CHƯƠNG I GIỚI THIỆU VỀ PSS/ADEPT VÀ CÁCH CÀI ĐẶT I. GIỚI THIỆU PSS/ADEPT Phần mềm PSS/ADEPT (The Power System Simulator/Advanced Distribution Engineering Productivity Tool ) là phần mềm mới nhất trong họ phần mềm PSS của hãng Shaw Power Technologies, Inc được sử dụng rất phổ biến. Mỗi phiên bản tùy theo yêu cầu người dùng kèm theo khóa cứng dùng chạy trên máy ơn hay máy mạng. Với phiên bản chạy trên máy đơn và khóa cứng kèm theo, chỉ chạy trên môt máy tính duy nhất.
Phần mềm PSS/ADEPT là một phần mềm phân tích và tính toán lưới điện rất mạnh, phạm vi áp dụng cho lưới cao thế đến hạ thế với qui mô số lượng nút không giới hạn và hoàn toàn có thể áp dụng rộng rãi trong các công ty Điện Lực. Nhiều Module tính toán trong hệ thống điện không được đóng gói sẵn trong phần mềm PSS/ADEPT. Nhưng chúng ta có thể mua từ nhà sản xuất từng Module sau khi cài đặt chương trình. Các Module bao gồm: Bài toán tính phân bố công suất (Load Flow – Module có sẵn): Phân tích và tính toán điện áp, dòng điện, công suất trên từng nhánh và từng phụ tải cụ thể.
Bài toán tính ngắn mạch (All Fault – Module có sẵn ): Tính toán ngắn mạch tại tất cả các nút trên lưới, bao gồm các loại ngắn mạch như ngắn mạch 1 pha, 2 pha và 3 pha. Bài toán TOPO ( Tie Open Point Optimization): Phân tíchểm đi dừng tối ưu. Tìm ra những điểm có tổn hao công suất nhỏ nhất trên lưới và đó là điểm dừng lưới trong mạng vòng 3 pha. Với một đồ thị phụ tải đơn (một cấp) và không có nhánh quá tải nào thì trình tự hoạt động của trình TOPO có thể giải quyết như sau: SVTH : Lê Công Hải Trang 7 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP GVHD : ThS.Trần Anh Dũng Hình 1.1: Thuật toán xác định điểm mở tối ưu (TOPO) Bắt đầu với một lưới điện hình tia ban đầu, TOPO sẽ đóng một khoá điện trong tập các khoá điện mở để tạo thành một mạch vòng kín.
Một bài toán phân bố tối ưu công suất sẽ được thực hiện trên mạch vòng này để xác định việc mở khóa nào là tốt nhất và chuyển mạng điện trở về lại dạng lưới điện hình tia. Quá trình này sẽ kết thúc cho đến khi xét hết khoá điện trong tập các khoá điện mở, lúc này trình con TOPO sẽ kết thúc. Cấu trúc lưới điện cuối cùng sẽ là cấu trúc có tổn thất công suất tác dụng bé nhất. TOPO xuất ra giá trị tổn thất công suất ban đầu và tổn thất công suất sau cùng của mạng điện và số tiền tiết kiệm được trong một năm từ việc giảm tổn thất công suất đó.
Bài toán CAPO (Optimal Capacitor Placement): Đặt tụ bù tối ưu. Tìm ra những điểm tối ưu để đặt các tụ bù cố định và tụ bù ứng động sao cho tổn thất trên lưới là bé nhất. Bài toán tính toán các thôngố sđường dây (Line Properties Calculator): Tính toán các thông số đường dây truyền tải. Bài toán phối hợp và bảo vệ (Protection and Coordination).
ố và Bài toán phân tích sóng hài (Hamornics): Phân tích các thông s ảnh hưởng của các thành phần sóng hài trên lưới. Bài toán phân tích độ tin cậy trên lưới điện (DRA – Distribution Reliability Analysis). Tính toán các thông số độ tin cậy trên lưới điện như: - SAIFI: (chỉ tiêu tần suất mất điện trung bình của hệ thống) SVTH : Lê Công Hải Trang 8 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP GVHD : ThS.Trần Anh Dũng - SAIDI: (chỉ tiêu thời gian mất điện trung bình hệ thống) - CAIFI: (chỉ tiêu thời gian mất điện trung bình của khách hàng) - CAIDI: (chỉ tiêu tần suất mất điện trung bình của khách hàng) - ASAI: (chỉ tiêu khả năng sẵn sàng cung cấp ) - ASUI: (chỉ tiêu khả năng không sẵn sàng cung cấp) - ENS: (Chỉ tiêu thiếu hụt điện năng ) - AENS: (chỉ tiêu thiếu hụt điện năng trung bình ) Với các tính năng kết hợp đầy đủ trong một phần mềm, khả năng giải quyết được tất cả các bài toán trong lưới phân phối thì PSS/ADEPT được đánh giá là phần mềm tính toán lưới phân phối tốt nhất hiện nay. CÀI ĐẶT PHẦN MỀM PSS/ADEPT 1.
Yêu cầu về cấu hình máy tính Để cài đặt và chạy PSS/ADEPT, máy tính cần đáp ứng cấu hình như sau: Bộ vi xứ lý Pentium III trở lên với CPU: 1. Bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên RAM tối thiểu 256 MB Dung lượng ổ cứng còn trống khoảng 50MB để cài đặt chương trình. Ta có thể dùng hệ điều hành Windows 2000, WindowsXP hay Windows Vista. Phải có cổng Parallel hay USB để cắm khóa cứng.
Độ phân giải màn hình SVGA (1024x768 hay cao hơn) 2. Tiến hành cài đặt a) Chuẩn bị: Ta cần biết trước các thông tin về bản quyền trước khi cài đặt. CD -ROM được cung cấp có chức năng tự chạy khi ta đặt nó vào ổ CD-ROM trên máy tính. Nếu chương trình không kích hoạt được chức năng này, ta vào lệnh Menu Start \Run, đường dẫn (Ổ CD-ROM).
Màn hình tự chạy sẽ xuất hiện như sau: SVTH : Lê Công Hải Trang 9 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP GVHD : ThS.Trần Anh Dũng Hình 1.2: Màn hình tự chạy của phần mềm PSS/ADEPT b) Mã nhận diện khách hàng Trong hộp thoại này chương trình cài đặt của PSS/ADEPT yêu cầu chúng ta một vài thông tin về người dùng như: Tên người sử dụng, tên công ty và số CD key được cấp bởi PSS/ADEPT kèm theo trong chương trình. Để tiếp tục tiến trình cài đặt ta nhấn nút “Next”.3: Hộp thọai nhập thông tin nhận diện khách hàng Mã CD key này rất quan trọng, nếu ta nhập không đúng thì chương trình cài đặt sẽ không tiếp tục được. Sau đó chương trình sẽ đưa ra thông báo và ta sẽ phải quay trở lại để thực hiện lại bước này SVTH : Lê Công Hải Trang 10 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP GVHD : ThS.Trần Anh Dũng Hình 1.4: Thông báo không đúng CD key c) Chọn thư mục cài đặt Ở hộp thoại này ta chọn thư mục đến cho PSS/ADEPT, thư mục mặc định mà PSS/ADEPT đến sẽ là C:\Program Files\PTI\PSS-ADEPT5, (nếu ổ C là ổ chương trình) ta nên chấp nhận đường dẫn mặc định này, đừng thay đổi gì tại bước này. Để tiếp tục tiến trình cài đặt ta nhấn nút “Next”.
Nếu ta không chấp nhận chọn ổ C làm thư mục cài đặt thì ta vào Browse để thay đổi ổ đĩa và đường dẫn.5: Hộp thoại chọn thư mục cài đặt d) Khóa cứng Phần mềm PSS/ADEPT thường được bảo vệ bằng khóa cứng (dongle). Chúng ta chọn đúng các tập tin nhận diện thiết bị (driver) của khóa cứng được cấp bởi nhà sản xuất. Để tiếp tục tiến trình cài đặt nhấn nút “Next”. SVTH : Lê Công Hải Trang 11 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP GVHD : ThS.Trần Anh Dũng Hình 1.6: Hộp thoại chọn loại khóa cứng Hình 1.7: Khuyến cáo các khóa cứng cắm vào cổng USB Thông báo cho ếtbi thành phần Crystal Reports được cài đặt cùng PSS/ADEPT-5 Hình 1.8: Cài đặt thành phần Crystal Reports III.
CÁC CỬA SỔ ỨNG DỤNG CỦA PSS/ADEPT Cửa sổ ứng dụng của PSS/ADEPT bao gồm nhiều thành phần chính như sau: Cửa sổ View: Bao gồm các thông tin cho các ứng dụng, đồ họa và ba cửa sổ chính để thiết kế và phân tích một sơ đồ mạch điện. Thanh trạng thái ( Status Bar): Để hiển thị thông tin trạng thái của chương trình khi PSS/ADEPT đang tính toán. Thanh Menu chính (Main Menu): Gồm các hàm chức năng trong PSS/ADEPT. Thanh công cụ (ToolBar): Cung cấp các dụng cụ giúp cho việc vẽ sơ đồ mạch điện thực hiện nhanh chóng và dễ dàng.
Các cửa sổ VIEW SVTH : Lê Công Hải Trang 12 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP GVHD : ThS.Trần Anh Dũng Cửa sổ ứng dụng View bao gồm 4 cửa sổ chính: Equipment List View: Đây là cửa sổ chứa những trang thiết bị như: Dây dẫn, thiết bị đóng cắt, máy biến áp, tải … Diagram View: Đây là cửa sổ để ta tiến hành tạo sơ đồ lưới điện. Report Preview: Cửa sổ này hiển thị các kết quả bảng báo cáo sau khi phân tích và tính toán một bài toán cụ thể. Progress View: Cửa sổ này dùng để hiển thị những thông tin khi chương trình thực hiện, các thông tin này có thể là những thông báo lỗi, hay những cảnh báo về một họat động của chương trình. Equipment List View Diagram View Progress View Hình 1.9: Các cửa sổ View trong PSS/ADEPT Mỗi cửa sổ hiển thị những thông tin cụ thể khác nhau của nội dung dữ liệu trong một ứng dụng của PSS/ADEPT.
Diagram View: Là cửa sổ chính trong ứng dụng của PSS/ADEPT nó luôn xuất hiện khi ta bắt đầu một ứng dụng. Ví dụ: Như ta tiến hành tạo một sơ đồ lưới. Cửa sổ Report Review chỉ xuất hiện khi ta cần bản báo cáo của một thông số cụ thể (như điện áp nút, dòng nhánh, công suất nhánh, tổn thất công suất, tổn thất điện áp ….) chúng ta có thể ẩn hoặc hiện các cửa sổ Equipment List hay Progress View SVTH : Lê Công Hải Trang 13 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP GVHD : ThS.Trần Anh Dũng 2. Các thanh công cụ a) Thanh menu chính (Main menu) Thanh Menu chính được trình bày như dưới đây: Thanh menu chính Thanh tập tin Thanh kết quả Thanh tạo báo cáo Thanh chạy Thanh vẽ sơ Thanh lớn, tính toán đồ lưới nhỏ Hình 1.10: Menu chính và các thanh công cụ PSS/ADEPT sử dụng các Menu để quản lý và thực thi các chức năng ứng dụng.
Tùy thuộc vào từng Menu cụ thể sẽ có các chức năng khác nhau. Tất cả các cửa sổ khác nhau như Diagram, Equipment View, Progress View cùng chia sẽ cùng một menu chính (Main Menu). b) Zoom Toolbar Bao gồm các nút lệnh điều khiển cho phép phóng to hay thu nhỏ theo một tỷ lệ tùy chọn như Pan, Zoom In, Zoom Out, Zoom Area, Zoom Previous, Zoom 100%, Zoom Extent, Diagram Properties. Pan Zoom Out Zoom Zoom Previous Extent Zoom In Zoom Area Zoom 100% Diagram Properties Hình 1.11: Thanh công cụ Zoom c) Analysis Toolbar Thanh công cụ cung cấp nhiều chức năng phân tích và tính toán trên lưới điện, bao gồm như sau: - Load Flow Calculation: Tính toán phân ốb công suất khi ở trạng thái ổn định Flat Transformers.
- Fault Calculation: Tính toán ngắn mạch tại tất cả các nút tro ng lưới điện Toggle Fault Status. SVTH : Lê Công Hải Trang 14 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP GVHD : ThS.Trần Anh Dũng - Clear Fault: Xóa các thiết bị gây ra ngắn mạch trên mạch điện. - Motor Starting Caculation: Tính toán bài toán khởi động động cơ. - CAPO Analysis: Tính toán bài toán đặt tụ bù tối ưu.
- TOPO Analysis: Tính toán điểm dừng tối ưu. - DRA Analysis: Tính toán độ tin cậy lưới điện. - Harmonics Calculation: Phân tích, tính toán sóng hài.