Chương 1: Tổng quan về tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận, thực tiễn về hoạt động xuất khẩu hàng dệt may sang Hoa Kỳ Chương 2: Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu Chương 3: Xuất khẩu hàng dệt may sang Hoa Kỳ và các nhân tổ ảnh hưởng Chương 4: Hàm ý cho Việt Nam trong hoạt động xuất khẩu hàng dệt may sang Hoa Kỳ CHUONG 1: TONG QUAN VE TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VA CƠ SỞ LÝ LUAN, THUC TIEN VE HOAT DONG XUAT KHAU HANG DET MAY SANG HOA KY 1. Tổng quan tinh hình nghiên cứu Hiện nay, dệt may là ngành có vị trí quan trọng trong nền kinh tế của nhiều quốc gia vì nó phục vụ nhu cầu thiết yếu của con người, đồng thời đây cũng là ngành giải quyết được nhiều việc làm cho xã hội. Bên cạnh đó, do tính thiết yếu và vai trò đặc biệt quan trọng của xuất khẩu hàng hóa đối với sự phát triển thương mại quốc tế, cho nên vấn đề xuất khâu hàng dệt may đã thu hút được sự quan tâm chú ý của các cấp, các ngành, nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước. Da có nhiều hội nghị chuyên đề, hội thảo được tổ chức ở các cấp khác nhau, luận văn và các bài nghiên cứu về van dé nay.
Thứ nhất, nhóm các công trình nghiên cứu về tình hình thị trường dệt may Hoa Kỳ Báo cáo của Textiles Intelligence có bài viết “Trends in US Textile and Clothing Imports, 2016” đưa ra các phân tích và cái nhìn sâu sắc 10 nhà cung cấp hàng dệt may hàng đầu của Mỹ vào năm 2015, cùng với thông tin cụ thé hơn các loại hình sản phẩm dét may hiện có. Trung Quốc van là nhà cung cấp hàng dệt may lớn nhất đến nay của Mỹ. Thị phần nhập khâu dét may và quan áo của Mỹ từ tat cả các nguồn của Trung Quốc đã tăng về khối lượng mặc dù nó đã giảm giá trị. Bangladesh, Ấn Độ, Sri Lanka và Việt Nam tăng thị phần về giá tri và khối lượng nhưng Campuchia, Honduras, Indonesia, Mexico và Pakistan bị mất thị phần.
Báo cáo cũng bao gồm triển vọng xuất khẩu hàng dệt may vào thị trường Mỹ năm 2016 và xa hơn nữa. Bản nghiên cứu “U. Textile And Fabric Finish Market - Analysis And Forecast to 2020” của IndexBox Marketing Ltd trình bay các dit liệu mới nhất về quy mô thị trường va khối lượng san xuất trong nước, giá trị xuất khâu va nhập khâu, chính sách giá cả và doanh thu trong ngành công nghiệp dệt may tại Mỹ. Ngoài ra, báo cáo cũng cung cấp những thông tin sâu sắc về ngành công nghiệp dét may, bao gồm cả chu kỳ sống của ngành, địa điểm kinh doanh, năng suất kinh doanh, vấn đề tạo việc làm và nhiều khía cạnh quan trọng khác.
Từ đó cho thấy một bức tranh toàn diện về thị trường sản xuất và tiêu thụ hàng dệt may tại Mỹ. Shelton và Kathy Wachter, (2005) có bài nghiên cứu "Effects of global sourcing on textiles and apparel" đăng trênTạp chí Tiếp thị thời trang và quản lý, một tạp chí quốc tế nổi tiếng tại Mỹ. Trong nghiên cứu này, các tác giá đã cho thấy sự thay đôi đáng ké trong nguồn cung ứng hàng dệt may cho thị trường Mỹ trước và sau NAFTA. Như một kết quả của Hiệp định đa sợi (MFA) năm 1974, Hiệp định về hàng dệt may (ATC) năm 1994, NAFTA năm 1994, và các chương trình chuyền tiếp của WTO năm 1995 về tìm nguồn cung ứng toàn cầu đã tái định hướng quá trình dệt may Mỹ và thương mại thị trường đến các địa điểm khác.
Điều đó cho thấy các nhân tố tác động có vai trò cực kỳ quan trọng đến hoạt động xuất khâu hàng dét may của các quốc gia vào thị trường Mỹ. Thứ hai, nhóm các công trình nghiên cứu về các nhân to ảnh hưởng đến xuất khẩu hàng dệt may nói chung Bản nghiên cứu của về hàng dệt may của Harvard Center có tựa đề “The Future of the Apparel and Textile Industries: Prospects and Choices”, Frederick H Abernathy, Anthony Volpe và David Weil. Bản nghiên cứu dé cập đến hai nhân tố có ảnh hưởng lớn đến vị trí của hàng may mặc và sản xuất dệt may. Thứ nhất, sự lựa chọn chính sách công sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến vị trí tìm nguồn cung ứng; đặc biệt, có liên quan đến thuế và các chính sách thương mại khu vực cũng như các chính sách ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa các quốc gia.
Thứ hai, mô hình bán lẻ chiếm ưu thế đòi hỏi các nhà cung cấp hàng may mặc phải đa dạng hóa các mẫu mã và bổ sung các sản phẩm cơ bản cũng như sản phẩm thời trang thường xuyên. Từ đó, đề cấp đến triển vọng và lựa chọn thị trường cũng như mặt hàng dệt may xuất khâu trong tương lai. Tac giả Dr. Francisco Serra, John Pointon va Dr.
Hussein Abdou có bai nghiên cứu “Factors influencing the propensity to export: A study of UK and Portuguese textile firms”. Mục đích của nghiên cứu này là xác định cụ thể các yếu tố tổ chức quản lý góp phần vào xu hướng xuất khâu của một quốc gia, ngành dét may Bồ Đào Nha và Anh được chon dé điều tra. Nghiên cứu đã phân tích các nhân tố khách quan và chủ quan ảnh hưởng đến xuất khâu một mẫu hàng của 167 công ty Bồ Đào Nha và 165 công ty Anh trong ngành công nghiệp dệt may. Từ đó khái quát lên các nhân tô ảnh hưởng đến xu hướng xuất khâu hàng dét may nói riêng và xuất khẩu hàng hóa nói chung sẽ được lên kế hoạch, quảng cáo và khuyến mãi.
Nguyễn Anh Dương và Đặng Phương Dung (2011), “Việt Nam tham gia WTO và các hiệp định thương mại tự do (FTA): Hàm ý đối với xuất khâu hàng đệt may”. Trong nghiên cứu này đã chỉ ra đc rất nhiều nhân tố ảnh hưởng đến xuất khâu dệt may Việt Nam và những van đề mà xuất khẩu dệt may Việt Nam đang gặp phải, có thể kề ra như: Hàm lượng giá trị gia tăng của sản phâm xuất khâu nói chung còn hạn chế, doanh nghiệp khó tiếp cận vốn, chi phí sản xuất ở Việt Nam cũng chưa đạt mức cạnh tranh cần thiết. Bên cạnh đó hầu hết các doanh nghiệp còn hiểu biết hạn chế về thị trường nước ngoài và các vấn đề thương mại và phi thương mại quốc tế, bản thân các hoạt động xuất nhập khâu hàng hoá nói chung và hàng dét may nói riêng cũng chưa được thuận lợi hoá đáng kể. Ngoài ra trong một chừng mực nhất định, chính sách thương mại, đặc biệt là thuế quan của Việt Nam còn hay thay đổi và khó tiên liệu trước.
Các doanh nghiệp xuất khâu của Việt nam còn gặp vấn đề từ quy chế kinh tế phi thị trường mà các thị trường xuất khâu chính áp đặt đối với Việt nam. Cho đến nay, TPP có thé xem là một bước ngoặt đối với ngành dệt may Việt Nam thì cơ hội rất lớn kèm theo là không ít khó khăn. Nghiên cứu này có ý nghĩa tham khảo dành cho các doanh nghiệp trong ngành dệt may, cũng như cho các đối tượng thuộc Chính phủ, Hiệp hội Dệt May Việt Nam, và các cơ quan nghiên cứu khác. Thứ ba, nhóm các công trình nghiên cứu về xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam sang thị trường Mỹ Đề tài về hoạt động xuất khâu hàng dệt may Việt Nam vao thị trường Mỹ đã được đề cập khá nhiều trong các bài viết, công trình nghiên cứu hay các luận văn, luận án như “Làm thế nào dé xuất khâu thành công hàng dệt may vào thị trường Mỹ, Hiệp Hội dệt may Việt Nam, Hà Nội” - Lê Quốc Ân (8/2005); “Giải pháp đây mạnh xuất khâu hàng dệt may Việt Nam sang thị trường Mỹ” — Nguyễn Hữu Khải (2006), Tạp chí Kinh tế đối ngoại, Hà Nội; “Thúc đây xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam vào thị trường Mỹ và thé giới: viễn cảnh và thử thách” - Đỗ Tuyết Khanh (2008), số 2 tháng 7/2008 Tạp chí nghiên cứu và thảo luận — Thời đại mới.
Các dé tài chủ yếu nghiên cứu về hệ thống thúc đây xuất khẩu hàng dét may vào thị trường Mỹ hay chỉ nghiên cứu các nhân tố tác động đến xuất khâu hàng dét may va giải pháp cho Việt Nam. Năm 2005, tác giả Lê Thanh Tùng bảo vệ luận án tiến sĩ kinh tế về vấn đề “Vận dụng marketing quốc tế trong việc day mạnh xuất khâu hàng dét may vào thị trường Hoa Kỳ” đề cập đến những khó khăn, thách thức cũng như thuận lợi của hoạt động xuất khâu dét may sang Hoa Kỳ, từ đó vận dung marketing quốc tế dé tận dụng tối đa điểm mạnh cũng như hạn chế điểm yếu trong chiến lược xuất khâu hàng dệt may vao thị trường Hoa Ky. Nhìn chung các công trình nêu trên chủ yếu nghiên cứu về thị trường dét may Hoa Kỳ, hoạt động xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam hay tác động của các Hiệp định và Tổ chức thế giới tới xuất khâu hàng dệt may nói chung chứ chưa có nghiên cứu chuyên sâu với phân tích thực sự thâu đáo và đầy đủ một cách có hệ thống cơ sở khoa học về các nhân tố tác động đến xuất khâu hàng dệt may của Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ, xác định yêu cầu và tiềm năng xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ. Các công trình nghiên cứu chưa đáp ứng yêu cau tìm hiểu cụ thé về thực trạng xuất khẩu, các nhân t6 tác động đến xuất khâu, các giải pháp thúc đây xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ để các nhà hoạch định chính sách cũng như các doanh nghiệp xuất khâu của Việt Nam có những chiến lược phù hợp có hiệu quả, lường trước được những nhân tố tác động tiêu cực đề tránh những rủi ro khi xuất khâu hàng dét may sang thị trường Hoa Kỳ nhằm day mạnh xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ.
Chính vì vậy, trên cơ sở xem xét một cách khái quát tổng hợp hơn, đề tài “Xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam sang Hoa Kỳ: các nhân tố ảnh hưởng va một số hàm ý chính sách” có ý nghĩa rất thiết thực cả về lý luận và thực tiễn, đáp ứng được yêu cầu bức xúc hiện nay của ngành đệt may thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, từ đó góp phần đưa ra những chính sách kinh tế phù hợp đây nhanh tốc độ phát triển của ngành dệt may Việt Nam trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế. Cơ sở lý luận, thực tiễn về hoạt động xuất khẩu hàng dệt may sang Hoa Kỳ 1. Khái niệm xuất khẩu và các nhân té ảnh hưởng đến xuất khẩu hang hóa 1.