Tài liệu học tập văn kiện Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII cho cán bộ cơ sở

Tài liệu học tập văn kiện Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII phần 1 dành cho cán bộ, đảng viên cơ sở nghiên cứu và triển khai.

• Tác giả: Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng
• Trường học: Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật
• Đề tài: Tài liệu học tập các văn kiện Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII (Dùng cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở)
• Loại tài liệu: Tài liệu học tập
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan tài liệu học tập văn kiện hội nghị lần sáu khóa XIII

Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII diễn ra từ ngày 03 đến ngày 09 tháng 10 năm 2022 tại Thủ đô Hà Nội. Hội nghị đã thông qua nhiều nghị quyết và kết luận mang tầm chiến lược quốc gia. Nhằm hỗ trợ hệ thống chính trị cơ sở nắm bắt sâu sắc các nội dung chỉ đạo, Ban Tuyên giáo Trung ương chủ trì biên soạn tài liệu học tập chuyên biệt. Bộ tài liệu gồm bốn chuyên đề trọng tâm về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa và định hướng quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ mới. Đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên ở cơ sở, việc tiếp cận tài liệu này giữ vai trò định hướng tư tưởng và hành động cụ thể. Văn bản cung cấp cơ sở lý luận vững chắc kết hợp định hướng thực tiễn sắc bén. Mỗi chuyên đề đều làm rõ mục tiêu tổng quát, nhiệm vụ trọng tâm và lộ trình thực hiện đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Đây là công cụ căn bản giúp cấp ủy cơ sở xây dựng kế hoạch hành động sát thực tế. Toàn bộ nội dung quán triệt tinh thần đổi mới, phục vụ lợi ích nhân dân và nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước.

1.1. Bối cảnh ban hành và mục tiêu tài liệu học tập cơ sở

Hội nghị Trung ương sáu khóa XIII diễn ra trong giai đoạn đất nước đẩy mạnh phục hồi kinh tế và hoàn thiện thể chế sau đại dịch. Văn kiện hội nghị phản ánh yêu cầu cấp thiết về đổi mới phương thức lãnh đạo và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Tài liệu học tập cho cán bộ cơ sở ra đời nhằm thống nhất nhận thức tư tưởng trong toàn Đảng. Mục tiêu chính là chuyển hóa các chủ trương lớn thành chương trình hành động thực tế tại từng chi bộ, đảng bộ địa phương. Tài liệu giúp từng đảng viên nắm vững quan điểm chỉ đạo, nhận thức rõ trách nhiệm cá nhân và nâng cao năng lực thực thi công vụ.

1.2. Cấu trúc bốn chuyên đề cơ bản trong tài liệu học tập

Tài liệu học tập được thiết kế khoa học với bốn chuyên đề trọng điểm. Chuyên đề một tập trung xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới. Chuyên đề hai xác định các giải pháp đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Chuyên đề ba đề ra phương hướng đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030. Chuyên đề bốn làm rõ định hướng Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050. Bốn chuyên đề tạo nên khung lý luận toàn diện, hỗ trợ trực tiếp công tác đào tạo cán bộ cơ sở.

II. Phân tích thực trạng thực hiện văn kiện trung ương sáu cơ sở

Quá trình phân tích tài liệu học tập văn kiện Hội nghị lần thứ sáu khóa XIII chỉ rõ nhiều bước tiến quan trọng cùng những nút thắt cần tháo gỡ. Sau hơn 35 năm đổi mới, hệ thống pháp luật Việt Nam từng bước hoàn thiện, quyền làm chủ của nhân dân được phát huy mạnh mẽ. Tuy nhiên, thực tiễn tại cấp cơ sở vẫn bộc lộ hạn chế về tính đồng bộ trong tổ chức thi hành pháp luật. Cơ chế phân cấp, phân quyền giữa trung ương và địa phương đôi khi còn lúng túng. Một số văn bản hướng dẫn thiếu tính khả thi, gây khó khăn cho quá trình triển khai tại các xã, phường. Bên cạnh đó, phương thức lãnh đạo của Đảng ở một số tổ chức cơ sở đảng chưa thật sự đổi mới. Tình trạng bao biện làm thay hoặc buông lỏng lãnh đạo vẫn diễn ra cục bộ. Năng lực dự báo và phản ứng chính sách của cán bộ cấp xã còn hạn chế. Nguồn lực phục vụ chuyển đổi số và cải cách hành chính chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn. Việc nhận diện thẳng thắn các tồn tại này tạo tiền đề vững chắc để xác lập các giải pháp đột phá.

2.1. Hạn chế trong thể chế hóa và thực thi pháp luật cấp cơ sở

Thực tiễn thể chế hóa chủ trương của Đảng thành pháp luật tại cơ sở còn gặp nhiều rào cản. Một số quy định pháp luật còn mâu thuẫn, chồng chéo và chậm được sửa đổi. Việc chấp hành pháp luật tại một số địa phương chưa nghiêm, kỷ luật hành chính có thời điểm bị buông lỏng. Trách nhiệm người đứng đầu trong giải quyết thủ tục hành chính chưa thể hiện rõ nét. Quyền giám sát của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội đôi lúc còn mang tính hình thức. Tình trạng này làm giảm hiệu lực quản lý nhà nước và cản trở sự phát triển kinh tế địa phương.

2.2. Bất cập trong phương thức lãnh đạo của tổ chức đảng cơ sở

Phương thức lãnh đạo của cấp ủy cơ sở đối với chính quyền địa phương vẫn còn biểu hiện chồng chéo. Lề lối làm việc tại một số chi bộ chậm đổi mới, nặng tính hành chính và hội họp kéo dài. Năng lực cụ thể hóa nghị quyết của cấp trên thành chương trình công tác cụ thể còn yếu. Công tác kiểm tra, giám sát đảng viên chưa đạt hiệu quả răn đe cao. Vai trò nêu gương của một bộ phận cán bộ, đảng viên chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ. Đây là nguyên nhân khiến nghị quyết chậm đi vào đời sống nhân dân.

III. Giải pháp triển khai văn kiện hội nghị sáu trung ương đảng XIII

Để hiện thực hóa các mục tiêu trong tài liệu học tập văn kiện Trung ương sáu khóa XIII, các cấp ủy cơ sở cần triển khai đồng bộ hệ thống giải pháp trọng tâm. Trước hết, cấp ủy phải đổi mới mạnh mẽ công tác ban hành và quán triệt nghị quyết. Nội dung văn bản chỉ đạo cần ngắn gọn, rõ ràng, phân công rõ người, rõ việc, rõ tiến độ và rõ trách nhiệm. Nguyên tắc một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì chịu trách nhiệm chính phải được áp dụng triệt để. Tiếp theo, các địa phương cần đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao tính minh bạch trong quản trị công. Đội ngũ cán bộ phải nâng cao năng lực phân tích, phản ứng chính sách linh hoạt trước các vấn đề dân sinh. Song song đó, công tác kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực cần được siết chặt nhằm phòng ngừa tiêu cực. Việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân và vai trò phản biện của Mặt trận Tổ quốc phải trở thành nền nếp thường xuyên trong mọi hoạt động của bộ máy cơ sở.

3.1. Đổi mới quy trình ban hành và thực hiện nghị quyết chi bộ

Các tổ chức đảng cơ sở cần nâng cao chất lượng xây dựng nghị quyết theo hướng bám sát thực tiễn đời sống. Chỉ ban hành văn bản mới khi thật sự cần thiết nhằm tránh lạm phát giấy tờ. Trước khi ban hành các quyết sách quan trọng, cấp ủy phải chủ động lấy ý kiến rộng rãi từ cán bộ, đảng viên và nhân dân. Chương trình hành động phải xác định cụ thể nguồn lực, lộ trình và phân công trách nhiệm chi tiết. Quy trình kiểm tra, sơ kết định kỳ cần được thực hiện nghiêm túc để kịp thời điều chỉnh các bất cập phát sinh.

3.2. Kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao trách nhiệm nêu gương

Kiện toàn bộ máy chính quyền cơ sở theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực và hiệu quả là nhiệm vụ then chốt. Cần chấm dứt tình trạng đùn đẩy trách nhiệm thông qua việc gắn quyền hạn với nghĩa vụ giải trình của người đứng đầu. Cán bộ lãnh đạo cấp ủy, chính quyền phải phát huy tinh thần tiên phong, gương mẫu trong chấp hành kỷ cương, pháp luật. Công tác đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản trị hiện đại cho công chức xã phường cần được ưu tiên. Xây dựng môi trường công vụ văn minh, thân thiện và tận tụy phục vụ nhân dân.

IV. Ứng dụng tài liệu học tập văn kiện trung ương sáu vào thực tiễn

Tài liệu học tập các văn kiện Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII mang giá trị thực tiễn to lớn đối với công tác xây dựng Đảng và chính quyền cơ sở. Việc quán triệt sâu sắc tài liệu giúp củng cố niềm tin của nhân dân vào đường lối đổi mới của Đảng. Mỗi cán bộ, đảng viên tại cơ sở chính là cầu nối trực tiếp truyền tải tinh thần nghị quyết vào đời sống xã hội thường nhật. Ứng dụng thành công tài liệu đòi hỏi sự chuyển biến mạnh mẽ từ nhận thức lý luận sang hành động cụ thể trong từng nhiệm vụ chính trị. Cấp ủy cơ sở cần chủ động lồng ghép nội dung các chuyên đề vào sinh hoạt chi bộ định kỳ và các phong trào thi đua yêu nước. Khi từng chi bộ vững mạnh, từng đảng viên gương mẫu, các mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và công nghiệp hóa đất nước sẽ đạt được kết quả bền vững. Đây chính là thước đo cao nhất cho hiệu quả học tập và thực hiện văn kiện của Đảng.

4.1. Tích hợp nội dung tài liệu vào sinh hoạt chi bộ định kỳ

Chi bộ cơ sở cần đưa các nội dung văn kiện vào chương trình sinh hoạt chuyên đề hàng tháng. Các buổi sinh hoạt cần tập trung thảo luận những giải pháp giải quyết điểm nghẽn của địa phương như trật tự đô thị, quản lý đất đai hoặc cải cách thủ tục hành chính. Từng đảng viên xây dựng bản cam kết hành động gắn với chức trách nhiệm vụ được giao. Cấp ủy tiến hành đánh giá kết quả thực hiện cam kết trong các kỳ kiểm điểm cuối năm. Phương thức này giúp văn kiện trở nên sống động, gắn chặt với thực tiễn công tác cơ sở.

4.2. Đánh giá hiệu quả thực hiện nghị quyết qua sự hài lòng dân

Hiệu quả ứng dụng tài liệu văn kiện tại cơ sở phải được đo lường bằng kết quả phát triển kinh tế xã hội và sự hài lòng của người dân. Cấp ủy, chính quyền địa phương cần duy trì hòm thư góp ý, đối thoại trực tiếp để lắng nghe tâm tư nguyện vọng của nhân dân. Mọi biểu hiện tiêu cực, phiền hà sách nhiễu cần bị xử lý nghiêm minh. Việc công khai, minh bạch các quy hoạch và thủ tục hành chính giúp tăng cường niềm tin xã hội. Sự đồng thuận của nhân dân là minh chứng rõ nhất cho chất lượng học tập văn kiện.

Nội dung chính

PHÂN TÍCH TÀI LIỆU HỌC THUẬT: VĂN KIỆN HỘI NGHỊ TRUNG ƯƠNG 6 KHÓA XIII

BƯỚC 1: PHÂN TÍCH TÀI LIỆU

1. Vấn đề chính mà tài liệu giải quyết

• Hoàn thiện thể chế Nhà nước pháp quyền: Xác lập lộ trình và tiêu chí xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045.
• Cơ chế kiểm soát quyền lực: Giải quyết bất cập trong phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp nhằm triệt tiêu tha hóa quyền lực và tham nhũng.
• Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng: Khắc phục triệt để tình trạng bao biện, làm thay hoặc buông lỏng vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng đối với hệ thống chính trị.
• Thực thi quyền làm chủ của Nhân dân: Thể chế hóa hiệu quả cơ chế dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện và phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng" tại cấp cơ sở.

2. Thuật ngữ chuyên ngành then chốt

1. Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
2. Kiểm soát quyền lực nhà nước
3. Thượng tôn Hiến pháp và pháp luật
4. Phân công, phối hợp và kiểm soát
5. Phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng
6. Cải cách tư pháp
7. Tranh tụng trong xét xử
8. Cải cách nền hành chính công vụ
9. Phân cấp, phân quyền
10. Dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện
11. Trách nhiệm giải trình
12. Nguyên tắc tập trung dân chủ
13. Thể chế hóa chủ trương của Đảng
14. Chống "lợi ích nhóm" trong xây dựng pháp luật
15. Tinh gọn bộ máy nhà nước
16. Tòa án điện tử / Chính phủ số
17. Dịch vụ công trực tuyến
18. Văn hóa liêm chính

3. Đóng góp và điểm mới của tài liệu

• Chuẩn hóa hệ thống tiêu chí lý luận: Lần đầu tiên hệ thống hóa toàn diện 8 đặc trưng cốt lõi của mô hình Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
• Đột phá trong cải cách tư pháp: Xác định chế định tố tụng tư pháp lấy "xét xử là trung tâm, tranh tụng là đột phá", bảo đảm tính độc lập của tòa án theo thẩm quyền xét xử.
• Thiết lập nguyên tắc kiểm soát quyền lực mới: Khẳng định nguyên tắc "mọi quyền lực phải được kiểm soát chặt chẽ bằng cơ chế, quyền lực đến đâu trách nhiệm đến đó", gắn chặt với phòng ngừa tham nhũng theo 4 trụ cột (không thể, không dám, không cần, không muốn).
• Đổi mới quy trình lập pháp: Đề cao giá trị đạo luật cụ thể, hiệu lực trực tiếp, hạn chế tầng nấc văn bản dưới luật và kiên quyết xóa bỏ cơ chế "xin - cho", cài cắm lợi ích nhóm.

---

BƯỚC 2: NỘI DUNG CONTENT SEO

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và công cuộc đổi mới đất nước bước vào giai đoạn then chốt, việc củng cố hệ thống chính trị trở thành yêu cầu cấp thiết. Công cuộc xây dựng hệ thống quản trị quốc gia hiện đại đòi hỏi một nền tảng pháp lý vững chắc và phương thức quản trị khoa học. Văn kiện Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII đóng vai trò kim chỉ nam, định hình toàn bộ lộ trình phát triển thể chế chính trị - pháp lý của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Tài liệu giải quyết khoảng trống giữa lý luận chính trị và thực tiễn thực thi pháp luật tại cơ sở. Trước đây, nhiều quy định pháp luật còn chồng chéo, cơ chế kiểm soát quyền lực chưa thực sự đồng bộ, dẫn đến tình trạng lạm quyền và quan liêu. Văn kiện lần này cung cấp giải pháp căn cơ nhằm khắc phục sự thiếu hụt này.

Bằng phương pháp tiếp cận duy vật biện chứng kết hợp tổng kết thực tiễn 35 năm đổi mới, tài liệu đưa ra hệ thống quan điểm toàn diện, mục tiêu lượng hóa và giải pháp đột phá. Đây là cẩm nang thiết yếu giúp đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở nắm vững định hướng, từ đó chuẩn hóa quy trình công tác và nâng cao năng lực phục vụ Nhân dân.

---

Nội dung chi tiết

1. Cơ sở lý luận và thực trạng xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là một quy luật tất yếu khách quan của quá trình phát triển đất nước. Nền tảng lý luận của văn kiện bắt nguồn từ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Mô hình nhà nước được xác lập dựa trên nguyên tắc tối thượng: quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Trải qua hơn ba thập kỷ đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu có ý nghĩa lịch sử trong công tác xây dựng thể chế. Hệ thống pháp luật cơ bản được hoàn thiện, bảo đảm sự ổn định xã hội và thúc đẩy kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phát triển. Cơ chế phân công, phối hợp giữa các nhánh quyền lực lập pháp, hành pháp và tư pháp ngày càng rõ ràng. Bộ máy nhà nước từng bước được tinh gọn, gia tăng hiệu lực và hiệu quả vận hành.

Tuy nhiên, tài liệu cũng chỉ rõ những điểm nghẽn nghiêm trọng còn tồn tại trong bộ máy. Hệ thống pháp luật đôi khi thiếu đồng bộ, tính khả thi chưa cao và chậm được sửa đổi để bắt kịp thực tiễn. Cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước vận hành chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến hiện tượng tha hóa quyền lực ở một bộ phận cán bộ. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ công tác tổng kết lý luận chưa theo kịp thực tiễn và quyết tâm chính trị ở một số cấp ủy chưa tương xứng với yêu cầu phát triển.

2. Mục tiêu chiến lược và các giải pháp đột phá đến năm 2030

Văn kiện xác định mục tiêu tổng quát là hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam tinh gọn, liêm chính, kiến tạo phát triển và phục vụ Nhân dân. Đến năm 2030, hệ thống pháp luật phải đạt chuẩn mực dân chủ, công bằng, minh bạch, dễ tiếp cận và thượng tôn Hiến pháp trở thành quy tắc ứng xử xã hội phổ biến.

       MỤC TIÊU CHIẾN LƯỢC XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN
                          (Đến 2030)

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, tài liệu đề ra ba nhóm nhiệm vụ then chốt:

• Đổi mới quy trình lập pháp và tổ chức thi hành pháp luật: Nâng cao chất lượng xây dựng luật, chuyển dịch mạnh mẽ từ quản lý cứng nhắc sang thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Quy trình xây dựng chính sách phải có sự tham gia phản biện rộng rãi của Mặt trận Tổ quốc và Nhân dân. Kiên quyết chấm dứt việc cài cắm "lợi ích nhóm" và hạn chế tối đa việc sử dụng nghị định, thông tư để ban hành quy định mang tính lập pháp.
• Xây dựng nền hành chính phục vụ và chuyển đổi số: Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền khoa học giữa Trung ương và địa phương đi kèm kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Xóa bỏ cơ chế trung gian, cắt giảm thủ tục hành chính phiền hà và hoàn thiện mô hình chính quyền đô thị, nông thôn. Phát triển dịch vụ công trực tuyến và xây dựng chính phủ số để tối ưu hóa năng suất xử lý công vụ.
• Cải cách tư pháp toàn diện: Xác định mô hình tố tụng lấy "xét xử làm trung tâm, tranh tụng là đột phá". Bảo đảm tính độc lập của tòa án, tăng cường trách nhiệm công tố của viện kiểm sát trong hoạt động điều tra và xây dựng thiết chế tòa án điện tử hiện đại.

3. Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng và ứng dụng tại cơ sở

Đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng là điều kiện tiên quyết để giữ vững ổn định chính trị và thúc đẩy phát triển kinh tế. Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị bằng cương lĩnh, chiến lược, các định hướng chính sách lớn và thông qua công tác tổ chức cán bộ. Tài liệu nhấn mạnh yêu cầu loại bỏ hoàn toàn tình trạng bao biện, làm thay công việc của chính quyền, đồng thời nghiêm cấm việc buông lỏng vai trò lãnh đạo.

             ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG

Văn kiện xác lập cơ chế kiểm soát quyền lực đa tầng: kiểm tra của Đảng, giám sát của cơ quan dân cử và phản biện xã hội của Nhân dân. Nguyên tắc "quyền lực đến đâu, trách nhiệm đến đó" trở thành thước đo kỷ luật nghiêm khắc. Đồng thời, công tác phòng chống tham nhũng được triển khai theo hướng bài bản, kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa và xử lý nghiêm minh không có vùng cấm.

Đối với cấp cơ sở, tài liệu yêu cầu cụ thể hóa phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng". Cán bộ địa phương phải đổi mới phong cách làm việc theo hướng trọng dân, gần dân và sát thực tế. Việc chuyển đổi số trong quản lý văn bản và giải quyết khiếu nại, tố cáo tại cơ sở phải được thực hiện công khai, minh bạch nhằm củng cố niềm tin của quần chúng vào sự lãnh đạo của Đảng.

---

Ai nên đọc tài liệu này?

Tài liệu mang giá trị thực tiễn và lý luận sâu sắc, được thiết kế chuyên biệt cho nhiều nhóm độc giả khác nhau:

• Cán bộ, công chức, đảng viên tại cơ sở: Giúp nắm vững chủ trương, chuẩn hóa lề lối làm việc, nâng cao kỹ năng xử lý công vụ và vận dụng linh hoạt các quy định vào thực tiễn địa phương.
• Báo cáo viên, tuyên truyền viên chính trị: Cung cấp hệ thống luận điểm chính xác, có cấu trúc chặt chẽ để phục vụ công tác phổ biến, quán triệt nghị quyết tại các chi bộ và cơ quan đoàn thể.
• Cán bộ tư pháp, luật sư và chuyên viên pháp chế: Tài liệu là nguồn tham chiếu chuẩn mực về định hướng cải cách tư pháp, nguyên tắc tranh tụng và lộ trình hoàn thiện hệ thống tố tụng Việt Nam.
• Nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên ngành Luật, Khoa học Chính trị: Hỗ trợ nguồn tư liệu chính thống để nghiên cứu sâu về mô hình quản trị nhà nước, lý luận nhà nước và pháp luật đương đại.

Yêu cầu kiến thức nền tảng: Người đọc cần có hiểu biết cơ bản về cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nước Việt Nam, Điều lệ Đảng và hệ thống pháp luật hiện hành để tiếp thu nội dung một cách tối ưu.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam có đặc trưng cơ bản nào?

Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Đảng lãnh đạo, mang bản chất của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân. Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp và kiểm soát chặt chẽ giữa các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp, bảo đảm thượng tôn Hiến pháp và pháp luật.

2. Cán bộ cơ sở triển khai phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng" như thế nào?

Cán bộ cơ sở cần thực hiện công khai các quy hoạch, dự án ngân sách tại địa phương qua cổng thông tin hoặc niêm yết công cộng. Đồng thời, tổ chức tiếp xúc, lấy ý kiến nhân dân định kỳ, tạo điều kiện thuận lợi cho ban thanh tra nhân dân giám sát và báo cáo kết quả xử lý công khai.

3. Tại sao kiểm soát quyền lực nhà nước là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn mới?

Kiểm soát quyền lực là điều kiện tiên quyết nhằm ngăn chặn tình trạng tha hóa quyền lực, lạm quyền, tham nhũng và "lợi ích nhóm". Cơ chế này bảo đảm bộ máy công quyền vận hành đúng chức năng, bảo vệ lợi ích hợp pháp của Nhà nước và quyền làm chủ chính đáng của Nhân dân.

4. Định hướng cải cách tư pháp "Lấy xét xử làm trung tâm, tranh tụng là đột phá" được áp dụng khi nào?

Định hướng này được áp dụng xuyên suốt trong toàn bộ quá trình tố tụng hình sự, dân sự và hành chính tại tòa án. Nguyên tắc yêu cầu phán quyết của thẩm phán phải căn cứ trực tiếp vào kết quả tranh luận công khai, chứng cứ thẩm tra tại phiên tòa thay vì định kiến từ hồ sơ điều tra.

5. Văn bản quy phạm pháp luật trong giai đoạn mới cần đáp ứng những yêu cầu gì?

Hệ thống văn bản pháp luật phải bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, khả thi, dễ tiếp cận và minh bạch. Luật phải có hiệu lực trực tiếp, hạn chế tầng nấc văn bản hướng dẫn chi tiết và kiên quyết loại trừ các quy định phục vụ cục bộ lợi ích nhóm.

---

Kết luận

• Key Takeaways:

  • Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII xác lập khung thể chế toàn diện cho Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam đến 2030, tầm nhìn 2045.
  • Cải cách tư pháp lấy xét xử làm trung tâm, tranh tụng làm đột phá; kiểm soát quyền lực theo nguyên tắc quyền hạn tương xứng trách nhiệm.
  • Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng gắn liền với nâng cao trách nhiệm nêu gương và cải cách hành chính số hóa.
  • Quyền làm chủ của Nhân dân được phát huy tối đa thông qua phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng".

• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Cần tiếp tục theo dõi, đánh giá các mô hình thí điểm phân cấp phân quyền đô thị và hoàn thiện khung pháp lý về quản trị công nghệ số trong hoạt động hành chính công.

Quý bạn đọc và cán bộ cơ sở hãy chủ động nghiên cứu toàn văn tài liệu, xây dựng kế hoạch hành động cụ thể để đưa các nội dung của Nghị quyết vào thực tiễn công tác ngay hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI GIỚI THIỆU T hực hiện Chương trình làm việc toàn khóa, từ ngày 03 đến ngày 09/10/2022, tại Thủ đô Hà Nội, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII họp Hội nghị lần thứ sáu đã thảo luận và thống nhất thông qua: Nghị quyết về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới; Nghị quyết về tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng đối với hệ thống chính trị trong giai đoạn mới; Nghị quyết về tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đồng thời thông qua nội dung cơ bản các kết luận về kinh tế - xã hội năm 2022 - 2023, dự toán ngân sách nhà nước năm 2023; kế hoạch tài chính - ngân sách nhà nước ba năm 2023 - 2025; phương án điều chỉnh tiền lương, lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp ưu đãi người có công trong năm 2023; Định hướng Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Để giúp các cấp, các ngành cùng toàn thể cán bộ, đảng viên và Nhân dân học tập, quán triệt và triển khai thực hiện các văn kiện Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng tổ chức biên soạn, phối hợp với Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản các tài liệu: 5 - Tài liệu học tập các văn kiện Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII (Dùng cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở). - Tài liệu hỏi - đáp về các văn kiện Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII (Dùng cho đoàn viên, hội viên các tổ chức chính trị - xã hội và tuyên truyền trong Nhân dân).

- Tài liệu nghiên cứu các văn kiện Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII (Dùng cho cán bộ chủ chốt và báo cáo viên). Tài liệu học tập các văn kiện Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII (Dùng cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở) gồm bốn chuyên đề: Chuyên đề 1: Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới. Chuyên đề 2: Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng đối với hệ thống chính trị trong giai đoạn mới. Chuyên đề 3: Tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Chuyên đề 4: Định hướng Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Xin trân trọng giới thiệu cuốn tài liệu cùng bạn đọc. Tháng 11 năm 2022 BAN TUYÊN GIÁO TRUNG ƯƠNG ĐẢNG NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT 6 Chuyên đề 1 TIẾP TỤC XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN MỚI I- THỰC TRẠNG XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 1. Kết quả đạt được Qua hơn 35 năm đổi mới và hơn 30 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Cương lĩnh năm 1991, bổ sung, phát triển năm 2011), công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng đã đạt được những thành tựu rất quan trọng.

Cụ thể là: - Nhận thức, lý luận về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày càng thống nhất, đầy đủ và sâu sắc hơn. Hệ thống pháp luật đã được hoàn thiện một bước cơ bản; vai trò của pháp luật và việc 7 thực thi pháp luật được chú trọng trong tổ chức, hoạt động của Nhà nước và xã hội. - Cơ chế phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp ngày càng rõ hơn và có chuyển biến tích cực. Bộ máy nhà nước từng bước tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Tổ chức và hoạt động của Quốc hội có nhiều đổi mới, chất lượng được nâng cao. Hoạt động của Chính phủ chủ động, tích cực, tập trung hơn vào quản lý, điều hành vĩ mô, tháo gỡ rào cản, phục vụ, hỗ trợ phát triển. Cải cách hành chính, cải cách tư pháp có bước đột phá trên một số lĩnh vực. Tổ chức bộ máy của tòa án nhân dân, viện kiểm sát nhân dân, cơ quan điều tra, cơ quan thi hành án, cơ quan bổ trợ tư pháp tiếp tục được kiện toàn, chất lượng hoạt động được nâng lên.

- Quyền con người, quyền công dân theo Hiến định tiếp tục được cụ thể hóa bằng pháp luật và thực hiện tốt hơn trên thực tế; dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện được tăng cường. - Hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội từng bước được đổi mới. - Mô hình Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam không ngừng được hoàn thiện, vận hành 8 theo cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”, góp phần quan trọng vào những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Hạn chế, bất cập và nguyên nhân a) Hạn chế, bất cập Công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam vẫn còn những hạn chế, bất cập, có mặt chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, quản lý và bảo vệ đất nước trong tình hình mới.

Cụ thể là: - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn chưa được luận giải một cách đầy đủ, thuyết phục; tổ chức bộ máy nhà nước, hệ thống pháp luật còn một số bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. - Quyền lực nhà nước chưa được kiểm soát hiệu quả, cơ chế kiểm soát quyền lực chưa hoàn thiện; vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân chưa được phát huy mạnh mẽ; ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận cán bộ, công chức, đảng viên và Nhân dân chưa nghiêm; cơ chế bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân, quyền con người, quyền công dân có mặt chưa được phát huy đầy đủ; cải cách hành chính, cải cách tư pháp chưa đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. 9 b) Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập Những hạn chế, bất cập nêu trên chủ yếu là do: - Việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là vấn đề lớn, phức tạp, lâu dài. - Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu, hoàn thiện lý luận chưa được quan tâm đúng mức.

- Quyết tâm chính trị, công tác lãnh đạo, chỉ đạo của một số cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền trong thực hiện các chủ trương, nhiệm vụ về xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam chưa tương xứng với yêu cầu đặt ra. II- QUAN ĐIỂM 1. Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới và bảo đảm sự lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Nắm vững và xử lý tốt các mối quan hệ lớn giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và Nhân dân làm chủ; giữa Nhà nước, thị trường và xã hội; giữa thực hành dân chủ xã hội chủ nghĩa và tăng cường pháp chế, bảo đảm kỷ cương xã hội.

Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng là nhiệm vụ 10 trọng tâm của đổi mới hệ thống chính trị; luôn phải đặt trong tổng thể công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị với quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, kiên trì, hiệu quả; thực hiện thắng lợi sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Thực hiện nhất quán nguyên tắc tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công rành mạch, phối hợp chặt chẽ, kiểm soát hiệu quả giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp dưới sự giám sát của Nhân dân. Bảo đảm thượng tôn Hiến pháp và pháp luật. Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật, đồng thời coi trọng giáo dục, nâng cao đạo đức xã hội chủ nghĩa; thể chế hóa kịp thời, đầy đủ và tổ chức thực hiện hiệu quả chủ trương, đường lối của Đảng; lấy con người là 11 trung tâm, mục tiêu, chủ thể và động lực phát triển đất nước; Nhà nước tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân.

Bám sát thực tiễn đất nước và xu thế phát triển của thời đại, kế thừa những thành tựu đã đạt được, tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế phù hợp với Việt Nam; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh quốc gia với sức mạnh quốc tế; bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia, chế độ xã hội chủ nghĩa. Bảo đảm tổng thể, đồng bộ, liên thông giữa đổi mới lập pháp, cải cách hành chính, cải cách tư pháp; kết hợp hài hòa giữa kế thừa, ổn định với đổi mới, phát triển; tiến hành khẩn trương, nghiêm minh, nhất quán, có trọng tâm, trọng điểm và lộ trình, bước đi vững chắc. Những vấn đề thực tiễn đòi hỏi, đã rõ, được thực tiễn chứng minh là đúng, có sự thống nhất cao thì kiên quyết thực hiện; những vấn đề chưa rõ, còn nhiều ý kiến khác nhau thì tiếp tục nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, thực hiện thí điểm khi cơ quan có thẩm quyền cho phép; những chủ trương đã thực hiện, nhưng không phù hợp thì nghiên cứu điều chỉnh, sửa đổi kịp thời. 12 III- MỤC TIÊU, TRỌNG TÂM 1.