Tăng cường quản lý thu BHYT học sinh sinh viên - Luận văn ThS Lê Phương Linh

Bài viết cung cấp thông tin về các giải pháp tăng cường quản lý thu phí bảo hiểm y tế cho học sinh, sinh viên trên địa bàn tỉnh Bình Dương, giúp đảm bảo quyền

• Tác giả: Lê Phương Linh
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Văn Thực
• Trường học: Trường Đại học Bình Dương
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Tăng cường quản lý thu bảo hiểm y tế học sinh, sinh viên tại bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Dương
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Bình Dương

Tóm tắt

I. Tổng quan về tăng cường quản lý thu BHYT học sinh sinh viên

Bảo hiểm y tế học sinh sinh viên là chính sách xã hội quan trọng nhằm đảm bảo quyền lợi chăm sóc sức khỏe cho đối tượng đang trong giai đoạn học tập và phát triển. Tại tỉnh Bình Dương, công tác quản lý thu BHYT học sinh sinh viên được thực hiện bởi hệ thống Bảo hiểm xã hội tỉnh với sự phối hợp của các cơ sở giáo dục đào tạo. Luật Bảo hiểm y tế quy định rõ trách nhiệm tham gia BHYT của học sinh sinh viên. Quá trình triển khai chính sách trải qua nhiều giai đoạn điều chỉnh mức thu và quyền lợi hưởng phù hợp với tình hình kinh tế xã hội. Công tác quản lý thu đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan bảo hiểm xã hội, các trường đại học cao đẳng và trung cấp nghề trên địa bàn tỉnh. Nhân viên đại lý thu đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp cận và hướng dẫn học sinh sinh viên thực hiện nghĩa vụ tham gia BHYT theo quy định.

1.1. Khung pháp lý chính sách BHYT học sinh sinh viên

Chính sách bảo hiểm y tế học sinh sinh viên được điều chỉnh bởi Luật Bảo hiểm y tế và các thông tư liên tịch hướng dẫn thực hiện. Quá trình xây dựng chính sách trải qua nhiều giai đoạn từ Thông tư liên tịch số 14 năm 1994 đến các quy định hiện hành. Mức thu BHYT được phân theo vùng kinh tế và cấp học, đảm bảo tính phù hợp với khả năng đóng góp của từng đối tượng. Hệ thống văn bản pháp luật quy định rõ quyền lợi hưởng, mức đóng và trách nhiệm của các bên liên quan trong việc tổ chức thực hiện.

1.2. Hệ thống tổ chức thu BHYT tại Bình Dương

Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Dương xây dựng mạng lưới tổ chức thu bao gồm các chuyên quản thu tại các huyện thị xã thành phố và nhân viên đại lý thu tại các cơ sở giáo dục. Hệ thống chuyên quản thu phụ trách từng địa bàn như Bắc Tân Uyên, Bàu Bàng, Bến Cát, Dầu Tiếng, Dĩ An, Phú Giáo, Tân Uyên, Thủ Dầu Một, Thuận An. Đội ngũ nhân viên đại lý thu được bố trí tại các trường đại học cao đẳng và trung cấp nghề trên địa bàn tỉnh để trực tiếp hỗ trợ học sinh sinh viên.

II. Phân tích thực trạng thu BHYT học sinh sinh viên tỉnh Bình Dương

Thực trạng công tác thu bảo hiểm y tế học sinh sinh viên tại tỉnh Bình Dương cho thấy nhiều kết quả đạt được cùng không ít thách thức cần giải quyết. Tỷ lệ tham gia BHYT của học sinh sinh viên có sự biến động qua các năm phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Nghiên cứu tại các trường đại học cao đẳng trên địa bàn tỉnh phản ánh nhận thức của sinh viên về chính sách BHYT còn hạn chế. Nhiều sinh viên chưa hiểu đầy đủ quyền lợi khi tham gia BHYT dẫn đến thái độ chưa tích cực trong việc đóng phí. Công tác tuyên truyền vận động tại một số cơ sở giáo dục chưa thường xuyên và hiệu quả. Hệ thống quản lý dữ liệu đối tượng tham gia chưa đồng bộ giữa các đơn vị. Mức thu BHYT mặc dù đã được điều chỉnh nhưng vẫn tạo áp lực tài chính đối với sinh viên có hoàn cảnh khó khăn. Sự phối hợp giữa nhà trường và cơ quan bảo hiểm xã hội còn những khoảng trống cần lấp đầy.

2.1. Kết quả đạt được trong công tác thu BHYT học sinh sinh viên

Công tác thu BHYT học sinh sinh viên tại Bình Dương đạt được những kết quả đáng ghi nhận trong giai đoạn gần đây. Mạng lưới đại lý thu được mở rộng tại hầu hết các cơ sở giáo dục đào tạo trên địa bàn tỉnh. Đội ngũ chuyên quản thu và nhân viên đại lý thu được đào tạo nghiệp vụ thường xuyên. Quy trình thu phí được chuẩn hóa theo quy định của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý đối tượng tham gia bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

2.2. Những khó khăn thách thức trong quản lý thu BHYT

III. Giải pháp tăng cường quản lý thu BHYT học sinh sinh viên

Để tăng cường hiệu quả quản lý thu bảo hiểm y tế học sinh sinh viên tại tỉnh Bình Dương cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết là nâng cao nhận thức của sinh viên về chính sách BHYT thông qua các hoạt động tuyên truyền sáng tạo và phù hợp với đặc điểm đối tượng. Thứ hai là hoàn thiện quy trình phối hợp giữa cơ quan bảo hiểm xã hội và các cơ sở giáo dục đào tạo. Thứ ba là ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý đối tượng tham gia và thu phí BHYT. Thứ tư là đào tạo nâng cao năng lực cho đội ngũ chuyên quản thu và nhân viên đại lý thu. Thứ năm là nghiên cứu đề xuất mức thu phù hợp với khả năng tài chính của sinh viên. Thứ sáu là xây dựng cơ chế hỗ trợ cho sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tham gia BHYT. Các giải pháp cần được triển khai có lộ trình và đánh giá hiệu quả thường xuyên.

3.1. Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền vận động

Công tác tuyên truyền vận động đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao tỷ lệ tham gia BHYT của học sinh sinh viên. Phương pháp tuyên truyền cần đa dạng hóa từ phát tờ rơi tổ chức hội thảo đến sử dụng mạng xã hội và nền tảng số. Nội dung tuyên truyền tập trung vào quyền lợi khi tham gia BHYT mức phí và quy trình đăng ký. Thời điểm tuyên truyền hiệu quả nhất là đầu năm học khi sinh viên nhập học và trước kỳ hạn đóng phí. Sự phối hợp giữa nhà trường và cơ quan bảo hiểm xã hội cần được tăng cường thông qua các buổi tư vấn trực tiếp.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý thu BHYT

Ứng dụng công nghệ thông tin là giải pháp quan trọng để hiện đại hóa công tác quản lý thu BHYT học sinh sinh viên. Hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung giúp theo dõi đối tượng tham gia và tình trạng đóng phí theo thời gian thực. Cổng thông tin điện tử cho phép sinh viên tra cứu quyền lợi và thực hiện đóng phí trực tuyến. Phần mềm quản lý kết nối giữa cơ quan bảo hiểm xã hội và các cơ sở giáo dục giúp đồng bộ dữ liệu đối tượng. Việc số hóa quy trình giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian cho cả người tham gia lẫn cơ quan quản lý.

IV. Kết luận và kiến nghị về quản lý thu BHYT học sinh sinh viên

Nghiên cứu về tăng cường quản lý thu bảo hiểm y tế học sinh sinh viên tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Dương đã chỉ ra nhiều vấn đề cần được quan tâm giải quyết. Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác thu BHYT đạt được một số kết quả tích cực nhưng vẫn còn những tồn tại hạn chế. Tỷ lệ tham gia BHYT của học sinh sinh viên chưa đạt mục tiêu đề ra do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Nhận thức của sinh viên về chính sách BHYT cần được nâng cao thông qua các hoạt động tuyên truyền hiệu quả. Sự phối hợp giữa cơ quan bảo hiểm xã hội và các cơ sở giáo dục cần được tăng cường hơn nữa. Ứng dụng công nghệ thông tin là xu hướng tất yếu để hiện đại hóa công tác quản lý. Đề xuất nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện chính sách và cơ chế hỗ trợ cho đối tượng học sinh sinh viên có hoàn cảnh khó khăn.

4.1. Kiến nghị hoàn thiện chính sách BHYT học sinh sinh viên

Hoàn thiện chính sách BHYT học sinh sinh viên cần tập trung vào điều chỉnh mức thu phù hợp với khả năng tài chính của đối tượng. Nghiên cứu cơ chế hỗ trợ đóng phí cho sinh viên có hoàn cảnh khó khăn và sinh viên vùng nông thôn. Ban hành quy định cụ thể về trách nhiệm của cơ sở giáo dục trong công tác phối hợp thu BHYT. Rà soát và đơn giản hóa quy trình đăng ký tham gia BHYT cho học sinh sinh viên. Xây dựng chính sách khuyến khích đối với các đơn vị có tỷ lệ tham gia BHYT cao.

4.2. Kiến nghị về tổ chức thực hiện tại Bảo hiểm xã hội tỉnh

Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Dương cần tăng cường năng lực cho đội ngũ chuyên quản thu và nhân viên đại lý thu. Đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ quản lý đối tượng tham gia và thu phí BHYT. Xây dựng kế hoạch thu hàng năm gắn với lịch năm học của các cơ sở giáo dục. Thiết lập kênh thông tin trực tuyến để sinh viên phản ánh và giải đáp thắc mắc về chính sách BHYT. Tổ chức đánh giá định kỳ hiệu quả công tác thu và đề xuất điều chỉnh kịp thời.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài BHYT Việt Nam ra đời từ năm 1992 được xem là loại hình bảo hiểm đặc biệt mang ý nghĩa cộng đồng sâu sắc. BHYT là một chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, không vì mục đích lợi nhuận, do Nhà nước tổ chức thực hiện. BHYT là sự san sẻ rủi ro của mọi người trong cộng đồng, là giải pháp hữu hiệu để mọi người vượt qua bệnh tật.

Nghị quyết số 21-QĐ/TW ngày 22/11/2012 của Bộ Chính trị cũng đã xác định rõ mục tiêu tới năm 2020 trên 80% dân số tham gia BHYT và tiến tới BHYT toàn dân. Quốc hội cũng đã thông qua Luật số 46/2014/QH13 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT và Chính phủ ban hành nghị định số 105/2014/NĐ-CP ngày 15/11/2014 quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Luật BHYT. Theo quy định của Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật BHYT có hiệu lực từ ngày 01/01/2015, BHYT là hình thức bảo hiểm bắt buộc đối với toàn dân, bao gồm HSSV. Là thế hệ trẻ của đất nước, HSSV luôn là mối quan tâm hàng đầu của Đảng và Nhà nước trong thực hiện chính sách BHYT.

BHYT HSSV không chỉ là nguồn hỗ trợ tài chính khi HSSV bị ốm đau, bệnh tật, mà còn là công tác chăm sóc sức khỏe cho nguồn nhân lực của đất nước trong tương lai. HSSV là đối tượng đông đảo, chiếm gần 20% dân số cả nước, việc thực hiện thành công BHYT HSSV có ý nghĩa mang tầm chiến lược trong thực hiện mục tiêu BHYT toàn dân. [33] Trong những năm qua chính sách BHYT của tỉnh Bình Dương được lãnh đạo tỉnh quan tâm và chỉ đạo các cấp, các ngành tích cực tổ chức triển khai thực hiện. Nhưng hiện nay tỷ lệ tham gia BHYT HSSV chiếm tỷ lệ vẫn còn thấp, vẫn còn một số HSSV chưa tham gia BHYT.

Với mong muốn nắm bắt được thực trạng công tác thu BHYT HSSV trên địa bàn từ đó có những giải pháp thu đúng, thu đủ, thu kịp thời đảm bảo 100% đối tượng HSSV trên địa bàn đều tham gia BHYT, đó là lý do tôi chọn đề tài “Tăng cường quản lý thu Bảo hiểm y tế học sinh, sinh viên tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Dương”. Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu chung: + Đánh giá hiệu quả quản lý thu BHYT HSSV trên địa bàn tỉnh Bình Dương. Mục tiêu cụ thể: + Phân tích đánh giá thực trạng công tác quản lý thu BHYT HSSV trên địa bàn trong thời gian qua. + Đề xuất các giải pháp nhằm góp phần tăng cường quản lý thu BHYT HSSV trên địa bàn từ năm 2017- 2020.

Câu hỏi nghiên cứu Thực trạng công tác quản lý thu BHYT HSSV tại BHXH tỉnh Bình Dương như thế nào? Vì sao tỷ lệ tham gia BHYT HSSV còn thấp? Tại sao phải nâng cao hiệu quả công tác quản lý thu BHYT HSSV? Làm thế nào để tăng cường quản lý thu BHYT HSSV tại BHXH tỉnh Bình Dương? 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.1 Đối tượng nghiên cứu Công tác quản lý thu BHYT HSSV tại BHXH tỉnh Bình Dương.2 Phạm vi nghiên cứu Thời gian nghiên cứu: số liệu trong khoảng thời gian từ năm 2011 đến năm 2016. Không gian nghiên cứu: tỉnh Bình Dương, trong đó tập trung nghiên cứu trên 03 địa bàn là thành phố Thủ Dầu Một, thị xã Bến Cát và huyện Bàu Bàng. Phương pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng trong nghiên cứu.1 Phương pháp thu thập thông tin 5.1 Phương pháp phân tích tổng kết kinh nghiệm: Là phương pháp nghiên cứu và xem xét lại những thành quả của hoạt động thực tiễn trong quá khứ để rút ra kết luận bổ ích cho thực tiễn và khoa học.

Các số liệu sẳn có từ các công trình nghiên cứu trước được lựa chọn sử dụng vào mục đích phân tích, minh họa rõ nét về nội dung nghiên cứu. Nguồn gốc của các số liệu này đã được chú thích rõ trong phần “Tài liệu tham khảo”. Tác giả phân loại nguồn dữ liệu và tiến hành thu thập nguồn số liệu thứ cấp từ các báo cáo của các phòng nghiệp vụ như phòng Quản lý thu, phòng Giám định chi, phòng Kế hoạch tài chính,. của BHXH Tỉnh Bình Dương và các bộ phận của các BHXH thành phố, thị xã, huyện về thực trạng công tác quản lý thu BHYT HSSV trên địa bàn; các kết quả nghiên cứu đã công bố của các cơ quan nghiên cứu, các nhà khoa học trong và ngoài nước; các luận văn, luận án của các sinh viên, nghiên cứu sinh; các số liệu thống kê, các tài liệu trên internet, các sách, tạp chí, các văn kiện,… Trên cơ sở đó tiến hành tổng hợp các thông tin cần thiết phục vụ cho công tác nghiên cứu.2 Phương pháp điều tra: Là Phương pháp khảo sát một nhóm đối tượng trên diện rộng để phát hiện các quy luật phân bổ và các đặc điểm của đối tượng.

Các dữ liệu chưa được công bố được chính tác giả tiến hành điều tra thu thập được nhằm phục vụ cho vấn đề nghiên cứu của đề tài. Những số liệu sơ cấp này được thu thập từ việc sử dụng phương pháp điều tra khảo sát và thiết kế bảng hỏi thực hiện dưới hình thức phát phiếu điều tra bằng bảng hỏi tới các người bệnh tại các cơ sở KCB, các HSSV tại các trường học, các nhân viên Đại lý thu tại các trường, Ban giám hiệu các Nhà trường và các nhân viên của cơ quan BHXH tỉnh trên 03 địa bàn nghiên cứu tại tỉnh Bình Dương. Các số liệu này được sử dụng để đánh giá những thông tin về thái độ, nhận thức và hành vi của đối tượng tham gia BHYT và những bất cập trong công tác quản lý thu BHYT HSSV trên địa bàn. 3 Chọn mẫu điều tra: tác giả tiến hành điều tra chọn mẫu ở một số địa bàn trong tỉnh đặc trưng điển hình trên trên 03 địa bàn là thành phố Thủ Dầu Một, thị xã Bến Cát và huyện Bàu Bàng.

Việc điều tra này tác giả căn cứ vào quy mô dân số của địa bàn, phạm vi địa bàn nghiên cứu và nội dung nghiên cứu. Do thời gian có hạn tác giả chỉ tiến hành khảo sát điều tra 200 người bệnh tại 03 bệnh viện là TTYT thành phố Thủ Dầu Một, TTYT thị xã Bến Cát và Công ty cổ phần bệnh viện Mỹ Phước vì đây là các bệnh viện có số lượng lớn người bệnh KCB và được HSSV tham gia BHYT lựa chọn là nơi đăng ký KCB ban đầu nhiều để phản ánh được thực trạng KCB của người có thẻ BHYT. Chọn 500 HSSV tập trung vào các HSSV đang theo học tại các trường trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một, thị xã Bến Cát và huyện Bàu Bàng khảo sát để phản ánh được thực trạng, lý do HSSV tham gia và chưa tham gia BHYT, khảo sát 313 nhân viên Đại lý thu BHYT HSSV và 10 Ban giám hiệu nhà trường tại 10 trường học trên 3 địa bàn chọn nghiên cứu và 14 chuyên quản thu BHYT HSSV của BHXH tỉnh và các BHXH cấp huyện để phản ánh thực trạng công tác quản lý thu BHYT HSSV.2 Phương pháp tổng hợp, xử lý số liệu Đối với thông tin định tính: Sau khi thu thập được các thông tin thứ cấp, tiến hành phân loại, sắp xếp thông tin theo thứ tự ưu tiên về độ quan trọng của thông tin. Đối với các thông tin là số liệu thì tiến hành lập lên các bảng, sơ đồ.

Đối với thông tin định lượng: Phiếu điều tra qua bảng hỏi sau khi hoàn thành được kiểm tra về độ chính xác và sẽ được nhập vào máy tính bằng phần mềm Excel để tiến hành tổng hợp và xử lý. Qua việc thu thập, tổng hợp và xử lý các dữ liệu định tính và định lượng đề tài tìm hiểu về thực trạng công tác quản lý thu BHYT HSSV tại BHXH tỉnh Bình Dương. Trước tiên là phân tích định tính mô tả thực trạng công tác quản lý thu BHYT HSSV trên địa bàn nghiên cứu, sau đó là áp dụng mô hình định lượng để đánh giá mức độ tác động của các nhân tố, các kết quả phân tích có thể được biểu diễn qua các sơ đồ. Tổng quan vấn đề nghiên cứu Để thực hiện luận văn này tác giả đã tham khảo các công trình nghiên cứu được công bố liên quan như sau: Đặng Thị Lệ Xuân (2011), Xã hội hóa y tế ở Việt Nam: Lý luận – Thực tiễn và giải pháp: nghiên cứu này hệ thống lý luận về y tế và xã hội hóa y tế, làm rõ nội dung của các phương thức xã hội hóa y tế hiện nay ở Việt Nam.

Phân tích thực trạng xã hội hóa y tế ở Việt Nam, phát hiện yếu tố tiêu cực, tích cực và các cơ chế chính sách phù hợp cho việc phát huy yếu tố tích cực của xã hội hóa, phân tích và đánh giá sự phù hợp của các phương thức xã hội hóa y tế hiện nay ở Việt Nam. Đưa ra đề xuất hệ thống quan điểm, chính sách cần thực hiện nhằm kiểm soát, hạn chế yếu tố tiêu cực và khuyến khích, phát huy yếu tố tích cực của các phương thức xã hội hóa y tế nhằm thực hiện thành công chủ trương xã hội hóa y tế. Bộ y tế (2011), Báo cáo kết quả nghiên cứu khả năng thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân: Báo cáo này đã nghiên cứu tổng quan, phân tích các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến BHYT, các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của trung ương và địa phương về triển khai thực hiện Luật BHYT, các báo cáo thực hiện Luật BHYT. Nghiên cứu thực trạng tình hình tổ chức thực hiện BHYT và các yếu tố liên quan đến việc mở rộng các nhóm đối tượng tham gia BHYT theo Luật BHYT, thuận lợi khó khăn trong việc mở rộng đối tượng tham gia BHYT, từ góc độ chính sách đến thực hiện, từ góc độ cơ quan quỹ, đến đơn vị cung ứng dịch vụ.

Các yếu tố liên quan đến người tham gia BHYT như thông tin về kiến thức BHYT, mức đóng BHYT, khả năng tham gia và không tham gia BHYT. Các yếu tố chủ yếu liên quan đến lộ trình thực hiện BHYT toàn dân, lựa chọn vấn đề ưu tiên cần giải quyết. Đưa ra đề xuất vấn đề cần nghiên cứu tiếp theo để hoàn thiện, bổ sung chính sách; các giải pháp tổ chức thực hiện nhằm mở rộng sự tham gia của các đối tượng, tiến tới BHYT toàn dân.