Tác động của việc đọc truyện đến việc học môn Tập làm văn của học sinh tiểu học tại TP.HCM

Việc đọc truyện có ảnh hưởng sâu sắc đến kỹ năng viết văn của học sinh tiểu học tại TP.HCM. 55 trang · Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn · 2006.

• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
• Chuyên ngành: Khoa Học Xã Hội
• Đề tài: Tác Động Của Việc Đọc Truyện Đến Việc Học Môn Tập Làm Văn Của Học Sinh Tiểu Học
• Loại tài liệu: Công Trình Dự Thi
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• DẪN NHẬP
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa đề tài
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN
• 1.1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN
• 1.2.1. Lý thuyết lựa chọn hành vi hợp lý
• 1.2.2. Lý thuyết xung đột
• 1.2.3. Lý thuyết hoạt động giao tiếp
• 1.2.4. Lý thuyết tương tác biểu tượng
• 1.2.5. Những khái niệm cơ bản
• 1.2.6. Giả thuyết nghiên cứu
• 1.2.7. Khung nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vài nét về cuộc nghiên cứu
• 2.2. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tác động của việc đọc truyện đến kỹ năng viết văn của học sinh tiểu học tại TP

Việc đọc truyện có ảnh hưởng sâu sắc đến kỹ năng viết văn của học sinh tiểu học tại TP.HCM. Nghiên cứu cho thấy rằng việc tiếp xúc với các thể loại truyện khác nhau giúp học sinh phát triển tư duy sáng tạo và khả năng diễn đạt. Đặc biệt, những câu chuyện phong phú và đa dạng không chỉ kích thích trí tưởng tượng mà còn cung cấp từ vựng phong phú cho các em. Theo một khảo sát, học sinh thường xuyên đọc truyện có khả năng viết văn tốt hơn so với những em ít đọc.

1.1. Tại sao việc đọc truyện lại quan trọng cho học sinh tiểu học

Việc đọc truyện giúp học sinh phát triển tư duy sáng tạo và khả năng giao tiếp. Những câu chuyện thú vị không chỉ mang lại niềm vui mà còn giúp các em hiểu rõ hơn về cấu trúc câu, ngữ pháp và cách diễn đạt ý tưởng. Học sinh có thể học hỏi từ các nhân vật và tình huống trong truyện, từ đó áp dụng vào việc viết văn của mình.

1.2. Các thể loại truyện ảnh hưởng đến kỹ năng viết văn như thế nào

Các thể loại truyện như truyện tranh, truyện chữ, hay truyện cổ tích đều có những ảnh hưởng khác nhau đến kỹ năng viết văn. Truyện tranh thường giúp học sinh phát triển khả năng tư duy hình ảnh, trong khi truyện chữ lại cung cấp ngữ cảnh và từ vựng phong phú hơn. Sự đa dạng này giúp học sinh có cái nhìn toàn diện hơn về việc viết văn.

II. Những thách thức trong việc đọc truyện của học sinh tiểu học tại TP

Mặc dù việc đọc truyện mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức đối với học sinh tiểu học tại TP.HCM. Một trong những vấn đề chính là sự thiếu hụt thời gian do lịch học dày đặc. Nhiều học sinh không có đủ thời gian để đọc sách, dẫn đến việc giảm khả năng phát triển kỹ năng viết văn. Ngoài ra, sự ảnh hưởng của các phương tiện truyền thông hiện đại cũng khiến trẻ em ít chú ý đến việc đọc sách.

2.1. Thiếu thời gian đọc sách do lịch học dày đặc

Lịch học căng thẳng khiến học sinh không có thời gian để đọc truyện. Việc này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phát triển ngôn ngữ và kỹ năng viết văn của các em. Nhiều em chỉ có thể đọc sách trong thời gian rảnh rỗi, điều này không đủ để hình thành thói quen đọc sách thường xuyên.

2.2. Ảnh hưởng của công nghệ đến thói quen đọc sách

Sự phát triển của công nghệ và các phương tiện truyền thông đã làm giảm thời gian đọc sách của học sinh. Thay vì đọc truyện, nhiều em chọn xem phim hoạt hình hoặc chơi game. Điều này dẫn đến việc giảm khả năng tư duy sáng tạo và kỹ năng viết văn của các em.

III. Phương pháp cải thiện kỹ năng viết văn thông qua việc đọc truyện

Để cải thiện kỹ năng viết văn, việc khuyến khích học sinh đọc truyện là rất cần thiết. Các phương pháp như tổ chức các buổi thảo luận về truyện, khuyến khích viết nhật ký hoặc viết lại các câu chuyện theo cách riêng của mình có thể giúp học sinh phát triển khả năng viết. Ngoài ra, việc tạo ra môi trường đọc sách thân thiện cũng rất quan trọng.

3.1. Tổ chức thảo luận về truyện

Tổ chức các buổi thảo luận về nội dung và nhân vật trong truyện giúp học sinh phát triển khả năng giao tiếp và phân tích. Qua đó, các em có thể chia sẻ ý kiến và cảm nhận của mình về câu chuyện, từ đó nâng cao khả năng viết văn.

3.2. Khuyến khích viết nhật ký và viết lại truyện

Khuyến khích học sinh viết nhật ký hàng ngày hoặc viết lại các câu chuyện theo cách riêng của mình giúp các em rèn luyện kỹ năng viết. Việc này không chỉ giúp các em ghi nhớ nội dung mà còn phát triển khả năng sáng tạo trong việc diễn đạt ý tưởng.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ việc đọc truyện đến kỹ năng viết văn

Nghiên cứu cho thấy rằng việc đọc truyện không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng viết văn mà còn cải thiện khả năng tư duy phản biện và sáng tạo. Những học sinh thường xuyên đọc truyện có xu hướng viết văn tốt hơn, thể hiện rõ ràng và mạch lạc hơn trong các bài viết của mình. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc đọc trong quá trình học tập.

4.1. Kết quả nghiên cứu về tác động của việc đọc truyện

Nghiên cứu cho thấy rằng học sinh đọc truyện thường xuyên có điểm số cao hơn trong các bài kiểm tra viết văn. Việc này chứng tỏ rằng đọc sách có tác động tích cực đến khả năng viết của học sinh.

4.2. Những câu chuyện thành công từ học sinh

Nhiều học sinh đã chia sẻ rằng việc đọc truyện đã giúp họ cải thiện đáng kể kỹ năng viết văn. Những câu chuyện thành công này không chỉ là động lực cho các em mà còn là minh chứng cho tác động tích cực của việc đọc truyện.

V. Kết luận và tương lai của việc đọc truyện trong giáo dục

Việc đọc truyện đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kỹ năng viết văn của học sinh tiểu học tại TP.HCM. Cần có những biện pháp cụ thể để khuyến khích học sinh đọc sách nhiều hơn, từ đó nâng cao khả năng viết văn. Tương lai của việc đọc truyện trong giáo dục cần được chú trọng hơn nữa để đảm bảo rằng học sinh có thể phát triển toàn diện.

5.1. Tầm quan trọng của việc đọc trong giáo dục

Đọc sách không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng viết mà còn mở rộng kiến thức và tư duy. Việc này cần được coi là một phần thiết yếu trong chương trình giáo dục.

5.2. Định hướng tương lai cho việc đọc truyện

Cần có những chương trình khuyến khích đọc sách cho học sinh, từ đó tạo ra thói quen đọc sách lâu dài. Điều này sẽ giúp các em phát triển không chỉ về kỹ năng viết văn mà còn về nhiều mặt khác trong cuộc sống.

Nội dung chính

Báo Cáo Nghiên Cứu: Tác Động Của Việc Đọc Truyện Đến Kỹ Năng Học Môn Tập Làm Văn Của Học Sinh Tiểu Học

---

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

• Câu hỏi nghiên cứu chính: Thói quen đọc sách truyện (truyện tranh và truyện chữ) tác động như thế nào đến nhận thức, hành vi tương tác và đặc biệt là năng lực học môn Tập làm văn của học sinh tiểu học tại các đô thị hiện đại?
• Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu áp dụng thiết kế đa phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu định tính và khảo sát định lượng nhanh. Địa bàn điển cứu tập trung vào học sinh khối lớp 5 tại 4 trường tiểu học đại diện ở TP.HCM (Nguyễn Bỉnh Khiêm, Lê Thị Hồng Gấm, Lê Hoàn, Phạm Ngọc Thạch). Dữ liệu được thu thập qua 12 cuộc phỏng vấn sâu đa bên (phụ huynh, giáo viên, nhà văn, nhà xuất bản), 4 phiên thảo luận nhóm tập trung kết hợp trò chơi tư duy với học sinh, và 120 phiếu khảo sát hành vi tại 6 sạp truyện tiêu biểu.
• Phát hiện cốt lõi: Có sự áp đảo tuyệt đối của truyện tranh ngoại nhập (chiếm 90% lượng mua tại sạp). Việc lạm dụng truyện tranh với câu từ ngắn cụt khiến học sinh dễ bị nghèo vốn từ, câu văn thiếu kết cấu chủ - vị và du nhập khẩu ngữ lệch chuẩn vào bài thi. Ngược lại, truyện chữ đóng vai trò then chốt trong việc mở rộng vốn từ, xây dựng biện pháp tu từ và tư duy miêu tả, song lại ít được học sinh chủ động chọn đọc.
• Hàm ý thực tiễn: Nghiên cứu nhấn mạnh vai trò định hướng của thiết chế gia đình và nhà trường trong việc xây dựng văn hóa đọc cân bằng, đồng thời đề xuất đổi mới phương pháp giảng dạy Tập làm văn, giảm tải sự phụ thuộc vào các bài văn mẫu rập khuôn.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

Trong tiến trình đô thị hóa và giao lưu văn hóa quốc tế, đời sống tinh thần của thiếu nhi Việt Nam có những bước chuyển biến sâu sắc. Thị trường sách truyện thiếu nhi chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của các dòng truyện tranh nhập khẩu (đặc biệt là manga Nhật Bản như Đôrêmon, Thám tử lừng danh Conan), trong khi các tác phẩm văn học thiếu nhi thuần Việt và truyện chữ truyền thống dần đánh mất vị thế trên kệ sách.

Cùng thời điểm đó, dư luận xã hội và giới chuyên môn liên tục bày tỏ sự quan ngại trước hiện trạng nhiều bài tập làm văn của học sinh tiểu học xuất hiện cách diễn đạt ngô nghê, sai lệch kiến thức đời sống, câu từ cụt ngủn hoặc vay mượn từ ngữ thô tục, bạo lực. Dù vấn đề này được bàn luận nhiều trên các phương tiện truyền thông, các cuộc thảo luận phần lớn chỉ dừng lại ở góc độ hiện tượng hoặc dựa trên kinh nghiệm cảm tính của cá nhân mà thiếu đi những nghiên cứu xã hội học thực nghiệm chuyên sâu.

Khoảng trống nghiên cứu nằm ở việc lý giải cơ chế chuyển hóa giữa thói quen giải mã biểu tượng qua văn hóa nghe - nhìn (đọc truyện tranh) sang năng lực mã hóa ngôn bản viết (làm văn) ở lứa tuổi tiểu học (6–11 tuổi). Đây là giai đoạn bước ngoặt hình thành nhân cách, tư duy logic và kỹ năng ngôn ngữ nền tảng. Nghiên cứu mang tính thời sự và cấp thiết cao, cung cấp dữ liệu thực chứng cho các nhà giáo dục, phụ huynh và giới xuất bản nhằm định vị lại vai trò của văn hóa đọc đối với sự phát triển toàn diện của trẻ em.

---

Methodology và approach (350-400 từ)

1. Khung lý thuyết tiếp cận

Đề tài xây dựng trên nền tảng liên ngành Xã hội học giáo dục và Xã hội học ngôn ngữ, vận dụng 5 hệ thống lý thuyết cốt lõi:

• Lý thuyết Xã hội hóa (G. Andreeva): Xem xét vai trò tiếp biến văn hóa và định hình nhân cách thông qua các tác nhân (gia đình, nhà trường, bạn bè, truyền thông).
• Lý thuyết Tương tác biểu tượng (Herbert Blumer): Cơ chế kích thích - diễn giải - phản hồi (S-I-R) khi trẻ tiếp xúc với ngôn từ, hình ảnh trong truyện và tái hiện lại trong giao tiếp.
• Lý thuyết Lựa chọn hành vi hợp lý (J. Coleman): Giải thích động cơ chọn đọc truyện theo sở thích và sự thỏa mãn tâm lý cá nhân.
• Lý thuyết Hoạt động giao tiếp ngôn ngữ: Xem bài làm văn là một ngôn bản giao tiếp hoàn chỉnh đòi hỏi chuẩn mực ngữ pháp và ngữ dụng.
• Lý thuyết Xung đột xã hội: Phân tích mâu thuẫn giữa nhận thức và hành vi của phụ huynh lẫn học sinh.

2. Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu

• Phân tích tài liệu thứ cấp: Khảo cứu số liệu phát hành từ các đơn vị lớn (NXB Kim Đồng, NXB Trẻ, Fahasa) và báo chí chuyên ngành.
• Phỏng vấn sâu cá nhân ($N = 12$): Lấy mẫu phán đoán phi xác suất, chia thành 4 nhóm đối tượng then chốt: 5 phụ huynh học sinh (Nhóm A), 4 giáo viên tiểu học giàu kinh nghiệm (Nhóm B), 1 nhà văn thiếu nhi (Nhóm C), 2 cán bộ nhà xuất bản (Nhóm D).
• Thảo luận nhóm tập trung (FGD): Tiến hành tại 4 trường tiểu học đại diện (mỗi nhóm 8–10 học sinh lớp 5), kết hợp các trò chơi tư duy nhận thức để kích hoạt phản xạ biểu đạt chân thực của trẻ.
• Điều tra bảng hỏi bỏ túi & quan sát thực địa ($N = 120$): Thực hiện bằng phương pháp chọn mẫu thuận tiện tại 6 sạp sách truyện đại diện thuộc 6 quận trung tâm và vùng ven TP.HCM (Quận 1, 3, Bình Thạnh, Phú Nhuận, Tân Bình, Gò Vấp).
• Đảm bảo độ tin cậy: Sử dụng kỹ thuật tam giác hóa dữ liệu (Triangulation), đối chiếu chéo thông tin định tính giữa giáo viên - phụ huynh - học sinh và dữ liệu quan sát hành vi mua bán thực tế.

---

Phát hiện chính (400-450 từ)

Nghiên cứu rút ra 4 nhóm phát hiện thực nghiệm mang tính bước ngoặt:

TỶ LỆ LỰA CHỌN TRUYỆN TẠI SẠP (N=120)

XU HƯỚNG NGUỒN GỐC ẤN PHẨM YÊU THÍCH

1. Sự áp đảo của truyện tranh ngoại nhập và sự thoái trào của truyện chữ

Dữ liệu khảo sát thực địa chỉ ra 90% học sinh tìm mua truyện tranh so với chỉ 10% chọn truyện chữ. Trong số đó, 71.9% học sinh ưu tiên truyện tranh nước ngoài (Nhật Bản, Hàn Quốc, Âu Mỹ) nhờ hình ảnh bắt mắt, tiết tấu nhanh và cốt truyện kích thích trí tò mò; chỉ 24.9% chọn truyện Việt Nam. Nam sinh có xu hướng đọc truyện tranh thuần túy cao hơn nữ sinh.

2. Tác động hai mặt đến kỹ năng viết văn

• Tác động tích cực của truyện chữ: Cung cấp kho tàng từ vựng phong phú, giúp học sinh nắm vững cấu trúc câu phức, sử dụng linh hoạt các biện pháp so sánh, nhân hóa, và hỗ trợ tốt cho các dạng bài tả người, tả cảnh, viết thư.
• Tác động tiêu cực từ việc lạm dụng truyện tranh: Lời thoại truyện tranh mang tính chất ngắn, phục vụ khung hình ("comic strip"), khiến học sinh hình thành thói quen tư duy phân mảnh. Khi viết văn, các em thường bị "cụt ý", tạo ra các câu văn thiếu thành phần nòng cốt (chủ ngữ - vị ngữ), lạm dụng khẩu ngữ đời thường ("biết chết liền", "hổng dám đâu") hoặc đưa các chi tiết bạo lực ("phập", "ặc ặc") vào bài kiểm tra.

3. Nghịch lý mâu thuẫn giữa nhận thức và hành vi

Nghiên cứu phát hiện mâu thuẫn kép mang tính điển hình:

• Ở học sinh: Đa số các em nhận thức rõ muốn làm văn hay thì phải đọc truyện chữ văn học, nhưng khi có quyền lựa chọn giải trí thì vẫn ưu tiên tìm đọc truyện tranh.
• Ở phụ huynh: Phụ huynh hiểu rằng truyện chữ bồi dưỡng tâm hồn và kỹ năng hành văn, nhưng phần lớn vẫn mua truyện tranh theo đòi hỏi của con để đáp ứng nhu cầu giải trí tức thì hoặc do thiếu thời gian định hướng.

4. Tình trạng rập khuôn trong dạy học và sự phụ thuộc vào văn mẫu

Chương trình Tập làm văn lớp 5 đòi hỏi tư duy quan sát thực tế cao (tả cảnh sinh hoạt, tả người, kể chuyện), nhưng phương pháp dạy học đôi khi còn cứng nhắc. Nhóm học sinh không thích học văn thường mất từ 60 đến 105 phút để hoàn thành bài viết và chủ yếu sao chép nguyên xi từ sách văn mẫu, dẫn đến những bài văn thiếu cảm xúc chân thật và sai lệch nhận thức đời sống thực tế.

---

Đóng góp khoa học (250-300 từ)

• Về mặt lý luận: Công trình vận dụng sáng tạo mô hình Tương tác biểu tượng (S-I-R) và Lý thuyết xã hội hóa để giải thích đường đi của thông tin: từ việc tiếp nhận các ký hiệu nghe - nhìn trong truyện đến quá trình giải mã và tái cấu trúc thành ngôn bản viết trong môi trường giáo dục tiểu học.
• Về mặt phương pháp luận: Khắc phục nhược điểm của các bảng hỏi khảo sát đơn điệu đối với lứa tuổi thiếu nhi bằng cách kết hợp phỏng vấn sâu chuyên gia, quan sát tại điểm bán sạp truyện và tổ chức thảo luận nhóm lồng ghép trò chơi nhận thức phản xạ.
• Về mặt thực tiễn giáo dục: Cung cấp cơ sở khoa học để nhà trường và giáo viên đổi mới phương pháp ra đề và chấm điểm phân môn Tập làm văn; khuyến khích phát triển mô hình "Tủ sách lưu động", "Góc thư viện lớp học" nhằm tạo không gian đọc chủ động cho học sinh.
• Hàm ý chính sách & xuất bản: Đặt ra yêu cầu cấp thiết cho các nhà xuất bản trong nước trong việc chuyên nghiệp hóa khâu kịch bản, mỹ thuật cho dòng truyện tranh thuần Việt, đồng thời tăng cường kiểm duyệt các yếu tố bạo lực, phản cảm trong truyện tranh ngoại nhập.

---

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

• Cán bộ quản lý giáo dục & Giáo viên tiểu học: Nắm bắt được nguyên nhân sâu xa của tình trạng học sinh học kém môn văn, từ đó linh hoạt điều chỉnh giáo án, hạn chế lối dạy rập khuôn theo bài mẫu và khơi dậy tư duy sáng tạo độc lập của học sinh.
• Phụ huynh học sinh: Hiểu được cơ chế tác động của từng loại hình sách truyện, nhận diện rõ trách nhiệm trong việc kiểm soát nội dung và xây dựng khung thời gian đọc sách hợp lý cho con tại nhà.
• Nhà nghiên cứu Xã hội học & Tâm lý học lứa tuổi: Tiếp cận bộ tư liệu thực nghiệm giá trị về hành vi tiêu dùng văn hóa và quá trình xã hội hóa của trẻ em trong bối cảnh đô thị hóa.
• Các nhà văn, họa sĩ & Nhà xuất bản sách thiếu nhi: Nhận diện thị hiếu thực tế của độc giả nhỏ tuổi để xây dựng những ấn phẩm truyện tranh, truyện chữ Việt Nam vừa giàu tính giải trí, vừa đậm giá trị nhân văn và giáo dục.

---

FAQ (Câu hỏi thường gặp) (250-300 từ)

1. Đâu là phát hiện quan trọng nhất của nghiên cứu?

Phát hiện then chốt là sự lệch pha nghiêm trọng giữa nhận thức và hành vi: Dù cả phụ huynh và học sinh đều biết truyện chữ giúp viết văn tốt hơn, truyện tranh vẫn chiếm tới 90% lượng mua thực tế. Việc thiếu định hướng đọc dẫn trực tiếp đến hiện tượng hành văn cụt ý, sai ngữ pháp và du nhập ngôn từ phi chuẩn mực vào bài làm văn.

2. Phương pháp nghiên cứu có điểm gì đặc biệt?

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính chuyên sâu kết hợp thảo luận nhóm lồng ghép trò chơi tư duy dành riêng cho học sinh lớp 5, đồng thời khảo sát trực tiếp tại các sạp bán truyện để ghi nhận hành vi tự nhiên thay vì chỉ dựa vào báo cáo hành vi gián tiếp.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) không?

Kết quả phản ánh chính xác thực trạng của học sinh tiểu học tại các đô thị lớn (nơi có điều kiện kinh tế khá giả và thị trường truyện tranh sôi động). Tuy nhiên, đối với học sinh khu vực nông thôn – nơi khả năng tiếp cận ấn phẩm giải trí còn hạn chế – mức độ tác động có thể có sự khác biệt.

4. Hướng nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng là gì?

Cần mở rộng nghiên cứu sang tác động của các phương tiện truyền thông kỹ thuật số mới (video ngắn, mạng xã hội, truyện tranh điện tử webtoon) đến năng lực ngôn ngữ và khả năng tập trung của học sinh tiểu học.

5. Giải pháp thực tiễn cấp bách nhất là gì?

Nhà trường và gia đình cần phối hợp đồng bộ: Gia đình sàng lọc truyện và duy trì thói quen đọc cùng con; Nhà trường xây dựng thư viện mở thân thiện và chấm dứt tình trạng dạy văn phụ thuộc hoàn toàn vào văn mẫu.

---

Kết luận (150 từ)

Công trình nghiên cứu đã phân tích toàn diện mối quan hệ biện chứng giữa văn hóa đọc truyện và kỹ năng học môn Tập làm văn của học sinh tiểu học dưới lăng kính xã hội học. Nghiên cứu khẳng định: Đọc truyện không đơn thuần là hoạt động giải trí vô thưởng vô phạt, mà là một kênh xã hội hóa quan trọng trực tiếp định hình tư duy ngôn ngữ và nhân cách của trẻ.

Trong bối cảnh bùng nổ thông tin hiện nay, việc giải quyết bài toán suy giảm kỹ năng làm văn của học sinh đòi hỏi sự chung tay đồng bộ từ nhiều phía: Nhà trường đổi mới phương pháp giảng dạy lấy học sinh làm trung tâm; gia đình đóng vai trò người đồng hành định hướng; và ngành xuất bản cần kiến tạo những tác phẩm thuần Việt chất lượng cao. Định hướng văn hóa đọc đúng đắn hôm nay chính là nền tảng vững chắc để ươm mầm những thế hệ công dân phát triển toàn diện cả về trí tuệ lẫn tâm hồn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU: Từ những năm 2000, vấn đề đọc truyện thiếu nhi ở nước ta cũng bắt đầu được đề cập trong một số báo cáo khoa học giáo dục, trong một vài chuyên đề ở trường học, một số bài báo (Tuổi Trẻ, Thanh Niên)… Nhà báo Lê Chí (Báo văn hóa nghệ thuật) có bài đề cập đến vị trí và đối tượng của truyện tranh, nhất thiết phải tổ chức lại hệ thống phát hành theo đối tượng đó (Số ra ngày 30/4/2004). Trong những năm gần đây, việc xuất bản truyện tranh nhìn ở mặt thị trường có vẻ sôi động, chủ yếu với truyện tranh nhiều tập nước ngoài. Lẽ nào đất nước 4000 năm văn hiến của nước ta lại không đủ đề tài cho nhiều tập truyện tranh hấp dẫn? Có điều băn khoăn là đội ngũ những người sáng tạo nên những cốt truyện đó.

Thực sự chúng ta rần cần nhiều nhà văn, họa sĩ có tài trên lĩnh vực này. Đẩy mạnh phát triển loại hình nghệ thuật truyện tranh, đáp ứng nhu cầu không nhỏ cho các em thiếu nhi và cho mọi người, nhất là bà con nông dân ở vùng nông thôn rộng lớn đang khát khao hưởng thụ sản phẩm văn hóa tinh thần này. Cũng như mọi dự tính khác về văn hóa nghệ thuật, truyện tranh cần được nhìn nhận 1 cách toàn diện hơn về tính hệ thống và sự đa dạng của đề tài. Ví dụ: truyền thống chinh phục thiên nhiên và chống ngọai xâm của đất nước và từng địa phương từ xưa đến nay; gương anh hùng, gương những người lao động; tính hiếu thảo với ông bà cha mẹ; lòng dũng cảm, thuơng người họan nạn, khó khăn; đức tính vượt khó, ham học, lễ phép, siêng năng… (kể cả truyện ngụ ngôn, trào lộng, châm biếm, thần thoại trong và ngoài nước) Truyện tranh cũng là sách – những cuốn sách bằng tranh.

Có thể nội dung của nó được cấu tạo, thể hiện đơn giản hơn, nhưng tính sâu sắc và triết lý thì không thua kém chút nào. Vì vậy, nó cần được những người làm tranh hết sức có trách nhiệm, từ khâu chọn đề tài, kết cấu câu chuyện và nhất là khi thể hiện bằng đường nét và màu sắc. Ở đây không cho phép sự dễ dãi, xem nhẹ đối tượng của mình. Bởi hơn thể loại nào khác, sự gắn bó giữa nội dung và hình thức ở truyện tranh phải đạt đến mức cao 10 nhất, có như thế thì mới hấp dẫn dược người xem, nhất là người xem đạt yếu tố giải trí là phần trội hơn.

Theo báo Thể Thao - Văn Hóa có viết: Nhà xuất bản Giáo Dục đã phát động “Ý tưởng về bộ sách giáo khoa bằng tranh” trước việc dư luận xôn xao về những lỗ hổng kiến thức lịch sử của thế hệ trẻ. Cuộc thi thu hút đối tượng rộng rãi trong và ngoài nước. Tác phẩm dự thi có 2 loại: loại chỉ có phần truyện (phần chữ), loại tác phẩm dự thi này nếu đoạt giải sẽ được họa sĩ vẽ bổ sung phần tranh; loại còn lại là truyện cả tranh lẫn chữ. Kỳ vọng của những người tổ chức cuộc thi là sẽ chọn được tác phẩm tương ứng với kiến thức lịch sử (sự kiện, nhân vật) có trong chương trình sách giáo khoa (SGK) tiểu học và THCS.

Nếu làm được điều này, những tập truyện tranh lịch sử sẽ giống như tài liệu bổ trợ hữu hiệu cho SGK trong việc dạy lịch sử cho học sinh. Tuy nhiên đây là việc không hề đơn giản. Nhà sử học Dương Trung Quốc cho biết: trong một cuộc điều tra từ cuối những năm 1990, với gần 2000 đối tượng được hỏi ở lứa tuổi học sinh, sinh viên, chỉ có 39% biết rõ lai lịch của Hùng Vương, 65% biết rõ lai lịch của Michael Jackson, Maradona.