Giáo trình Tác phẩm Báo phát thanh - Học viện Báo chí và Tuyên truyền

Khám phá nội dung và phương pháp giảng dạy trong tác phẩm báo phát thanh giáo trình nội bộ, nâng cao kỹ năng truyền thông hiệu quả.

• Đề tài: Tác Phẩm Báo Phát Thanh Giáo Trình Nội Bộ

Mục lục chi tiết

• ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BÁO PHÁT THANH
• 1.1. Quá trình hình thành và phát triển của báo phát thanh
• 1.2. Khái niệm báo phát thanh
• 1.3. Đặc điểm báo phát thanh
• 1.4. Công chúng phát thanh
• 1.5. Các phương tiện tác động của báo phát thanh
• 1.6. Viết và biên tập báo phát thanh
• 1.7. Câu hỏi ôn tập và Bài tập thực hành Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: TIN PHÁT THANH
• 2.1. Khái niệm tin phát thanh
• 2.2. Tổng quan về sự ra đời và phát triển của tin phát thanh
• 2.3. Vị trí, vai trò của tin phát thanh
• 2.4. Đặc điểm tin phát thanh
• 2.5. Phân loại các dạng tin phát thanh
• 2.6. Mô hình tin phát thanh
• 2.7. Một số kỹ năng sáng tạo tin phát thanh
• 2.8. Xây dựng bản tin phát thanh
• 2.9. Câu hỏi ôn tập và Bài tập thực hành Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHỎNG VẤN PHÁT THANH
• 3.1. Khái niệm phỏng vấn phát thanh
• 3.2. Sự ra đời và phát triển của thể loại phỏng vấn phát thanh
• 3.3. Đặc điểm phỏng vấn phát thanh
• 3.4. Vai trò và hoàn cảnh sử dụng phỏng vấn phát thanh
• 3.5. Các dạng phỏng vấn phát thanh
• 3.6. Kỹ năng thực hiện phỏng vấn phát thanh
• 3.7. Câu hỏi ôn tập và Bài tập thực hành Chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: PHÓNG SỰ PHÁT THANH
• 4.1. Sơ lược sự ra đời của phóng sự
• 4.2. Quan niệm về phóng sự phát thanh
• 4.3. Đặc điểm của phóng sự phát thanh
• 4.4. Các dạng phóng sự phát thanh
• 4.5. Một số yêu cầu cơ bản đối với nhà báo trong sáng tạo phóng sự phát thanh
• 4.6. Kỹ năng cơ bản trong sáng tạo phóng sự phát thanh
• 4.7. Câu hỏi ôn tập và Bài tập thực hành Chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: TỔ CHỨC SẢN XUẤT CHƯƠNG TRÌNH PHÁT THANH
• 5.1. Khái niệm chương trình phát thanh
• 5.2. Đặc điểm của chương trình phát thanh
• 5.3. Các dạng chương trình phát thanh
• 5.4. Phương thức sản xuất chương trình phát thanh
• 5.5. Biên tập chương trình phát thanh
• 5.6. Câu hỏi ôn tập và Bài tập thực hành Chương 5

Tóm tắt

I. Hướng dẫn toàn diện về tác phẩm báo phát thanh giáo trình

Giáo trình Tác phẩm báo phát thanh là một tài liệu học thuật chuyên sâu, được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia từ Học viện Báo chí và Tuyên truyền, đứng đầu là PGS,TS. Đinh Thị Thu Hằng. Đây là một công trình nghiên cứu khoa học cấp cơ sở, đóng vai trò là tài liệu học tập báo chí nền tảng cho sinh viên chuyên ngành. Mục tiêu chính của giáo trình là trang bị kiến thức lý thuyết cơ bản và kỹ năng thực hành chuyên nghiệp về báo phát thanh. Nội dung bao trùm từ lịch sử hình thành, đặc trưng loại hình, cho đến các phương pháp sáng tạo những thể loại cốt lõi. Tài liệu nhấn mạnh báo phát thanh (còn gọi là báo nói hoặc radio) là loại hình báo chí sử dụng ngôn ngữ âm thanh tổng hợp, bao gồm lời nói, tiếng động và âm nhạc, để truyền tải thông điệp. Theo định nghĩa trong giáo trình, đây là "một kênh truyền thông, một loại hình báo chí điện tử hiện đại". Điều này thống nhất với Điều 3, khoản 4 Luật Báo chí 2016, định nghĩa báo nói là "loại hình báo chí sử dụng tiếng nói, âm thanh, được truyền dẫn, phát sóng trên các hạ tầng kỹ thuật ứng dụng công nghệ khác nhau". Giáo trình không chỉ là một tài liệu lý thuyết mà còn là cẩm nang thực hành, giúp người học nắm vững quy trình sản xuất chương trình phát thanh một cách bài bản, từ khâu lên ý tưởng, viết kịch bản phát thanh, đến biên tập và thể hiện tác phẩm. Các chương được cấu trúc logic, đi từ tổng quan đến chi tiết, tạo ra một lộ trình học tập hiệu quả cho sinh viên ngành đào tạo báo chí.

1.1. Nền tảng cơ sở lý luận báo chí trong giáo trình nội bộ

Giáo trình Tác phẩm báo phát thanh được xây dựng trên một cơ sở lý luận báo chí vững chắc. Tài liệu kế thừa và phát triển các quan điểm học thuật từ nhiều chuyên gia trong và ngoài nước. Ví dụ, tác giả Xmirnov xem phát thanh là “sự nối tiếp tự nhiên kinh nghiệm đã tích lũy của loài người trong việc phản ảnh và tổ chức thông tin xã hội”. Trong khi đó, Robert Mcleish định nghĩa phát thanh là “một phương tiện truyền thông đại chúng... mang âm thanh truyền tới đông đảo công chúng”. Những khái niệm này nhấn mạnh vai trò cốt lõi của âm thanh và tính đại chúng. Tài liệu cũng đi sâu vào các đặc điểm đặc thù của báo nói như tính tức thời, khả năng tiếp cận rộng rãi và sự thân mật, riêng tư. Việc hệ thống hóa các lý thuyết này giúp sinh viên hiểu rõ bản chất, thế mạnh và hạn chế của loại hình, từ đó có định hướng đúng đắn trong quá trình sáng tạo tác phẩm.

1.2. Vai trò của âm thanh Lời nói tiếng động và âm nhạc

Một trong những trụ cột lý luận quan trọng của giáo trình là vai trò của ba phương tiện tác động chính: lời nói, tiếng động trong phát thanh, và âm nhạc trong phát thanh. Lời nói được xem là phương tiện quan trọng nhất, không chỉ truyền tải thông tin qua ngôn từ mà còn qua ngữ điệu, thể hiện cảm xúc và thái độ. Tiếng động giúp tái hiện không gian, bối cảnh, mang lại sự chân thực và sống động cho tác phẩm, kích thích trí tưởng tượng của thính giả. Âm nhạc có vai trò tạo không khí, dẫn dắt cảm xúc, và là yếu tố quan trọng trong việc xây dựng cấu trúc, nhịp điệu cho một chương trình phát thanh. Việc phân tích sâu sắc vai trò của từng yếu tố âm thanh giúp người học, đặc biệt là các biên tập viên phát thanh tương lai, biết cách phối hợp chúng một cách hài hòa để tạo ra hiệu quả truyền thông cao nhất.

II. Thách thức trong đào tạo báo phát thanh chuyên nghiệp

Quá trình đào tạo báo chí chuyên ngành phát thanh đối mặt với nhiều thách thức không nhỏ. Một trong những khó khăn lớn nhất là sự thiếu hụt các giáo trình báo chí cập nhật, kết hợp hài hòa giữa lý luận hàn lâm và kỹ năng thực tiễn. Nhiều tài liệu học tập báo chí hiện có hoặc quá nặng về lý thuyết, hoặc chỉ tập trung vào kinh nghiệm mà thiếu đi nền tảng khoa học. Thách thức thứ hai đến từ sự phát triển nhanh chóng của công nghệ. Sự trỗi dậy của podcast, radio online và các nền tảng âm thanh số đòi hỏi chương trình đào tạo phải liên tục đổi mới để bắt kịp xu hướng, trang bị cho sinh viên những kỹ năng phù hợp với môi trường truyền thông hiện đại. Ngoài ra, việc tạo ra một môi trường thực hành chuyên nghiệp, mô phỏng sát với thực tế của một đài phát thanh hiện đại đòi hỏi sự đầu tư lớn về trang thiết bị, từ phòng thu, máy ghi âm chuyên dụng đến phần mềm biên tập. Giáo trình Tác phẩm báo phát thanh của Học viện Báo chí và Tuyên truyền ra đời nhằm giải quyết một phần những thách thức này, cung cấp một khung kiến thức và kỹ năng bài bản, giúp thu hẹp khoảng cách giữa giảng đường và thực tiễn nghề nghiệp, đặc biệt tại các khoa phát thanh - truyền hình.

2.1. Nhu cầu về tài liệu học tập báo chí mang tính hệ thống

Thực tế cho thấy, sinh viên và giảng viên thường gặp khó khăn khi tìm kiếm một tài liệu học tập báo chí chuyên sâu về phát thanh được hệ thống hóa một cách khoa học. Các nguồn tài liệu thường rời rạc, chắp vá từ nhiều nguồn khác nhau. Nhu cầu về một giáo trình chuẩn, có cấu trúc rõ ràng, bao quát từ kiến thức đại cương đến kỹ năng chuyên sâu về các thể loại báo phát thanh là vô cùng cấp thiết. Một tài liệu hệ thống giúp người học có cái nhìn toàn cảnh, hiểu được mối liên kết giữa các học phần, và xây dựng được tư duy làm báo chuyên nghiệp. Giáo trình này đáp ứng chính xác nhu cầu đó bằng cách phân chia thành 5 chương lớn, mỗi chương tập trung vào một mảng kiến thức và kỹ năng cụ thể, từ tổng quan, tin, phỏng vấn, phóng sự đến tổ chức sản xuất chương trình.

2.2. Khó khăn khi kết hợp cơ sở lý luận và kỹ năng thực hành

Việc cân bằng giữa cơ sở lý luận báo chí và kỹ năng thực hành là một bài toán khó trong đào tạo báo chí. Lý thuyết suông không thể giúp sinh viên tạo ra một tác phẩm chất lượng, trong khi thực hành không có nền tảng lý luận sẽ thiếu đi chiều sâu và định hướng. Giáo trình này giải quyết vấn đề bằng cách lồng ghép các bài tập thực hành ngay sau mỗi chương lý thuyết. Ví dụ, sau khi học về lý thuyết tin phát thanh, sinh viên được yêu cầu thực hành viết tin, xây dựng bản tin. Tương tự, học phần về phỏng vấn phát thanh và phóng sự phát thanh luôn đi kèm các bài tập thực hiện tác phẩm thực tế. Cách tiếp cận này giúp sinh viên áp dụng ngay kiến thức đã học, củng cố kỹ năng và nhận ra mối quan hệ mật thiết giữa lý thuyết và thực tiễn làm nghề.

III. Bí quyết sáng tạo các thể loại báo phát thanh chủ lực

Giáo trình Tác phẩm báo phát thanh tập trung vào việc hướng dẫn chi tiết cách sáng tạo các thể loại báo phát thanh phổ biến và quan trọng nhất. Đây là phần cốt lõi, trang bị cho người học những kỹ năng nghề nghiệp thiết yếu để có thể tác nghiệp ngay sau khi ra trường. Tài liệu không chỉ định nghĩa, nêu đặc điểm của từng thể loại mà còn đi sâu vào quy trình thực hiện, từ khâu tìm kiếm đề tài, xây dựng cấu trúc, đến cách thể hiện bằng ngôn ngữ báo nói. Đối với tin phát thanh, giáo trình giới thiệu các mô hình kết cấu tin phổ biến và kỹ năng săn tin, viết tin ngắn gọn, súc tích. Với phỏng vấn phát thanh, tài liệu nhấn mạnh kỹ năng đặt câu hỏi, khai thác thông tin và tương tác với nhân vật để tạo ra một cuộc đối thoại tự nhiên, hấp dẫn. Đặc biệt, phóng sự phát thanh được xem là một thể loại khó, đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa lời bình, tiếng động hiện trường và lời nói của nhân vật. Giáo trình cung cấp những bí quyết để xây dựng một kịch bản phát thanh chặt chẽ, sử dụng âm thanh để kể chuyện một cách sống động, tạo ra những tác phẩm có chiều sâu và sức lay động lớn đối với công chúng.

3.1. Kỹ năng viết tin phát thanh và thực hiện phỏng vấn

Chương 2 và 3 của giáo trình tập trung vào hai thể loại cơ bản là tin phát thanh và phỏng vấn phát thanh. Đối với tin, người học được trang bị kỹ năng viết theo cấu trúc hình tháp ngược, đảm bảo thông tin quan trọng nhất được truyền tải ngay lập tức. Các yêu cầu về sự ngắn gọn, rõ ràng, dễ nghe của ngôn ngữ báo nói được nhấn mạnh. Về phỏng vấn, giáo trình phân loại các dạng phỏng vấn (phỏng vấn tin tức, phỏng vấn chân dung, phỏng vấn chính luận...) và hướng dẫn kỹ năng chuẩn bị trước khi phỏng vấn, kỹ năng đặt câu hỏi mở, câu hỏi đóng, và cách xử lý các tình huống phát sinh. Việc thực hành liên tục giúp sinh viên tự tin hơn khi tiếp xúc với nguồn tin và khai thác hiệu quả thông tin từ nhân vật.

3.2. Nghệ thuật xây dựng kịch bản phóng sự phát thanh

Phần phóng sự phát thanh trong Chương 4 được xem là một trong những nội dung đặc sắc nhất. Giáo trình chỉ rõ, một phóng sự thành công không chỉ nằm ở nội dung thông tin mà còn ở nghệ thuật kể chuyện bằng âm thanh. Việc xây dựng một kịch bản phát thanh chi tiết là bước khởi đầu quan trọng, trong đó người viết phải hình dung rõ sự kết hợp giữa lời bình của phóng viên, tiếng nói của nhân vật (soundbites) và tiếng động hiện trường. Tài liệu hướng dẫn cách sử dụng tiếng động không chỉ để minh họa mà còn để tạo không khí, dẫn dắt câu chuyện và khơi gợi cảm xúc. Đây là kỹ năng nâng cao, đòi hỏi ở nhà báo phát thanh một đôi tai nhạy cảm và tư duy sáng tạo để biến những âm thanh rời rạc thành một câu chuyện có cấu trúc và ý nghĩa.

IV. Phương pháp sản xuất chương trình phát thanh từ A Z

Chương cuối cùng của giáo trình, "Tổ chức sản xuất chương trình phát thanh", tổng hợp tất cả kiến thức và kỹ năng đã học để tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh. Đây là phần mang tính ứng dụng cao, mô tả toàn bộ quy trình làm việc của một ekip sản xuất chuyên nghiệp. Nội dung bắt đầu từ việc xác định ý tưởng, đối tượng công chúng, xây dựng format chương trình, đến việc phân công nhiệm vụ cho từng vị trí trong đội ngũ sản xuất như biên tập viên phát thanh, phóng viên, kỹ thuật viên. Giáo trình giới thiệu các phương thức sản xuất phổ biến như sản xuất trực tiếp (live) và sản xuất thu thanh trước (thu dựng). Mỗi phương thức đều có ưu, nhược điểm và yêu cầu kỹ thuật riêng. Đặc biệt, kỹ năng biên tập chương trình được nhấn mạnh, bao gồm việc sắp xếp các tiết mục, đảm bảo sự cân đối về nội dung, duy trì nhịp điệu và tạo ra một dòng chảy âm thanh lôi cuốn từ đầu đến cuối. Các yếu tố như nhạc hiệu, nhạc cắt, nhạc nền cũng được hướng dẫn sử dụng một cách bài bản để tăng tính chuyên nghiệp và hấp dẫn cho chương trình radio.

4.1. Quy trình tổ chức và vai trò của biên tập viên phát thanh

Giáo trình mô tả chi tiết quy trình sản xuất một chương trình, từ khâu chuẩn bị tiền kỳ, sản xuất tại hiện trường hoặc studio, đến khâu hậu kỳ. Trong quy trình này, vai trò của biên tập viên phát thanh được xem là người "nhạc trưởng", chịu trách nhiệm về toàn bộ nội dung và chất lượng nghệ thuật của chương trình. Họ không chỉ duyệt và chỉnh sửa kịch bản phát thanh của phóng viên mà còn định hướng nội dung, lựa chọn khách mời, và quyết định cấu trúc tổng thể. Một biên tập viên giỏi cần có kiến thức sâu rộng, tư duy báo chí nhạy bén, và khả năng tổ chức, quản lý công việc hiệu quả để đảm bảo chương trình được sản xuất đúng tiến độ và đạt chất lượng cao nhất.

4.2. Kỹ thuật thu âm và sử dụng âm thanh trong sản xuất

Bên cạnh kỹ năng nội dung, kỹ thuật thu âm là một yếu tố không thể thiếu để tạo ra một tác phẩm báo phát thanh chất lượng. Giáo trình cung cấp những kiến thức cơ bản về thiết bị thu âm, cách lựa chọn micro phù hợp với từng hoàn cảnh (phỏng vấn trong phòng thu, thu tiếng động hiện trường), và các nguyên tắc để có được nguồn âm thanh sạch, rõ nét. Phần này cũng hướng dẫn cách xử lý hậu kỳ, bao gồm cắt, ghép, mix các lớp âm thanh (lời nói, tiếng động, âm nhạc) để tạo ra một sản phẩm cuối cùng hài hòa. Việc nắm vững kỹ thuật thu âm và xử lý âm thanh giúp nhà báo chủ động hơn trong quá trình tác nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh nhà báo hiện đại thường phải đảm nhiệm nhiều vai trò cùng lúc.

V. Ứng dụng từ Học viện Báo chí và Tuyên truyền vào thực tế

Giáo trình Tác phẩm báo phát thanh không chỉ là một tài liệu lý thuyết mà còn là kết tinh từ kinh nghiệm giảng dạy và nghiên cứu thực tiễn tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền – một trong những cơ sở đào tạo báo chí hàng đầu Việt Nam. Các ví dụ, bài tập thực hành trong sách đều được lấy từ thực tế tác nghiệp tại các cơ quan báo chí lớn như Đài Tiếng nói Việt Nam hoặc do chính giảng viên và sinh viên của khoa Phát thanh - Truyền hình thực hiện. Học phần này được thiết kế với 5 tín chỉ, phân bổ hợp lý giữa giờ lý thuyết (30 tiết) và giờ thực hành (90 tiết), cho thấy sự chú trọng đặc biệt vào việc rèn luyện kỹ năng. Sinh viên không chỉ học trên lớp mà còn được thực hành tại các phòng thu chuyên nghiệp, tham gia sản xuất các chương trình phát thanh giả lập và các tác phẩm dự thi. Sự kết hợp chặt chẽ giữa học và hành theo mô hình của học viện giúp sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể nhanh chóng thích ứng với môi trường làm việc chuyên nghiệp, đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của các đài phát thanh và các đơn vị sản xuất nội dung âm thanh.

5.1. Mô hình đào tạo tại Khoa Phát thanh Truyền hình

Mô hình đào tạo tại Khoa Phát thanh - Truyền hình của Học viện được xây dựng theo hướng tiếp cận năng lực. Giáo trình này là một công cụ cốt lõi trong mô hình đó. Sinh viên được học lý thuyết nền tảng trong các chương đầu, sau đó áp dụng vào thực hành sản xuất các thể loại cụ thể. Cuối học phần, sinh viên phải thực hiện các bài tập lớn như sản xuất một bản tin thời sự hoặc một chương trình chuyên đề hoàn chỉnh. Quá trình này không chỉ giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng cá nhân mà còn học được cách làm việc nhóm, phối hợp giữa các vị trí trong một ekip sản xuất – một kỹ năng mềm vô cùng quan trọng trong ngành truyền thông.

5.2. Mối liên kết với Đài Tiếng nói Việt Nam và các cơ quan

Một thế mạnh lớn trong chương trình đào tạo của Học viện Báo chí và Tuyên truyền là mối liên kết chặt chẽ với các cơ quan báo chí, đặc biệt là Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV). Nhiều giảng viên của khoa là các nhà báo, biên tập viên kiêm chức hoặc có nhiều năm kinh nghiệm làm việc tại VOV. Mối liên kết này tạo điều kiện cho sinh viên được tiếp cận với những kiến thức thực tế nhất, được tham quan, kiến tập và thực tập tại một trong những cơ quan phát thanh lớn nhất cả nước. Các tác phẩm mẫu được phân tích trong giáo trình thường là những chương trình tiêu biểu của VOV, giúp sinh viên học hỏi từ những ví dụ thực tiễn và chuyên nghiệp.

Nội dung chính

Phân Tích Thư Mục Học Thuật: Giáo Trình Tác Phẩm Báo Phát Thanh

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Tác phẩm Báo phát thanh là công trình thuộc Đề tài khoa học cấp cơ sở do Học viện Báo chí và Tuyên truyền nghiệm thu năm 2017. Công trình do PGS.TS. Đinh Thị Thu Hằng (Phó Trưởng Khoa Phát thanh – Truyền hình) làm chủ nhiệm, cùng tập thể tác giả gồm TS. Nguyễn Văn Trường, TS. Phạm Thị Thanh Tịnh, ThS. Nguyễn Thị Thu và ThS. Trương Thị Kiên biên soạn.

Mã học phần: PT03805 (Work productions for Radio)
Số tín chỉ: 05 tín chỉ (Lý thuyết: 30 tiết | Thực hành: 90 tiết)
Đơn vị phụ trách: Tổ Phát thanh, Khoa Phát thanh – Truyền hình
Loại học phần: Bắt buộc thuộc khối kiến thức chuyên ngành

Học phần giữ vị trí trọng tâm trong chương trình đào tạo cử nhân Báo chí, tiếp nối sau các học phần đại cương và cơ sở ngành. Mục tiêu của giáo trình nhằm trang bị cho người học:

• Kiến thức lý luận: Lịch sử hình thành và phát triển của báo phát thanh; đặc trưng, thế mạnh, hạn chế của phương tiện truyền thông âm thanh; các phương tiện tác động (lời nói, tiếng động, âm nhạc); đặc điểm các thể loại tin, phỏng vấn, phóng sự và phương thức tổ chức sản xuất chương trình.
• Kỹ năng thực hành: Đọc và nói trên sóng; viết và biên tập văn bản phát thanh; thu âm và xử lý âm thanh hiện trường; sáng tạo tác phẩm theo từng thể loại; vận hành quy trình sản xuất bản tin thời sự và chương trình chuyên đề.
• Chuẩn đầu ra (CĐR): Đáp ứng các chuẩn kiến thức (CĐR 1, CĐR 4), kỹ năng nghề nghiệp và kỹ thuật âm thanh (CĐR 9), kỹ năng mềm (CĐR 14: làm việc nhóm, thuyết trình, tự học) và phẩm chất nghề nghiệp (CĐR 15).

Cấu trúc giáo trình gồm 5 chương lý thuyết và nghiệp vụ gắn liền với đề cương chi tiết học phần, 20 câu hỏi ôn tập định hướng thi cử và 12 bài tập thực hành theo tiến trình đào tạo.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Giáo trình phân bổ kiến thức qua 5 chương lớn, đi từ nhận thức bản chất loại hình đến kỹ năng sáng tạo từng thể loại và quy trình sản xuất tổng thể:

Chương 1: Tổng quan về Báo phát thanh
├── 1. Quá trình hình thành và phát triển (Thế giới & Việt Nam)
├── 2. Khái niệm và đặc điểm báo phát thanh
├── 3. Công chúng phát thanh và tâm lý tiếp nhận
├── 4. Các phương tiện tác động: Lời nói - Tiếng động - Âm nhạc
└── 5. Viết và biên tập văn bản báo phát thanh

Chương 2: Tin phát thanh
├── 1. Khái niệm, lịch sử, vị trí, đặc điểm
├── 2. Phân loại các dạng tin & mô hình kết cấu tin
└── 3. Kỹ năng sáng tạo tin & xây dựng bản tin

Chương 3: Phỏng vấn phát thanh
├── 1. Khái niệm, lịch sử, đặc điểm, vai trò
├── 2. Các dạng phỏng vấn & kỹ thuật đặt câu hỏi
└── 3. Quy trình và kỹ năng thực hiện phỏng vấn

Chương 4: Phóng sự phát thanh
├── 1. Khái niệm, đặc điểm, các dạng phóng sự
├── 2. Yêu cầu nghiệp vụ đối với phóng viên
└── 3. Kỹ năng sáng tạo phóng sự & xử lý âm thanh hiện trường

Chương 5: Tổ chức sản xuất chương trình phát thanh
├── 1. Khái niệm, đặc điểm, các dạng chương trình
├── 2. Phương thức sản xuất (Trực tiếp, Thu âm)
└── 3. Quy trình sản xuất, đội hình studio & biên tập chương trình

Progression logic của tài liệu phát triển theo đường dẫn: Nhận thức công cụ và môi trường truyền thông (Chương 1) $\rightarrow$ Thể loại thông tin sự kiện cơ bản (Chương 2) $\rightarrow$ Thể loại khai thác ý kiến, nhân vật (Chương 3) $\rightarrow$ Thể loại phản ánh và phân tích chiều sâu (Chương 4) $\rightarrow$ Tích hợp toàn diện các thể loại thành chương trình hoàn chỉnh (Chương 5).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống khái niệm dựa trên cơ sở luật pháp và lý thuyết báo chí trong nước lẫn quốc tế:

• Định danh loại hình: Dẫn chiếu Điều 3, Khoản 4 Luật Báo chí 2016 xác định báo nói là loại hình sử dụng tiếng nói, âm thanh phát sóng trên các hạ tầng kỹ thuật; tiếp thu định nghĩa của V.V. Smirnov (Các thể loại báo chí phát thanh), Robert McLeish (Radio Production), Richard Pernollet (Đại học Báo chí Lille), PGS.TS. Phạm Thành Hưng (Thuật ngữ Báo chí truyền thông), GS.TS. Tạ Ngọc Tấn (Truyền thông đại chúng) và PGS.TS. Nguyễn Văn Dững (Báo phát thanh).
• Hạ tầng kỹ thuật truyền dẫn: Phân tích bản chất và ưu thế của các công nghệ điều biên (AM), điều tần (FM), phát thanh số (DAB), phát thanh vệ tinh, phát thanh cáp và phát thanh trực tuyến trên Internet.
• Lý thuyết tiếp nhận: Vận dụng Thang nhu cầu Abraham Maslow và quy luật xa - gần (về địa lý, tình cảm, thời gian, xã hội) để phân tích động thái của thính giả; phân loại 4 cấp độ nghe:
  1. Nghe dò tìm: Quét sóng tìm nội dung phù hợp.
  2. Nghe có lựa chọn: Tập trung cao độ vào khung giờ hoặc chủ đề xác định.
  3. Nghe tập trung, định kỳ: Tiếp nhận thường xuyên theo thói quen định vị.
  4. Nghe không tập trung: Nghe bập bõm, phân tán trong lúc làm việc khác.

Kỹ năng phát triển

Tài liệu cung cấp các quy chuẩn thao tác kỹ thuật và nghiệp vụ phát thanh:

• Kỹ năng giọng đọc và phát âm: Tiêu chí giọng đọc chuẩn (trong, tròn, rõ); tốc độ phát ngôn tiêu chuẩn đạt 180 âm tiết/phút (điều chỉnh 200 âm tiết/phút đối với tin vắn, 150 âm tiết/phút đối với thông cáo trang nghiêm/tin cáo phó); kỹ thuật ngắt câu theo cụm nghĩa; kỹ thuật tạo điểm nhấn âm thanh (sử dụng một gạch chân _ cho điểm nhấn nhẹ, hai gạch chân __ cho điểm nhấn mạnh).
• Kỹ năng khai thác nguồn âm thanh nhân vật: Phương pháp phân nhóm và xử lý lời nói của 4 nhóm đối tượng: (1) Nhóm nhà quản lý (nhận định khái quát, định hướng); (2) Nhóm chuyên gia (tri thức chuyên ngành); (3) Nhóm lao động tiên tiến (kinh nghiệm thực tiễn); (4) Nhóm người dân bình thường/nhân chứng hiện trường (tái hiện bối cảnh, cảm xúc chân thực).
• Kỹ năng xây dựng cấu trúc âm thanh: Kỹ thuật hòa âm kết hợp 3 phương tiện tác động gồm Lời nói (phát thanh viên, phóng viên, biên tập viên, nhân vật), Tiếng động hiện trường và Âm nhạc (nhạc hiệu, nhạc cắt, nhạc nền).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình định hướng mô hình giảng dạy tích hợp giữa truyền thụ lý thuyết tại lớp và thực hành nghiệp vụ tại studio, hiện trường:

TỔNG SỐ TIẾT HỌC PHẦN (120 TIẾT QUY ĐỔI / 5 TÍN CHỈ)
├── Giờ Lý thuyết (2.0 TC): 30 tiết
└── Giờ Thực hành (3.0 TC): 90 tiết

Phương pháp sư phạm và hoạt động học tập

• Hình thức giảng dạy: Thuyết trình kết hợp phân tích mẫu tác phẩm; thảo luận chuyên đề trên giảng đường; tổ chức ghi âm, phỏng vấn và thu thập tiếng động tại hiện trường; biên tập và sản xuất trong phòng thu âm (studio).
• Yêu cầu đối với sinh viên: Nghiên cứu tài liệu trước buổi học; tham gia trả lời câu hỏi và thảo luận trên diễn đàn học phần; nghe và phân tích định kỳ các chương trình của Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) và đài địa phương; trang bị máy tính cá nhân cài đặt phần mềm dựng âm thanh để làm bài tập nhóm và tiểu luận.

Khung 12 bài tập thực hành theo chuẩn đầu ra

1. Đánh giá sự hình thành và hoạt động của một đài phát thanh lớn trên thế giới hoặc Việt Nam (Bài tập nhóm).
2. Phân tích nội dung và kết cấu Chương trình Thời sự 18h của Đài Tiếng nói Việt Nam.
3. Thẩm định một tác phẩm phỏng vấn phát thanh của VOV hoặc đài phát thanh địa phương.
4. Thẩm định một phóng sự phát thanh thực tế.
5. Thực hiện tác phẩm phát thanh ứng dụng tiếng động hiện trường.
6. Luyện đọc, thể hiện lời nói trên sóng hoặc thực hành dẫn chương trình phát thanh.
7. Thiết kế và sản xuất gói âm nhạc (nhạc hiệu, nhạc cắt, nhạc nền) cho khung chương trình tự chọn.
8. Sản xuất tin phát thanh có tích hợp phỏng vấn nhân chứng.
9. Thực hiện hoàn chỉnh tác phẩm phỏng vấn phát thanh.
10. Sáng tạo tác phẩm phóng sự phát thanh hiện trường.
11. Tổ chức sản xuất bản tin phát thanh / chương trình thời sự phát thanh.
12. Tổ chức sản xuất chương trình chuyên đề phát thanh tổng hợp.

Cơ chế kiểm tra và đánh giá kết quả học tập

Thành phần đánh giá	Hình thức thực hiện	Trọng số
Đánh giá ý thức	Chuyên cần, bài kiểm tra ngắn, mức độ thảo luận trên lớp	0,1 (10%)
Đánh giá định kỳ	Bài tập nghiệp vụ định kỳ, bài tiểu luận chuyên đề	0,3 (30%)
Thi kết thúc học phần	Sản phẩm tác phẩm báo chí / Bài tập lớn thực hành	0,6 (60%)

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình hệ thống hóa các dữ kiện lịch sử phát thanh trong nước và quốc tế dựa trên tư liệu học thuật xác thực:

Biên niên sử phát triển kỹ thuật và nghiệp vụ phát thanh

• Thế giới: Quá trình nghiên cứu sóng điện từ của Maxwell, Faraday, Hertz; phát minh ăng-ten vô tuyến điện và máy thu của Alexandre Popov (1895); thí nghiệm truyền tín hiệu của Guglielmo Marconi; các mốc lịch sử như vụ chìm tàu Titanic phát tín hiệu SOS (1912); chương trình ca nhạc tại lâu đài Lacken - Bỉ (1913); bản tin quốc tế hàng ngày tại Đức (1915); sự ra đời của BBC, VOA, ABC và đài phát thanh Trung Quốc (1920–1922); tường thuật trực tiếp vụ cháy "Lâu đài Pha lê" (Crystal Palace) tại Luân Đôn của BBC (1936).
• Việt Nam: Quá trình hình thành Đài Tiếng nói Việt Nam theo chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh giao Bộ Nội vụ (Đ/c Võ Nguyên Giáp) và Bộ Tuyên truyền (Đ/c Trần Huy Liệu); sự kiện ngày 5/9/1945 tại số 4 Đinh Lễ (Trần Kim Xuyến phụ trách máy phát, Chu Văn Tích phụ trách studio, Trần Lâm phụ trách nội dung); buổi phát sóng đầu tiên lúc 11h30 ngày 7/9/1945 qua giọng đọc của phát thanh viên Dương Thị Ngân và Nguyễn Văn Nhất với nhạc hiệu bài Diệt phát xít (Nguyễn Đình Thi); 14 lần di chuyển đài trong kháng chiến chống Pháp; sự ra đời của Đài Phát thanh Hà Nội (14/10/1954); đài phát sóng Bạch Mai (1955); đài phát sóng Mễ Trì công suất 150KW (1958); phòng thu nhạc M tại 58 Quán Sứ; sự kiện phủ sóng Biển Đông ngày 29/8/2009.

TIẾN TRÌNH CÔNG NGHỆ VÀ TỔ CHỨC PHÁT THANH VIỆT NAM
1945: Thành lập Đài TNVN (7/9/1945 tại số 4 Đinh Lễ)
1954: Thành lập Đài Phát thanh Hà Nội (Đài địa phương đầu tiên)
1958: Đài phát sóng Mễ Trì 150KW lớn nhất Đông Nam Á thời bấy giờ
1970: Phát sóng chương trình truyền hình thử nghiệm đầu tiên từ Đài TNVN
1986 - Nay: Hiện đại hóa tổ hợp truyền thông đa phương tiện (VOV1 -> VOV5, VOVTV, vovnews.vn, VOV Giao thông, FM89)
2009: Phủ sóng toàn diện khu vực Biển Đông (29/8/2009)

Tiếp cận phát thanh hiện đại

Tài liệu phân tích mô hình tổ chức phát thanh 4 cấp hành chính tại Việt Nam (Đài Quốc gia $\rightarrow$ Đài cấp Tỉnh $\rightarrow$ Đài cấp Huyện/Thị $\rightarrow$ Đài truyền thanh Xã/Phường), đồng thời cập nhật xu hướng phát thanh trực tiếp, phát thanh tương tác giao thông đô thị và phân phối nội dung trên môi trường số.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

1. Sinh viên đại học chính quy:

   • Dành cho sinh viên chuyên ngành Báo phát thanh, Báo truyền hình, Báo in - Báo điện tử và Truyền thông đại chúng từ năm thứ hai hoặc năm thứ ba.
   • Kiến thức tiên quyết: Cần hoàn thành các học phần Cơ sở lý luận báo chí, Tác phẩm báo chí đại cương, Luật báo chí và Đạo đức nghề nghiệp.

2. Giảng viên giảng dạy chuyên ngành:

   • Sử dụng làm giáo trình khung để xây dựng đề cương bài giảng, tổ chức các ca thực hành studio, thiết kế đề thi kết thúc học phần và đánh giá kỹ năng nghề nghiệp theo tín chỉ.

3. Phóng viên, biên tập viên và cán bộ truyền thông:

   • Tài liệu tham khảo chuẩn mực cho nhân sự tại các Đài Phát thanh - Truyền hình địa phương, Trung tâm Văn hóa - Thông tin & Thể thao cấp huyện, hệ thống đài truyền thanh cơ sở cần củng cố kỹ năng viết cho radio, kỹ thuật đặt câu hỏi phỏng vấn và quy trình dàn dựng chương trình.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Tài liệu được biên soạn phục vụ đào tạo cử nhân ngành Báo chí và Truyền thông đại chúng tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, đồng thời thích hợp làm tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ cho phóng viên đài địa phương và hệ thống truyền thanh cơ sở.

2. Cần trang bị kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Người học cần hoàn thành khối kiến thức lý luận báo chí đại cương, nắm vững các quy định của Luật Báo chí 2016, có kỹ năng viết cơ bản và sử dụng được các thiết bị ghi âm, phần mềm xử lý âm thanh số trên máy tính.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu báo chí khác là gì?

Giáo trình tập trung chuyên biệt vào ngôn ngữ âm thanh tổng hợp (lời nói, tiếng động, âm nhạc) và quy luật tiếp nhận theo thời gian tuyến tính ("chỉ nghe một lần"), kết hợp phân bổ 90 tiết thực hành kèm 12 bài tập thao tác nghề nghiệp chi tiết.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học cần kết hợp đọc lý thuyết từng chương với việc nghe kiểm chứng các khung chương trình thực tế trên sóng VOV (VOV1, VOV2, VOV Giao thông), thực hiện đều đặn các bài tập luyện đọc (180 âm tiết/phút), tập dựng file âm thanh hiện trường và giải quyết 20 câu hỏi ôn tập cuối tài liệu.

5. Có những tài liệu học liệu nào được khuyến nghị đọc cùng?

• Báo Phát thanh - Lý thuyết và Kĩ năng cơ bản (Đinh Thị Thu Hằng, 2013).
• Các thể loại Báo phát thanh (Đinh Thị Thu Hằng chủ biên, 2016).
• Lý luận báo phát thanh (Đức Dũng, 2003).
• Phỏng vấn báo chí (Lê Thị Nhã, 2015).
• Phóng sự báo chí hiện đại (Đức Dũng, 2004).
• Các thể loại báo chí phát thanh (V.V. Smirnov, bản dịch Đào Tuấn Anh, 2004).

---

Kết luận

Giáo trình Tác phẩm Báo phát thanh là tài liệu học thuật chuẩn hóa của Học viện Báo chí và Tuyên truyền, tích hợp đầy đủ hệ thống lý luận loại hình và kỹ năng nghiệp vụ sản xuất tác phẩm âm thanh. Lộ trình đào tạo được thiết kế khoa học từ nguyên lý chung, kỹ thuật thể hiện âm thanh, thao tác từng thể loại tin, phỏng vấn, phóng sự đến quy trình vận hành toàn bộ chương trình phát thanh. Công trình cung cấp nền tảng lý luận vững chắc và hướng dẫn thực hành cụ thể cho hoạt động nghiên cứu, giảng dạy và tác nghiệp báo phát thanh hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1. Các đặc điểm của Báo | tại lớp học, trình phát Phát thanh Tự nghiên thanh của các 1. Thế mạnh và hạn chế | cứu Đài. của Báo Phát thanh Làm bài thực 1.

Các phương tiện tác hành tại hiện động của Báo Phát thanh trường và tại 1. Lời nói lớp học theo 1. Tiếng động yêu cầu của 1. Âm nhạc giảng viên.

Viết và biên tập cho Báo Phát thanh 1. Phương pháp viết cho phát thanh 1. Biên tập văn bản phát thanh 1. Trình bày văn bản phát thanh 2 2.

Tin phat thanh Fhuyêt 5 20 Nghiên cứu tải 2. Lịch sử ra đời và phát | trình liệu. triển của tin phát thanh Hỏi - đáp Trả lời các câu 2. Vị trí, vai trò của thê loại | Phân tích ví hỏi giảng viên tin phát thanh dụ nêu ra và thảo 2.

Đặc điểm của tin phát | Thảo luận luận về câu trả thanh Thực hành lời của sinh 2. Cac dang tin phat thanh | tại lớp học viên khác trong 2. Các mô hình kết cấu tin | và tại hiện diễn đàn của phát thanh trường học phần. Một số kỹ năng sáng tạo| Đánh giá Nghe và phân tin phát thanh | kết qua tích các bản tin 2.

Xây dựng bản tin phát thực hành phát thanh trên thanh tại lớp học các đài. Làm bài thực hanh tai hién trường và tại lớp học theo yêu cầu của giảng viên. Phỏngvấn Phátthanh | Thuyết 20 |Nghiên cứu tài | 5, 6, 3. Sự ra đời và phát triển của | trình liệu.

11, phỏng vấn phát thanh Hỏi - đáp Trả lời các câu | 14, 3. Khái niệm và đặc điểm | Phân tích ví hỏi giảng viên | 15 của phỏng vấn phát thanh _ dụ nêu ra và thảo 3. Vai trò và hoàn cảnh sử | Thảo luận luận về câu trả dụng thể loại phỏng vẫn phát | Thực hành lờ của sinh thanh tại lớp học viên khác trong 3. Các dạng phỏng vấn phát | và tại hiện diễn đàn của thanh trường học phần.

Kỹ năng làm phỏng vấn |Đánh giá Nghe và phân phát thanh kết quả tích các tác thực hành phẩm phỏng tại lớp học vấn phát thanh trên các đài. Làm bài thực hành tại hiện trường và tại lớp học theo yêu cầu của giảng viên. Phong sw phat thanh Thuyét 20 | Nghién ctru tai} 5, 6, 4. Sự ra đời và phát triển của | trình liệu.

11, phóng sự phát thanh Hỏi - đáp Trả lời các câu | 14, 4. Khái niệm và đặc điểm | Phân tích ví hỏi giảng viên | l5 của phóng sự phát thanh dụ nêu ra và thảo 4. Vai trò và hoàn cánh sử Thảo luận luận về câu trả dụng thể loại phóng sự phát Thực hành lời của sinh thanh tại hiện viên khác trong 4. Kỹ năng làm phóng sự | trường diễn đàn của phát thanh Đánh giá học phần.

kết quả Nghe và phân thực hành tích các tác tại lớp học phẩm phóng sự phát thanh trên các đài. Làm bài thực hành tại hiện trường và tại lớp học theo yêu cầu của giảng viên. TỔ chức sản xuất | Thuyết 20 | Nghiên cứu tài |7, chương trình phát thanh trình liệu. Chương trình phát thanh | Phân tích ví Trả lời các câu | 14, 5.

Cac dạng chương trình | dụ hỏi giảng viên | 1Š phát thanh Làm việc nêu ra và thảo 5. Phương thức sản xuất | nhóm luận về câu trả chương trình phát thanh Thực hành lờ của sinh 5. Quy trình tÔ chức, sản | tại studio viên khác trong xuất chương trình phát thanh diễn đàn của 5. Đội hình sản xuất chương hoc phan.

trình phát thanh Nghe va phan tich cac chương trình phát thanh trên các đài. Làm bài thực hành tại hiện trường và tại lớp học theo yêu cầu của giảng viên. Viết các phản hồi theo yêu câu của giảng viên 7. Học liệu bắt buộc (HLBB) - Học viện Báo chí và Tuyên truyền (2017), Giáo trình Tác phẩm Báo Phái thanh.

Học liệu tham khảo (HLTK) - TS. Đinh Thu Hằng (2013), Báo Phát thanh - Lý thuyết và Kĩ năng cơ bán, NXB Chính trị - Hành chính, Hà Nội. - Đức Dũng (2002), Sáng tạo tác phẩm Báo chí, NXB Văn hoá - thông tin, Hà Nội - Đức Dũng (2003), 1ý luận báo phát thanh, NXB Văn hoá - Thông tin, Ha Nội. Đinh Thị Thu Hằng (chủ biên), Các thể loại Báo phát thanh, Nxb Thông tin và Truyền thông, Hà Nội, 2016.

Định Thị Thu Hẳng, Giáo trình Tin và bản tin phát thanh, Giáo trình nội bộ Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Lé Thị Nhã (2015), Phỏng vấn báo chí, Nxb Dai học Quốc gia Hà Nội - Đức Dũng (2004), Phóng sự báo chí hiện đại, NXB Thông tan, Hà Nội. Nguyễn Quang Hòa (2015), Phóng sự báo chí — lý thuyết, kĩ năng và kinh nghiệm, Nxb Thông tin Truyền thông, Hà Nội.Chertưchơnưi, Các £hể loại báo chí, NXB Thông tấn, Hà Nội, 2004. Phương pháp và hình thức kiểm tra đánh giá Loại hình Hình thức Trọng số điểm ý thức Đánh giá Bài kiểm tra ngắn, bài tập, thảo 0,1 luận trên lớp.

Đánh giá định kỳ Bài tập, Tiêu luận 0,3 Thi hết học phần Bài tập lớn 0,6 9. Hệ thống câu hỏi ôn tập/đề tài tiểu luận Hệ thông câu hỏi ôn tập 1. Hãy nêu những nét chính về quá trình ra đời và phát triển của báo phát thanh. Phân tích khái niệm báo phát thanh.

Phân tích các đặc điểm của báo phát thanh. Phân tích thế mạnh và hạn chế của báo phát thanh. Phân tích vai trò, kỹ năng thể hiện lời nói trên sóng phát thanh. Phân tích vai trò, kỹ năng khai thác và sử dụng tiếng động trên sóng phát thanh.

Phân tích vai trò, yêu cầu sử dụng âm nhạc trên sóng phát thanh. Những nguyên tắc viết cho báo phát thanh là gì? Hãy phân tích. 9, Phân tích đặc điểm, vai trò và các mô hình tin phát thanh 10. Trình bày kỹ năng thực hiện tin phát thanh.

Phân tích các tiêu chí xây dựng một bản tin phát thanh. Phân tích đặc điểm, vai trò và các dạng phỏng vẫn phát thanh. Trình bày các dạng câu hỏi trong phỏng vấn phát thanh. Trình bày kỹ năng thực hiện phỏng vấn phát thanh.

Phân tích đặc điểm, và các đạng phóng sự phát thanh. Trình bày kỹ năng thực hiện phóng sự phát thanh. Ưu điểm và hạn chế của các phương thức sản xuất chương trình phát thanh? 18. Nêu khái niệm và các đặc điểm của chương trình phát thanh._19, Phân tích quy trình sản xuất chương trình phát thanh.

Nêu những yêu cầu về năng lực và phẩm chất của nhà báo phát thanh? 10 Hệ thống bài thực hành 1. Tìm hiểu và đánh giá về một đài phát thanh lớn trên thế giới hoặc Việt Nam (BT nhóm) -_ Sự hình thành và phát triển -_ Hoạt động hiện nay -_ Một chương trình phái thanh tiêu biểu 2. Đánh giá nội dung và hình thức Chương trình Thời sự 18h của Đài Tiếng nói Việt Nam. Nghe và nhận xét một tác phẩm phỏng vấn phát thanh của Đài Tiếng nói Việt Nam hoặc đài PT-TH địa phương.

Nghe và nhận xét một phóng sự phát thanh 5. Thực hiện một tác phẩm phát thanh có sử dụng tiếng động. Thể hiện bằng lời nói một tác phẩm phát thanh, hoặc dẫn một chương trình phát thanh. Sản xuất nhạc hiệu, nhạc cắt, nhạc nền cho một chương trình phát thanh (chủ đề tự chọn).

Thực hiện một tin phát thanh (có phỏng vấn nhân vật) 9. Thực hiện một phỏng vấn phát thanh 10. Thực hiện một phóng sự phát thanh 11. Tổ chức sản xuất một chương trình thời sự/hoặc bản tin phát thanh 12.

Tổ chức sản xuất một chương trình chuyên đề phát thanh. H Chương Ï: TONG QUAN VE BAO PHAT THANH 1. Khái niệm báo phát thanh Xmirnov trong cuén Các thể loại báo chí phát thanh cho rằng: Phát thanh “là sự nổi tiếp tự nhiên kinh nghiệm đã tích lũy của loài người trong việc phản ảnh và tổ chức thông tin xã hội”, "là kênh chuyển tải những nghệ thuật âm thanh khác, bằng lời thoại, chuyển tải những khối lượng lớn hoạt động sáng tạo của mình”, “là sản phẩm của thực tễ ngôn ngữ mới, sự ton tai của ngôn ngữ trong êphia (không trung). vl Tac gid Robert Mcleish trong cuén Radio production viét: “Phat thanh la một phương tiện truyền thông đại chúng.

Khái niệm phát thanh chỉ ra rằng phát thanh mang âm thanh truyền tới đông đảo công chúng.” Theo nhà báo Richard Pernollet, giảng viên quốc tế tại Trường Đại học Bao chi Lille, đồng thời ông cũng có hơn 20 năm kinh nghiệm tại Đài Phát thanh Pháp (RF) cũng như các mạng lưới phát thanh địa phương của RE: “Phái thanh là phương tiện truyền thông tức thì. Thính giả có thể nghe thông tin thời sự khắp nơi: ở nhà, ngoài phố, tại văn phòng, ngoài động ruộng, trên xe, khi di du lich, chi can một máy thu đơn giản có lắp pin là bạn sẽ được kết nổi trực tiếp với thế giới.” Các cách nhận định trên chỉ ra những nét đặc trưng của phát thanh, đó. l | sử dụng âm thanh, nhanh nhạy, tức thì, truyền tải rộng. Những đặc tính này tạo nên cách hiểu về báo phát thanh.TS Phạm Thành Hưng trong cuốn Thuật ngữ Báo chí truyền thông định nghĩa phát thanh như sau: “Phát thanh là một phương tiện truyền thông đại chúng dựa trên nguyên tắc kỹ thuật truyền âm thanh để chuyến tải các chương V.V Xmirnốp (2004), Các thể loại bdo chi phát thanh (Người dịch: Đào Tân Anh), NXB Thông tấn, Hà Nội, Trang 9.

? Robert Mcleish (2005), Radio production, tai bản lần thứ 5, NXB Focal | Press, Trang 2. > Richard Pernollet, Radio, website: 24hdansuneredaction.com 12 trình tin tức, tri thức, nghệ thuật tới đông đảo công chúng thính giả cũng như cho các nhóm thính giả đặc thi.TS Tạ Ngọc Tần trong giáo trình “Truyền thông đại chúng” đưa ra khái niệm: “Phát thanh (radio) là loại hình truyền thông đại chúng, trong đó nội dung thông tin được chuyển tải qua âm thanh. Âm thanh trong phát thanh bao gồm lời nói, âm nhạc, các loại tiếng động làm nên hoặc minh hoạ cho lời nói như tiếng mua, gió, nước chảy, sóng vỗ, chim hói, tiếng vỗ tay, tiếng ôn đường phó, v.TS Nguyễn Văn Dững cho rằng: “Phát thanh là kênh truyền thông đại chúng sử dụng Kỹ thuật sóng điện từ và hệ thống truyền dẫn truyền di dm thanh tác động trực tiếp vào thính giác người tiến nhận. Chất liệu chính của phái thanh là nghệ thuật sử dụng lời nói, tiếng động và âm nhạc trong việc tái hiện cuộc sống hiện thực.

76 Theo cuốn Báo phát thanh của Phân viện Báo chí và Tuyên truyền (nay là Học viện Báo chí và Tuyên truyền) phối hợp với Đài Tiếng nói Việt Nam biên soạn, xuất bản năm 2002, khái niệm báo phát thanh được dùng từ việc mở rộng và phát triển khái niệm báo chí.