang phục mà c n bao gồm các phụ kiện thời trang sao cho phù hợp với nền văn minh xã hội và thời đại. Những tác phẩm thời trang đƣợc chia làm 2 hƣớng riêng biệt: hƣớng trình diễn nghệ thuật và hƣớng ứng dụng thực tế. Ngƣời làm nghề có thể là ngƣời trực tiếp đứng ra thiết kế hoặc cũng có thể là ngƣời quản lý một đội ngũ thiết kế ở một công ty thời trang, hay tự gây dựng một thƣơng hiệu riêng.

Đây là ngành học phù hợp với các bạn trẻ yêu thích nghệ thuật thời trang và có năng khiếu trong những lĩnh vực này. 11 Hiện tại ở trƣờng Trung cấp may và thời trang Hà Nội thì ngành Thiết kế Thời trang đƣợc giảng dạy theo hình thức dạy nghề. Theo Nghị quyết số 51/2001/QH10 của Quốc hội, tại Điều số 33 có ghi: Mục tiêu của giáo dục nghề nghiệp là đào tạo ngƣời lao động có kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp ở các trình độ khác nhau, có đạo đức, lƣơng tâm nghề nghiệp, ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp, có sức khoẻ nhằm tạo điều kiện cho ngƣời lao động có khả năng tìm việc làm, tự tạo việc làm hoặc tiếp tục học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc ph ng, an ninh. Nghề thiết kế thời trang (fashion design) đang đƣợc xem là một trong những nghề thời thƣợng.

Đây là ngành học phù hợp với các bạn trẻ yêu thích mỹ thuật, thời trang. Ý nghĩa và vai tr của dạy học thiết kế thời trang ở trƣờng trung cấp may và thời trang Hà Nội thể hiện qua nội dung và mục tiêu dạy học. Sau khi học xong khóa học, học sinh sẽ đƣợc trang bị đầy đủ những kiến thức nhƣ: - Nắm vững các nguyên lý thiết kế, có kỹ năng thiết kế các thể loại thời trang và kỹ thuật thể hiện trang trí sản phẩm. - Có khả năng sáng tạo và tƣ duy độc lập trong lĩnh vực thiết kế thời trang.

- Có khả năng giao tiếp tốt, dễ dàng làm việc tại doanh nghiệp trong và ngoài nƣớc. HS theo học ngành này, bên cạnh việc đƣợc đào tạo khả năng cảm thụ và nắm bắt các xu hƣớng thời trang đƣơng đại; khả năng hoàn thiện tác phẩm theo một quy trình khép kín: phác thảo ý tƣởng, chọn nguyên liệu, thiết kế rập - cắt - may, thiết kế phụ trang, nắm vững kiến thức quản lý chất lƣợng, quản lý thƣơng hiệu; có thể tự tin làm việc ở tất cả các khâu của lĩnh vực thời trang. 12 Ngành TKTT có 15 môn học trong 2 năm, gồm 840 tiết/2 năm, bao gồm 315 tiết lý thuyết, 445 tiết thực hành, bài tập và 80 tiết kiểm tra.