Luận văn thạc sĩ vnu ued thiết kế và sử dụng phiếu học tập trong dạy học phát triển chương trình nhà trường chủ đề hàm số và phương trình bậc hai đại số lớp 9

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu thiết kế và sử dụng phiếu học tập trong dạy học chương trình hàm số và phương trình bậc hai lớp 9.

• Tác giả: Trần Thị An
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Thái Bình
• Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Sư Phạm Toán
• Đề tài: Thiết Kế Và Sử Dụng Phiếu Học Tập Trong Dạy Học Phát Triển Chương Trình Nhà Trường Chủ Đề Hàm Số Và Phương Trình Bậc Hai Đại Số Lớp 9
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH, BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• 0.5. Các câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết khoa học
• 0.7. Phạm vi nghiên cứu
• 0.8. Phương pháp nghiên cứu
• 0.9. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.10. Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Tổng quan về phương tiện dạy học
• 1.1.1. Khái niệm phương tiện dạy học
• 1.1.2. Phân loại phương tiện dạy học
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ BIỆN PHÁP THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG PHIẾU HỌC TẬP TRONG DẠY HỌC PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH NHÀ TRƯỜNG CHỦ ĐỀ HÀM SỐ VÀ PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI ĐẠI SỐ LỚP 9
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích, tổ chức và phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 3.1.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm
• 3.1.2. Đối tượng thực nghiệm
• 3.1.3. Tổ chức và phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 3.1.4. Nội dung thực nghiệm
• 3.1.5. Đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm
• 3.1.5.1. Kết quả thu được từ việc lấy ý kiến của học sinh
• 3.1.5.2. Kết quả kiểm tra
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thiết Kế Phiếu Học Tập Trong Dạy Học Hàm Số

Thiết kế phiếu học tập (PHT) là một trong những phương pháp dạy học hiện đại, giúp học sinh lớp 9 tiếp cận kiến thức về hàm số và phương trình bậc hai một cách hiệu quả. Việc sử dụng PHT không chỉ tạo điều kiện cho học sinh tự học mà còn khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện. Theo nghiên cứu của Trần Thị An (2019), PHT có thể được sử dụng để phát hiện và giải quyết vấn đề trong quá trình học tập.

1.1. Khái Niệm Về Phiếu Học Tập Trong Dạy Học

Phiếu học tập là tài liệu hỗ trợ học sinh trong quá trình học tập, giúp hệ thống hóa kiến thức và rèn luyện kỹ năng giải toán. PHT có thể bao gồm các câu hỏi, bài tập và hoạt động nhóm, tạo cơ hội cho học sinh tương tác và thảo luận.

1.2. Lợi Ích Của Việc Sử Dụng Phiếu Học Tập

Việc sử dụng PHT trong dạy học giúp học sinh phát triển kỹ năng tư duy, khả năng làm việc nhóm và tự học. Hơn nữa, PHT còn giúp giáo viên đánh giá được mức độ tiếp thu kiến thức của học sinh một cách hiệu quả.

II. Những Thách Thức Trong Thiết Kế Phiếu Học Tập Cho Lớp 9

Mặc dù việc thiết kế PHT mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại không ít thách thức. Giáo viên cần phải cân nhắc kỹ lưỡng về nội dung và hình thức của PHT để phù hợp với đối tượng học sinh. Theo khảo sát, nhiều giáo viên gặp khó khăn trong việc tạo ra các hoạt động phù hợp với từng chủ đề.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Xác Định Nội Dung

Việc xác định nội dung phù hợp cho PHT là một thách thức lớn. Nội dung cần phải đảm bảo tính logic, liên kết chặt chẽ với chương trình học và phù hợp với năng lực của học sinh.

2.2. Thiếu Tài Nguyên Hỗ Trợ Thiết Kế

Nhiều giáo viên thiếu tài liệu và công cụ hỗ trợ trong việc thiết kế PHT. Điều này dẫn đến việc PHT không đạt hiệu quả như mong muốn, ảnh hưởng đến quá trình học tập của học sinh.

III. Phương Pháp Thiết Kế Phiếu Học Tập Hiệu Quả

Để thiết kế PHT hiệu quả, giáo viên cần áp dụng các phương pháp dạy học tích cực. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành sẽ giúp học sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức hơn. Theo Trần Thị An (2019), việc sử dụng công nghệ thông tin trong thiết kế PHT cũng là một giải pháp hữu hiệu.

3.1. Kết Hợp Lý Thuyết Và Thực Hành

Giáo viên nên thiết kế PHT bao gồm các bài tập thực hành, giúp học sinh áp dụng lý thuyết vào thực tế. Điều này không chỉ giúp củng cố kiến thức mà còn phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề.

3.2. Sử Dụng Công Nghệ Thông Tin

Việc tích hợp công nghệ thông tin vào PHT sẽ tạo ra sự hấp dẫn cho học sinh. Các phần mềm hỗ trợ thiết kế PHT có thể giúp giáo viên tạo ra các tài liệu sinh động và dễ hiểu hơn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Phiếu Học Tập Trong Dạy Học

PHT đã được áp dụng thành công tại nhiều trường trung học cơ sở, giúp nâng cao chất lượng dạy học môn Toán. Nghiên cứu cho thấy, học sinh sử dụng PHT có kết quả học tập tốt hơn so với những học sinh không sử dụng. Điều này chứng tỏ rằng PHT là một công cụ hữu ích trong việc dạy học.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Sử Dụng PHT

Nghiên cứu cho thấy, việc sử dụng PHT giúp học sinh cải thiện kỹ năng giải toán và tăng cường khả năng tư duy phản biện. Học sinh có thể tự tin hơn trong việc trình bày ý kiến và giải quyết vấn đề.

4.2. Phản Hồi Từ Học Sinh Về PHT

Học sinh đánh giá cao việc sử dụng PHT trong quá trình học tập. Họ cảm thấy hứng thú hơn với môn học và có động lực học tập tốt hơn khi được tham gia vào các hoạt động nhóm.

V. Kết Luận Về Thiết Kế Phiếu Học Tập Trong Dạy Học

Thiết kế và sử dụng PHT trong dạy học hàm số và phương trình bậc hai lớp 9 là một giải pháp hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Việc áp dụng PHT không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả mà còn phát triển kỹ năng sống cần thiết cho tương lai.

5.1. Tương Lai Của Việc Sử Dụng PHT

Trong tương lai, việc sử dụng PHT sẽ ngày càng trở nên phổ biến hơn trong các trường học. Giáo viên cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến phương pháp thiết kế PHT để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Giáo Viên

Giáo viên nên thường xuyên tham gia các khóa đào tạo về thiết kế PHT và áp dụng các phương pháp dạy học tích cực để nâng cao hiệu quả giảng dạy.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã đặt ra mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, chuyển từ trang bị kiến thức thụ động sang phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực người học. Khảo sát thực tế tại các trường phổ thông cho thấy, có tới 84,38% giáo viên thừa nhận tầm quan trọng của việc đổi mới công cụ dạy học, song tỷ lệ ứng dụng thường xuyên các phương tiện dạy học tích cực như phiếu học tập vẫn chỉ dừng lại ở mức 15,62%. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ thực trạng dạy học môn Đại số lớp 9, đặc biệt là chủ đề Hàm số và Phương trình bậc hai – một mạch kiến thức cốt lõi chiếm hơn 46 tiết học trong chương trình nhưng thường bị giảng dạy theo phương pháp thuyết trình truyền thống, khiến học sinh gặp nhiều khó khăn trong việc lĩnh hội tri thức trừu tượng.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là xây dựng hệ thống cơ sở lý luận và đề xuất các biện pháp sư phạm thiết kế, sử dụng phiếu học tập theo định hướng phát triển chương trình nhà trường. Đề tài tập trung nghiên cứu trong phạm vi chủ đề Hàm số bậc nhất và Phương trình bậc hai một ẩn tại hai trường Trung học cơ sở trên địa bàn quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội, bao gồm Trường THCS Phan Đình Giót và Trường THCS Nguyễn Trãi, trong giai đoạn từ tháng 10/2018 đến tháng 03/2019. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài được khẳng định qua việc cung cấp quy trình biên soạn phiếu học tập chuẩn hóa, giúp nâng tỷ lệ chủ động tham gia xây dựng bài của học sinh lên trên 85%, đồng thời giảm thiểu khoảng 30% thời lượng truyền thụ lý thuyết một chiều để dành thời gian cho các hoạt động thảo luận nhóm và rèn luyện tư duy phản biện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng dựa trên sự tích hợp giữa lý thuyết phát triển chương trình giáo dục nhà trường và lý thuyết dạy học tích cực. Phát triển chương trình nhà trường được định nghĩa là quá trình chuyển dịch từ mô hình chương trình đóng sang chương trình mở, vận hành qua 4 cấp độ quản lý: chương trình quốc gia, chương trình địa phương, chương trình nhà trường và chương trình lớp học. Quy trình này bao gồm 7 bước khép kín nhằm điều chỉnh, bổ sung và cấu trúc lại nội dung bài giảng để phù hợp nhất với điều kiện thực tế của từng cơ sở giáo dục.

Bên cạnh đó, đề tài vận dụng sâu sắc lý thuyết phương tiện dạy học và mô hình dạy học kiến tạo. Phiếu học tập được xác định là một phương tiện dạy học đặc thù dạng văn bản rời hoặc trình chiếu kỹ thuật số, gồm 4 thành phần cấu trúc cốt lõi: phần dẫn định hướng nhiệm vụ, phần hoạt động yêu cầu thao tác tư duy, phần giới hạn thời gian thực hiện từ 5 đến 15 phút, và phần đáp án đánh giá. Việc vận dụng phiếu học tập phải tuân thủ nghiêm ngặt 3 nguyên tắc sư phạm: đúng lúc khi học sinh cần điểm tựa tư duy, đúng chỗ trong không gian tương tác lớp học, và đúng cường độ nhằm tránh gây quá tải nhận thức. Ba khái niệm nền tảng được làm rõ trong nghiên cứu bao gồm: dạy học phân hóa, tiếp cận năng lực người học, và chuỗi hoạt động nhận thức từ gợi vấn đề, tiếp cận vấn đề đến giải quyết vấn đề.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra thực tiễn kết hợp thực nghiệm sư phạm đối chứng. Cỡ mẫu khảo sát gồm 32 giáo viên dạy Toán tại 2 trường THCS trên địa bàn quận Thanh Xuân, Hà Nội, kết hợp với mẫu thực nghiệm gồm hơn 80 học sinh khối 9 được chia thành các lớp thực nghiệm và lớp đối chứng có trình độ đầu vào tương đương. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được lựa chọn nhằm đảm bảo tính đại diện và kiểm soát các biến số nhiễu về trình độ nhận thức cũng như điều kiện cơ sở vật chất.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê toán học xuất phát từ yêu cầu đo lường khách quan sự chênh lệch kết quả học tập giữa phương pháp mới và phương pháp truyền thống. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phiếu hỏi chuẩn hóa 7 câu hỏi, phỏng vấn sâu cá nhân, và hồ sơ điểm số của các bài kiểm tra 15 phút lần 1, lần 2 cùng bài kiểm tra định kỳ 45 phút. Quá trình xử lý dữ liệu sử dụng các tham số thống kê mô tả và suy diễn bao gồm: phân phối tần số, tần suất, tần suất lũy tích, điểm trung bình cộng, phương sai và độ lệch chuẩn. Toàn bộ timeline nghiên cứu kéo dài trong 6 tháng, chia làm 3 giai đoạn: chuẩn bị cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng và tiến hành thực nghiệm trên lớp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát 32 giáo viên Toán THCS mang lại những phát hiện định lượng then chốt về thực trạng sử dụng phiếu học tập:

Thứ nhất, mức độ nhận thức về sự cần thiết của phiếu học tập rất cao khi có 40,63% giáo viên đánh giá ở mức rất cần thiết và 43,75% đánh giá ở mức cần thiết. Tổng tỷ lệ đồng thuận tích cực đạt tới 84,38%, trong khi 0% giáo viên cho rằng công cụ này không cần thiết.

Thứ hai, tác dụng nổi bật của phiếu học tập được ghi nhận tập trung ở khả năng nâng cao hiệu quả thảo luận nhóm với 84,38% phiếu tán thành, giúp tiết kiệm thời gian truyền đạt kiến thức trên lớp đạt 75,00%, và gia tăng tính tích cực, chủ động của học sinh đạt 71,88%. Ngoài ra, 65,63% giáo viên nhận định phiếu học tập hỗ trợ truyền tải khối lượng kiến thức đa dạng hơn trong một tiết học.

Thứ ba, tồn tại khoảng cách lớn giữa nhận thức và hành vi thực tế khi tỷ lệ giáo viên thường xuyên sử dụng phiếu học tập chỉ đạt 15,62%, trong khi 53,13% thỉnh thoảng sử dụng, 18,75% rất ít sử dụng và 12,50% hoàn toàn không sử dụng. Rào cản lớn nhất được chỉ ra là sự tốn kém về thời gian và kinh phí thiết kế với 56,25%, khó khăn trong việc phối hợp với các hoạt động khác chiếm 43,75%, và hạn chế từ trình độ không đồng đều của học sinh chiếm 37,50%.

Thứ tư, kết quả thực nghiệm sư phạm qua bài kiểm tra 45 phút cho thấy sự vượt trội rõ rệt của lớp thực nghiệm. Điểm trung bình của nhóm thực nghiệm đạt 7,85 điểm, cao hơn 0,95 điểm so với nhóm đối chứng chỉ đạt 6,90 điểm. Tỷ lệ học sinh đạt điểm khá và giỏi ở nhóm thực nghiệm đạt 72,50%, cao hơn 18,25% so với mức 54,25% của nhóm đối chứng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự thành công của nhóm thực nghiệm là việc phiếu học tập đã chia nhỏ các đơn vị kiến thức phức tạp của chủ đề Hàm số $y = ax^2$ và Phương trình bậc hai thành các thao tác trí tuệ vừa sức. Thay vì chỉ nghe giảng lý thuyết công thức nghiệm hoặc định lý Vi-ét một cách thụ động, học sinh được tự mình điền khuyết, quy nạp từ các trường hợp cụ thể để rút ra quy luật tổng quát.

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu trước đây của các chuyên gia giáo dục trong nước, kết quả này củng cố mạnh mẽ luận điểm rằng phương tiện dạy học có cấu trúc phân hóa giúp tối ưu hóa vùng phát triển gần nhất của học sinh. Toàn bộ dữ liệu kiểm tra được trực quan hóa thông qua các bảng phân phối tần suất lũy tích và biểu đồ so sánh đường cong phân phối điểm. Đường cong tích lũy điểm số của lớp thực nghiệm luôn nằm lệch về phía bên phải so với lớp đối chứng, chứng minh một cách tường minh rằng giải pháp sư phạm này không chỉ nâng cao điểm số trung bình mà còn làm giảm tỷ lệ học sinh yếu kém từ 15,00% xuống dưới 5,00%.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả nghiên cứu lý luận và thực nghiệm, 4 giải pháp trọng tâm được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả dạy học môn Toán:

Thứ nhất, chuẩn hóa quy trình thiết kế phiếu học tập 5 bước kết hợp ứng dụng công nghệ thông tin. Các tổ chuyên môn cần số hóa các mẫu phiếu trên phần mềm trình chiếu và nền tảng học tập trực tuyến, hướng tới mục tiêu giảm 45% thời gian chuẩn bị giáo án cho giáo viên. Thời gian triển khai giải pháp này diễn ra trong 3 tháng đầu của năm học mới, do các tổ chuyên môn bộ môn Toán tại các trường THCS chịu trách nhiệm chủ trì.

Thứ tư, xây dựng ngân hàng phiếu học tập phân hóa theo 3 mức độ nhận thức: nhận biết, thông hiểu và vận dụng cao. Mục tiêu cần đạt là 100% học sinh trong lớp đều có nhiệm vụ học tập phù hợp với năng lực cá nhân, nâng tỷ lệ hoàn thành bài tập tại lớp lên trên 90%. Timeline thực hiện kéo dài trong 6 tháng, do tập thể giáo viên bộ môn Toán phối hợp cùng Ban giám hiệu nhà trường nghiệm thu.

Thứ ba, tổ chức bồi dưỡng chuyên đề kỹ thuật điều hành hoạt động nhóm trên nền tảng phiếu học tập. Target metric đặt ra là 100% giáo viên nắm vững kỹ năng quản lý thời gian và phản hồi kết quả thảo luận trong khung thời gian chuẩn từ 7 đến 10 phút. Chương trình tập huấn được đề xuất thực hiện vào các đợt sinh hoạt chuyên môn định kỳ hàng tháng, do Phòng Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các chuyên gia phương pháp giảng dạy đảm trách.

Thứ tư, tối ưu hóa cơ sở vật chất và nguồn lực tài chính của nhà trường để hỗ trợ in ấn, trình chiếu phiếu học tập. Khuyến nghị Ban giám hiệu cấp ngân sách cố định cho hoạt động in ấn tài liệu học tập theo chuyên đề, đồng thời trang bị bảng tương tác tại 100% phòng học chuyên đề trong vòng 12 tháng tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng sau:

Thứ nhất, giáo viên giảng dạy môn Toán cấp Trung học cơ sở. Luận văn cung cấp trọn bộ các mẫu phiếu học tập chi tiết cho từng bài học trong chủ đề Hàm số và Phương trình bậc hai Đại số lớp 9, giúp giáo viên trực tiếp áp dụng vào soạn giảng, tiết kiệm thời gian thiết kế bài học và đổi mới phương pháp giảng dạy trên lớp.

Thứ hai, cán bộ quản lý giáo dục và tổ trưởng chuyên môn các trường THCS. Nhóm đối tượng này có thể sử dụng quy trình 7 bước phát triển chương trình nhà trường được hệ thống hóa trong luận văn làm tài liệu hướng dẫn khung để xây dựng kế hoạch giáo dục môn học linh hoạt, phù hợp với đặc thù học sinh của từng địa phương.

Thứ ba, giảng viên và sinh viên ngành Sư phạm Toán tại các trường Đại học, Cao đẳng Sư phạm. Luận văn là tài liệu tham khảo giàu tính thực tiễn cho học phần Lý luận và Phương pháp dạy học môn Toán, minh họa trực quan cách thức tổ chức các hoạt động dạy học tích cực và phương pháp thiết kế công cụ kiểm tra đánh giá quá trình.

Thứ tư, học viên cao học và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực Khoa học Giáo dục. Công trình mang đến một khung phương pháp luận hoàn chỉnh về nghiên cứu thực nghiệm sư phạm, từ cách thức thiết kế bảng hỏi khảo sát, xây dựng ma trận đối chứng đến việc ứng dụng toán thống kê để phân tích định lượng hiệu quả giảng dạy.

Câu hỏi thường gặp

Phiếu học tập có cấu trúc chuẩn mực gồm những thành phần nào? Cấu trúc hoàn chỉnh của một phiếu học tập gồm 4 phần: phần dẫn nêu rõ mục tiêu và nhiệm vụ học tập, phần hoạt động chứa đựng các câu hỏi hoặc bài toán dẫn dắt học sinh thao tác tư duy, phần quy định thời gian thực hiện thường từ 5 đến 12 phút, và phần đáp án chuẩn để giáo viên đánh giá mức độ lĩnh hội kiến thức.

Điểm khác biệt lớn nhất giữa chương trình đóng và chương trình mở là gì? Chương trình đóng được thiết kế chi tiết mang tính pháp lệnh cứng nhắc cho toàn quốc trong chu kỳ 10 đến 12 năm, trong khi chương trình mở chỉ quy định khung chuẩn cốt lõi và trao quyền tự chủ cho nhà trường điều chỉnh, bổ sung nội dung phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất và năng lực thực tế của học sinh.

Làm thế nào để khắc phục khó khăn về chi phí in ấn khi dùng phiếu học tập? Giáo viên có thể kết hợp trình chiếu nội dung phiếu học tập trên máy chiếu hoặc bảng phụ, tận dụng các ứng dụng công nghệ thông tin để học sinh tương tác trực tiếp, hoặc thiết kế phiếu học tập dùng chung cho từng nhóm từ 4 đến 6 học sinh nhằm tiết kiệm hơn 60% kinh phí in ấn giấy tờ.

Phiếu học tập hỗ trợ hình thành kiến thức mới theo những con đường nào? Phiếu học tập dẫn dắt học sinh tiếp cận kiến thức mới qua hai con đường chính: con đường quy nạp thông qua việc giải quyết các bài toán riêng lẻ để rút ra tính chất tổng quát như tính chất hàm số $y = ax^2$, và con đường suy diễn thông qua hệ thống câu hỏi logic để phát hiện định lý mới như công thức nghiệm thu gọn.

Dữ liệu thực nghiệm của luận văn chứng minh tính hiệu quả của phiếu học tập ra sao? Hiệu quả được lượng hóa qua kết quả bài kiểm tra 45 phút khi điểm trung bình của lớp thực nghiệm đạt 7,85 điểm, cao hơn lớp đối chứng 0,95 điểm. Tỷ lệ học sinh đạt điểm khá giỏi ở nhóm áp dụng phiếu học tập đạt 72,50%, vượt trội 18,25% so với phương pháp dạy học truyền thống.

Kết luận

Luận văn đã giải quyết trọn vẹn các mục tiêu nghiên cứu đề ra với những đóng góp nổi bật:

• Hệ thống hóa cơ sở lý luận về thiết kế, sử dụng phiếu học tập gắn liền với quy trình 7 bước phát triển chương trình nhà trường.
• Đánh giá chính xác thực trạng dạy học Đại số lớp 9 qua khảo sát 32 giáo viên, chỉ ra rào cản lớn nhất về thời gian và kinh phí chiếm 56,25%.
• Xây dựng hệ thống biện pháp sư phạm chi tiết cho chủ đề Hàm số và Phương trình bậc hai với 46 tiết phân phối chương trình.
• Kiểm chứng thực nghiệm thành công, nâng tỷ lệ học sinh đạt điểm khá giỏi lên 72,50% và giảm tỷ lệ yếu kém xuống dưới 5,00%.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp khả thi giúp chuẩn hóa quy trình biên soạn và tối ưu hóa nguồn lực công nghệ trong nhà trường.

Kế hoạch tiếp theo đề xuất nhân rộng mô hình thiết kế phiếu học tập này cho toàn bộ chương trình Toán THCS trong vòng 12 tháng tới. Các nhà trường và giáo viên hãy chủ động áp dụng quy trình thiết kế phiếu học tập để kiến tạo những giờ học Toán sáng tạo, hiệu quả và lấy học sinh làm trung tâm ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và phụ lục, luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn Chƣơng 2: Một số biện pháp thiết kế và sử dụng phiếu học tập trong dạy học phát triển chƣơng trình nhà trƣờng chủ đề hàm số và phƣơng trình bậc hai đại số lớp 9 Chƣơng 3: Thực nghiệm sƣ phạm 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1.1 Tổng quan về phƣơng tiện dạy học 1. Khái niệm phương tiện dạy học - Theo [24] “Phƣơng tiện dạy học (PTDH) là toàn bộ sự vật, hiện tƣợng trong thế giới, tham gia vào quá trình dạy học, đóng vai trò là công cụ hay điều kiện để giáo viên và ngƣời học sử dụng làm khâu trung gian tác động vào đối tƣợng dạy học. Theo đó, chức năng PTDH là khơi dậy, dẫn chuyền và làm tăng sức mạnh tác động của giáo viên cũng nhƣ và ngƣời học đến đối tƣợng dạy học”. - Theo [25] lại định nghĩa về PTDH: “PTDH là một tập hợp các đối tƣợng vật chất đƣợc giáo viên và học sinh sử dụng với tƣ cách là những phƣơng tiện điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh.

Đối với học sinh đó là nguồn tri thức phong phú, đa dạng, sinh động, là các phƣơng tiện giúp cho các em lĩnh hội và rèn luyện kĩ năng, hình thành kỹ xảo”.278] đã đƣa ra khái niệm PTDH: “PTDH là những đối tƣợng, đồ vật, vật chất tự nhiên hoặc nhân tạo, có chức năng tạo điều kiện, hỗ trợ, chuyển tải các hoạt động, quan hệ của giáo viên và ngƣời học, làm công cụ phục vụ các nhiệm vụ giảng dạy và học tập, thể hiện một cách vật chất những ảnh hƣởng sƣ phạm của nội dung học vấn, của các hoạt động giáo dục và hoạt động của ngƣời học, của các quan hệ sƣ phạm trên lớp theo những tƣ tƣởng và cách thức nhất định, để những hoạt động này tác động đến ngƣời học và hoạt động của họ”. Từ những quan niệm, định nghĩa về PTDH của một số tác giả trên, PTDH có thể đƣợc xem là những vật thể có khả năng chứa đựng, chuyển tải những thông tin về nội dung dạy học hoặc về sự điều khiển quá trình dạy học mà giáo viên sử dụng trong quá trình dạy học để nâng cao hiệu quả của quá trình này, giúp học sinh lĩnh hội khái niệm, định luật, hình thành các kỹ năng, 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] kỹ xảo cần thiết trong quá trình học tập. Phƣơng tiện học tập tạo thuận lợi cho việc tiếp thu kiến thức của học sinh trong quá trình học và cũng giúp cho công việc của giáo viên đƣợc giảm tải trong quá trình dạy. Chính nhờ những tính năng nổi trội những năng lực sáng tạo của giáo viên sẽ đƣợc phát huy trong công tác giảng dạy, qua đó giúp cho hoạt động nhận thức của học sinh trở nên nhẹ nhàng và hấp dẫn hơn, tạo ra cho ngƣời học có sự hƣng phấn và có những ấn tƣợng tốt đẹp với khoa học.

Trong quá trình dạy học, nếu giáo viên sử dụng những phƣơng tiện phù hợp thì bản thân giáo viên sẽ giúp học sinh phát huy tính tích cực, sáng tạo và hoạt động độc lập để từ đó nâng cao hiệu quả trong việc tiếp thu kiến thức và hình thành kỹ năng. Tuy nhiên việc sử phƣơng tiện dạy học phải thật sự đúng lúc, đúng chỗ và phù hợp với từng tình huống cụ thể thì mới có tác dụng tích cực đến hoạt động nhận thức của học sinh.