Luận văn thạc sĩ sự suy giảm sức mạnh của đồng đôla mỹ và tác động của nó đến các vấn đề kinh tế quốc tế 2000 2010

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích sự suy giảm sức mạnh của đồng đôla mỹ và tác động của nó đến các vấn đề kinh tế quốc tế 2000 2010, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thu Trang
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Thành Nam
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quan hệ Quốc tế
• Đề tài: Sự Suy Giảm Sức Mạnh Của Đồng Đôla Mỹ Và Tác Động Của Nó Đến Các Vấn Đề Kinh Tế Quốc Tế (2000 – 2010)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 0.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu, nhiệm vụ đề tài
• 0.4. Bố cục luận văn
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Nguồn tài liệu tham khảo
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ ĐỒNG ĐÔLA MỸ
• 1.1. Lịch sử ra đời của đồng Đôla Mỹ
• 1.2. Quá trình phát triển của đồng Đôla Mỹ
• 1.3. Vị thế của đồng Đôla Mỹ giai đoạn 2000 – 2010
• 1.4. Các tiêu chí để đánh giá vị thế của một đồng tiền quốc tế
• 1.5. Vai trò của đồng Đôla Mỹ đối với nền kinh tế thế giới thập niên đầu thế kỷ 21
• 2. CHƯƠNG 2: SỰ SUY GIẢM SỨC MẠNH CỦA ĐỒNG ĐÔLA MỸ TRONG THẬP NIÊN ĐẦU THẾ KỶ 21
• 2.1. Những biểu hiện suy giảm sức mạnh của đồng Đôla Mỹ giai đoạn 2000 – 2010
• 2.2. Giao dịch thương mại bằng Đôla Mỹ giữa các nước giảm
• 2.3. Sự suy giảm giá trị đồng Đôla Mỹ
• 2.4. Sự suy giảm vị thế đồng tiền dự trữ quốc tế của Đôla Mỹ
• 2.5. Nguyên nhân dẫn đến sự suy giảm sức mạnh của đồng Đôla Mỹ
• 2.5.1. Nguyên nhân khách quan
• 2.5.2. Nguyên nhân chủ quan
• 3. CHƯƠNG 3: TÁC ĐỘNG CỦA SỰ SUY GIẢM SỨC MẠNH ĐỒNG ĐÔLA MỸ ĐẾN KINH TẾ MỸ VÀ CÁC VẤN ĐỀ KINH TẾ QUỐC TẾ
• 3.1. Tác động của sự suy giảm sức mạnh đồng Đôla Mỹ đến kinh tế Mỹ
• 3.1.1. Tác động tiêu cực
• 3.1.2. Tác động tích cực
• 3.2. Tác động của sự suy giảm sức mạnh đồng Đôla Mỹ lên các vấn đề kinh tế quốc tế
• 3.2.1. Tăng trưởng GDP toàn cầu
• 3.2.2. Thương mại quốc tế
• 3.2.3. Tài chính quốc tế
• 3.2.4. Đầu tư quốc tế
• 3.2.5. Dự trữ quốc tế
• 3.3. Tác động của sự giảm giá đồng Đôla Mỹ đến Việt Nam
• 3.3.1. Tác động tích cực đến xuất khẩu
• 3.3.2. Tác động lên chính sách điều chỉnh tỉ giá
• PHẦN KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của sự suy giảm đồng đôla Mỹ

Sự suy giảm sức mạnh của đồng đôla Mỹ đã trở thành một chủ đề nóng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu. Đồng đôla không chỉ là đơn vị tiền tệ của Mỹ mà còn là đồng tiền dự trữ chính của thế giới. Khi đồng đôla suy giảm, nó ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh của nền kinh tế quốc tế, từ thương mại đến đầu tư. Việc hiểu rõ tác động này là rất quan trọng để các quốc gia có thể điều chỉnh chính sách kinh tế của mình.

1.1. Sự suy giảm đồng đôla Mỹ và các chỉ số kinh tế

Sự suy giảm đồng đôla Mỹ có thể được đo lường qua nhiều chỉ số kinh tế như tỷ giá hối đoái, lạm phát và tăng trưởng GDP. Khi đồng đôla giảm giá, hàng hóa xuất khẩu của Mỹ trở nên rẻ hơn, điều này có thể thúc đẩy xuất khẩu nhưng cũng có thể dẫn đến lạm phát trong nước.

1.2. Tác động đến thương mại quốc tế

Sự suy giảm đồng đôla Mỹ ảnh hưởng đến thương mại quốc tế bằng cách làm tăng giá hàng hóa nhập khẩu và giảm giá hàng hóa xuất khẩu. Điều này có thể dẫn đến thâm hụt thương mại lớn hơn cho Mỹ và thay đổi cán cân thương mại toàn cầu.

II. Vấn đề và thách thức từ sự suy giảm đồng đôla Mỹ

Sự suy giảm đồng đôla Mỹ không chỉ là một vấn đề kinh tế mà còn là một thách thức chính trị. Các quốc gia phụ thuộc vào đồng đôla trong giao dịch quốc tế có thể gặp khó khăn khi giá trị của nó giảm. Điều này có thể dẫn đến sự bất ổn trong các mối quan hệ quốc tế và ảnh hưởng đến chính sách tài chính toàn cầu.

2.1. Khó khăn trong chính sách tiền tệ

Khi đồng đôla suy giảm, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) phải đối mặt với áp lực trong việc điều chỉnh chính sách tiền tệ. Việc tăng lãi suất có thể giúp ổn định đồng đôla nhưng cũng có thể làm chậm lại tăng trưởng kinh tế.

2.2. Tác động đến các nền kinh tế mới nổi

Nhiều nền kinh tế mới nổi phụ thuộc vào đồng đôla trong giao dịch và đầu tư. Sự suy giảm của đồng đôla có thể dẫn đến khủng hoảng tài chính tại các quốc gia này, làm tăng nợ công và giảm khả năng đầu tư.

III. Phương pháp giải quyết vấn đề suy giảm đồng đôla Mỹ

Để đối phó với sự suy giảm của đồng đôla Mỹ, các quốc gia và tổ chức tài chính quốc tế cần có những biện pháp cụ thể. Việc điều chỉnh chính sách tài chính và tiền tệ là cần thiết để ổn định nền kinh tế và duy trì sự phát triển bền vững.

3.1. Điều chỉnh chính sách tài chính

Các quốc gia cần xem xét lại chính sách tài chính của mình để giảm thiểu tác động tiêu cực từ sự suy giảm đồng đôla. Việc tăng cường dự trữ ngoại hối và đa dạng hóa nguồn thu nhập có thể giúp ổn định nền kinh tế.

3.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Hợp tác giữa các quốc gia trong việc điều chỉnh chính sách tiền tệ và tài chính có thể giúp giảm thiểu tác động của sự suy giảm đồng đôla. Các tổ chức quốc tế như IMF có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các quốc gia gặp khó khăn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về tác động của sự suy giảm đồng đôla Mỹ đã chỉ ra rằng các quốc gia cần có những biện pháp ứng phó kịp thời để bảo vệ nền kinh tế của mình. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng sự suy giảm đồng đôla có thể dẫn đến những thay đổi lớn trong thương mại và đầu tư quốc tế.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự suy giảm đồng đôla có thể dẫn đến tăng trưởng xuất khẩu cho một số quốc gia nhưng cũng có thể gây ra lạm phát và khủng hoảng tài chính cho các quốc gia khác. Việc phân tích các dữ liệu kinh tế là rất quan trọng để đưa ra các quyết định chính sách.

4.2. Ứng dụng trong chính sách kinh tế

Các quốc gia có thể áp dụng các kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách kinh tế của mình. Việc theo dõi và phân tích sự biến động của đồng đôla là cần thiết để đưa ra các quyết định kịp thời và hiệu quả.

V. Kết luận và tương lai của đồng đôla Mỹ

Sự suy giảm đồng đôla Mỹ là một vấn đề phức tạp với nhiều tác động đến kinh tế quốc tế. Tương lai của đồng đôla phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm chính sách tài chính của Mỹ và tình hình kinh tế toàn cầu. Việc theo dõi và phân tích các xu hướng này là rất quan trọng để dự đoán các biến động trong tương lai.

5.1. Dự đoán về tương lai của đồng đôla

Dự đoán về tương lai của đồng đôla Mỹ cho thấy rằng nếu không có các biện pháp kịp thời, đồng đôla có thể tiếp tục suy giảm. Điều này có thể dẫn đến những thay đổi lớn trong hệ thống tài chính toàn cầu.

5.2. Vai trò của đồng đôla trong kinh tế toàn cầu

Đồng đôla vẫn giữ vai trò quan trọng trong kinh tế toàn cầu, nhưng sự suy giảm của nó có thể dẫn đến sự thay đổi trong cách thức giao dịch và đầu tư quốc tế. Các quốc gia cần chuẩn bị cho những thay đổi này để bảo vệ lợi ích kinh tế của mình.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong thập niên đầu thế kỷ 21, đồng Đôla Mỹ (USD) đã trải qua nhiều biến động lớn, ảnh hưởng sâu sắc đến kinh tế toàn cầu. Theo báo cáo của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), đồng USD chiếm tới 86% giao dịch ngoại hối toàn cầu năm 2007, tuy nhiên, trong giai đoạn 2000 – 2010, sức mạnh của đồng tiền này đã suy giảm rõ rệt. Nghiên cứu tập trung phân tích các biểu hiện suy giảm sức mạnh của đồng Đôla Mỹ, nguyên nhân khách quan và chủ quan, cũng như tác động của sự suy giảm này đến kinh tế Mỹ và các vấn đề kinh tế quốc tế. Phạm vi nghiên cứu bao gồm giai đoạn từ năm 2000 đến 2010, với trọng tâm là các biến động tài chính – tiền tệ toàn cầu và chính sách của Mỹ trong bối cảnh khủng hoảng tài chính 2007 – 2009 và sự trỗi dậy của các nền kinh tế mới nổi như Trung Quốc, Ấn Độ, Nga, Brazil.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ quá trình suy giảm sức mạnh của đồng Đôla Mỹ, đánh giá tác động của nó đến thương mại quốc tế, tài chính toàn cầu, đầu tư và dự trữ ngoại hối, đồng thời đề xuất các giải pháp ứng phó phù hợp. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hiểu rõ vai trò của đồng USD trong hệ thống tiền tệ quốc tế, giúp các nhà hoạch định chính sách, nhà đầu tư và các tổ chức tài chính quốc tế có cơ sở để điều chỉnh chiến lược kinh tế phù hợp với xu thế toàn cầu hóa và biến động tiền tệ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng hai khung lý thuyết chính: lý thuyết tiền tệ quốc tế và mô hình cân bằng thị trường ngoại hối. Lý thuyết tiền tệ quốc tế giúp phân tích vai trò của đồng tiền trong các chức năng cơ bản: phương tiện trao đổi, thước đo giá trị và phương tiện tích lũy. Mô hình cân bằng thị trường ngoại hối được sử dụng để đánh giá tác động của các yếu tố kinh tế, chính trị đến tỷ giá hối đoái và sức mạnh đồng tiền.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Chức năng của tiền tệ: phương tiện trao đổi, thước đo giá trị, phương tiện tích lũy.
• Chỉ số USDX: thước đo sức mạnh đồng Đôla Mỹ so với rổ 6 đồng tiền lớn khác.
• Dự trữ ngoại hối: tỷ trọng đồng tiền trong dự trữ của các ngân hàng trung ương.
• Thâm hụt tài khoản vãng lai: sự chênh lệch giữa nhập khẩu và xuất khẩu quốc gia.
• Quyền rút vốn đặc biệt (SDR): công cụ dự trữ quốc tế do IMF phát hành.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu kinh tế kết hợp với phương pháp lịch sử, so sánh và tổng hợp. Dữ liệu được thu thập từ các nguồn thứ cấp uy tín như báo cáo của IMF, BIS, Ngân hàng Thế giới, các tổ chức tài chính quốc tế và các nghiên cứu học thuật liên quan.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm số liệu kinh tế vĩ mô của Mỹ và các nền kinh tế lớn trong giai đoạn 2000 – 2010, với trọng tâm phân tích các biến động tỷ giá, dự trữ ngoại hối, thương mại quốc tế và các chỉ số kinh tế quan trọng. Phương pháp phân tích chủ yếu là phân tích định lượng các số liệu thống kê, so sánh tỷ lệ phần trăm thay đổi và phân tích định tính các chính sách kinh tế – tiền tệ.

Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2000 – 2010, đặc biệt chú trọng các sự kiện quan trọng như khủng hoảng tài chính 2007 – 2009, sự kiện 11/9/2001, và sự trỗi dậy của đồng Euro cùng các nền kinh tế mới nổi.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Giảm tỷ trọng giao dịch thương mại bằng USD: Kim ngạch thương mại giữa Nga và Trung Quốc bằng USD giảm từ 55 tỷ USD năm 2008 xuống 39,51 tỷ USD năm 2009, với xu hướng chuyển sang sử dụng đồng nội tệ và đồng Nhân dân tệ (NDT). Năm 2010, 4,6% giao dịch thương mại của Trung Quốc được thanh toán bằng NDT.

2. Suy giảm giá trị đồng USD so với các ngoại tệ chủ chốt: Trong giai đoạn 2002 – 2007, đồng Euro tăng giá 60% so với USD, chỉ số USDX giảm từ 122 điểm năm 2001 xuống còn 69 điểm năm 2008, tương đương giảm 43%. Đồng USD mất giá 25% trong 5 năm đầu thế kỷ 21 so với Euro và Yên Nhật.

3. Giảm tỷ trọng USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu: Tỷ trọng USD trong dự trữ ngoại hối giảm từ 70,7% năm 2000 xuống còn 61,8% năm 2010, giảm gần 9%. Trong khi đó, tỷ trọng Euro tăng từ 18,8% lên 26% cùng kỳ. Các ngân hàng trung ương như Trung Quốc, Nga đã chuyển dự trữ USD sang vàng và Euro.

4. Tác động tiêu cực đến kinh tế Mỹ: Thâm hụt tài khoản vãng lai của Mỹ đạt 803 tỷ USD năm 2006, giảm xuống 470,9 tỷ USD năm 2010. Nợ công tăng từ 5,95 nghìn tỷ USD năm 2000 lên 14,29 nghìn tỷ USD năm 2010, tương đương hơn 100% GDP. Tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 10% năm 2010, trong khi tốc độ tăng trưởng GDP giảm xuống còn khoảng 1,1% năm 2001.

Thảo luận kết quả

Sự suy giảm sức mạnh của đồng Đôla Mỹ được giải thích bởi nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Về khách quan, sự ra đời của đồng Euro năm 1999 đã tạo ra đối trọng lớn trên thị trường tiền tệ quốc tế, làm giảm nhu cầu sử dụng USD trong dự trữ và thanh toán quốc tế. Các nền kinh tế mới nổi như BRICS tích cực thúc đẩy sử dụng đồng nội tệ trong thương mại song phương, giảm sự phụ thuộc vào USD. Bên cạnh đó, các bất ổn địa chính trị, đặc biệt là các cuộc chiến tranh tại Trung Đông và sự kiện 11/9/2001, đã làm giảm niềm tin vào đồng USD.

Về nguyên nhân chủ quan, kinh tế Mỹ tăng trưởng chậm lại, thâm hụt tài khoản vãng lai và nợ công tăng cao đã làm suy yếu vị thế tài chính của Mỹ. Chính sách lãi suất thấp kéo dài của FED từ 2002 đến 2010 làm giảm giá trị USD, đồng thời kích thích lạm phát và làm tăng giá vàng lên mức kỷ lục 1.214 USD/Oz năm 2010. Các số liệu có thể được trình bày qua biểu đồ chỉ số USDX giảm dần, bảng tỷ trọng dự trữ ngoại hối theo loại tiền tệ và biểu đồ tăng trưởng nợ công Mỹ.

So với các nghiên cứu trước đây, kết quả này đồng nhất với nhận định của các chuyên gia kinh tế về sự chuyển dịch quyền lực tiền tệ toàn cầu và sự trỗi dậy của các đồng tiền thay thế như Euro và NDT. Ý nghĩa của nghiên cứu giúp làm rõ xu hướng đa cực trong hệ thống tiền tệ quốc tế, cảnh báo các rủi ro tiềm ẩn đối với nền kinh tế Mỹ và toàn cầu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đa dạng hóa dự trữ ngoại hối quốc gia: Các quốc gia nên giảm tỷ trọng dự trữ USD, tăng cường dự trữ Euro, vàng và các đồng tiền mạnh khác nhằm giảm rủi ro biến động tỷ giá. Thời gian thực hiện trong 3-5 năm, chủ thể là các ngân hàng trung ương.

2. Thúc đẩy quốc tế hóa đồng nội tệ: Các nền kinh tế mới nổi cần đẩy mạnh sử dụng đồng nội tệ trong thương mại song phương và khu vực, giảm sự phụ thuộc vào USD. Thời gian 5-10 năm, chủ thể là chính phủ và các tổ chức tài chính quốc gia.

3. Ổn định kinh tế vĩ mô Mỹ: Chính phủ Mỹ cần kiểm soát thâm hụt ngân sách, giảm nợ công và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững để củng cố niềm tin vào đồng USD. Thời gian trung hạn 5 năm, chủ thể là chính quyền liên bang và FED.

4. Tăng cường hợp tác quốc tế về chính sách tiền tệ: Các tổ chức tài chính quốc tế như IMF, WB cần thúc đẩy xây dựng hệ thống tiền tệ đa cực, hỗ trợ các đồng tiền dự trữ mới như SDR để giảm áp lực lên USD. Thời gian dài hạn 10 năm, chủ thể là các tổ chức quốc tế và chính phủ các nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách tiền tệ và tài chính: Giúp hiểu rõ xu hướng biến động đồng USD và tác động đến chính sách dự trữ ngoại hối, điều chỉnh tỷ giá phù hợp.

2. Các nhà đầu tư và tổ chức tài chính quốc tế: Cung cấp cơ sở phân tích rủi ro tiền tệ, hỗ trợ quyết định đầu tư và quản lý danh mục tài sản đa tiền tệ.

3. Giảng viên và sinh viên chuyên ngành Quan hệ Quốc tế, Kinh tế quốc tế: Tài liệu tham khảo chuyên sâu về vai trò đồng tiền trong quan hệ kinh tế toàn cầu và tác động chính trị – kinh tế.

4. Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu và thương mại quốc tế: Hiểu rõ xu hướng thanh toán và rủi ro tỷ giá để xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao đồng Đôla Mỹ lại suy giảm sức mạnh trong giai đoạn 2000 – 2010?
   Sự suy giảm do tác động của nhiều yếu tố như sự ra đời của đồng Euro, sự trỗi dậy của các nền kinh tế mới nổi, các bất ổn địa chính trị, thâm hụt tài khoản vãng lai và nợ công Mỹ tăng cao, cùng chính sách lãi suất thấp của FED.

2. Chỉ số USDX phản ánh điều gì về sức mạnh đồng USD?
   USDX đo lường giá trị đồng USD so với rổ 6 đồng tiền lớn khác. Chỉ số giảm từ 122 điểm năm 2001 xuống 69 điểm năm 2008 cho thấy sức mạnh đồng USD giảm khoảng 43% trong giai đoạn này.

3. Tác động của sự suy giảm USD đến kinh tế Mỹ và thế giới như thế nào?
   USD suy giảm làm tăng chi phí nhập khẩu, ảnh hưởng đến lạm phát Mỹ, đồng thời làm giảm vị thế tài chính Mỹ. Trên thế giới, nó thúc đẩy các quốc gia đa dạng hóa dự trữ ngoại hối và tìm kiếm đồng tiền thay thế, làm thay đổi cấu trúc tài chính toàn cầu.

4. Vai trò của đồng Euro trong việc thay thế USD là gì?
   Euro trở thành đồng tiền dự trữ lớn thứ hai, tăng tỷ trọng trong dự trữ ngoại hối từ 18,8% năm 2000 lên 26% năm 2010, đồng thời được sử dụng rộng rãi trong thanh toán thương mại quốc tế, tạo ra đối trọng với USD.

5. Làm thế nào các quốc gia mới nổi như Trung Quốc giảm sự phụ thuộc vào USD?
   Trung Quốc thúc đẩy quốc tế hóa đồng NDT qua các hiệp định hoán đổi tiền tệ, cho phép thanh toán thương mại bằng NDT, và tăng dự trữ ngoại hối bằng đồng tiền này, giảm dần tỷ trọng USD trong dự trữ.

Kết luận

• Đồng Đôla Mỹ suy giảm sức mạnh rõ rệt trong giai đoạn 2000 – 2010, thể hiện qua giảm giá trị, giảm tỷ trọng trong dự trữ ngoại hối và giao dịch thương mại quốc tế.
• Nguyên nhân bao gồm sự ra đời của đồng Euro, sự trỗi dậy của các nền kinh tế mới nổi, bất ổn địa chính trị và các yếu tố kinh tế nội tại của Mỹ như thâm hụt tài khoản vãng lai và nợ công tăng cao.
• Sự suy giảm này ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế Mỹ và làm thay đổi cấu trúc tài chính – tiền tệ toàn cầu, thúc đẩy xu hướng đa cực trong hệ thống tiền tệ quốc tế.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, thúc đẩy quốc tế hóa đồng nội tệ, ổn định kinh tế Mỹ và tăng cường hợp tác quốc tế về chính sách tiền tệ.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách, nhà đầu tư và các tổ chức tài chính trong việc ứng phó với biến động tiền tệ toàn cầu.

Để tiếp tục nghiên cứu, cần mở rộng phân tích đến giai đoạn sau 2010, đặc biệt là tác động của các chính sách tiền tệ mới và sự phát triển của các đồng tiền kỹ thuật số. Đề nghị các nhà nghiên cứu và chuyên gia kinh tế quan tâm theo dõi sát sao diễn biến thị trường ngoại hối và chính sách tiền tệ toàn cầu để cập nhật kịp thời các xu hướng mới.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà hoạch định chính sách và tổ chức tài chính nên xem xét điều chỉnh chiến lược dự trữ và đầu tư nhằm thích ứng với sự thay đổi vị thế của đồng Đôla Mỹ trong hệ thống tiền tệ quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ ĐỒNG ĐÔLA MỸ 1. Lịch sử ra đời của đồng Đôla Mỹ Sự hình thành của đồng Đôla Mỹ2 được bắt đầu từ khoảng năm 1690. Khi đó, nước Mỹ3 chưa được ra đời mà chỉ gồm 13 vùng thuộc địa, dưới sự cai trị của Vương quốc Anh. Vịnh Masachusetts là nơi đầu tiên sử dụng đồng giấy bạc để thanh toán chi phí quân đội, sau đó các vùng thuộc địa khác nhanh chóng bắt chước.

Về sau, Vương quốc Anh đặt rất nhiều luật về việc sử dụng tiền tệ của thuộc địa và sau đó cấm hẳn thứ tiền này. Vào năm 1775, khi các thuộc địa chuẩn bị khai chiến với Anh, Đại hội Châu lục cho ra đời đồng tiền chung của châu lục. Tuy nhiên, đồng tiền này không tồn tại lâu vì không đủ tiềm lực tài chính và dễ bị làm giả. Sau đó, Quốc hội đặc cách thành lập ngân hàng quốc gia đầu tiên ở Philadephia, Ngân hàng Bắc Mỹ, để hỗ trợ tài chính cho chính phủ.

Đồng Đôla Mỹ được chọn trở thành đơn vị tiền tệ của Mỹ vào năm 1785. Đạo luật Đúc tiền năm 1792 đã giúp thống nhất việc đúc tiền vàng, bạc và tiền xu đang được vận hành. Vào năm 1861, giấy bạc xanh (Greenbacks) được Tổng thống Abraham Lincoln đưa vào hệ thống tiền tệ vào để hỗ trợ tài chính cho cuộc nội chiến Nam – Bắc. Việc in tiền xanh được cải tiến, bao gồm con dấu của bộ tài chính và chữ kí được khắc sâu vào đồng tiền để phân biệt với đồng tiền giả.

Năm 1863, Quốc hội Mỹ thống nhất hệ thống ngân hàng trong nước và cho phép Bộ Tài chính Mỹ giám sát việc phát hành giấy bạc của Ngân hàng Trung ương. Điều này đã trao cho các ngân hàng quốc gia quyền phát hành tiền và mua trái phiếu chính phủ dễ dàng hơn nhưng vẫn bị kiểm soát. Đạo luật Cục Dự trữ Liên bang (Federal 2 Đôi khi xin được gọi là USD, Dollar, đôla, đồng Mỹ kim hay tờ bạc xanh. 3 Đôi khi xin được gọi là Hoa Kỳ.

5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Reserve Act) năm 1913 đã cho ra đời Ngân hàng Trung ương Mỹ, giúp cho việc điều hành hoạt động ngân hàng trong nước một cách đồng bộ, phù hợp với những thay đổi của hệ thống tài chính Mỹ. Cũng năn 1913, Cục Dữ trữ Liên bang – FED4 đã cho ra đời một loại tiền tệ mới là tiền giấy dự trữ liên bang (Federal Reserve notes). Hiện tại, việc in ấn tiền tại Mỹ do hai cơ quan đảm nhận là FED và Bộ Tài chính. Trong đó, FED đảm nhận việc phát hành tiền giấy, được in bởi Cục Khắc và In (Bureau of Engraving and Printing); còn Bộ Tài chính phát hành tiền xu, được đúc bởi Sở Đúc tiền Hoa Kỳ (United States Mint).

Cho đến nay, Đôla Mỹ bằng tiền giấy có các mệnh giá lần lượt là 1USD, 2USD, 5USD, 10USD, 20USD, 50USD và 100USD. Các tờ tiền mệnh giá lớn hơn như tờ 500USD, 1.000USD được phát hành từ năm 1861, ngày nay không còn được dùng phổ biến ở Mỹ mà nằm trong các bộ sưu tập tiền của nhiều doanh nhân, tỉ phú. Tiền xu cũng có nhiều loại khác nhau dựa trên giá trị đồng đôla: đồng penny có giá trị một cent hay một phần trăm của một đôla; đồng nickel bằng 5 cent; đồng dime bằng 10 cent; đồng quarter bằng 25 cent; đồng nửa đôla bằng 50 cent; và đồng một đôla (1USD). Hiện nay, ngoài Mỹ ra còn có một vài quốc gia nhỏ bị đôla hóa hoàn toàn, nghĩa là họ sử dụng Đôla Mỹ như đồng tiền chính thức của quốc gia mình, bao gồm: Quần đảo Virgin British, Đông Timor, Ecuador, El Salvador, Quần đảo Marshall, Liên bang Micronesia, Palau, Panama, Quần đảo Pitcairn, Quần đảo Turks & Caicos.

Quá trình phát triển của đồng Đôla Mỹ Như chúng ta đã biết, các mối quan hệ kinh tế quốc tế nói chung và các quan hệ kinh tế đối ngoại của các quốc gia nói riêng bằng cách này hay cách khác đều được biểu hiện thông qua các quan hệ tiền tệ. Nhờ đó mà hình thành nên hệ thống tiền tệ quốc tế, chúng là những quy tắc, thể lệ và tổ chức nhằm tác 4 Viết tắt của từ Tiếng Anh Federal Reserve. 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] động tới các quan hệ tài chính – tiền tệ giữa các quốc gia trên thế giới. Do mỗi hệ thống tiền tệ quốc tế ra đời và vận hành có hiệu quả trong những điều kiện thích hợp nhất định về kinh tế, chính trị và xã hội, nên khi những điều kiện này thay đổi sẽ dẫn tới sự sụp đổ của hệ thống tiền tệ quốc tế.

Cho đến nay, đã có năm hệ thống tiền tệ quốc tế được sử dụng, bao gồm: Chế độ bản vị vàng; Hệ thống Genoa; Hệ thống Bretton – Woods; Hệ thống Jamaica và Chế độ bản vị SDR5. Cùng với đó, đồng Đôla Mỹ đã cùng thế giới trải qua các giai đoạn thăng trầm của kinh tế và chính trị. Và quá trình phát triển của nó gắn với những mốc thời gian cụ thể như sau: - Trước Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất: Cả thế giới sử dụng chế độ bản vị vàng. Đôla Mỹ lúc này mới chỉ xuất hiện như đồng tiền của một quốc gia.

- Sau Chiến tranh Thế giới lần thứ hai: Sau Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất, chế độ bản vị vàng sụp đổ. Khi Chiến tranh Thế giới lần thứ hai kết thúc đến năm 1971, cùng với sự phát triển vượt bậc của nền kinh tế Mỹ, hầu hết các nước đều bán vàng mua Đôla Mỹ để tăng dự trữ ngoại tệ, đồng thời điều chỉnh cân bằng thương mại giữa các nước. Thời kỳ này, Đôla Mỹ mặc nhiên được coi như một đồng tiền chung trong giao dịch thương mại quốc tế và trở thành đồng tiền chủ chốt của thế giới. - Giai đoạn 1973 – 1980: Cú sốc từ cơn khủng hoảng dầu Trung Đông liên tiếp vào các năm 1973 – 1974 và năm 1979 - 1980 đã khiến thương mại quốc tế lâm vào tình trạng trì trệ.

Các giao dịch quốc tế dựa trên chế độ tỷ giá thả nổi mới được hình thành. Đồng Đôla Mỹ trở về với vai trò là một đồng tiền quốc gia, nhưng vẫn là một đồng tiền mạnh. - Giai đoạn 1980 – 1985: 5 Là tên viết tắt của từ Tiếng Anh Special Drawing Right, nghĩa là Quyền rút vốn đặc biệt, với tỉ giá 1SDR = 1USD. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Giai đoạn này được xem là giai đoạn đỉnh cao của đồng Đôla Mỹ.

Trong suốt 5 năm, giá trị đồng Đôla Mỹ tăng khoảng 40% so với các đồng tiền của những bạn hàng thương mại chính của Mỹ. Việc khôi phục của Mỹ từ cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu năm 1981 – 1982 và những thâm hụt ngân sách liên bang khổng lồ của Mỹ, đã cùng phối hợp tạo ra một lượng cầu đáng kể về vốn đầu tư nước ngoài trong nước Mỹ. Điều đó lại dẫn tới đẩy tỷ lệ lãi suất lên cao và làm tăng giá trị đồng đôla. - Giai đoạn sau cuộc khủng bố 11/9/2001 và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007 – 2009: Giai đoạn thập niên đầu thế kỷ 21 là giai đoạn đồng Đôla Mỹ trải qua nhiều thăng trầm nhất trong lịch sử hình thành và phát triển gần 300 năm của đồng Mỹ kim.

Đồng Đôla Mỹ mất giá liên tục sau chấn động của cuộc khủng bố nhắm vào Mỹ ngày 11/9/2001, cộng thêm cuộc suy thoái kinh tế tại Mỹ trong 3 năm từ 2001 đến 2003 và cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu năm 2007 – 2009. Vị thế của đồng Đôla Mỹ giai đoạn 2000 – 2010 1. Các tiêu chí để đánh giá vị thế của một đồng tiền quốc tế Có 4 yếu tố chính để đánh giá vai trò và vị thế của một đồng tiền nói chung trong nền kinh tế giới: – Dự trữ ngoại hối của quốc gia Một đồng tiền có vị thế quốc tế lớn sẽ có tỷ trọng cao trong quỹ dự trữ ngoại hối của các quốc gia. Từ lâu nay, đồng Đôla Mỹ luôn được sử dụng làm nguồn dự trữ và thanh toán quốc tế của nhiều nền kinh tế trên thế giới.

Riêng tại Anh, đồng Đôla Mỹ chiếm gần 70% trong rổ dự trữ của nước này. Trung Quốc cũng đang có nguồn dự trữ ngoại hối rất lớn bằng đồng Mỹ kim. – Tỉ trọng trong thanh toán và tín dụng quốc tế Khi một đồng tiền xuất hiện trong các giao dịch quốc tế của nhiều quốc gia với tần suất và số lượng giao dịch lớn, thì đồng tiền đó được đánh giá là có vai trò và vị thế quan trọng trong thương mại đa phương. Trong nhiều thập kỷ qua, đồng Đôla Mỹ gần như đã trở thành tập quán trong giao dịch trao đổi vả 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] thanh toán quốc tế.

Hầu hết các ngân hàng trung ương trên thế giới giữ phần lớn lượng dự trữ ngoại tệ bằng Đôla Mỹ. Bên cạnh đó, phần lớn các hàng hóa, dịch vụ giao dịch trên toàn cầu như dầu lửa cũng được định giá bằng đồng Mỹ kim. – Yếu tố lòng tin của người dân vào giá trị đồng tiền đó Lòng tin của người dân vào giá trị của một đồng tiền được thể hiện ở chỗ đồng tiền đó được nhiều người chấp nhận và sử dụng nhiều trong giao dịch quốc tế. Hơn thế nữa, Đôla Mỹ đã trở thành biểu tượng giàu có trong cách nói của người dân.

Đồng Đôla Mỹ được xem là tài sản được người dân tin tưởng tích trữ với quan niệm “Đô la Mỹ ổn định như vàng và thuận tiện hơn vàng”. – Chỉ số USDX Tháng 3/1973, các quốc gia lớn nhất thế giới ngồi lại với nhau tại thủ đô Washington (Mỹ) và đã đồng ý cho phép đồng tiền của họ lưu hành tự do qua lại lẫn nhau. Một chỉ số mới sinh ra để đo giá trị đồng Đôla Mỹ là chỉ số USDX6. Chỉ số USDX đo tương quan giữa đồng Đôla Mỹ so với 6 loại tiền tệ lớn khác trên thế giới, gồm đồng Euro (EUR), đồng Yên Nhật (JPY), đồng Bảng Anh (GBP), đồng Đôla Canada (CAD), đồng Franc Pháp (F) và đồng Sek Thụy Điển (SEK).

Nếu chỉ số công nghiệp Dow Jones cho biết thông tin tổng thể về giá trị của thị trường chứng khoán Mỹ thì chỉ số USDX cho biết diễn biến về thay đổi giá trị của đồng Đôla Mỹ đối với các loại tiền tệ khác. Hay nói cách khác, USDX là thước đo sức mạnh toàn cầu của đồng Đôla Mỹ trên thị trường ngoại hối thế giới. Vai trò của đồng Đôla Mỹ đối với nền kinh tế thế giớithập niên đầu thế kỷ 21 1.