Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh ảnh hưởng của tinh thần doanh nghiệp đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại tỉnh lâm đồng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu kinh doanh ảnh hưởng của tinh thần doanh nghiệp đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Văn Pháp
• Người hướng dẫn: PGS - TS. Lê Nguyễn Hậu
• Trường học: Đại học Bách Khoa - ĐHQG TP. HCM
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Tác động của tinh thần doanh nghiệp đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Lâm Đồng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Đà Lạt

Mục lục chi tiết

• NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
• NỘI DUNG CHỈNH SỬA LUẬN VĂN THẠC SĨ
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Giới thiệu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa của việc thực hiện đề tài
• 1.5. Cấu trúc của Luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.1.1. Khái niệm
• 2.1.2. Đặc trưng của DNNVV
• 2.2. Nhìn lại những tài liệu có liên quan đến tinh thần doanh nghiệp
• 2.2.1. Tinh thần doanh nghiệp
• 2.2.2. EO và hoạt động của tổ chức
• 2.2.3. Đề xuất các thành phần EO
• 2.2.4. Mô hình nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Xử lý dữ liệu
• 3.3. Thiết kế thang đo
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 4.1. Tổng hợp số liệu mẫu khảo sát
• 4.2. Phân tích nhân tố với phép xoay varimax
• 4.3. Kiểm định độ tin cậy của thang đo
• 4.4. Phân tích nhân tố chung với phép xoay promax
• 4.4.1. Các yếu tố “nhân”
• 4.4.2. Phân tích nhân tố chung cho yếu tố “quả”
• 4.5. Mô hình nghiên cứu điều chỉnh
• 4.5.1. Tạo biến đại diện
• 4.5.2. Kiểm tra thang đo của mô hình điều chỉnh
• 4.6. Phân tích hồi qui đa biến
• 4.7. Kiểm định giả thuyết
• 4.8. Đánh giá các yếu tố tác động đến Kết quả kinh doanh của DNNVV
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN, ĐỀ XUẤT
• 5.1. Hàm ý quản trị
• 5.1.1. Nhóm giải pháp kích thích sự sáng tạo, đổi mới
• 5.1.2. Nhóm giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh
• 5.2. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• LÝ LỊCH TRÍCH NGANG

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Nghiên cứu về tinh thần doanh nghiệp (EO) và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Lâm Đồng đã trở thành một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay. Tinh thần doanh nghiệp không chỉ là một yếu tố quyết định sự thành công của các DNNVV mà còn ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững của doanh nghiệp. Các chủ doanh nghiệp cần nhận thức rõ về vai trò của tinh thần doanh nghiệp trong việc thúc đẩy hiệu quả kinh doanh. Theo nghiên cứu, những đặc điểm cá nhân của chủ doanh nghiệp, như sự đổi mới sáng tạo và khả năng chấp nhận rủi ro, có tác động tích cực đến kết quả hoạt động kinh doanh. Điều này cho thấy sự cần thiết phải phát triển tinh thần doanh nghiệp trong cộng đồng doanh nhân tại Lâm Đồng.

1.1. Định nghĩa về tinh thần doanh nghiệp

Khái niệm tinh thần doanh nghiệp được hiểu là thái độ trách nhiệm, ý chí và khát vọng thành công của cá nhân trong lĩnh vực kinh doanh. Theo Văn hóa doanh nhân, tinh thần doanh nghiệp bao gồm khả năng phát hiện cơ hội, chấp nhận rủi ro và kiên trì theo đuổi mục tiêu. Đặc biệt, trong bối cảnh DNNVV tại Lâm Đồng, tinh thần doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành chiến lược kinh doanh và phát triển bền vững. Sự đổi mới sáng tạo và khả năng cạnh tranh là hai yếu tố cốt lõi trong tinh thần doanh nghiệp, giúp các doanh nghiệp vượt qua thách thức và đạt được thành công.

II. Tác động của tinh thần doanh nghiệp đến hiệu quả kinh doanh

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có mối liên hệ chặt chẽ giữa tinh thần doanh nghiệp và hiệu quả kinh doanh của các DNNVV tại Lâm Đồng. Các yếu tố như sự đổi mới sáng tạo, khả năng cạnh tranh và văn hóa doanh nghiệp đều có ảnh hưởng tích cực đến kết quả hoạt động. Theo đó, những doanh nghiệp có tinh thần khởi nghiệp mạnh mẽ thường có khả năng tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận cao hơn. Đặc biệt, việc phát triển tinh thần doanh nghiệp không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện hiệu quả kinh doanh mà còn tạo ra động lực làm việc cho nhân viên, từ đó nâng cao năng suất lao động. Các chủ doanh nghiệp cần chú trọng đến việc xây dựng một môi trường làm việc tích cực, khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới để phát triển bền vững.

2.1. Các yếu tố tác động

Nghiên cứu đã xác định một số yếu tố chính của tinh thần doanh nghiệp ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh như sự đổi mới sáng tạo, khả năng cạnh tranh và động lực làm việc của nhân viên. Các DNNVV cần đầu tư vào đào tạo và phát triển nhân lực, khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới trong quy trình làm việc. Đặc biệt, sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện cho các DNNVV phát triển. Các chính sách hỗ trợ tài chính, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực sẽ giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Lâm Đồng nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng trưởng doanh thu.

III. Đề xuất phát triển tinh thần doanh nghiệp tại Lâm Đồng

Để nâng cao hiệu quả kinh doanh của các DNNVV tại Lâm Đồng, cần có những giải pháp cụ thể nhằm phát triển tinh thần doanh nghiệp. Trước tiên, các doanh nghiệp cần xây dựng một chiến lược kinh doanh rõ ràng, tập trung vào việc phát triển sản phẩm và dịch vụ đổi mới. Thứ hai, cần tạo ra một môi trường làm việc khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới, nơi mà nhân viên cảm thấy được động viên và có cơ hội để thể hiện ý tưởng của mình. Cuối cùng, chính quyền địa phương cần tiếp tục hỗ trợ các DNNVV thông qua các chính sách ưu đãi và chương trình đào tạo nhằm nâng cao năng lực quản lý và kinh doanh cho các doanh nghiệp.

3.1. Giải pháp cụ thể

Một số giải pháp cụ thể bao gồm việc tổ chức các khóa đào tạo về quản lý doanh nghiệp và chiến lược kinh doanh, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận với nguồn vốn vay ưu đãi, và thiết lập các chương trình hỗ trợ về mặt pháp lý và kỹ thuật. Ngoài ra, việc xây dựng các mạng lưới kết nối giữa các doanh nghiệp cũng rất cần thiết để chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác trong kinh doanh. Những giải pháp này sẽ góp phần thúc đẩy tinh thần doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả kinh doanh cho các DNNVV tại Lâm Đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng GDP từ 6% đến 7% mỗi năm, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng vai trò động lực tăng trưởng kinh tế then chốt. Tại tỉnh Lâm Đồng, tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2010, toàn địa bàn có 4.492 doanh nghiệp nhỏ và vừa, chiếm 95% tổng số doanh nghiệp toàn tỉnh. Giai đoạn 2006 - 2010, tỷ lệ đăng ký thành lập doanh nghiệp mới đạt bình quân 20% mỗi năm, quy mô vốn đăng ký bình quân đạt 5,32 tỷ đồng trên một doanh nghiệp. Tỷ lệ doanh nghiệp duy trì hoạt động sau đăng ký đạt 84,2%, nộp ngân sách bình quân 445 triệu đồng mỗi năm, đáp ứng gần hai phần ba tổng thu ngân sách nhà nước của tỉnh.

Mặc dù giữ vai trò quyết định trong phát triển kinh tế xã hội theo Quyết định số 2366/QĐ-UBND ngày 14 tháng 10 năm 2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng, phần lớn doanh nghiệp địa phương vẫn gặp nhiều rào cản về tài chính, công nghệ lạc hậu và thiếu vắng định hướng chiến lược dài hạn. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định mức độ tác động của các thành tố thuộc tinh thần doanh nghiệp đến kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Lâm Đồng trong giai đoạn 2008 - 2011. Đề tài tập trung vào hai nhóm ngành trọng điểm là thương mại dịch vụ và sản xuất công nông lâm nghiệp. Kết quả nghiên cứu cung cấp căn cứ khoa học giúp các nhà quản trị nâng cao hiệu quả kinh doanh từ 15% đến 25%, đồng thời đề xuất giải pháp thúc đẩy tinh thần doanh nhân phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu kế thừa khung lý thuyết định hướng tinh thần doanh nghiệp từ Miller năm 1983, Covin và Slevin năm 1989, Lumpkin và Dess năm 1996 cùng mô hình tiếp biến văn hóa doanh nghiệp của Lee và Peterson năm 2000. Tinh thần doanh nghiệp được xác định là xu hướng chiến lược thể hiện qua các quy trình, thói quen và hành vi ra quyết định kinh doanh.

Mô hình nghiên cứu bao quát các khái niệm cốt lõi: Thứ nhất, Sự đổi mới sáng tạo là xu hướng sẵn sàng thử nghiệm ý tưởng mới, cải tiến sản phẩm, dịch vụ và áp dụng công nghệ mới vào kinh doanh. Thứ hai, Chấp nhận rủi ro là sự sẵn lòng đầu tư nguồn lực lớn và chấp nhận thử thách nhằm nắm bắt cơ hội mang lại lợi nhuận cao. Thứ ba, Sự tự trị là hành động độc lập, tự tin và kiên định của cá nhân hoặc tập thể nhằm đưa ý tưởng kinh doanh đi đến thành công. Thứ tư, Sự cạnh tranh khốc liệt phản ánh nỗ lực trực tiếp đương đầu, theo dõi sát sao đối thủ để chiếm lĩnh thị phần. Thứ năm, Doanh nghiệp nhỏ và vừa được phân loại theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ, cụ thể tại Lâm Đồng căn cứ theo vốn đăng ký kinh doanh dưới 20 tỷ đồng với doanh nghiệp nhỏ và từ 20 đến 100 tỷ đồng với doanh nghiệp vừa.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hai giai đoạn định tính và định lượng trong thời gian từ tháng 8 năm 2011 đến tháng 1 năm 2012. Giai đoạn định tính phỏng vấn chuyên gia gồm 12 nhà quản lý thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước, các Hiệp hội ngành hàng cùng 10 chủ doanh nghiệp, sau đó thảo luận trực tiếp với 8 nhà quản trị để hoàn thiện thang đo 35 biến quan sát theo thang đo Likert 5 điểm.

Giai đoạn định lượng thực hiện khảo sát bằng thư tín và thư điện tử với 300 bảng câu hỏi. Dữ liệu được thu thập từ nguồn danh sách doanh nghiệp do Cục Thuế và Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Lâm Đồng quản lý. Phương pháp chọn mẫu là phân hạn ngạch thuận tiện theo lĩnh vực hoạt động. Cỡ mẫu hợp lệ cuối cùng đạt 193 doanh nghiệp trong nước, đảm bảo tỷ lệ quan sát trên biến độc lập lớn hơn 5 trên 1 theo tiêu chuẩn nghiên cứu định lượng.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Sử dụng kiểm định Cronbach's Alpha để đánh giá độ tin cậy nội tại với ngưỡng chấp nhận lớn hơn 0,6 và tương quan biến tổng lớn hơn 0,3; Phân tích nhân tố khám phá với phép trích Principal Components và xoay Varimax cho từng thành phần; Phân tích nhân tố chung sử dụng phép trích Principal Axis Factoring và phép quay Promax. Phép quay Promax được lựa chọn vì phản ánh chân thực mối tương quan tự nhiên giữa các khía cạnh tâm lý hành vi của doanh nhân, giúp tinh gọn các biến thành biến đại diện tối ưu trước khi đưa vào mô hình hồi quy đa biến và kiểm định ANOVA.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu mẫu khảo sát gồm 193 doanh nghiệp hợp lệ cho thấy ngành thương mại dịch vụ chiếm 77,2% tương ứng 149 doanh nghiệp, ngành sản xuất công nông lâm nghiệp chiếm 22,8% tương ứng 44 doanh nghiệp. Về quy mô vốn, 78,8% doanh nghiệp có vốn từ 1 đến 20 tỷ đồng, 13,5% có vốn từ 20 đến 100 tỷ đồng và 7,8% có mức vốn trên 100 tỷ đồng. Cơ cấu độ tuổi chủ doanh nghiệp gồm 50,3% thuộc nhóm 18 đến 35 tuổi và 49,7% từ 36 tuổi trở lên.

Thứ hai, kết quả phân tích nhân tố chung với phép quay Promax đã tách thang đo ban đầu thành 5 nhân tố độc lập, giải thích 58,206% tổng phương sai trích với hệ số KMO lớn hơn 0,5. Nhân tố Chấp nhận rủi ro ban đầu được tách thành hai khía cạnh riêng biệt là Chấp nhận rủi ro và Quản lý rủi ro. Tất cả thang đo đều đạt độ tin cậy Cronbach's Alpha vượt chuẩn: Chấp nhận rủi ro đạt 0,7138; Sự đổi mới sáng tạo đạt 0,6846; Sự cạnh tranh đạt 0,6747; Sự tự trị đạt 0,6631; Quản lý rủi ro đạt 0,6394 và Kết quả kinh doanh đạt 0,8328.

Thứ ba, phân tích hồi quy đa biến khẳng định Sự đổi mới sáng tạo và Sự cạnh tranh có tác động thuận chiều mạnh mẽ nhất và có ý nghĩa thống kê ở mức 0,000 đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Thứ tư, các giả thuyết về sự khác biệt của tinh thần doanh nghiệp theo lĩnh vực ngành nghề, độ tuổi chủ doanh nghiệp và quy mô vốn đều bị bác bỏ trong kiểm định ANOVA do độ biến thiên mẫu tương đối đồng đều.

Thảo luận kết quả

Tác động tích cực vượt trội của Sự đổi mới sáng tạo và Sự cạnh tranh phản ánh đúng thực tế cạnh tranh khốc liệt tại Lâm Đồng. Các doanh nghiệp nông sản công nghệ cao và dịch vụ du lịch khi chủ động cải tiến giống hoa, đa dạng hóa sản phẩm chế biến và áp dụng tiếp thị trực tuyến đều ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu cao hơn 20% so với mặt bằng chung.

Phát hiện này hoàn toàn củng cố các luận điểm của Covin và Slevin năm 1989 cũng như Lumpkin và Dess năm 1996. Tuy nhiên, việc hình thành nhân tố độc lập Quản lý rủi ro là đóng góp mới rất đáng chú ý tại Lâm Đồng. Doanh nhân địa phương dám đối mặt khó khăn nhưng luôn đi đôi với ý thức dự báo và mua bảo hiểm rủi ro để bảo toàn nguồn vốn.

Để trực quan hóa các kết quả này, dữ liệu nghiên cứu có thể được trình bày sinh động qua biểu đồ tròn phân bổ 77,2% ngành dịch vụ và 22,8% ngành nông lâm nghiệp; bảng ma trận xoay Pattern Matrix thể hiện rõ 5 nhóm nhân tố có trọng số tải trên 0,45; cùng biểu đồ phân tán hồi quy tuyến tính mô tả mối tương quan thuận giữa năng lực đổi mới sáng tạo với tốc độ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận ròng.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo trong sản xuất kinh doanh. Ban Giám đốc doanh nghiệp cần tăng mức chi cho nghiên cứu và phát triển lên 3% đến 5% tổng doanh thu hàng năm, chủ động đưa vào thị trường từ 1 đến 2 sản phẩm hoặc dịch vụ mới mỗi quý nhằm tạo sự khác biệt, lộ trình thực hiện liên tục từ năm 2012 đến 2015 do Phòng Kỹ thuật và Phòng Kinh doanh chủ trì.

Thứ hai, nâng cao năng lực cạnh tranh và phản ứng thị trường. Phòng Kinh doanh cần thiết lập hệ thống theo dõi đối thủ với tần suất cập nhật dữ liệu hàng tháng. Đồng thời, Phòng Nhân sự cần xây dựng cơ chế trả lương hấp dẫn để thu hút từ 10% đến 15% lao động tay nghề cao trong giai đoạn 6 đến 12 tháng tới.

Thứ ba, chuẩn hóa hệ thống quản trị và kiểm soát rủi ro. Giám đốc tài chính và Kế toán trưởng cần xây dựng quy trình dự báo rủi ro cho 100% dự án đầu tư mới, trích lập quỹ dự phòng rủi ro từ 5% đến 10% lợi nhuận sau thuế và thực hiện bảo hiểm rủi ro tài sản từ năm tài chính 2012.

Thứ tư, hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp cấp địa phương. Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng, Sở Kế hoạch và Đầu tư cùng Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh cần đẩy mạnh thực hiện Quyết định số 2366/QĐ-UBND, phấn đấu nâng tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn vay ưu đãi lên trên 85% và tổ chức từ 4 đến 6 khóa tập huấn nâng cao năng lực quản trị mỗi năm trong giai đoạn 2012 - 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các chủ doanh nghiệp và nhà quản trị doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Lâm Đồng và Tây Nguyên. Luận văn cung cấp bộ công cụ tự đánh giá tinh thần kinh doanh, giúp doanh nghiệp định vị điểm mạnh để cải thiện kết quả kinh doanh và gia tăng từ 15% đến 20% doanh thu.

Thứ hai, các cơ quan quản lý nhà nước và hiệp hội ngành nghề như Sở Kế hoạch và Đầu tư, Hiệp hội Doanh nghiệp, Hiệp hội Hoa, Hiệp hội Du lịch Lâm Đồng. Nguồn số liệu thực chứng 193 doanh nghiệp hỗ trợ thiết kế các chính sách trợ giúp và đào tạo doanh nhân sát thực tế theo Quyết định số 2366/QĐ-UBND.

Thứ ba, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Quản trị kinh doanh. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về kỹ thuật xử lý dữ liệu SPSS 11.5, phương pháp phân tích nhân tố với phép quay Promax và quy trình xây dựng thang đo kinh doanh.

Thứ tư, các tổ chức tư vấn quản lý và ngân hàng thương mại. Tài liệu hỗ trợ đánh giá năng lực nội tại và thẩm định hồ sơ tín dụng của hơn 4.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn một cách chuẩn xác.

Câu hỏi thường gặp

Tinh thần doanh nghiệp trong nghiên cứu này gồm những thành tố nào? Tinh thần doanh nghiệp được đo lường qua năm thành tố gồm Sự đổi mới sáng tạo, Sự cạnh tranh khốc liệt, Sự tự trị, Chấp nhận rủi ro và Quản lý rủi ro. Bộ thang đo được phát triển từ mô hình của Lumpkin và Dess năm 1996, kiểm định thực chứng trên 193 doanh nghiệp tại Lâm Đồng với hệ số Cronbach's Alpha đạt từ 0,6394 đến 0,7138.

Yếu tố nào tác động mạnh nhất đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Lâm Đồng? Sự đổi mới sáng tạo và Sự cạnh tranh khốc liệt là hai nhân tố tác động tích cực lớn nhất đến kết quả kinh doanh với mức ý nghĩa thống kê 0,000. Các doanh nghiệp tích cực cải tiến sản phẩm và theo sát đối thủ ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận cao hơn khoảng 20% so với nhóm còn lại.

Tại sao nhân tố Quản lý rủi ro lại được tách riêng khỏi Chấp nhận rủi ro? Phân tích nhân tố khám phá với phép quay Promax chỉ ra rằng việc mạo hiểm đầu tư và năng lực kiểm soát rủi ro là hai hành vi độc lập. Doanh nhân tại Lâm Đồng tuy sẵn sàng gánh vác thử thách lớn nhưng luôn chủ động dự báo và mua bảo hiểm nhằm bảo toàn mức vốn bình quân 5,32 tỷ đồng.

Quy mô vốn và lĩnh vực kinh doanh có làm thay đổi mức độ ảnh hưởng của tinh thần doanh nghiệp không? Kiểm định ANOVA cho thấy không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa khối thương mại dịch vụ chiếm 77,2% và sản xuất nông lâm nghiệp chiếm 22,8%, cũng như giữa các mức vốn đăng ký. Tinh thần doanh nghiệp phát huy vai trò quyết định đồng đều ở mọi nhóm quy mô doanh nghiệp.

Vì sao nghiên cứu lại lựa chọn phép trích Principal Axis Factoring và phép quay Promax? Phương pháp Principal Axis Factoring kết hợp phép quay Promax phù hợp với bản chất các yếu tố tâm lý hành vi có tương quan lẫn nhau. Phép phân tích này giúp giải thích 58,206% phương sai trích và gom 35 biến quan sát ban đầu thành 5 nhân tố đại diện có độ hội tụ và phân biệt rất cao.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác lập và kiểm định thành công mô hình định hướng tinh thần doanh nghiệp gồm 5 thành tố phù hợp đặc thù doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Lâm Đồng.
• Phân tích thực tế trên 193 doanh nghiệp khẳng định Sự đổi mới sáng tạo và Sự cạnh tranh là hai đòn bẩy then chốt nâng cao doanh thu và lợi nhuận, giải thích 58,206% phương sai trích.
• Kiểm định thống kê chứng minh tác động nhất quán của tinh thần doanh nghiệp trên cả hai khối ngành thương mại dịch vụ chiếm 77,2% và sản xuất nông lâm nghiệp chiếm 22,8%.
• Hệ thống thang đo đạt độ tin cậy Cronbach's Alpha từ 0,6394 đến 0,8328, đóng góp nguồn cứ liệu học thuật chuẩn mực cho chuyên ngành Quản trị kinh doanh.
• Đề tài xây dựng 4 nhóm giải pháp khả thi gắn liền với mục tiêu tăng trưởng và quản trị rủi ro cho cộng đồng doanh nghiệp địa phương.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là làm rõ tác động thực chứng của tinh thần doanh nghiệp tại thị trường địa phương đang phát triển và phát hiện nhân tố quản lý rủi ro độc lập. Kế hoạch tiếp theo giai đoạn 2012 - 2015 cần nhân rộng mô hình ra khu vực Tây Nguyên và nghiên cứu sâu hơn về văn hóa doanh nghiệp.

Các nhà quản trị và chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa hãy nhanh chóng áp dụng bộ chỉ số tinh thần doanh nghiệp, chủ động thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tối ưu hóa năng lực cạnh tranh để bứt phá hiệu quả kinh doanh ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu: Khái niệm, mục tiêu nghiên cứu đề tài, phạm vi nghiên cứu đề tài, và ý nghĩa việc thực hiện đề tài. Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu: khái niệm DNNVV, đặc trưng của DNNVV, tinh thần doanh nghiệp. Chương 3: Thiết kế nghiên cứu: giới thiệu phương pháp nghiên cứu, các bước xử lý dữ liệu và thiết kế thang đo dữ liệu. Chương 4: Phân tích kết quả: Tiến hành phân tích dữ liệu mẫu thu nhận được, phân tích các nhân tố, kiểm tra độ tin cậy của thang đo.

Chương 5: Kết luận, đề xuất: đưa ra nhận xét của nghiên cứu, một số giải pháp kích thích sự sáng tạo, đổi mới của DNNVV và nâng cao năng lực cạnh tranh của DNNVV. Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu Nội dung của chương này là xác định những khái niệm, cơ sở lý thuyết của các tác giả đã nghiên cứu trước đây, đồng thời xây dựng mô hình nghiên cứu phù hợp với đặc điểm của DNNVV tại tỉnh Lâm Đồng.1 Doanh nghiệp nhỏ và vừa 2.1 Khái niệm Có rất nhiều định nghĩa về DNNVV khác nhau, tùy theo quan điểm của các Chính phủ ở mỗi nước, nhưng nhìn chung đều dựa vào 3 tiêu chí định lượng, đó là: tiêu chí về số lượng lao động doanh nghiệp được sử dụng, doanh thu của doanh nghiệp và vốn sở hữu của doanh nghiệp. Do số lượng lao động là tiêu chí dễ thống kê nên cộng đồng Châu Âu và các nước thành viên OECD và các nước đang phát triển hay sử dụng 3. Tại Việt Nam, theo qui định tại Điều 3- Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/6/2009 của Chính phủ thì tiêu chí DNNVV dựa theo quy mô tổng nguồn vốn hoặc số lao động bình quân năm.

Theo Nghị định này thì Doanh nghiệp nhỏ và vừa là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên). Trên cơ sở qui định này, UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành Quyết định số 2366/QĐ-UBND ngày 14/10/2010 về kế hoạch, chương trình trợ giúp DNNVV trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng; theo đó tiêu chí quy mô vốn đăng ký kinh doanh được sử dụng để phân loại là doanh nghiệp nhỏ hoặc doanh nghiệp vừa, cụ thể như sau: 3 OECD (2004), Promoting SMEs for Development, Report of 2nd OECD conference of ministers responsible for SMEs, Istanbul, Turkey.1: Loại hình doanh nghiệp Loại Doanh nghiệp Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa Khối sản xuất và xây dựng Vốn đăng ký từ 01 đến Vốn đăng ký từ 20 đến dưới 20 tỷ đồng 100 tỷ đồng Khối thương mại và dịch Vốn đăng ký từ 01 đến Vốn đăng ký từ 10 đến vụ dưới 10 tỷ đồng 50 tỷ đồng. Trong điều kiện cụ thể của Lâm Đồng thì định nghĩa DNNVV dựa trên tiêu chí về vốn đăng ký kinh doanh là hợp lý (sử dụng tiêu chí về lao động sẽ không phù hợp do đặc thù các doanh nghiệp tại Lâm Đồng chủ yếu về sản xuất nông nghiệp, dịch vụ sử dụng nhiều lao động) và tiêu chí này sẽ được sử dụng để phân tích về DNNVV trong Luận văn này.2 Đặc trưng của DNNVV DNNVV không phải là doanh nghiệp lớn thu lại mà nó có nhiều đặc trưng khác biệt, tập trung ở cấu trúc tổ chức, cách ra quyết định và sử dụng nguồn lực. DNNVV có lợi thế cấu trúc là hệ thống tổ chức gọn nhẹ, quá trình truyền thông nhanh, ra quyết định nhanh chóng, phần đông DNNVV có hệ thống quy trình ra quyết định đơn giản, tạo khả năng nhanh và linh hoạt trước những biến đổi của môi trường bên ngoài.

Tuy nhiên DNNVV cũng có những khuyết điểm cố hữu đó là nguồn lực tài chính hạn hẹp, chủ doanh nghiệp có trình độ thấp, thiếu hệ thống quản trị tài chính, yếu về tiếp thị và xây dựng thị trường, công nghệ lạc hậu… (dẫn theo Nguyễn Thành Long, 2010).2 Nhìn lại những tài liệu có liên quan đến tinh thần doanh nghiệp 2.1 Tinh thần doanh nghiệp Miller (1983) mô tả một công ty kinh doanh là “đối tượng tham gia vào quá trình đổi mới sản phẩm thị trường, thực hiện những dự án kinh doanh có phần rủi ro, và là đối tượng đầu tiên nghĩ ra sự đổi mới tiên phong, giáng vào những đối thủ cạnh tranh những cú chí mạng” (trang 771). Ông dùng những tiêu chuẩn về sự đổi 7 mới, sự tiên phong, và chấp nhận rủi ro để đo lường tinh thần kinh doanh. Ba yếu tố này được kế tục từ hầu hết các nghiên cứu trước đó để định nghĩa tinh thần kinh doanh (Lumpkin & Dess 1996, Covin & Slevin 1989…) Covin & Slevin (1989) gán định nghĩa EO là đặc điểm kinh doanh chiến lược (ESP) của một công ty và đo lường ESP của những công ty sản xuất nhỏ. Tương tự như Miller (1983), họ vẫn công nhận rằng công ty kinh doanh là những công ty sáng tạo, chấp nhận rủi ro và tiên phong.

Họ cũng thừa nhận rằng ESP là một đặc tính quan trọng của những công ty có kết quả hoạt động tốt. Kreiser và các đồng tác giả (2002) làm sáng tỏ những thuộc tính tinh thần của định hướng kinh doanh. Họ cũng ủng hộ mô hình EO với 3 yếu tố gồm đổi mới sáng tạo, tiên phong và chấp nhận rủi ro. Họ khám phá ra rằng 3 yếu tố này có thể biến thiên độc lập với nhau trong những tình huống khác nhau được ghi chép lại bởi Lumpkin & Dess (1996), Tarabishy và đồng nghiệp (2005) và cũng được thừa hưởng từ mô hình nguyên bản phát triển bởi Miller (1983).

Họ cũng tập trung vào sự đổi mới sáng tạo, chấp nhận rủi ro, và sự tiên phong để đánh giá ESP. Họ nghiên cứu về mối quan hệ giữa phong cách lãnh đạo và ESP. Kết quả của nghiên cứu này được thể hiện trong điểm ESP của CEO và có mối tương quan mạnh mẽ với điểm chuyển hóa và bản tóm tắt về sự lãnh đạo (TLP). Lumpkin & Dess (1996) miêu tả EO là một quá trình, một sự rèn luyện và hành động ra quyết định mà kết quả của nó là sự ra đời của một khái niệm mới.

EO có thể được xem là một quy trình kinh doanh mà các nhà quản lý dùng để hành động. Họ phác thảo 5 yếu tố của EO bao gồm tinh thần tự trị, sự đổi mới sáng tạo, chấp nhận rủi ro, tinh thần tiên phong và sự cạnh tranh khốc liệt, những điều này hầu như nằm toàn bộ trong các quy trình kinh doanh. Lee & Peterson (2000) cũng miêu tả EO là một quá trình kinh doanh mà tinh thần kinh doanh được thực hiện trong khía cạnh phương thức, thói quen và quy trình ra quyết định. Họ cho rằng “công ty hoạt động độc lập (tự trị), khuyến khích thử nghiệm (đổi mới sáng tạo), làm những việc có tính rủi ro (chấp nhận rủi ro), đưa 8 vào những sáng kiến (tiên phong) và cạnh tranh khốc liệt trên thị trường là công ty có EO mạnh, những công ty thiếu một hay toàn bộ các yếu tố trên đều có EO yếu.

Như tổng kết trong bảng 2.2, mô hình nguyên mẫu của Miller (1983) đã được sử dụng rộng rãi trong rất nhiều những nghiên cứu về EO và tác động của nó đến các tổ chức. Khi bàn về mối quan hệ giữa các yếu tố, Miller (1983) và Covin & Slevin (1989) sử dụng EO là một cấu trúc một chiều. Họ nhấn mạnh rằng 3 yếu tố này có thể được kết hợp. Mặt khác, Lumpkin & Dess (1996) và Kreiser & đồng nghiệp (2002) tuyên bố rằng những yếu tố của EO có thể biến thiên độc lập với các yếu tố khác.

Nghiên cứu này sử dụng quan điểm của Lumpkin & Dess (1996).2: Các yếu tố của EO Nghiên cứu Yếu tố EO sử dụng Miller (1983) Đổi mới sáng tạo, tiên phong và chấp nhận rủi ro Covin & Slevin (1989) Đổi mới sáng tạo, tiên phong và chấp nhận rủi ro Lumpkin & Dess (1996) Tinh thần tự trị, đổi mới sáng tạo, tiên phong, chấp nhận rủi ro, cạnh tranh Wikilund (1999) Đổi mới sáng tạo, tiên phong và chấp nhận rủi ro Lee & Peterson (2000) Tinh thần tự trị, đổi mới sáng tạo, tiên phong, chấp nhận rủi ro, cạnh tranh Kreiser & đồng nghiệp (2002), Đổi mới sáng tạo, tiên phong và chấp Marino & đồng nghiệp (2002), nhận rủi ro Messeghem (2003), Tarabishy và đồng nghiệp (2005) 9 2.2 EO và hoạt động của tổ chức Kết quả từ nhiều nghiên cứu trước đây đã củng cố thêm quan điểm về mối quan hệ giữa EO và họat động của công ty. Lumpkin & Dess (1996) cho rằng mối quan hệ giữa EO và hoạt động của công ty là một bối cảnh đặc biệt và giới thiệu mô hình thống nhất để tìm hiểu mối quan hệ giữa EO và hoạt động của công ty. Quan điểm này được thể hiện trong Hình 2. Một số tác giả nghiên cứu về mối quan hệ giữa EO, định hướng tiếp thị và hoạt động của công ty, và chỉ ra rằng EO có quan hệ trực tiếp đến sự thay đổi lợi nhuận.

Dess & đồng nghiệp (1997) kiểm tra bản chất của việc tạo chiến lược định hướng kinh doanh và mối quan hệ của nó với chiến lược, môi trường và hoạt động của công ty. Kết quả của nghiên cứu này chỉ ra rằng việc tạo chiến lược kinh doanh có quan hệ chặt chẽ với hoạt động của công ty khi nó kết hợp với chiến lược và môi trường phù hợp. Nhân tố môi trường Sự năng động Sự hào phóng Sự phức tạp Ngành nghề Đặc điểm Định hướng Hoạt động doanh nghiệp Tăng doanh thu Sự tự trị Thị phần Sự đổi mới, sáng tạo Lợi nhuận Chấp nhận thử thách Hoạt động nói chung Tiên phong Sự thoả mãn của đối Sự cạnh tranh khốc tác liệt Nhân tố về tổ chức Kích cỡ Cơ cấu Chiến lược Quy trình tạo chiến lược Nguồn nguyên liệu Văn hóa Đặc điểm của ban lãnh đạo cấp cao Hình 2.1: Khung khái niệm của EO 10 Covin & Slevin (1989) cũng cho rằng EO có mối quan hệ với hoạt động của các công ty nhỏ trong môi trường thù địch. Wikilund (1999) kiểm tra sự bền vững trong mối quan hệ giữa EO và hoạt động của công ty.

Ông phân tích dữ liệu của những công ty nhỏ ở Thụy Điển và tìm thấy một mối quan hệ rõ ràng giữa EO và hoạt động của công ty. Hơn thế nữa, kết quả của nghiên cứu này nhấn mạnh sự phát triển của mối quan hệ này theo thời gian. Một mặt khác, một số nghiên cứu trước đây cũng nhấn mạnh vai trò của văn hóa trong việc tạo ra EO thiết thực.