Tài liệu quản lý sản xuất may công nghiệp 2 - Trường Đại học Công nghiệp Dệt may Hà Nội

Tài liệu học tập quản lý sản xuất may công nghiệp 2 cung cấp kiến thức thực tế về lập kế hoạch, kiểm soát tiến độ, quản lý chất lượng và định mức dây chuyền

• Trường học: Đại học Công nghiệp Dệt may Hà Nội
• Chuyên ngành: Công nghệ may
• Đề tài: Quản lý sản xuất may công nghiệp 2
• Loại tài liệu: Tài liệu học tập
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về môn quản lý sản xuất may công nghiệp 2

Học phần Quản lý sản xuất may công nghiệp 2 tại Trường Đại học Công nghiệp Dệt may Hà Nội giữ vai trò then chốt trong chương trình đào tạo kỹ sư công nghệ may. Môn học trang bị tư duy quản trị hiện đại cho sinh viên ngành dệt may. Nội dung tập trung nghiên cứu các mô hình vận hành tiên tiến trên thế giới. Trọng tâm bài học bao gồm phương thức sản xuất kịp thời JIT và mô hình nhà máy may thông minh. Sinh viên được tiếp cận các phương pháp quản lý dòng chảy nguyên phụ liệu khoa học. Giáo trình phân tích sâu về cơ cấu chi phí sản xuất và cách thức định giá thành sản phẩm may mặc. Ngoài ra, học phần hướng dẫn chi tiết hệ thống tiêu chuẩn đánh giá nhà máy toàn diện. Người học nắm vững các nguyên tắc kiểm tra an toàn kỹ thuật, an ninh xưởng may và trách nhiệm xã hội. Những kiến thức này đáp ứng chính xác yêu cầu tuyển dụng khắt khe từ các doanh nghiệp may xuất khẩu. Chương trình giúp chuẩn hóa năng lực điều hành xưởng may chuyên nghiệp trong thời kỳ chuyển đổi số.

1.1. Mô hình sản xuất tinh gọn và triết lý JIT

Mô hình sản xuất kịp thời JIT bắt nguồn từ tập đoàn Toyota Nhật Bản. Triết lý JIT hướng đến việc cung ứng chính xác nguyên phụ liệu đúng thời điểm và số lượng. Hệ thống may công nghiệp áp dụng JIT nhằm triệt tiêu bảy loại lãng phí cơ bản. Doanh nghiệp cắt giảm thời gian chờ đợi giữa các công đoạn may chuyền. Diện tích kho bãi chứa bán thành phẩm được thu hẹp tối đa. Lượng vốn ứ đọng trong kho giảm thiểu rõ rệt. Năng suất lao động của công nhân may tăng trưởng ổn định. Dây chuyền sản xuất đạt độ linh hoạt cao khi thay đổi mã hàng mới. JIT tạo nền tảng vững chắc để chuyển đổi sang mô hình xưởng may thông minh.

1.2. Mục tiêu đào tạo chuyên ngành tại HTU

Khoa Công nghệ May tại Đại học Công nghiệp Dệt may Hà Nội xây dựng chuẩn đầu ra sát thực tế sản xuất. Sinh viên nắm vững kỹ năng phân tích cơ cấu chi phí đơn hàng gia công. Học phần rèn luyện khả năng lập kế hoạch tiến độ cho từng chuyền may. Người học làm chủ quy trình đánh giá chất lượng sản phẩm may mặc xuất khẩu. Khóa học phát triển năng lực kiểm soát rủi ro kỹ thuật trong nhà máy may. Đội ngũ kỹ sư tương lai có khả năng thích ứng nhanh với môi trường làm việc quốc tế. Các bài tập tình huống thực tế nâng cao kỹ năng xử lý phát sinh dây chuyền. Sinh viên tự tin đảm nhiệm vị trí quản lý đơn hàng và giám sát sản xuất.

II. Thách thức trong quản lý sản xuất may công nghiệp 2

Quá trình vận hành dây chuyền may công nghiệp thường xuyên đối mặt với nhiều biến số phức tạp. Biến động đơn hàng nhỏ lẻ và thời gian giao hàng gấp rút gây áp lực lớn lên khâu điều độ chuyền. Lãng phí nguyên phụ liệu trong khâu giác sơ đồ và cắt bán thành phẩm vẫn xảy ra phổ biến. Sự cố đứt gãy chuyền do thiếu vật tư phụ trợ làm đình trệ tiến độ chung. Tình trạng mất cân bằng công suất giữa các vị trí may khiến bán thành phẩm ứ đọng nhiều. Việc kiểm soát chất lượng đường may chưa đồng đều dẫn đến tỷ lệ hàng lỗi cao. Chi phí sửa chữa sản phẩm lỗi làm đội giá thành đơn hàng xuất khẩu. Nhiều nhà máy còn lúng túng khi thực hiện hạch toán chi phí gián tiếp phát sinh. Các yêu cầu khắt khe từ đối tác nhập khẩu quốc tế đòi hỏi sự minh bạch tuyệt đối về nguồn gốc xuất xứ. Việc không đáp ứng tiêu chuẩn an toàn lao động và môi trường tiềm ẩn rủi ro bị hủy đơn hàng. Do đó, việc nhận diện chính xác các nút thắt sản xuất đóng vai trò sinh tử đối với doanh nghiệp may.

2.1. Rủi ro thất thoát chi phí và giá thành

Sai số trong định mức tiêu hao vải gây thâm hụt ngân sách nghiêm trọng cho xưởng may. Nhà quản lý thường gặp khó khăn khi phân bổ chi phí chung vào giá thành từng mã hàng. Sự biến động giá chỉ may và phụ liệu cúc khóa làm sai lệch dự toán ban đầu. Chi phí nhân công tăng cao do công nhân phải tăng ca xử lý đơn hàng chậm tiến độ. Tỷ lệ phế phẩm cao tại công đoạn ủi đóng gói trực tiếp bào mòn biên lợi nhuận. Nếu không kiểm soát chặt chẽ giá thành sản xuất, doanh nghiệp may rất dễ rơi vào tình trạng nhận đơn hàng lỗ vốn.

2.2. Lỗ hổng trong quy trình đánh giá nhà máy

Nhiều đơn vị may mặc chưa xây dựng hệ thống tự đánh giá nội bộ định kỳ và bài bản. Hồ sơ an toàn sản phẩm thường thiếu tính nhất quán giữa các bộ phận. Việc kiểm soát kim gãy và vật sắc nhọn tại tổ may còn mang tính đối phó. Bộ phận cơ điện chưa quản lý chặt chẽ nhật ký xuất nhập cữ gá máy may. Khi các đoàn thanh tra độc lập kiểm toán đột xuất, nhà máy dễ bộc lộ sai sót. Các chứng nhận trách nhiệm xã hội quốc tế có nguy cơ bị đình chỉ hoặc thu hồi. Điều này làm suy giảm uy tín nghiêm trọng của doanh nghiệp may trên thị trường xuất khẩu.

III. Giải pháp nâng cao quản lý sản xuất may công nghiệp 2

Để khắc phục triệt để các tồn tại trên, doanh nghiệp cần triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý tiên tiến. Tài liệu học tập của Đại học Công nghiệp Dệt may Hà Nội chỉ rõ lộ trình tối ưu hóa dây chuyền sản xuất. Phương pháp đánh giá nội bộ định kỳ cần được thực hiện nghiêm túc theo bốn nguyên tắc cốt lõi. Bốn nguyên tắc bao gồm tính toàn diện, phản ánh công bằng, thận trọng nghề nghiệp và tiếp cận dựa trên bằng chứng xác thực. Đội ngũ kiểm toán nội bộ phải lập biên bản đối chuẩn chi tiết tại từng công đoạn may. Nhà máy cần xây dựng cơ chế quản lý dụng cụ kim loại sắc nhọn nghiêm ngặt. Mỗi nhân viên cơ điện phải có túi đựng đồ nghề có khóa riêng biệt. Khu vực máy may dự phòng bắt buộc phải tháo kim nhằm tránh nguy cơ gãy kim lẫn vào sản phẩm. Bên cạnh đó, doanh nghiệp nên ứng dụng phần mềm hoạch định chi phí để kiểm soát giá thành sản xuất. Việc chuẩn hóa quy trình giúp giảm chi phí phế phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường dệt may quốc tế.

3.1. Thiết lập quy trình kiểm soát an toàn sản phẩm

Nhà máy may công nghiệp phải ban hành danh mục kiểm tra an toàn sản phẩm tại tất cả các bộ phận. Bộ phận cắt, may, hoàn tất và KCS đều phải ký cam kết tuân thủ quy chuẩn. Toàn bộ kéo cắt chỉ và dụng cụ bấm kim phải được cột dây cố định vào bàn thao tác. Khi xảy ra sự cố gãy kim, công nhân phải tìm đủ các mảnh vỡ trước khi nhận kim mới. Nhân viên KCS thực hiện rà kim qua máy tự động với độ nhạy tiêu chuẩn cho từng lô hàng xuất khẩu. Ban an toàn sản phẩm họp định kỳ hàng tháng để rà soát lỗi và đưa ra hành động khắc phục kịp thời.

3.2. Áp dụng các chứng nhận chất lượng quốc tế

Doanh nghiệp dệt may chủ động tích hợp các bộ tiêu chuẩn quốc tế vào vận hành thường nhật. Chứng nhận WRAP khẳng định cam kết sản xuất hàng may mặc có trách nhiệm xã hội. Tiêu chuẩn BSCI và Better Work hỗ trợ cải thiện môi trường làm việc cùng chế độ phúc lợi cho công nhân. Tiêu chuẩn RDS đảm bảo nguồn gốc nguyên liệu lông vũ nhân đạo trong sản xuất áo khoác ấm. Việc đáp ứng chứng nhận GMP giúp chuẩn hóa điều kiện vệ sinh nhà xưởng và quy trình đóng gói. Sự minh bạch này mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường khắt khe như Mỹ, Nhật Bản và Liên minh Châu Âu.

IV. Ứng dụng thực tiễn quản lý sản xuất may công nghiệp 2

Học phần Quản lý sản xuất may công nghiệp 2 mang lại giá trị thực tiễn to lớn cho ngành dệt may Việt Nam. Các kiến thức chuyên ngành từ Đại học Công nghiệp Dệt may Hà Nội được ứng dụng trực tiếp vào tái cơ cấu xưởng may. Nhà quản lý có đủ công cụ để phân tích dòng chảy sản xuất và tối ưu hóa mặt bằng xưởng may. Doanh nghiệp cắt giảm đáng kể tỷ lệ lãng phí nguyên vật liệu và nâng cao năng suất mỗi chuyền. Năng lực hạch toán chi phí chuẩn xác giúp các nhà máy tự tin đàm phán đơn giá gia công với khách hàng. Quá trình kiểm soát an toàn sản phẩm tạo dựng uy tín vững chắc trước các thương hiệu thời trang toàn cầu. Kỹ sư may được trang bị tư duy phản biện sắc bén và khả năng xử lý khủng hoảng dây chuyền nhanh chóng. Việc làm chủ kiến thức đánh giá nhà máy giúp doanh nghiệp vượt qua các kỳ kiểm toán quốc tế thuận lợi. Đây chính là bệ phóng vững chắc để ngành may công nghiệp vươn tầm chuỗi cung ứng thế giới.

4.1. Tối ưu hóa điều hành xưởng may thông minh

Mô hình xưởng may số hóa tích hợp các công nghệ cảm biến và phần mềm giám sát chuyền thời gian thực. Cán bộ quản trị dễ dàng theo dõi sản lượng từng vị trí may trên màn hình hiển thị điện tử. Các điểm tắc nghẽn bán thành phẩm được phát hiện tức thì để điều chuyển nhân lực kịp thời. Hệ thống bảo trì dự đoán giúp giảm thiểu thời gian dừng máy do hỏng hóc kỹ thuật đột xuất. Dữ liệu vận hành được lưu trữ phục vụ phân tích năng suất dài hạn. Nền tảng quản lý hiện đại biến xưởng may truyền thống thành nhà máy sản xuất thông minh linh hoạt.

4.2. Cơ hội nghề nghiệp cho kỹ sư công nghệ may

Sinh viên tốt nghiệp môn học có năng lực cạnh tranh cao tại các tập đoàn dệt may đa quốc gia. Các vị trí việc làm rộng mở bao gồm quản lý đơn hàng Merchandiser, kỹ sư IE định mức và chuyên viên quản lý chất lượng QA/QC. Nhiều kỹ sư may nhanh chóng thăng tiến lên vị trí trưởng chuyền hoặc giám đốc điều hành sản xuất nhà máy. Nhu cầu tuyển dụng chuyên gia đánh giá tuân thủ trách nhiệm xã hội và an toàn sản phẩm may mặc ngày càng gia tăng. Nền tảng kiến thức chuyên môn vững vàng tại nhà trường đảm bảo lộ trình phát triển sự nghiệp bền vững và thành công cho sinh viên.

Nội dung chính

TÀI LIỆU HỌC TẬP QUẢN LÝ SẢN XUẤT MAY CÔNG NGHIỆP 2 - ĐH CÔNG NGHIỆP DỆT MAY HÀ NỘI

---

Tổng quan về giáo trình

Tài liệu học tập Quản lý sản xuất may công nghiệp 2 là học liệu chuyên ngành do Khoa Công nghệ May thuộc Trường Đại học Công nghiệp Dệt May Hà Nội biên soạn và ban hành năm 2019. Tài liệu được định vị là học phần chuyên sâu thuộc khối kiến thức ngành và chuyên ngành Công nghệ May, tiếp nối các nguyên lý tổ chức chuyền may cơ bản của học phần Quản lý sản xuất may công nghiệp 1.

Mục tiêu học tập trọng tâm của tài liệu là cung cấp cho người học khối kiến thức toàn diện về các mô hình sản xuất tiên tiến, phương pháp tích hợp hệ thống công nghệ thông tin trong điều hành nhà máy, nghiệp vụ kiểm soát chất lượng, an toàn sản phẩm, quy trình đánh giá tuân thủ tiêu chuẩn nhà xưởng xuất khẩu và các phương pháp hạch toán chi phí, giá thành sản phẩm may. Sau khi hoàn thành học phần, người học có khả năng phân tích luồng sản xuất, nhận diện các dạng lãng phí trên dây chuyền, thiết lập quy trình kiểm tra chất lượng theo chuẩn mực quốc tế, xây dựng kế hoạch và trực tiếp tham gia đoàn đánh giá nội bộ tại doanh nghiệp may mặc.

Về cấu trúc và cách tiếp cận, tài liệu đi từ các lý thuyết tối ưu hóa sản xuất hiện đại (Just-in-Time, Hệ thống hoạch định nguồn lực ERP, Hệ thống thực thi sản xuất MES, Nhà máy thông minh) đến các quy trình nghiệp vụ kiểm toán nhà xưởng (Audit) theo chuẩn mực khách hàng toàn cầu và phương pháp tính toán kinh tế cụ thể của ngành may công nghiệp. Điểm đặc sắc của tài liệu là tính thực tế hóa cao: từng nội dung lý thuyết đều được đối chiếu trực tiếp với các biểu mẫu kiểm tra hiện trường, các tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội quốc tế và đặc thù tổ chức sản xuất tại các doanh nghiệp may xuất khẩu của Việt Nam.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

                             TIẾP CẬN QUẢN LÝ SẢN XUẤT MAY NÂNG CAO
TỐI ƯU HÓA SẢN XUẤT                    SỐ HÓA & CÔNG NGHỆ 4.0                  KIỂM TOÁN & ĐÁNH GIÁ
- Triết lý JIT, Taiichi Ohno (1950)    - Hệ thống ERP (TNG, Hòa Thọ)          - Phân loại Audit (Bên 1, 2, 3)
- Nhận diện 9 loại lãng phí            - Hệ thống điều hành MES               - 7 bước đánh giá nội bộ & phiếu CAR
- Jidoka, Heijunka, Kanban, 5S         - Mô hình Smart Factory (IoT, AI)      - Tiêu chuẩn WRAP, BSCI, Better Work

Các chương/chủ đề chính

Chủ đề 1: Một số nội dung chuyên sâu về quản lý nhà máy may (Chương 1)

Chương này tập trung phân tích mô hình sản xuất tinh gọn (Lean Manufacturing) và phương pháp Just-In-Time (JIT), bắt nguồn từ tập đoàn Toyota do Phó Chủ tịch Taiichi Ohno nghiên cứu từ năm 1950 và hoàn thiện vào cuối thập niên 1970 (trích dẫn công trình của Hirano, 2009; Ohno, 1982). Trọng tâm của chương là việc nhận diện và xử lý 9 loại lãng phí trong may công nghiệp:

1. Hàng lỗi (làm gián đoạn luồng sản xuất, tốn công sửa chữa).
2. Vận chuyển (bố trí máy móc, bán thành phẩm không hợp lý).
3. Tồn kho (dự trữ nguyên phụ liệu, bán thành phẩm dư thừa gây ứ đọng vốn).
4. Chờ đợi (ách tắc luồng chuyền, máy móc nhàn rỗi).
5. Sản xuất thừa (sản xuất nhiều hơn hoặc sớm hơn yêu cầu, gây lỗi thời sản phẩm).
6. Gia công thừa (thực hiện công đoạn vượt tiêu chuẩn khách hàng mong muốn).
7. Thao tác thừa (cử động lao động không tạo ra giá trị).
8. Lãng phí sáng tạo (không khai thác sáng kiến của người lao động).
9. Lãng phí thông tin (thông tin chậm, thiếu chuẩn xác hoặc bị che giấu).

Nội dung chương xây dựng hệ thống các nguyên tắc triển khai JIT bao gồm: Chất lượng tại nguồn (Jidoka) với nguyên tắc lỗi ở công đoạn trước không được chuyển sang công đoạn sau; Cân bằng chuyền (Heijunka); Kiểm soát vật tư theo hệ thống kéo thông qua thẻ Kanban; Bố trí mặt bằng sản xuất; Duy trì môi trường 5S; Đào tạo công nhân đa kỹ năng phục vụ mục tiêu "nhảy chuyền"; Hoạt động cải tiến liên tục (Kaizen).

Chủ đề 2: Hệ thống thông tin quản lý và chuyển đổi số trong sản xuất may

Tài liệu giới thiệu bản chất và quy trình áp dụng của hai hệ thống phần mềm chủ chốt trong ngành công nghiệp may:

• ERP (Enterprise Resource Planning): Hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp phát triển từ MRP, kết nối đồng bộ dữ liệu tài chính, nhân sự, mua hàng, kho vận và kế hoạch sản xuất. Tài liệu phân tích quy trình 4 giai đoạn ứng dụng ERP (xác định nhu cầu, chuẩn bị điều kiện, triển khai thực hiện, vận hành và hiệu chỉnh) gắn với dẫn chứng tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại TNG và Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hòa Thọ.
• MES (Manufacturing Execution Systems): Hệ thống tích hợp theo dõi, giám sát và lưu trữ dữ liệu sản xuất vật lý theo thời gian thực (Real-time). Tài liệu đưa ra các số liệu định lượng về lợi ích ngắn hạn của MES: giảm 45% thời gian chu kỳ sản xuất, giảm 75% thời gian nhập liệu, cắt giảm 61% giấy tờ giữa các ca làm việc, giảm 24% công việc dở dang (WIP) và giảm 18% tỷ lệ khuyết tật sản phẩm. Tài liệu làm rõ ranh giới: ERP giữ vai trò lập kế hoạch cấp cao, còn MES cụ thể hóa kế hoạch thành thao tác vận hành vật lý tại chuyền may.
• Mô hình Nhà máy thông minh (Smart Factory): Phân tích cấu trúc nhà máy thế hệ Công nghiệp 4.0 ứng dụng IoT, hệ thống thực-ảo (CPS), điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và Robot công nghiệp. Tài liệu nêu rõ 5 đặc tính cơ bản của nhà máy may thông minh: Kết nối (Connected), Tối ưu hóa (Optimized), Minh bạch (Transparent), Chủ động (Proactive) và Linh hoạt (Agile).

Chủ đề 3: Đánh giá nhà máy may công nghiệp (Chương 2)

Cung cấp lý thuyết và phương pháp luận về công tác kiểm toán nhà xưởng (Audit):

• Định nghĩa đánh giá, chuẩn mực đánh giá, tiêu chí đánh giá và cơ cấu đoàn đánh giá (Trưởng đoàn, chuyên viên đánh giá, thư ký).
• Phân loại đánh giá theo chủ thể: Đánh giá nội bộ (Bên thứ nhất), Đánh giá của khách hàng (Bên thứ hai), Đánh giá chứng nhận độc lập (Bên thứ ba).
• 6 nguyên tắc đánh giá mang tính pháp lý: Toàn diện, Phản ánh công bằng, Thận trọng nghề nghiệp, Bảo mật thông tin, Độc lập khách quan, Tiếp cận dựa vào bằng chứng.
• Quy trình đánh giá nội bộ 7 bước:
  1. Thành lập đoàn đánh giá;
  2. Lập chương trình/kế hoạch đánh giá;
  3. Ban hành chương trình đánh giá (chậm nhất 05 ngày trước ngày đánh giá);
  4. Chuẩn bị hồ sơ, tài liệu, bảng kiểm;
  5. Thực hiện đánh giá hiện trường;
  6. Lập báo cáo kết quả đánh giá;
  7. Theo dõi và nghiệm thu việc thực hiện hành động khắc phục/phòng ngừa thông qua phiếu CAR (Corrective Action Request).

Chủ đề 4: Các chương trình đánh giá chuyên ngành dệt may

• Đánh giá hệ thống quản lý chất lượng và hệ thống sản xuất: Phân hạng mức độ rủi ro nhà máy (rất cao, cao, thấp, quản lý tốt). Danh mục kiểm tra bao gồm: cam kết của lãnh đạo, quy trình họp xem xét lãnh đạo (tần suất 1 năm/lần), kiểm soát hồ sơ tài liệu, quy trình truy vết mã hàng, quản lý cơ sở vật chất, xử lý rác thải, kiểm soát côn trùng.
• Đánh giá an toàn sản phẩm may mặc: Thiết lập các quy định kiểm soát vật sắc nhọn tại kho, tổ cắt, chuyền may, tổ hoàn thiện, tổ cơ điện và bộ phận KCS. Cấm sử dụng dao bẻ lưỡi (dao rọc giấy), ghim kẹp giấy trong khu vực sản xuất; quản lý quy trình 4 bước khi xảy ra sự cố kim gãy; kiểm soát 100% sản phẩm qua máy dò kim (độ nhạy phát hiện kim loại 1,0 mm hoặc 1,2 mm; thử độ nhạy 9 điểm với chu kỳ 2 giờ/lần).
• Hệ thống các chứng nhận quốc tế: Yêu cầu tuân thủ trách nhiệm xã hội và chuỗi cung ứng theo từng thị trường xuất khẩu, gồm: BSCI, WRAP, Better Work, Tiêu chuẩn lông vũ trách nhiệm xã hội (RDS), Tiêu chuẩn an ninh chuỗi cung ứng (C-TPAT), Thực hành sản xuất tốt (GMP) và các tiêu chuẩn ISO.

Chủ đề 5: Chi phí, giá thành và định giá sản phẩm may công nghiệp

Tài liệu hệ thống hóa các khái niệm đặc trưng của sản phẩm may, phân loại chi phí sản xuất, phương pháp tính giá thành công đoạn may gia công (CMT, FOB) và các phương pháp xây dựng giá bán đơn hàng may công nghiệp.

---

Kiến thức nền tảng được xây dựng

1. Khung lý thuyết sản xuất tinh gọn: Nền tảng phân loại giá trị gia tăng (Value-added) và phi giá trị gia tăng (Non-value-added) trong từng thao tác may, cách thức kiểm soát dòng chảy sản xuất một mảnh và triệt tiêu 9 dạng lãng phí vật chất và phi vật chất.
2. Cấu trúc quản trị thông tin phân tầng: Cơ chế kết nối giữa hệ thống dữ liệu kinh doanh - nguồn lực tổng thể (ERP) và dữ liệu vận hành vật lý tại mặt bằng nhà xưởng (MES).
3. Nguyên lý kiểm toán chất lượng và trách nhiệm xã hội: Các yêu cầu pháp lý quốc tế về điều kiện làm việc, vệ sinh công nghiệp, bảo hộ lao động, và hệ thống tiêu chuẩn kiểm toán kỹ thuật của các thị trường nhập khẩu may mặc lớn (Mỹ, Liên minh Châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc).

---

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật và quy trình:
  • Khả năng thiết lập và kiểm soát các chỉ số đo lường hiện trường: kiểm tra độ rọi ánh sáng tại khu vực kiểm phẩm QC (đạt tối thiểu 1000 lux), quy trình kiểm tra ánh màu vải 9 điểm, phương pháp kiểm tra mẫu cứng bán thành phẩm (lá đầu, lá giữa, lá cuối), kiểm soát thông số máy ép seam, ép keo nhiệt.
  • Vận hành quy trình kiểm soát kim gãy 4 bước, kỹ thuật thử máy dò kim 9 điểm theo định kỳ 2 giờ/lần.
  • Sử dụng bảng mức chất lượng chấp nhận được (AQL) để giám định lỗi nguyên phụ liệu và thành phẩm.
• Kỹ năng phân tích và giải quyết vấn đề:
  • Ứng dụng nguyên tắc Jidoka và phân tích nguyên nhân gốc rễ (Root Cause Analysis) để xử lý các sự cố kỹ thuật trên chuyền may.
  • Phân tích và phân loại rủi ro nhà máy theo 4 cấp độ tuân thủ hệ thống quản lý chất lượng.
• Kỹ năng thực hành quản trị:
  • Soạn thảo kế hoạch kiểm toán nội bộ, điều hành cuộc họp xem xét của lãnh đạo, lập báo cáo đánh giá và phát hành phiếu yêu cầu hành động khắc phục/phòng ngừa (CAR).
  • Lập bảng danh mục kiểm tra an toàn sản phẩm cho từng bộ phận (kho, cắt, may, hoàn thiện, cơ điện, KCS).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

                              PHƯƠNG PHÁP ĐÀO TẠO THỰC ĐỊA
   GIẢNG DẠY LÝ THUYẾT             MÔ PHỎNG BIỂU MẪU (SOP)            ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC
   - Nguyên lý JIT, ERP            - Bảng kiểm an toàn sản phẩm       - Kiểm tra tự luận chuyên sâu
   - Tiêu chuẩn ISO, WRAP          - Báo cáo đánh giá nội bộ CAR      - Bài tập cân bằng chuyền
   - So sánh ERP vs MES            - Danh mục kiểm tra 9 điểm QC      - Thiết lập phương án khắc phục

Phương pháp tiếp cận sư phạm

Giáo trình kết hợp giữa thuyết giảng lý thuyết quản trị hệ thống và phương pháp đào tạo định hướng tiêu chuẩn thao tác chuẩn (SOP - Standard Operating Procedure). Nội dung bài học không dừng lại ở mức độ khái niệm hóa mà được chuyển ngữ thành các quy định hành chính, quy chuẩn kỹ thuật nhà xưởng và danh mục kiểm tra cụ thể mà các thương hiệu may quốc tế áp dụng cho các nhà máy gia công.

Bài tập và tình huống thực tiễn

Tài liệu tích hợp hệ thống câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống gắn liền với hoạt động xưởng may. Điển hình như hệ thống câu hỏi ôn tập chương bao gồm:

• Phân tích các yêu cầu và mối quan hệ giữa các yêu cầu trong tổ chức sản xuất.
• So sánh các phương pháp xây dựng bộ phận sản xuất; đặc điểm và hiệu quả của các hình thức: sản xuất dây chuyền, sản xuất theo nhóm, sản xuất theo dự án.
• Phân tích các nhân tố ảnh hưởng trực tiếp tới năng suất lao động trên chuyền may công nghiệp và thiết kế phương án cải tiến nhằm nâng cao sản lượng.
• Xử lý các tình huống vi phạm quy định an toàn: công nhân để nguyên phụ liệu lấn chiếm lối thoát hiểm, che khuất bình cứu hỏa hoặc tái diễn lỗi vứt vải vụn tại khu vực bàn máy.

Biểu mẫu và công cụ thực hành

Tài liệu cung cấp trực tiếp các biểu mẫu nghiệp vụ dùng trong nhà máy may:

• Mẫu Báo cáo đánh giá nội bộ (ghi nhận điểm không phù hợp, phân tích nguyên nhân, đề xuất biện pháp khắc phục, chữ ký xác nhận của trưởng bộ phận và chuyên viên đánh giá).
• Bảng biểu Những điểm cần chuẩn bị trong đánh giá nội bộ hệ thống quản lý chất lượng (áp dụng cho từng bộ phận: Kho nguyên liệu, Kho phụ liệu, Tổ hoàn thiện, Kho thành phẩm, Kho xuất hàng, Phòng kế hoạch).
• Danh mục kiểm tra an toàn sản phẩm (phân tách tiêu chí đạt/không đạt cho Kho, Cắt, May, Hoàn thành, Cơ điện, KCS).

Phương pháp đánh giá kết quả

Đánh giá người học thông qua hai hợp phần:

1. Đánh giá lý thuyết: Khả năng ghi nhớ, phân biệt các khái niệm (ERP so với MES; JIT so với sản xuất đẩy truyền thống; trách nhiệm bên thứ nhất, thứ hai, thứ ba).
2. Đánh giá ứng dụng: Năng lực nhận diện các điểm không phù hợp dựa trên các dữ liệu mô phỏng, kỹ năng xây dựng kế hoạch kiểm toán nội bộ và đề xuất biện pháp khắc phục phòng ngừa theo biểu mẫu tiêu chuẩn.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tích hợp mô hình chuyển đổi số và Công nghiệp 4.0: Khác với các giáo trình quản lý may truyền thống chỉ tập trung vào phân chia công đoạn và bấm giờ lao động thủ công, tài liệu cập nhật chi tiết hệ thống điều hành sản xuất MES và mô hình Nhà máy may thông minh. Dữ liệu làm rõ vai trò của cảm biến IoT, thiết bị quét mã vạch, điện toán đám mây và hệ thống hỗ trợ ra quyết định thời gian thực.
• Minh họa bằng số liệu định lượng cụ thể: Tài liệu trích xuất các thông số nghiên cứu chính xác về hiệu quả của công nghệ trong sản xuất: MES giúp giảm 45% chu kỳ sản xuất, giảm 75% thời gian nhập liệu, giảm 24% lượng WIP; mô hình nhà máy thông minh nâng cao 30% tốc độ vận hành và tăng 25% hiệu quả tổng thể.
• Gắn kết chặt chẽ với thị trường may mặc thực tế: Giáo trình đối chiếu trực tiếp các tiêu chuẩn quản lý với các doanh nghiệp may quy mô lớn tại Việt Nam như Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại TNG, Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hòa Thọ.
• Phân loại chứng nhận theo địa bàn xuất khẩu: Tài liệu chỉ rõ định hướng kiểm toán của từng thị trường tiêu thụ sản phẩm may mặc:
  • Thị trường Mỹ: Bắt buộc tuân thủ BSCI, WRAP, Better Work, tiêu chuẩn an ninh C-TPAT và các chứng nhận bảo vệ thương hiệu.
  • Thị trường Liên minh Châu Âu (EU): Trọng tâm là chứng nhận trách nhiệm xã hội BSCI.
  • Thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc: Tập trung chủ yếu vào hệ thống quản lý chất lượng ISO, ít yêu cầu khắt khe về trách nhiệm xã hội.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học: Sinh viên năm thứ 3 và năm thứ 4 chuyên ngành Công nghệ May, Quản trị Sản xuất Dệt May thuộc Trường Đại học Công nghiệp Dệt May Hà Nội và các cơ sở đào tạo kỹ thuật dệt may trên toàn quốc. Tài liệu trang bị kiến thức nghiệp vụ trước khi sinh viên bước vào học kỳ thực tập tốt nghiệp tại doanh nghiệp.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành học phần Quản lý sản xuất may công nghiệp 1, học phần Công nghệ may đại cương, nắm vững kiến thức về phân tích quy trình công nghệ gia công sản phẩm may và cơ cấu tổ chức xí nghiệp may.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng tài liệu làm khung đề cương chi tiết bài giảng, thiết lập ngân hàng câu hỏi thi kết thúc học phần, định hướng các đề tài nghiên cứu khoa học sinh viên và xây dựng kịch bản thực tập xưởng.
• Cán bộ quản lý tại doanh nghiệp: Tài liệu phục vụ tra cứu nghiệp vụ cho các kỹ sư công nghệ may, cán bộ quản lý chất lượng (QA/QC), quản đốc phân xưởng may, đánh giá viên nội bộ và nhân viên phòng kỹ thuật - kế hoạch tại các nhà máy may công nghiệp đang trong tiến trình nâng cấp tiêu chuẩn đánh giá của khách hàng quốc tế.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được biên soạn phục vụ trực tiếp cho sinh viên năm thứ 3 và năm thứ 4 ngành Công nghệ May, đồng thời là tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho cán bộ quản lý sản xuất, quản đốc chuyền may, nhân viên QA/QC và chuyên viên đánh giá nội bộ tại các doanh nghiệp may mặc.

2. Cần kiến thức nền nào để tiếp thu tốt giáo trình?

Người học cần hoàn thành học phần Quản lý sản xuất may công nghiệp 1, hiểu rõ cấu trúc tổ chức chuyền may, kỹ thuật thiết kế công nghệ may cơ bản và nắm được các khái niệm kinh tế công nghiệp cơ bản (chi phí, tiền lương, định mức thời gian).

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu quản lý sản xuất khác là gì?

Giáo trình không thuần túy giảng dạy lý thuyết chung về điều độ sản xuất mà tập trung chuyên sâu vào hai trụ cột đặc thù của ngành may xuất khẩu: ứng dụng hệ thống công nghệ thông tin (ERP, MES, Smart Factory) và hệ thống quy trình kiểm toán tuân thủ (Audit an toàn sản phẩm, trách nhiệm xã hội BSCI, WRAP, Better Work, C-TPAT).

4. Làm sao để tự học và nghiên cứu giáo trình hiệu quả?

Người học nên kết hợp nghiên cứu lý thuyết trong từng chương với việc đối chiếu trực tiếp các biểu mẫu kiểm tra đính kèm (biểu mẫu CAR, danh mục kiểm tra an toàn 6 bộ phận, tiêu chuẩn kiểm tra 9 điểm). Cần làm đầy đủ hệ thống câu hỏi ôn tập cuối chương để củng cố kỹ năng phân tích lỗi và lập phương án xử lý trên chuyền may.

5. Giáo trình có đề cập đến các tài liệu và tiêu chuẩn bổ trợ nào?

Tài liệu dẫn chiếu trực tiếp đến các tiêu chuẩn và công trình nghiên cứu: lý thuyết sản xuất Toyota của Taiichi Ohno và Hirano; các bộ tiêu chuẩn kiểm toán quốc tế gồm BSCI, WRAP, Better Work, Tiêu chuẩn lông vũ trách nhiệm xã hội (RDS), hệ thống an ninh chuỗi cung ứng C-TPAT, tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt GMP và tiêu chuẩn lấy mẫu giám định AQL.

---

Kết luận

Tài liệu học tập Quản lý sản xuất may công nghiệp 2 của Trường Đại học Công nghiệp Dệt May Hà Nội là công trình học thuật chuyên ngành có tính hệ thống cao, phản ánh chính xác các yêu cầu kỹ thuật và nghiệp vụ quản lý tại các doanh nghiệp may mặc hiện đại. Giáo trình đóng vai trò chuẩn hóa kiến thức từ giai đoạn tối ưu hóa mặt bằng sản xuất tinh gọn, chuyển đổi số quy trình điều hành thông qua MES/ERP cho đến năng lực tổ chức kiểm toán nhà xưởng đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường xuất khẩu Mỹ, EU, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Lộ trình học tập khuyến nghị cho người học là nghiên cứu tuần tự từ nguyên lý tối ưu hóa JIT -> Tiếp cận kiến thức số hóa nhà máy thông minh -> Thực hành quy trình kiểm toán nội bộ và danh mục an toàn sản phẩm -> Ứng dụng bài tập tính toán giá thành đơn hàng. Để nâng cao hiệu quả tiếp thu, người học cần đối chiếu nội dung giáo trình với các văn bản pháp luật hiện hành về lao động, an toàn môi trường và các tài liệu hướng dẫn kỹ thuật thực tế từ các nhãn hàng quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. MỘT SỐ NỘI DUNG CHUYÊN SÂU VỀ QUẢN LÝ NHÀ MÁY MAY 4 1. Giới thiệu một số mô hình quản lý sản xuất tiên tiến. Mô hình nhà máy thông minh.15 ĐÁNH GIÁ NHÀ MÁY 21 1.

Sự cần thiết của việc đánh giá nhà máy. Một số kháí niệm trong đánh giá nhà máy, phân loại đánh giá nhà máy. Ý nghĩa của đánh giá nhà máy. Nguyên tắc đánh giá nhà máy.

Nguyên tắc toàn diện. Nguyên tắc phản ánh công bằng. Thận trọng nghề nghiệp. Tiếp cận dựa vào bằng chứng.

Các hình thức đánh giá nhà máy 24 3. Đánh giá nội bộ. Đánh giá của bên thứ 3. Một số lưu ý khi thực hiện đánh giá nhà máy.

Một số phát sinh và hướng xử lý trong đánh giá nhà máy. Một số chương trình đánh giá nhà máy. Đánh giá hệ thống quản lý chất lượng. Đánh giá an toàn sản phẩm.

Đánh giá an ninh nhà máy. Đánh giá trách nhiệm xã hội. Một số chứng nhận đánh giá nhà máy. Chương trình chứng nhận WRAP.

Chứng nhận RDS (Tiêu chuẩn lông vũ trách nhiệm xã hội). Chứng nhận GMP (Thực hành sản xuất tốt). Chứng nhận Better Work. Chứng nhận BSCI.

Chứng nhận bảo vệ thương hiệu.74 Tổng quan về sản phẩm may công nghiệp. Khái niệm và đặc điểm sản phẩm may công nghiệp.2 Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất sản phẩm may công nghiệp .3 Khái niệm và phân loại giá thành sản phẩm may công nghiệp. Phương pháp tính giá thành và định giá sản phẩm may công nghiệp. Tính giá thành sản phẩm may công nghiệp.

Định giá bán sản phẩm. MỘT SỐ NỘI DUNG CHUYÊN SÂU VỀ QUẢN LÝ NHÀ MÁY MAY 1. Giới thiệu một số mô hình quản lý sản xuất tiên tiến 1. Khái niệm, lợi ích và triết lý của JIT Sản xuất kịp thời hay còn gọi bằng tiếng Anh là Just in time manufacturing (JIT- manufacturing) là thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trên thế giới.

JIT được phát triển đầu tiên tại Nhật Bản sau thế chiến thứ hai như là hệ quả của việc thu hẹp thị trường trong ngành công nghiệp chế tạo ô tô. Được thành lập bởi phó chủ tịch tập đoàn Toyotya Taiichi Ohno, JIT bắt đầu thực hiện tại nhà máy Toyota vào năm 1950 và hoàn thiện vào cuối những năm 1970. JIT được định nghĩa ngắn gọn là có được chính xác nguyên vật liệu tại chính xác thời điểm cần và chính xác số lượng cần để đưa vào lắp ráp (Hirano, 2009; Ohno, 1982). - Một số lợi ích của JIT: + Giảm tối đa hiện tượng tồn kho, ứ đọng vốn.

+ Giảm diện tích kho bãi. + Tăng chất lượng sản phẩm. + Giảm phế liệu, sản phẩm lỗi. + Tăng năng suất nhờ giảm thời gian chờ đợi.

+ Linh hoạt trong thay đổi quy trình sản xuất, thay đổi mẫu mã sản phẩm. + Công nhân được tham gia sâu trong việc cải tiến, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. + Giảm lao động gián tiếp. + Giảm áp lực của khách hàng.

Các nguyên tắc của JIT (1) Giảm thiểu lãng phí Nguyên tắc gốc rễ của JIT là cải tiến hiệu suất/hiệu quả của quá trình bằng việc xóa bỏ những lãng phí trong quá trình thực hiện, đảm bảo đúng thứ cần, đủ theo yêu cầu, đúng vị trí và người cần, đúng thời điểm cần. Xét về phương diện khách hàng và quản trị, lãng phí là những gì không mang lại giá trị. Bất kỳ nguyên phụ liệu, quy trình hay tính năng nào không tạo thêm giá trị theo quan điểm của khách hàng được xem là thừa và nên loại bỏ. Trong sản xuất may công nghiệp hiện nay thường có 9 loại lãng phí.

Thứ nhất là lãng phí do hàng lỗi. Trong quá trình trình sản xuất phát hiện có hàng lỗi sẽ dẫn đến việc người công nhân phải sửa lại hàng hoặc gia công lại. Điều này làm gián đoạn luồng sản xuất, có thể dẫn đến ách tách trong quá trình sản xuất. Ngoài ra, còn làm mất thời gian kiểm soát của người quản lý.

Thứ hai là lãng phí do vận chuyển. Việc bố trí nguyên phụ liệu, máy móc thiết bị, đường đi của bán thành phẩm không hợp lý dẫn đến việc di dời hoặc chuyên chở chúng mất thời gian nhưng không tạo ra giá trị cho sản phẩm, thậm trí dẫn đến ùn tắc trên chuyền, sử dụng lao động và máy móc kém hiệu quả, trì trệ trong sản xuất. Thứ ba là lãng phí do tồn kho. Lãng phí này sinh ra là do việc dữ trữ nguyên phụ liệu, bán thành phẩm, thành phẩm quá mức cần thiết.

Việc này làm tăng chi phí lưu kho, chi phí bảo quản. Thứ tư là lãng phí do chờ đợi. Chờ đợi là do người công nhân phải chờ nguyên phụ liệu, bán thành phẩm từ bộ phận khác chuyển đến vị trí của mình; hay máy móc nhàn rỗi bởi sự ùn tắc trong quá trình sản xuất. Lãng phí này làm tăng chi phí nhân công và máy móc.

Thứ năm là lãng phí do sản xuất thừa. Đây là loại phí do SX nhiều hơn hay quá sớm những gì được yêu cầu một cách không cần thiết. Việc này làm gia tăng rủi ro sự lỗi thời của sản phẩm, tăng rủi ro về sản xuất sai chủng loại sản phẩm và có nhiều khả năng phải bỏ đi dưới dạng phế liệu. Đây là loại lãng phí xấu vì nó có thể gây ra các loại lãng phí khác.

Thứ sáu là lãng phí do gia công thừa. Gia công thừa tức tiến hành nhiều công việc gia công hơn mức khách hàng yêu cầu dưới hình thức chất lượng hay tính năng của sản phẩm. Việc này không tạo ra giá trị do doanh nghiệp, mà còn làm tăng thời gian và chi phí sản xuất. Thứ bảy là lãng phí do thao tác thừa.

Thao tác thừa là các động tác về lao động không hợp lý hoặc các động tác vượt mức cần thiết do con người hay máy móc thực hiện. Thao tác thừa gây tăng thời gian sản xuất và giảm năng suất của người công nhân. Thứ tám là lãng phí sáng tạo. Đây là loại lãng phí khi không sử dụng sự sáng tạo của cán bộ, công nhân viên trong công ty hoặc sử dụng chúng không đúng lúc, đúng chỗ.

Thứ chín là lãng phí thông tin. Lãng phí này xảy ra khi thông tin chậm, thông tin không rõ ràng, thiếu chính xác hoặc thông tin bị che giấu, … làm ảnh hưởng đến sản xuất. (2) Chất lượng tại nguồn (Jidoka) Chất lượng tại nguồn, hay còn gọi là Jidoka, được đánh giá là quan trọng thứ hai sau xóa bỏ lãng phí. Nguyên tắc này bao hàm việc phát hiện và sửa lỗi ngay tại khâu sản xuất ngay khi chúng xảy ra.

Do đó, sẽ giảm thiểu được những sai hỏng dây chuyền và giảm lãng phí. Thống kê cho thấy nếu sai hỏng ở bước thứ nhất không phát hiện được thì khi sang bước thứ hai thiệt hại sẽ gấp mười lần và cứ như vậy cho các bước tiếp theo. Do đó, nguyên tắc này phải hết sức tuân thủ. Trong quá trình thực hiện Jidoka cần đảm bảo một số yêu cầu - Kiểm tra chất lượng trong quá trình Trách nhiệm chính của công tác kiểm tra chất lượng được thực hiện trong quá trình làm việc và bởi chính người công nhân thực hiện nó, không phải bởi các nhân viên thuộc hệ thống đảm bảo chất lượng hay quản lý trực tiếp.

Mặc dù nhân viên hệ thống đảm bảo chất lượng hay quản lý trực tiếp vẫn có trách nhiệm kiểm soát nhưng vai trò của họ khá hạn chế. Lý tưởng vẫn là không có nhân viên thuộc hệ thống đảm bảo chất lượng hay quản lý không mất thời gian kiểm soát chất lượng vì sự hiện diện của những hoạt động này được xem là một dạng lãng phí đối với JIT. - Kiểm soát chất lượng tại nguồn Với yêu cầu này, bản thân các nhân viên thuộc hệ thống đảm bảo chất lượng không chỉ tìm khuyết tật sản phẩm mà còn tìm nguồn gây ra khuyết tật. Chẳng hạn, họ có thể kiểm tra xem các quy trình chuẩn có được người công nhân tuân thủ không, hay trong trường hợp phát sinh khuyết tật trên sản phẩm, họ có thể chịu trách nhiệm xác định nguồn gốc của các khuyết tật này.

Từ cách làm này, công việc chủ yếu của nhóm nhân viên thuộc hệ thống đảm bảo chất lượng là giải quyết các nguồn gốc gây ra lỗi sản phẩm, triển khai các biện pháp ngăn ngừa và đào tạo cho mọi người để khuyết tật không tái xuất hiện. - Trách nhiệm rõ ràng giữa người lao động Nếu chất lượng công việc tại từng khâu không đảm bảo thì sẽ không được phép chuyển kết quả cho khâu sau có nghĩa rằng người công nhân hoặc lao động thuộc khâu trước chịu trách nhiệm hoàn toàn về chất lượng công việc họ bàn giao cho khâu kế tiếp và nhận trách nhiệm khi có phát sinh trong sản phẩm của họ. Mặt khác, nếu lượng công việc tồn đọng nhiều giữa hai khâu, người công nhân hoặc lao động thuộc khâu trước sẽ ít cảm thấy có trách nhiệm cá nhân đối với bất kỳ khuyết tật sản phẩm nào. (3) Đơn giản hóa/ chia nhỏ công việc Đây là nguyên tắc quan trọng thứ ba của JIT, nhằm mục tiêu sử dụng ít nhất tài nguyên và đạt được hiệu quả cao nhất của quá trình.

Do đó việc tối thiểu hóa quá trình chờ đợi, công việc dở dang, tồn kho sẽ xóa bỏ được lãng phí. Nguyên tắc này áp dụng hệ thống kéo và thẻ Kanban để vận hành. Đây cũng chính là nguyên tắc chia nhỏ công việc thành các công việc đơn giản hơn và phân tích để tìm ra công việc đang tiến hành hoặc chưa hoàn thiện hay còn gọi là WIP (Work in Progress). (4) Bố trí mặt bằng Đây là nguyên tắc thứ tư của JIT, nhằm đảm bảo luồng công việc ngắn nhất và hiệu quả nhất, từ việc đi lại của nhân viên, sắp xếp hợp lý chỗ ngồi đến luồng thông tin đến và đi hợp lý đều được cân nhắc tính toán sao cho hiệu quả.

Với điều kiện hiện nay mặc dù có sự trợ giúp của hệ thống thông tin, tuy nhiên việc di chuyển giữa các vị trí trong các phòng ban hoặc giữa các phòng ban vẫn bị ảnh hưởng đáng kể bởi cách bố trí vị trí làm việc. (5) Tôn trọng nhân viên/ người lao động Đây là nguyên tắc quan trọng thứ năm của JIT, tôn trọng moi người bất kỳ ở cấp độ nào từ công nhân, nhân viên, khách hàng, nhà cung cấp đến nhà quản lý. Sự thành công của JIT dựa vào việc xác định những gì mà khách hàng cần và thực hiện những đòi hỏi đó ở cách thức tốt nhất có thể. Hiện nay việc lựa chọn doanh nghiệp để làm đối tác, khách hàng được đánh giá thông qua chỉ số xã hội như: đóng góp, độ tin cậy, sự hài lòng của xã hội đối với doanh nghiệp đó.