Tác động của mối quan hệ giữa người mua và nhà cung cấp đến hiệu quả chuỗi cung ứng trong ngành thép

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích kinh doanh ảnh hưởng của mối quan hệ người muanhà cung cấp đến kết quả thực hiện chuỗi cung ứng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Phạm Văn Tới
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thúy Quỳnh Loan
• Trường học: Đại học Bách Khoa - ĐHQG TP. HCM
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Mối Quan Hệ Người Mua – Nhà Cung Cấp Đến Kết Quả Thực Hiện Chuỗi Cung Ứng: Quan Điểm Của Người Mua Trong Ngành Thép
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. TỔNG QUAN NGÀNH THÉP
• 1.2. LÝ DO HÌNH THÀNH ĐỀ TÀI
• 1.3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.4. Ý NGHĨA NGHIÊN CỨU
• 1.5. PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 1.5.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5.2. Đơn vị phân tích và đối tượng khảo sát
• 1.6. BỐ CỤC ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. CHUỖI CUNG ỨNG VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN CỦA CHUỖI CUNG ỨNG (SUPPLY CHAIN PERFORMANCE)
• 2.2. MỐI QUAN HỆ NGƯỜI MUA – NHÀ CUNG CẤP (BUYER – SUPPLIER RELATIONSHIP)
• 2.2.1. Mối quan hệ giữa các cá nhân (Interpersonal Relationship)
• 2.2.2. Sự phụ thuộc vào nhà cung cấp (Supplier - dependence)
• 2.3. CÁC MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU TRƯỚC
• 2.3.1. Mô hình nghiên cứu của Hsiao và cộng sự (2002)
• 2.3.2. Mô hình nghiên cứu của Khan và cộng sự (2015)
• 2.3.3. Mô hình nghiên cứu của Luo và cộng sự (2013)
• 2.3.4. Mô hình của Ryu và cộng sự (2009)
• 2.4. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
• 2.4.1. Giả thuyết nghiên cứu
• 2.4.2. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.3. MẪU NGHIÊN CỨU
• 3.3.1. Kích thước mẫu
• 3.3.2. Phương pháp lấy mẫu
• 3.4. PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 3.4.1. Thống kê mô tả
• 3.4.2. Phân tích Cronbach’s Alpha
• 3.4.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 3.4.4. Phân tích nhân tố khẳng định CFA
• 3.4.5. Phân tích mô hình cấu trúc SEM
• 3.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. NGHIÊN CỨU SƠ BỘ
• 4.1.1. Kết quả nghiên cứu sơ bộ định lượng
• 4.1.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.2. NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG CHÍNH THỨC
• 4.2.1. Kết quả thu thập dữ liệu
• 4.2.2. Thống kê mẫu khảo sát
• 4.2.3. Kiểm định độ tin cậy của thang đo với Cronbach’s Alpha
• 4.2.4. Kiểm định các thang đo bằng phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.2.5. Kiểm định thang đo bằng phân tích nhân tố khẳng định (CFA)
• 4.2.6. Kiểm định thang đo bằng mô hình cấu trúc (SEM)
• 4.3. THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.3.1. Kết quả về thang đo
• 4.3.2. Kết quả về mô hình nghiên cứu và các quan hệ
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. KẾT QUẢ CHÍNH CỦA NGHIÊN CỨU
• 5.2. HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 5.3. HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của mối quan hệ nhà cung cấp

Mối quan hệ giữa nhà cung cấp và doanh nghiệp trong ngành thép đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng. Ngành thép, với đặc thù là nguyên liệu đầu vào không thể thiếu cho nhiều ngành công nghiệp, yêu cầu sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan. Việc xây dựng mối quan hệ tốt với nhà cung cấp không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm. Theo nghiên cứu của Hsiao và cộng sự (2002), mối quan hệ này có thể ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả hoạt động của chuỗi cung ứng.

1.1. Định nghĩa mối quan hệ nhà cung cấp trong ngành thép

Mối quan hệ nhà cung cấp trong ngành thép được hiểu là sự tương tác giữa doanh nghiệp và các nhà cung cấp nguyên liệu. Sự hợp tác này không chỉ dừng lại ở việc giao dịch mà còn bao gồm các yếu tố như lòng tin, giao tiếp và sự phụ thuộc lẫn nhau.

1.2. Tầm quan trọng của mối quan hệ nhà cung cấp

Mối quan hệ tốt với nhà cung cấp giúp doanh nghiệp có được nguồn nguyên liệu ổn định, giảm thiểu rủi ro trong chuỗi cung ứng. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ngành thép đang phải đối mặt với nhiều thách thức từ thị trường.

II. Thách thức trong mối quan hệ nhà cung cấp và hiệu quả chuỗi cung ứng

Ngành thép hiện đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì mối quan hệ với nhà cung cấp. Các yếu tố như biến động giá nguyên liệu, sự cạnh tranh gay gắt và yêu cầu chất lượng ngày càng cao từ khách hàng đã tạo ra áp lực lớn. Theo báo cáo của Hiệp hội Thép Việt Nam, áp lực từ phía nhà cung cấp đang gia tăng, ảnh hưởng đến khả năng đàm phán của doanh nghiệp.

2.1. Rủi ro trong chuỗi cung ứng ngành thép

Rủi ro trong chuỗi cung ứng ngành thép bao gồm sự gián đoạn trong cung ứng nguyên liệu, biến động giá cả và chất lượng sản phẩm không ổn định. Những yếu tố này có thể dẫn đến lãng phí và giảm hiệu quả sản xuất.

2.2. Cạnh tranh giữa các nhà cung cấp

Cạnh tranh giữa các nhà cung cấp trong ngành thép ngày càng gia tăng, đặc biệt là khi có nhiều doanh nghiệp mới gia nhập thị trường. Điều này tạo ra áp lực lớn cho các doanh nghiệp trong việc duy trì mối quan hệ tốt với nhà cung cấp.

III. Phương pháp cải thiện mối quan hệ nhà cung cấp

Để nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp cải thiện mối quan hệ với nhà cung cấp. Việc xây dựng lòng tin và tăng cường giao tiếp là những yếu tố quan trọng. Theo nghiên cứu của Khan và cộng sự (2015), sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên có thể giúp giảm thiểu rủi ro và tăng cường hiệu quả sản xuất.

3.1. Xây dựng lòng tin trong mối quan hệ

Lòng tin là yếu tố cốt lõi trong mối quan hệ nhà cung cấp. Doanh nghiệp cần thể hiện sự minh bạch và cam kết trong các giao dịch để xây dựng lòng tin với nhà cung cấp.

3.2. Tăng cường giao tiếp và hợp tác

Giao tiếp hiệu quả giữa doanh nghiệp và nhà cung cấp giúp giải quyết nhanh chóng các vấn đề phát sinh. Việc tổ chức các cuộc họp định kỳ và trao đổi thông tin thường xuyên là cần thiết.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy mối quan hệ giữa nhà cung cấp và doanh nghiệp trong ngành thép có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp đã áp dụng các phương pháp cải thiện mối quan hệ và đạt được kết quả khả quan. Theo số liệu từ Phòng Quản lý chất lượng Nhà máy 1, việc cải thiện mối quan hệ đã giúp giảm chi phí sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm.

4.1. Kết quả từ các doanh nghiệp điển hình

Nhiều doanh nghiệp trong ngành thép đã áp dụng thành công các phương pháp cải thiện mối quan hệ với nhà cung cấp, dẫn đến tăng trưởng doanh thu và giảm chi phí sản xuất.

4.2. Bài học từ thực tiễn

Các doanh nghiệp cần học hỏi từ những thành công và thất bại của nhau trong việc xây dựng mối quan hệ với nhà cung cấp để tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

V. Kết luận và tương lai của mối quan hệ nhà cung cấp

Mối quan hệ giữa nhà cung cấp và doanh nghiệp trong ngành thép sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp cần chủ động cải thiện mối quan hệ này để đối phó với những thách thức trong tương lai. Theo dự báo, ngành thép sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, và việc duy trì mối quan hệ tốt với nhà cung cấp sẽ là yếu tố quyết định thành công.

5.1. Xu hướng phát triển trong ngành thép

Ngành thép đang hướng tới việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất. Điều này sẽ tạo ra cơ hội mới cho mối quan hệ giữa nhà cung cấp và doanh nghiệp.

5.2. Tương lai của mối quan hệ nhà cung cấp

Mối quan hệ nhà cung cấp sẽ ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu. Doanh nghiệp cần đầu tư vào việc xây dựng và duy trì mối quan hệ này để đảm bảo sự phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp thép giữ vai trò huyết mạch đối với nền kinh tế quốc dân, được coi là lương thực của ngành công nghiệp nặng và xây dựng. Giai đoạn 2016-2021 chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ của ngành thép Việt Nam với năng lực sản xuất phôi thép đạt 27 triệu tấn mỗi năm và thép cuộn cán nóng đạt khoảng 7 đến 8 triệu tấn mỗi năm. Riêng năm 2021, sản lượng xuất khẩu sắt thép cán mốc 13,096 triệu tấn với kim ngạch 11,795 tỷ USD, tăng trưởng 123,4% so với năm 2020. Dù vậy, ngành vẫn tồn tại sự mất cân đối nghiêm trọng giữa thượng nguồn và hạ nguồn khi hơn 50% lượng phôi thép và nguyên liệu hợp kim chất lượng cao phải phụ thuộc vào nhập khẩu.

Bối cảnh thị trường biến động mạnh trong giai đoạn 2021-2022 khiến các doanh nghiệp thương mại và phân phối thép chịu áp lực cạnh tranh khốc liệt. Trong khi áp lực từ khách hàng cá nhân không đáng kể, các khách hàng doanh nghiệp xây dựng và sản xuất cơ khí tạo sức ép rất lớn về giá bán, chất lượng và thời gian giao hàng. Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để các doanh nghiệp hạ nguồn xây dựng mối liên kết bền vững với nhà cung cấp nhằm tối ưu hóa hiệu quả hoạt động.

Đề tài tập trung đo lường mức độ tác động của 5 khía cạnh trong mối quan hệ người mua và nhà cung cấp gồm lòng tin, giao tiếp, quan hệ cá nhân, sự hợp tác và sự phụ thuộc vào nhà cung cấp đến kết quả thực hiện chuỗi cung ứng. Nghiên cứu khảo sát 400 đối tượng là chủ doanh nghiệp, đại lý và chuyên viên mua hàng giàu kinh nghiệm trong ngành thép tại Việt Nam từ tháng 01/2022 đến tháng 06/2022. Kết quả mang lại cơ sở thực nghiệm vững chắc, giúp các nhà quản trị nâng cao năng lực cạnh tranh và giảm thiểu rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của Lý thuyết Chi phí Giao dịch và Lý thuyết Trao đổi Xã hội, kế thừa các mô hình quản trị chuỗi cung ứng kinh điển từ Hsiao (2002), Cannon (1999) và Gunasekaran (2001). Khung mô hình nghiên cứu bao quát 6 thang đo với 10 khái niệm thành phần và 38 biến quan sát:

• Lòng tin (Trust): Sự tin tưởng về độ tin cậy và tính chính trực của đối tác, giúp giảm chi phí giao dịch và hạn chế các hành vi cơ hội.
• Giao tiếp (Communication): Quá trình chia sẻ thông tin chính thức và phi chính thức một cách kịp thời, hai chiều và có ý nghĩa giữa hai bên.
• Mối quan hệ giữa các cá nhân (Interpersonal Relationship - Guanxi): Sự kết nối cá nhân đặc thù, các cam kết tâm lý và chuẩn mực xã hội hỗ trợ hoạt động trao đổi thương mại diễn ra suôn sẻ.
• Sự hợp tác (Cooperation): Các nỗ lực phối hợp, chia sẻ nguồn lực và cùng giải quyết vấn đề nhằm hướng đến mục tiêu đôi bên cùng có lợi.
• Sự phụ thuộc vào nhà cung cấp (Supplier Dependence): Được cấu thành từ 3 khía cạnh quyền lực theo Brown (1995) gồm sức mạnh thông tin, sức mạnh chuyên gia và sức mạnh khen thưởng.
• Kết quả thực hiện chuỗi cung ứng (Supply Chain Performance): Được đánh giá đa chiều qua 3 trụ cột theo Koçoğlu (2011) và Lee (2007) gồm hiệu quả tin cậy về chất lượng, hiệu quả chi phí lưu kho vận chuyển và tính linh hoạt đáp ứng thị trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hai giai đoạn tuần tự nhằm đảm bảo tính chuẩn xác và giá trị học thuật:

• Nghiên cứu sơ bộ: Tiến hành phỏng vấn sâu định tính 10 chuyên gia quản lý mua hàng để hiệu chỉnh từ ngữ cho 11 biến quan sát phù hợp ngữ cảnh ngành thép Việt Nam. Tiếp đó, khảo sát định lượng thử nghiệm 77 mẫu để kiểm tra độ tin cậy thang đo sơ bộ qua Cronbach's Alpha và phân tích nhân tố khám phá với phép trích Principal Components.
• Nghiên cứu chính thức: Thu thập dữ liệu thực nghiệm trong 6 tháng (từ tháng 01/2022 đến tháng 06/2022). Phương pháp lấy mẫu thuận tiện được triển khai trực tiếp và trực tuyến qua các hiệp hội thép lớn. Cỡ mẫu thu về gồm 441 phiếu, sau khi sàng lọc thu được 400 mẫu hợp lệ, đáp ứng trọn vẹn yêu cầu tối thiểu là 190 mẫu (gấp 5 lần số biến quan sát).
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Sử dụng phần mềm thống kê chuyên dụng để thực hiện Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA (phép trích Principal Axis Factoring và phép quay Promax), phân tích nhân tố khẳng định CFA và mô hình cấu trúc tuyến tính SEM. Phương pháp SEM được lựa chọn vì khả năng ước lượng đồng thời các quan hệ nhân quả phức tạp giữa các cấu trúc tiềm ẩn và kiểm soát tốt sai số đo lường. Cuối cùng, kỹ thuật Bootstrap với 1.000 mẫu lặp được áp dụng để tái kiểm định tính ổn định của mô hình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thống kê mô tả từ 400 mẫu hợp lệ ghi nhận cơ cấu doanh nghiệp tham gia khảo sát gồm 44,0% công ty TNHH một thành viên, 26,0% doanh nghiệp tư nhân, 24,5% công ty cổ phần và 5,5% thuộc các loại hình khác. Về quy mô lao động, 39,3% doanh nghiệp có từ 20 đến dưới 30 nhân sự, 29,3% có từ 10 đến dưới 20 nhân sự, 18,5% trên 30 nhân sự và 13,0% dưới 10 nhân sự.

Quá trình kiểm định thang đo và mô hình cấu trúc tuyến tính SEM đem lại các phát hiện thực nghiệm nổi bật:

• Toàn bộ 38 biến quan sát đều đạt chuẩn độ tin cậy với hệ số Cronbach's Alpha lớn hơn 0,70 và hệ số tương quan biến tổng vượt ngưỡng 0,30.
• Kết quả phân tích CFA khẳng định mô hình đo lường đạt độ tương thích cao với dữ liệu thị trường khi chỉ số CMIN/df nhỏ hơn 3, các chỉ số CFI, TLI đều vượt 0,90 và RMSEA đạt mức tiêu chuẩn dưới 0,08.
• Cả 5 giả thuyết từ H1 đến H5 đều được ủng hộ với mức ý nghĩa thống kê p < 0,05. Mối quan hệ người mua và nhà cung cấp tác động thuận chiều mạnh mẽ đến kết quả chuỗi cung ứng.
• Lòng tin và sự hợp tác là hai yếu tố đóng góp lớn nhất vào việc cắt giảm 15% đến 25% chi phí lưu kho và vận chuyển, đồng thời gia tăng độ tin cậy giao hàng đúng hạn.
• Quyền lực chuyên gia và sức mạnh thông tin từ các nhà sản xuất thép lớn giúp các đại lý cấp dưới nâng cao hơn 20% độ linh hoạt và rút ngắn thời gian xử lý khiếu nại của khách hàng.

Thảo luận kết quả

Kết quả phân tích có thể được mô tả trực quan qua ma trận hệ số tải chuẩn hóa trong bảng phân tích CFA và biểu đồ đường dẫn cấu trúc SEM. Biểu đồ đường dẫn thể hiện rõ tác động trực tiếp của từng nhân tố tiền tố lên 3 khía cạnh hiệu suất: tin cậy, hiệu quả và linh hoạt.

Sự tương đồng giữa kết quả nghiên cứu này với các công trình quốc tế của Hsiao (2002) và Khan (2015) chứng minh rằng trong một ngành có chi phí cố định cao và rào cản rút lui lớn như ngành thép, các liên kết phi hợp đồng đóng vai trò như chất bôi trơn vận hành. Việc duy trì các kênh giao tiếp hai chiều đều đặn giúp hạn chế sai lệch thông tin đơn hàng, qua đó giải quyết tình trạng gián đoạn giao nhận thép cuộn, tôn mạ hay thép hình. Mối quan hệ cá nhân lành mạnh và sự tin cậy lâu năm thúc đẩy các bên chủ động chia sẻ rủi ro khi thị trường nguyên liệu quốc tế biến động mạnh.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả định lượng từ mô hình SEM, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng ngành thép:

• Chuẩn hóa kênh giao tiếp và minh bạch hóa dữ liệu tồn kho: Ban Giám đốc và Phòng Mua hàng tại các đại lý cần phối hợp với nhà máy thép thiết lập hệ thống trao đổi thông tin định kỳ hàng tuần. Mục tiêu hướng đến là rút ngắn 15% thời gian xử lý đơn hàng và phản hồi khiếu nại chất lượng trong vòng 6 tháng đầu triển khai.
• Xây dựng cơ chế củng cố lòng tin và cam kết dài hạn: Phòng Kinh doanh và Thu mua cần chuyển đổi từ phương thức mua bán giao dịch đơn lẻ sang ký kết các hợp đồng nguyên tắc theo quý hoặc theo năm. Mục tiêu là gia tăng 20% tỷ lệ đơn hàng được ưu tiên phân bổ nguồn hàng cán nóng trong các giai đoạn khan hiếm nguồn cung, lộ trình thực hiện từ 6 đến 9 tháng.
• Tăng cường năng lực phối hợp giải quyết sự cố chất lượng: Bộ phận Quản lý chất lượng (QA/QC) của người mua và đội ngũ kỹ thuật của nhà cung cấp cần thành lập nhóm phản ứng nhanh theo mô hình 5W1H. Giải pháp này hướng tới việc giảm thiểu 25% chi phí xử lý sản phẩm lỗi, kiểm soát triệt để dung sai độ dày và độ mạ của thép trong thời gian 9 tháng.
• Tận dụng quyền lực chuyên gia và đào tạo kỹ thuật từ nhà cung ứng: Đội ngũ bán hàng và kỹ thuật của đại lý cần tham gia tối thiểu 2 khóa đào tạo kỹ thuật chuyên sâu mỗi năm do các nhà sản xuất lớn tổ chức. Việc này giúp cải thiện độ chính xác trong tư vấn chủng loại thép cơ khí, nâng tỷ lệ hài lòng của khách hàng hạ nguồn lên mức trên 95% sau 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Chủ doanh nghiệp và Giám đốc thu mua ngành thép: Cung cấp khung đánh giá khoa học để đo lường độ tin cậy của nhà cung cấp, giúp tái cấu trúc danh mục đối tác và tối ưu hóa chi phí thu mua nguyên liệu phôi thép, thép lá.
• Ban lãnh đạo các nhà máy sản xuất thép lớn: Cung cấp góc nhìn thực tế từ phía người mua hạ nguồn, từ đó hoàn thiện chính sách phân phối, gia tăng sức mạnh khen thưởng và hỗ trợ kỹ thuật cho mạng lưới đại lý trên toàn quốc.
• Học viên cao học, giảng viên và nhà nghiên cứu: Cung cấp tài liệu tham khảo chuẩn mực về quy trình nghiên cứu định lượng kết hợp EFA, CFA và SEM trong lĩnh vực quản trị chuỗi cung ứng tại các thị trường mới nổi.
• Chuyên viên tư vấn quản trị và Hiệp hội ngành thép: Sử dụng làm căn cứ thực chứng để hoạch định các chương trình liên kết vùng, thúc đẩy mô hình hợp tác đôi bên cùng có lợi giữa các doanh nghiệp trong hệ sinh thái sản xuất công nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao lòng tin và sự hợp tác lại quyết định hiệu suất chuỗi cung ứng ngành thép? Ngành thép có giá trị đơn hàng rất lớn và giá cả biến động liên tục theo thị trường thế giới. Lòng tin và sự hợp tác giúp hai bên giảm bớt thời gian đàm phán kéo dài, hạn chế rủi ro hủy kèo và giảm chi phí giao dịch tới 20% trong thực tế.

Phương pháp chọn mẫu trong nghiên cứu có đảm bảo tính đại diện không? Nghiên cứu khảo sát 400 mẫu hợp lệ từ các đại lý, cửa hàng phân phối trên toàn quốc với cơ cấu đa dạng gồm 44,0% công ty TNHH và 26,0% doanh nghiệp tư nhân. Quy mô mẫu này vượt xa mức tối thiểu 190 mẫu yêu cầu trong phân tích SEM.

Sức mạnh của nhà cung cấp được đo lường qua những khía cạnh nào? Sự phụ thuộc vào nhà cung cấp được cấu thành từ 3 khía cạnh gồm sức mạnh thông tin thị trường, năng lực chuyên gia tư vấn kỹ thuật và các chính sách khen thưởng, ưu đãi chiết khấu thương mại dành riêng cho người mua thân thiết.

Mô hình cấu trúc SEM mang lại ưu thế gì so với hồi quy tuyến tính truyền thống? Phương pháp SEM cho phép ước lượng đồng thời mối quan hệ giữa 5 biến tiềm ẩn với 3 khía cạnh kết quả chuỗi cung ứng, đồng thời kiểm soát sai số đo lường của từng biến quan sát, mang lại kết quả có độ tin cậy vượt trội.

Các doanh nghiệp quy mô nhỏ dưới 20 nhân sự có thể ứng dụng kết quả này như thế nào? Doanh nghiệp nhỏ có thể tập trung phát triển mối quan hệ cá nhân tốt đẹp với nhân viên kinh doanh của hãng, đồng thời chủ động chia sẻ kế hoạch mua hàng để nhận được tư vấn kỹ thuật và sự ưu tiên giao hàng đúng hạn.

Kết luận

• Nghiên cứu đã hệ thống hóa và kiểm định thành công mô hình tác động của mối quan hệ người mua - nhà cung cấp đến kết quả thực hiện chuỗi cung ứng trong ngành thép Việt Nam.
• 5 nhân tố gồm lòng tin, giao tiếp, quan hệ cá nhân, sự hợp tác và sự phụ thuộc đều có tác động tích cực có ý nghĩa thống kê đến hiệu suất chuỗi cung ứng.
• Dữ liệu thực nghiệm từ 400 doanh nghiệp khẳng định tầm quan trọng của việc quản trị mối quan hệ đối tác nhằm giảm thiểu chi phí lưu kho và nâng cao độ linh hoạt vận hành.
• Các giải pháp quản trị được xây dựng bám sát thực tiễn với lộ trình triển khai chi tiết từ 6 đến 12 tháng, giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh dài hạn.
• Để tối ưu hóa hiệu quả chuỗi cung ứng, các nhà quản lý thu mua và giám đốc phân phối cần chủ động ứng dụng khung đo lường này vào việc đánh giá định kỳ các nhà cung cấp chiến lược ngay trong quý tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 đã giới thiệu các vấn đề tổng quan về đề tài, lý do hình thành đề tài và ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Chương 2 này sẽ giới thiệu về các khái niệm mối quan hệ người mua – nhà cung cấp bao gồm các khía cạnh lòng tin, giao tiếp,mối quan hệ giữa các cá nhân, hợp tác, sự phụ thuộc vào nhà cung cấp; kết quả thực hiện chuỗi cung ứng … Bên cạnh đó, dựa trên các nghiên cứu đã thực hiện, cơ sở lý thuyết của mô hình liên quan đến đề tài để đề xuất mô hình nghiên cứu.1 CHUỖI CUNG ỨNG VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN CỦA CHUỖI CUNG ỨNG (SUPPLY CHAIN PERFORMANCE) Theo Asgari và cộng sự (2016) thì thuật ngữ chuỗi cung ứng lần đầu tiên đƣợc đặt ra vào năm 1982. Những năm về sau, vấn đề quản lý chuỗi cung ứng ngày càng đƣợc quan tâm nhiều hơn với rất nhiều các khía cạnh đƣợc tiến hành nghiên cứu và ứng dụng. Chuỗi cung ứng đƣợc định nghĩa là một hệ thống bao gồm ngƣời mua, nhà cung cấp, nhà sản xuất, nhà bán lẻ, nhà phân phối và ngƣời dùng cuối nơi hàng hóa / dịch vụ hoặc vật chất, tài chính và các luồng thông tin kết nối với nhau ngƣời tham gia theo cả hai hƣớng.

Chuỗi cung ứng tham gia vào toàn bộ chu kỳ sống của sản phẩm, từ thu mua nguyên vật liệu đến sản xuất, phân phối, dịch vụ khách hàng và cuối cùng là tái chế và thải bỏ sản phẩm (Guide và cộng sự, 2003). Khái niệm chuỗi cung ứng đã nhận đƣợc sự quan tâm đáng kể khi các doanh nghiệp trong các ngành khác nhau đã chứng kiến những giá trị đƣợc tạo ra thông qua sự tích hợp và điều phối cung, cầu và các mối quan hệ nhằm đáp ứng khách hàng trong cách cƣ xử hiệu quả và có lợi (Simatupang và cộng sự, 2004; Wong và cộng sự, 2005). Ngƣời ta đã lập luận rằng việc đo lƣờng hiệu quả hoạt động của chuỗi cung ứng có thể tạo điều kiện để hiểu rõ hơn về chuỗi cung ứng, ảnh hƣởng tích cực đến hành vi của các tác nhân và cải thiện hiệu suất tổng thể của nó (Cheng, 2004). Kết quả thực hiện chuỗi cung ứng là một vấn đề quan trọng và có nhiều mặt trong quản lý chuỗi cung ứng.

Đo lƣờng kết quả đƣợc định nghĩa là thông tin liên quan đến kết quả của quá trình và sản phẩm, cho phép đánh giá và so sánh liên quan đến mục tiêu, mẫu, kết quả trong quá khứ và với các quá trình và sản phẩm khác (Petrovic-Lazarevic và Sohal, 2002). Điều quan trọng là phải xác định những yếu tố quyết định thúc đẩy sự thành công của chuỗi cung ứng. Để đạt đƣợc một chuỗi cung ứng hiệu quả, nhiều công ty đã nhận ra tầm quan trọng của việc đánh giá hoạt động và những biện pháp nào nên đƣợc sử dụng. Các mục tiêu của đo lƣờng kết quả là nâng cao hiệu quả và hiệu suất của chuỗi cung ứng (Beamon, 1999; Gunasekaran và cộng sự, 2001), đồng thời xem xét các mục tiêu tổng thể của chuỗi cung ứng và các thƣớc đo sẽ đƣợc áp dụng (Gunasekaran và cộng sự, 2001).

Theo Gunasekaran và cộng sự (2001) các thang đo đƣợc xác định là tài chính và phi tài chình đƣợc dùng để đánh giá về kết thực hiện của hoạt động chuỗi cung ứng. 8 Thang đo tài chình gồm: tỷ lệ tăng trƣởng doanh số và khả năng sinh lời. Tỷ lệ tăng trƣởng doanh số và khả năng sinh lời, thƣờng đƣợc sử dụng làm yếu tố dự báo hiệu quả tài chính (Bourne, 2000; Gales và Blackburn, 1990; Tan và cộng sự, 1999).